Okwatula

Kyawandiikibwa mu mwaka nga 397, era kye kitabo ekyasooka ddala mu mpandiika y’Obugwanjuba omuwandiisi mw’anyumiza obulamu bwe yennyini, era kikyali kye kisinga okunoonyereza mu mutima. Augustine yakiwandiika ng’anaatera okuweza emyaka amakumi ana mu etaano, emyaka nga kkumi oluvannyuma lw’okukyuka kwe, ng’amaze emyaka egiwerako ng’omulabirizi mu Bukiikakkono bwa Afirika — omukulu w’Ekkanisa omumanyifu ng’afulumya ebikwata ku buswavu bwe yennyini mu bwesimbu. Anyumiza Katonda olugero lwe nga essaala emu empanvu, ng’agoberera obulamu bwe okuva mu buwere, ng’ayita mu kwegomba n’ensobi, okutuuka ku lusuku e Milan obulamu bwe we bwakyukira.

Augustine akiwandiika ng’ayogera ne Katonda butereevu — buli lupapula — ekivaamu kiri nti owulira essaala so si kunyumizibwa lugero. Si byafaayo bya muntu atunula emabega n’essanyu; muntu yeekebejja ebyo by’ajjukira mu maaso ga Katonda n’akizuula nti tayinza kwetegeera ddala. Okwekengera okwo kwe kuvuga ekitabo kyonna: alowooza nti ebigendererwa bye bibi okusinga bwe birabika, era tatera kuba mukyamu.

Kugoberera Augustine okuva mu buwere, ng’ayita mu kubba enkenene ng’akyali mwana ze yali tazeetaaga n’akatono, amasomero ag’e Carthage, emyaka mwenda mu Bamanikaya, omulimu gwe yazimba ku by’okwogera bye yali amanyi nti bya bwereere, okubeera ebbanga eddene n’omukazi nga tebafumbiriganwa, n’emyaka gye e Milan — byonna nga nnyina agaana okumuleka. Kugenda ku lusuku, ku ddoboozi ly’omwana, ne ku kitabo kya Pawulo, oluvannyuma ne ku kufa kwa nnyina e Ostia.

Mu Kitabo VIII Augustine atuuka ku kaseera ak’amaanyi mu lusuku e Milan, ng’asikaasikanyizibwa wakati w’obulamu bwe obw’edda n’okuyita kwa Katonda. Awulira eddoboozi ly’omwana nga liddiŋŋana nti “kwata osome,” n’abikkula ebbaluwa za Pawulo, n’asoma ekitundu ekikomekkereza okulwana kwe okw’ebbanga eddene. Lino lye ppata ly’ekitabo kyonna — akaseera okwagala kwe okutatereera, kw’abadde annyonnyola okumala ebitabo musanvu, we kwewaayo okukkakkana.

Monica yali nnyina wa Augustine, essaala ze n’amaziga ge byamugoberera okusomoka ennyanja ne mu buli kkubo ekyamu; okugaana kwe okumala ebbanga eddene okumuleka kwe kumu ku miguwa egitayawukana mu kitabo. Ekitabo IX kituusa olugero ku kufa kwe e Ostia, nga waakayita akaseera katono okuva Augustine lwe yakyuka, mu kimu ku bitundu ebisinga obugonvu mu kitabo — okulaba okw’awamu n’okwawukana okw’akasirise wakati wa maama n’omwana gwe yali asabira eri Katonda okumala emyaka mingi.

Oluvannyuma lw’olugero lw’obulamu bwe, ebitabo ebisembayo biva ku kujjukira ne bitunuulira Katonda yennyini. Augustine awandiika ku kujjukira, ku biseera n’obutaggwaawo, ne ku bigambo ebisooka eby’Olubereberye — naddala ekitabo eky’ekkumi kirimu okufumiitiriza ku kujjukira abalowoozi abaddirira mu nnono kwe bakyaddamu. Olugero lufuuka okunoonyereza: soma ebitabo omwenda ebisooka olw’obulamu bwe, n’ebitabo ebisembayo olw’ebibuuzo okukyuka kwe bye kwaggulawo.

Olunyiriri lwakyo olusooka teruteereezebwangako: omutima gwaffe teguwummula, Augustine bw’agamba, okutuusa lwe guwummulira mu Katonda. Ekitabo kyonna kwe kubikkula olunyiriri olwo olumu — olugero lw’omusajja atatereera, ow’ebitone, eyanoonya okumatira mu kwegomba ekitiibwa, mu bufirosoofo ne mu masanyu, n’atafuna kiwummulo okutuusa lwe yalekera awo okudduka Katonda eyali amuli okumpi okusinga bwe yali yeeri okumpi yennyini.

Kisasula omusomi eyeekengera ebigendererwa bye yennyini. Augustine teyeesaasira era alowooza ebibi ebisingayo ku mutima gwe, era ekyo kye kifuula ekitabo okuwulikika ng’eky’amazima so si eky’okwefuula omutukuvu. Oluvannyuma lw’ebyasa kkumi na mukaaga kikyali kye kiwandiiko ekyatandika okwekebejja kw’Abakristaayo — kisome olw’ebyafaayo by’obulamu bwe mu bitabo ebisooka, n’olw’ebibuuzo ku kujjukira, ku biseera ne ku kwegomba ebitabo ebisembayo bye bitalekera awo kubuuza.