Okwatula
Ekitabo IX

Essuula 9 · eddakiika 34 ez’okusoma · eddakiika 44 ez’okuwuliriza

Ekitabo IX

Essuula I

Ayi Mukama, nze ndi muddu wo; ndi muddu wo, era omwana w’omuzaana wo: onsumuluddeko ebyansiba. Ndikuwa ssaddaaka ey’okutendereza. Omutima gwange n’olulimi lwange bikutendereze; weewaawo, amagumba gange gonna googere nti, Ani afaanana nga ggwe, Ayi Mukama? Googere bwe gatyo, naawe onziremu, ogambe emmeeme yange nti, Nze bulokozi bwo. Nze ani, era ndi ki? Bubi ki obutali mu bikolwa byange, oba bwe butaali mu bikolwa, mu bigambo byange, oba bwe butaali mu bigambo, mu kwagala kwange? Naye Ggwe, Ayi Mukama, oli mulungi era ow’ekisa, era omukono gwo ogwa ddyo gwatunuulira obuziba bw’okufa kwange, ne gukamula okuva ku ntobo y’omutima gwange obunnya obwo obw’okuvunda. Era ekirabo kyo kyonna kyali kino: obutaagala kye nnali njagala, n’okwagala Ggwe kye wayagala. Naye mu myaka egyo gyonna, okwagala kwange okw’eddembe kwali ludda wa, era kwayitibwa okuva mu kifo ki eky’ekyama era eky’ewala ennyo mu kaseera katono, ne nfukamiza ensingo yange wansi w’ekikoligo kyo ekyangu, n’ebibegabega byange wansi w’omugugu gwo omuweweevu, Ayi Kristo Yesu, Omuyambi wange era Omununuzi wange? Nga kyafuuka ekiwoomu gye ndi amangu ago, obutaba na buwoomi bw’eby’okuzannyisa ebyo! Era kye nnali ntya okwawukana nakyo, kati kyali essanyu okukireka. Kubanga Ggwe wabigoba gye ndi, Ggwe obuwoomi obw’amazima era obusinga byonna. Wabigoba, n’oyingira Ggwe kennyini mu kifo kyabyo, ng’owooma okusinga essanyu lyonna, wadde si eri omubiri n’omusaayi; ng’oyakaayakana okusinga ekitangaala kyonna, naye ng’okwese okusinga obuziba bwonna; ng’ogulumidde okusinga ekitiibwa kyonna, naye si eri abeegulumiza mu birowoozo byabwe. Kaakano emmeeme yange yali ewonye okweraliikirira okulumaluma okw’okunoonya ebifo n’obugagga, n’okwekulukuunya mu bucaafu, n’okweyagula okwegomba okwali kunsiiwa. Era olulimi lwange olw’omwana omuto ne lwogera nawe n’eddembe, Ggwe ekitangaala kyange, obugagga bwange, n’obulamu bwange, Mukama Katonda wange.

Essuula II

Ne nsalawo mu maaso go, obutakutula na kavuyo, wabula mpola mpola okuggya obuweereza bw’olulimi lwange mu butale bw’okutunda ebigambo: abavubuka, abatayiga mateeka go wadde emirembe gyo, wabula obusirusiru obw’obulimba n’entalo ez’omu mbuga z’amateeka, baleme kuddamu kugula mu kamwa kange ebyokulwanyisa olw’obusiru bwabwe. Era mu kiseera ekituufu ddala, waali wasigaddeyo ennaku ntono nnyo okutuuka ku luwummula lw’amakungula g’emizabbibu, ne nsalawo okuzigumiikiriza, oluvannyuma ndyoke nsiibule mu ngeri entuufu, era bwe nnali nguliddwa Ggwe, ndeme okuddamu okwetunda. Ekigendererwa kyaffe olwo wakimanya; naye abantu, okuggyako mikwano gyaffe, tebaakimanya. Kubanga twali tukkiriziganyizza fenna obutakibuulira muntu yenna ebweru: wadde nga ffe, abaali kati twambuka okuva mu kiwonvu ky’amaziga, nga tuyimba oluyimba olw’okwambuka, watuwa obusaale obwogi n’amanda agookya okulwanyisa olulimi olw’obukuusa, olwandifudde ng’olutuwa amagezi, ne lutuziyiza, era olw’okwagala ne lutulya, nga bwe lulya emmere yaalwo.

Wali ofumise emitima gyaffe n’okwagala kwo, era twali tusitudde ebigambo byo ng’ebinywezeddwa mu byenda byaffe: n’ebyokulabirako by’abaddu bo, be wafuula abaakaayakana okuva mu kuddugala, n’abalamu okuva mu kufa, bwe byakuŋŋaanyizibwa mu tterekero ly’ebirowoozo byaffe, ne bikoleeza era ne byokya obunafu bwaffe obuzito, tuleme kusaanawo mu bunnya; era ne bitukoleeza n’amaanyi mangi nnyo, embuyaga zonna ez’ennimi ez’obukuusa ez’abawakanyi ne zisobola kutukoleeza bukoleeza okusingawo, so si kutuzikiza. Naye, kubanga olw’erinnya lyo, lye watukuza mu nsi yonna, obweyamo bwaffe buno n’ekigendererwa kyaffe byandifunye n’abamu ababitendereza, kyalabika ng’okwekuza obutalindirira luwummula olwali lusembedde ennyo, wabula okuva mu mulimu ogw’olwatu, ogwali mu maaso g’abantu bonna, nga tekinnatuuka; abo bonna abaali batunuulira ekikolwa kyange kino, nga balaba ekiseera ky’amakungula ge nnali njagala okukulembera bwe kyali kisembedde, bandinjogeddeko nnyo, ng’alinga eyali ayagala okulabika ng’omuntu omukulu. Era kyandingasizza ki, abantu okulowooza n’okuwakana ku kigendererwa kyange, n’ekirungi kyaffe ne kivumibwa.

Era nate, mu kusooka kyali kinneeraliikiriza nti mu kyeya kyennyini ekyo amawuggwe gange gaatandika okunafuwa olw’okukola ennyo emirimu gy’okusoma n’okuwandiika, era nga nzisa bubi okussa omukka ogw’ewala, era olw’obulumi mu kifuba nga galaga nti galumiddwa, era nga tegakkiriza kwogera kwonna okujjuvu oba okuwanvu; kino kyali kinneeraliikiriza, kubanga kyali kumpaliriza kumpi okuteeka wansi omugugu ogwo ogw’okusomesa, oba, bwe nnandiwonyezeddwa ne nziirawo, waakiri okuguyimiriza okumala akaseera. Naye okwegomba okujjuvu okw’okuwummula, ndyoke ndabe nga Ggwe Mukama, bwe kwasituka ne kunywerera mu nze; Katonda wange, Ggwe omanyi, ne ntandika n’okusanyuka nti nnalina ensonga eno ey’okubiri, era etali ya bulimba, eyandikendeezaako ku busungu bw’abo, olw’abaana baabwe, abaali baagala nneme kufuna ddembe ly’abaana bo. Nga nzijudde essanyu ng’eryo, ne ngumiikiriza okutuusa ekiseera ekyo lwe kyaggwaako; oboolyawo zaali ennaku nga abiri, naye ne zigumiikirizibwa n’obuvumu; zaagumiikirizibwa, kubanga omululu ogwali gusitulirako edda ekitundu ky’omulimu guno omuzito gwali gunvuddeko, ne nsigala nzekka, era nnandibadde nzitoowereddwa, singa okugumiikiriza tekwatwala kifo kyagwo. Oboolyawo abamu ku baddu bo, baganda bange, bayinza okugamba nti nnayonoona mu kino, okukkiriza, nga mmaze okuteeka omutima gwange gwonna ku buweereza bwo, okutuula ne ssaawa emu yokka ku ntebe ey’obulimba. Era sijja kuwakana. Naye Ggwe, Ayi Mukama ow’ekisa ekingi ennyo, tewansonyiwa era tewaggyawo ekibi kino nakyo, wamu n’ebibi byange ebirala eby’entiisa ennyo era ebitta, mu mazzi amatukuvu?

Essuula III

Verecundus yali anafuye olw’okweraliikirira ku mukisa gwaffe guno, kubanga olw’ebyamusiba, ebyamusibira ddala ennyo, yalaba nga agenda kwawukanyizibwa naffe. Kubanga ye kennyini yali tannafuuka Mukristaayo, naye mukyala we yali omu ku bakkiriza; era kyokka kino kye kyamusiba okusinga olujegere olulala lwonna, ne kimulobera olugendo lwe twali tutandise. Kubanga yagamba nti teyandifuuse Mukristaayo mu ngeri yonna endala okuggyako mu eyo gye yali tasobola. Kyokka n’atuwa n’ekisa okusigala mu nnyumba ye ey’omu kyalo ebbanga lyonna lye twandibadde tubeera eyo. Ggwe, Ayi Mukama, olimusasula mu kuzuukira kw’abatuukirivu, kubanga omaze dda okumuwa omugabo gw’abatuukirivu. Kubanga wadde nga, bwe twali tetuliiyo, nga tuli mu Rooma, yakwatibwa obulwadde bw’omubiri, era mu bwo n’afuulibwa Mukristaayo, era omu ku bakkiriza, n’ava mu bulamu buno; naye wakwatirwa ekisa si ye yekka, naye naffe: tuleme, nga tujjukira ekisa ekingi ennyo mukwano gwaffe kye yatulaga, naye nga tetusobola kumubala mu kisibo kyo, okubonaabona n’ennaku etagumiikirizika. Webale, Katonda waffe, tuli babo: okutuluŋŋamya kwo n’okutubudaabuda bitugamba nti, Ggwe omwesigwa mu bisuubizo, kaakano osasula Verecundus olw’ennyumba ye ey’omu kyalo e Cassiacum, gye twawummulira mu Ggwe okuva mu musujja gw’ensi, ng’omuwa obuwoomi obutaggwaawo obw’Olusuku lwo: kubanga wamusonyiwa ebibi bye ku nsi, ku lusozi olwo olugagga, olusozi olukulukutira amata, olusozi lwo Ggwe kennyini.

Ye bw’atyo olwo yalina ennaku, naye Nebridius essanyu. Kubanga wadde naye, nga tannaba Mukristaayo, yali agudde mu bunnya bw’ensobi eyo ey’akabi ennyo, ng’akkiriza nti omubiri gw’Omwana wo gwali kisiikirize butaliimu: kyokka bwe yavaamu, n’akkiriza nga ffe; nga tannaweebwa Ssakramentu yonna ey’Ekkanisa yo, naye nga munoonyi w’amazima ow’amaanyi ennyo. Oyo, nga waayitawo akaseera katono oluvannyuma lw’okukyuka kwaffe n’okuzaalibwa obuggya olw’Okubatiza kwo, ng’ali mukkiriza omwesigwa ow’Ekkanisa Katoliki, era ng’akuweereza mu bulongoofu obutuukiridde n’okwefuga mu bantu be mu Afirika, ng’ennyumba ye yonna emaze okufuulibwa Abakristaayo okuyita mu ye, wamuggya mu mubiri; era kaakano abeera mu kifuba kya Ibulayimu. Kyonna kye kiba ekitegeezebwa ekifuba ekyo, eyo Nebridius wange gy’abeera, mukwano gwange omwagalwa, era omwana wo, Ayi Mukama, eyafuulibwa omwana ng’omuddu eyasumululwa: eyo gy’abeera. Kubanga kifo ki ekirala ekisaanira emmeeme ng’eyo? Eyo gy’abeera, ekifo kye yambuuzangako ebibuuzo bingi, nze omuntu omwavu atalina bumanyirivu. Kaakano tateeka kutu kwe ku kamwa kange, wabula akamwa ke ak’omwoyo ku nsulo yo, n’anywa nga bw’asobola okufuna, amagezi ng’ennyonta ye bw’eri, ng’ali mu ssanyu eritaggwaawo. Era sirowooza nti atamidde nnyo amagezi ago n’atuuka okunneerabira; kubanga Ggwe, Mukama, gw’anywa, otujjukira. Bwe tutyo bwe twali olwo, nga tubudaabuda Verecundus eyali munakuwavu, nga bwe kyasoboka mu mukwano, olw’okukyuka kwaffe okwali okw’engeri eyo; era nga tumukubiriza okufuuka omukkiriza, ng’ekigera kye bwe kyali, kwe kugamba, ng’omuntu eyawasa; era nga tulindirira Nebridius okutugoberera, kye yali kumpi okukola, kubanga yali atuli kumpi: era bwe zityo, laba! ennaku ezo ne ziyitawo ku nkomerero; kubanga zaalabika nga mpanvu era nnyingi, olw’okwagala kwe nnalina eri eddembe ery’okuwummula, ndyoke nkuyimbire okuva mu bwongo bw’amagumba gange, Omutima gwange gukugambye nti, Nnoonyezza amaaso go: amaaso go, Mukama, nnaganoonyanga.

Essuula IV

Kaakano olunaku lwali lutuuse lwe nnali ngenda okusumululwa ddala ku kifo kyange eky’omusomesa w’eby’okwogera, kye nnali nsumuluddwako edda mu birowoozo. Era ne kikolebwa. Wawonya olulimi lwange, gye wali owonyezza edda omutima gwange. Ne nkutendereza, nga nsanyuka; ne ŋŋenda okuwummulira mu nnyumba ey’omu kyalo n’abange bonna. Bye nnakolerayo mu kuwandiika, okwali kati kuweereza Ggwe, wadde nga, mu kiseera kino eky’okuwummulamu, kwali kukyawejjawejja olw’okuva mu ssomero ery’amalala, ebitabo byange bijja kubiwa obujulirwa, ebyo bye nnakubaganya ebirowoozo n’abalala, n’ebyo bye nnakubaganya nange nzekka, mu maaso go: n’ebyo bye nnakubaganya ne Nebridius, eyali taliiyo, ebbaluwa zange zibijulira. Era ndifuna ddi ebbanga okwogera emirimu gyo gyonna emirungi gye watukolera mu kiseera ekyo, okusingira ddala nga nnanguwa okutuuka ku kusaasira okusingawo obukulu? Kubanga okujjukira kwange kunzizaayo, era kinsanyusa, Ayi Mukama, okukwatulira, nga bwe wanfuga n’empiso ez’omunda; era nga bwe wanteeseteesa, ng’osenda ensozi n’obusozi obw’ebirowoozo byange eby’amalala, ng’ogolola obukyamu bwange, era ng’oseetesa amakubo gange ag’obugulumugulumu; era nga bwe wawangula ne muganda wange ow’omu mutima, Alypius, okufukamirira erinnya ly’Omwana wo Omu Yekka, Mukama waffe era Omulokozi Yesu Kristo, lye yali tayagala mu kusooka liteekebwe mu biwandiiko byaffe. Kubanga yali ayagala nnyo biwunye ng’emivule emiwanvu egy’amasomero, Mukama gye yamenya kaakano, okusinga omuddo omulamu ogw’Ekkanisa, eddagala eriwonya obusagwa bw’emisota.

Woowe, nnakwogeza mu maloboozi ki, Katonda wange, bwe nnasoma Zabbuli za Dawudi, ennyimba ezo ez’okukkiriza, n’amaloboozi ag’okwewaayo, agatakkiriza mwoyo gwa kwegulumiza, nga nkyali omuyizi w’okubatizibwa, era omuyiga omupya mu kwagala kwo okw’amazima, nga mpummulira mu nnyumba eyo ey’omu kyalo, wamu ne Alypius naye omuyizi w’okubatizibwa, maama wange ng’atwekwatako, mu kyambalo ky’omukazi naye n’okukkiriza okw’omusajja, n’emirembe egy’obukadde, n’okwagala okw’obuzadde, n’okutya Katonda okw’Ekikristaayo! Woowe, maloboozi ki ge nnakuleetera mu Zabbuli ezo, era nga bwe nnazikoleezebwamu gy’oli, era nga nzijudde omuliro okuzisoma, singa kyasoboka, mu nsi yonna, okulwanyisa amalala g’abantu! Kyokka ziyimbibwa mu nsi yonna, era tewali ayinza kwekweka bbugumu lyo. Nnanyiigira Abamanikaya n’ennaku ey’amaanyi era ekaawa! Ate ne mbasaasira, kubanga tebaamanya Ssakramentu ezo, eddagala eryo, era baali basunguwalira eddagala eryandibawonyezza obusiru bwabwe. Nga nnandyagadde olwo babe kumpi nange wantu, era nga simanyi nti weebali, balabe endabika yange, era bawulire ebigambo byange, bwe nnasoma Zabbuli ey’okuna mu kiseera ekyo eky’okuwummula kwange, era Zabbuli eyo bwe yankolako: Bwe nnakoowoola, Katonda w’obutuukirivu bwange yampulira; mu nnaku wangaziya. Onkwatirwe ekisa owulire okusaba kwange, Ayi Mukama. Nnandyagadde, bye nnayogera ku bigambo bino, babiwulire, nga simanyi oba babiwulira, baleme kulowooza nti nnabyogera ku lwabwe! Kubanga mu mazima sandyogedde bintu bye bimu, wadde mu ngeri y’emu, singa nnategeera nti bampulira era bandaba; era singa nnabyogera tebandibitegedde bwe batyo, nga bwe nnabyogera nzekka ku lwange mu maaso go, okuva mu nneewulira ez’obutonde ez’emmeeme yange.

Ne nkankana olw’okutya, ate ne nkoleezebwa nate essuubi, n’essanyu mu kusaasira kwo, Ayi Kitaffe; era byonna ne bifuluma mu maaso gange ne mu ddoboozi lyange, Omwoyo wo omulungi bwe yatukyukira n’agamba nti, Mmwe abaana b’abantu, mulituusa ddi okuba n’emitima emizito? Lwaki mwagala ebitaliimu, ne munoonya eby’obulimba? Kubanga nange nnali njagala ebitaliimu, nga nnoonya eby’obulimba. Era Ggwe, Ayi Mukama, wali omaze okugulumiza Omutukuvu wo, ng’omuzuukiza mu bafu, era ng’omutuuza ku mukono gwo ogwa ddyo, gye yali agenda okuweereza okuva waggulu ekisuubizo kye, Omubeezi, Omwoyo ow’amazima. Era yali amaze okumuweereza, naye nze saamanya; yali amuweerezza, kubanga yali amaze okugulumizibwa, ng’azuukidde mu bafu, era ng’alinnye mu ggulu. Kubanga okutuusa olwo, Omwoyo yali tannagabibwa, kubanga Yesu yali tannaba kugulumizibwa. Era nnabbi akaaba nti, Mulituusa ddi, mmwe ab’emitima emizito? Lwaki mwagala ebitaliimu, ne munoonya eby’obulimba? Mutegeere nga Mukama agulumizza Omutukuvu we. Akaaba nti, Mulituusa ddi? Akaaba nti, Mutegeere: era nze ebbanga eryo lyonna, nga simanyi, nnayagala ebitaliimu, ne nnoonya eby’obulimba: kyennava mpulira ne nkankana, kubanga kyayogerwa eri abantu nga nze bwe nnajjukira nga bwe nnali. Kubanga mu bisiikirize ebyo bye nnali ntwala ng’amazima, mwalimu ebitaliimu n’obulimba; era ne njogera mu ddoboozi ery’omwanguka ebintu bingi n’obunyiikivu n’amaanyi, mu bukaawu bw’okujjukira kwange. Nnandyagadde ebyo babiwulire abo abakyayagala ebitaliimu ne banoonya eby’obulimba! Oboolyawo bandyeraliikiridde, ne babisesema; era Ggwe wandibawulidde bwe bandikukaabidde; kubanga yafa ku lwaffe okufa okw’amazima mu mubiri, oyo kaakano atwegayiririra gy’oli.

Ne nsoma nate nti, Ne bwe munyiiga ennyo, temusaana kwonoona. Era nga nnakwatibwako nnyo, Ayi Katonda wange, nze eyali ayize kaakano okwenyiigira olw’ebyayita, ndeme okwonoona mu biseera ebijja! Weewaawo, okunyiiga mu bwenkanya; kubanga tekyali kikula kirala eky’abantu ab’ekizikiza ekyayonoona mu kifo kyange, nga bwe boogera abo abateenyiigira, era abeeterekera ekiruyi ku lunaku lw’ekiruyi n’okubikkulirwa kw’omusango gwo ogw’obutuukirivu. Era ebirungi byange tebyali kaakano ebweru, so tebyanoonyezebwanga n’amaaso g’omubiri mu njuba eno ey’oku nsi; kubanga abo abaagala okufuna essanyu okuva ebweru mangu bafuuka abataliimu, ne beemalira ku bintu ebirabika era ebya kiseera buseera, era mu birowoozo byabwe eby’enjala bakomba ebisiikirize byabwe byennyini. Singa bakooye enjala yaabwe, ne bagamba nti, Ani alitulaga ebirungi? Naffe twandigambye, nabo ne bawulira, Omusana gw’amaaso go gussiddwako akabonero ku ffe. Kubanga ffe si ffe ekitangaala ekyo ekyakira buli muntu, wabula Ggwe gw’otwakira; ffe abaali edda ekizikiza, tulyoke tubeere ekitangaala mu Ggwe. Singa basobola okulaba Ekitaggwaawo eky’Omunda, kye nnalegako, ne nnakuwala nti sisobola kukibalaga, bwe baali bandeetera omutima gwabwe mu maaso gaabwe agataayaaya ebweru nga gakuvaako, nga bagamba nti, Ani alitulaga ebirungi? Kubanga eyo, gye nnenyiigira munda yange mu kisenge kyange, gye nnafumitirwa munda, gye nnawaayo ssaddaaka, nga ntta omuntu wange ow’edda era nga ntandika ekigendererwa ky’obulamu obuggya, nga nkwesiga Ggwe,—eyo gye wali otandise okumpoomera, era n’oteeka essanyu mu mutima gwange. Ne nkaaba, nga bwe nnasoma kino ku ngulu, nga nkisanga munda. So saayagala kwongerwako bya nsi; nga mmalawo ebiseera, era nga mmalibwawo ebiseera; kubanga nnalina mu Kikula kyo ekitaggwaawo era ekitali kitabule eŋŋaano endala, n’envinnyo, n’amafuta.

Era n’okukaaba okw’omwanguka okw’omutima gwange ne nkaaba mu lunyiriri oluddako, Woowe mu mirembe, Woowe olw’Oyo Atakyukakyuka! Woowe kye yayogera, Nnaagalamira ne nneebaka, kubanga ani alituziyiza, ekigambo ekyawandiikibwa bwe kirituukirira nti, Okufa kuwanguddwa? Era Ggwe mu ngeri esinga byonna Ggwe Atakyukakyuka, Ggwe atakyuka; era mu Ggwe mwe muli ekiwummulo ekyerabiza okutegana kwonna, kubanga tewali mulala wamu naawe, so tetulina kunoonya bintu ebirala ebingi, ebitali ekyo ky’oli: naye ggwe wekka, Ayi Mukama, wantuuza mu ssuubi. Ne nsoma, ne nkoleezebwa; naye saalaba kya kukola abo abaggavu b’amatu era abafu, nze kennyini be nnali omu ku bo, omuntu ow’obulabe, omuleekaanyi omukaawu era omuzibe w’amaaso ng’alwanyisa ebiwandiiko ebyo, ebiwoomerezeddwa n’omubisi gw’enjuki ogw’omu ggulu, era ebyakaayakana n’ekitangaala kyo Ggwe kennyini: era ne nnyiikaala nnyo munda yange olw’abalabe b’Ekyawandiikibwa kino.

Ndijjukira ddi byonna ebyabaawo mu nnaku ezo entukuvu? Kyokka sinneerabira, era sijja kubuuka bukambwe bw’omuggo gwo, n’obwangu obw’ekitalo obw’okusaasira kwo. Olwo wambonyaabonya n’obulumi bw’amannyo; era bwe bwatuuka ku ddaala nga sikyasobola kwogera, ne kinzijira mu mutima okusaba mikwano gyange gyonna abaaliwo bansabire gy’oli, Ggwe Katonda ow’obulamu obw’engeri zonna. Kino ne nkiwandiika ku kipande ky’envumbo, ne mbawa bakisome. Amangu ddala nga tumaze okufukamira n’okwewombeeka mu kwewaayo, obulumi obwo ne bugenda. Naye bulumi ki? Oba bwagenda butya? Ne ntya nnyo, Ayi Mukama wange, Katonda wange; kubanga okuva mu buto bwange saali nfunye kintu bwe kityo. Amaanyi g’Okulagira kwo ne gantuukamu nnyo munda, era nga nsanyuka mu kukkiriza, ne ntendereza Erinnya lyo. Era okukkiriza okwo tekwanzikiriza kuwummula olw’ebibi byange eby’emabega, ebyali tebinnansonyiyibwa mu kubatiza kwo.

Essuula V

Oluwummula lw’amakungula g’emizabbibu bwe lwaggwa, ne ntegeeza abantu b’e Milan banoonyeze abayizi baabwe omusomesa omulala abatundire ebigambo; kubanga nnali nsazeewo okukuweereza Ggwe, era olw’okussa omukka obubi n’obulumi mu kifuba kyange nnali sikyasobola mulimu gwa busomesa obwo. Era mu bbaluwa ne mmanyisa Omulabirizi wo, omusajja omutukuvu Ambrose, ensobi zange ez’edda n’okwegomba kwange okwa kaakano, nga mmusaba ambuulire ki ku Byawandiikibwa byo kye nnandisinzizza okusoma, ndyoke mbe omwetegefu era asaanira okufuna ekisa ekinene bwe kityo. N’ankubiriza nnabbi Isaaya: nzikiriza, kubanga ye asinga abalala bonna okulanga mu bulambulukufu Enjiri n’okuyitibwa kw’Abamawanga. Naye nze, bwe saategeera ssomo lisooka mu ye, ne ndowooza nti ekitabo kyonna kiri bwe kityo, ne nkiteeka ku bbali, okukiddamu nga mmaze okumanyiira ebigambo bya Mukama waffe.

Essuula VI

Awo, ekiseera bwe kyatuuka nga nnina okuwaayo erinnya lyange, ne tuva mu kyalo ne tuddayo e Milan. Ne Alypius naye n’asiima okuzaalibwa obuggya wamu nange mu Ggwe, ng’amaze okwambala obwetoowaze obusaanira Ssakramentu zo; era ng’afuga omubiri gwe n’amaanyi mangi nnyo, n’atuuka n’okutambuza ebigere bye ebyereere ku ttaka ery’omuzira erya Italy, ekintu ekitaakolwanga. Ne twegatta n’omulenzi Adeodatus, eyazaalibwa mu mubiri, okuva mu kibi kyange. Wamutonda bulungi nnyo. Yali tannaweza myaka kkumi na etaano, era mu magezi yasinga abasajja bangi abakulu era abayivu. Nkwatulira ebirabo byo, Ayi Mukama Katonda wange, Omutonzi wa byonna, era asobola nnyo okutereeza obulema bwaffe: kubanga nze saalina mugabo mu mulenzi oyo, okuggyako ekibi. Kubanga okuba nti twamukuliza mu kuyigiriza kwo, Ggwe, so si mulala yenna, eyakituteeka ku mutima. Nkwatulira ebirabo byo. Waliwo ekitabo kyaffe ekiyitibwa Omusomesa; kwe kwogeraganya wakati we nange. Ggwe omanyi nti byonna ebyogerwa omuntu ayogera nange omwo byali birowoozo bye ye, mu mwaka gwe ogw’ekkumi n’omukaaga. Ne nsanga mu ye ebirala bingi, era eby’ekitalo n’okusingawo. Amagezi ago gansamaaliriza. Era ani okuggyako Ggwe ayinza okuba omukozi w’eby’amagero ng’ebyo? Mangu ddala n’omuggya ku nsi: era kaakano mmujjukira nga sirina kweraliikirira, nga sitya kintu kyonna ku lw’obuto bwe oba obuvubuka bwe, oba ku lulwe yonna. Ne tumwegattako, nga wa mulembe gwaffe mu kisa, okukuzibwa mu kuyigiriza kwo: ne tubatizibwa, n’okweraliikirira olw’obulamu bwaffe obw’emabega ne kutuggwaako. So mu nnaku ezo saakoowa buwoomi obw’ekitalo obw’okufumiitiriza ku buziba bw’entegeka zo ku bikwata ku bulokozi bw’abantu. Nga nnakaaba nnyo, mu Nnyimba zo n’Ebiyimbo byo, nga nkwatibwako nnyo munda olw’amaloboozi g’Ekkanisa yo eyimba obulungi! Amaloboozi ne gakulukutira mu matu gange, n’Amazima ne gatonnya mu mutima gwange, okwagala kwange okw’okwewaayo ne kwanjaala, amaziga ne gakulukuta, era nze nnali musanyufu mu ekyo.

Essuula VII

Kyali tekinnaba kiseera kiwanvu bukya Ekkanisa ey’e Milan etandika okukozesa engeri eno ey’okubudaabuda n’okukubiriza, ab’oluganda nga beegatta n’obunyiikivu mu ddoboozi limu n’emitima. Kubanga waali wayise omwaka gumu, oba tegusukka nnyo, Justina, nnyina wa Kabaka Valentinian, eyali akyali omwana, bwe yayigganya omuddu wo Ambrose, olw’enjigiriza ye ey’obukyamu, gye yasendebwasendebwamu abagoberezi ba Arius. Abantu abeewaddeyo ne batuula nga bakuuma mu Kkanisa, nga beetegefu okufiira wamu n’Omulabirizi waabwe, omuddu wo. Eyo maama wange, omuzaana wo, ng’asitudde ekitundu ekinene eky’okweraliikirira n’okutunula okwo, yabeeranga mu kusaba. Ffe, abaali tetunnabuguumizibwa bbugumu lya Mwoyo wo, kyokka twakubirizibwa olw’okulaba ekibuga nga kisamaaliridde era nga kitabuse. Awo lwe kyasooka okuteekebwawo, mu ngeri y’Amakanisa ag’Ebuvanjuba, Ennyimba ne Zabbuli biyimbibwenga, abantu baleme okuddirira olw’obukoowu bw’ennaku: era okuva ku lunaku olwo okutuusa leero empisa eyo ekyakuumibwa, ebibiina byo bingi (weewaawo, kumpi byonna), mu bitundu by’ensi ebirala, nga bigoberera kino.

Awo n’obikkulira mu kwolesebwa Omulabirizi wo gwe njogeddeko, emirambo gy’abajulizi Gervasius ne Protasius we gyali gyekwese (gye wali otereka mu ggwanika lyo ery’ekyama nga tegivunze emyaka gyonna egyo), okuva gye wandigiggye mu kiseera ekituufu okuziyiza obukambwe bw’omukazi, naye nga Kabaka omukazi. Kubanga bwe gyazuulibwa ne gisimibwa, ne gitwalibwa n’ekitiibwa ekisaanidde mu Kkanisa ennene eya Ambrose, si abo bokka abaali babonyaabonyezebwa emyoyo emibi (baddayimooni nga bo bennyini beekkiriza) abaawonyezebwa, naye n’omusajja omu eyali amaze emyaka mingi nga muzibe w’amaaso, omutuuze, era amanyiddwa ennyo mu kibuga, bwe yabuuza n’awulira ensonga y’essanyu ery’oluyoogaano ery’abantu, n’abuuka n’asaba amukulembera amutwaleyo. Bwe yatwalibwayo, ne yeegayirira bamukkirize okukoma n’akatambaala ke ku kitanda ky’abafu eky’abatukuvu bo, okufa kwabwe kwe kuli okw’omuwendo ennyo mu maaso go. Bwe yamala okukikola, n’akateeka ku maaso ge, amangu ago ne gazibuka. Awo ettutumu ne libuna, awo ettendo lyo ne lyaka, ne lyakaayakana; awo omwoyo gw’omulabe oyo, wadde tegwakyuka kufuna bulamu bwa kukkiriza, ne gukyuka okuva ku busungu bwe obw’okuyigganya. Webale, Ayi Katonda wange. Okujjukira kwange okuggye wa era okutuusizza wa, ndyoke nkwatulire n’ebyo? Wadde nga bikulu, nnali mbibuuse nga mbyerabidde. Kyokka olwo, akaloosa k’amafuta go bwe kaali kawunya obulungi bwe kityo, tetwakugoberera nga tudduka. Kyennava nkaaba nnyo okusingawo wakati mu kuyimba Ennyimba zo, ng’edda nkussiza ebikkowe, era oluvannyuma ne nkussa mu Ggwe, nga bwe kisoboka omukka okuyingira mu nnyumba yaffe eno ey’omuddo.

Essuula VIII

Ggwe atuuza abantu ab’omwoyo gumu mu nnyumba emu, wagatta naffe ne Euodius, omuvubuka ow’omu kibuga kyaffe. Ye, bwe yali omukungu mu lubiri lw’omufuzi, yatusooka okukyukira Gy’Oli n’okubatizibwa; n’alekayo obuserikale obw’ensi, ne yeesiba olw’obuserikale bwo. Twali wamu, nga twagala okubeera awamu mu kigendererwa kyaffe eky’okukutya. Twanoonya gye twandikuweerezza mu ngeri esinga okugasa, era twali tuddayo ffenna e Afirika: naye bwe twatuuka e Ostia mu lugendo olwo, maama wange n’ava mu bulamu buno. Bingi mbireka, kubanga nnyanguwa nnyo. Kkiriza okwatula kwange n’okwebaza kwange, Ayi Katonda wange, olw’ebintu ebitabalika bye nsirikiddeko. Naye sijja kulekayo kyonna emmeeme yange ky’eyagala okuzaala ku lw’omuzaana wo oyo, eyanzaala, mu mubiri, ndyoke nzalibwe mu musana guno ogw’akaseera, era ne mu mutima, ndyoke nzalibwe mu Musana ogutaggwaawo. Si birabo bye, wabula ebibyo ebyali mu ye, bye njagala okwogerako; kubanga si ye yeekola, era si ye yeekuza. Ggwe wamutonda; era kitaawe ne nnyina tebaamanya muntu ki eyali agenda okuva mu bo. Era omuggo gw’obwakabaka gwa Kristo wo, okukangavvula kw’Omwana wo omu yekka, mu nnyumba ey’Ekikristaayo, ekitundu ekirungi eky’Ekkanisa yo, kye kyamukuza mu kukutya. Naye olw’okukangavvulwa kwe okulungi, yali atera okutendereza, si nnyo obunyiikivu bwa nnyina, ng’obw’omuzaana omu omukadde ennyo, eyali asitula kitaawe ng’akyali mwana muto, ng’abaana abato bwe baasitulwanga ku migongo gy’abawala abakulu. Olw’ensonga eyo, n’olw’obukadde bwe obungi, n’empisa ze ennungi ennyo, yali assibwamu nnyo ekitiibwa abakulu b’amaka ago ag’Ekikristaayo. Era kyeyava akwasibwa okulabirira bawala ba mukama we; n’akikola n’obunyiikivu, ng’abakomako n’amaanyi bwe kyabanga kyetaagisa, n’obukakali obutukuvu, era ng’abayigiriza n’amagezi ag’obuzito. Kubanga, okuggyako mu biseera mwe baaliiranga ku mmeeza ya bazadde baabwe nga balya mu kigero ekisaanidde ddala, teyabakkirizanga, ne bwe baabanga bayonta nnyo, kunywa wadde amazzi; ng’aziyiza empisa embi, era ng’agattako okubuulirira kuno okw’omugaso: “Kaakano munywa amazzi kubanga omwenge temugulina mu buyinza bwammwe; naye bwe mulifumbirwa, ne mufuuka bakyala b’amaterekero n’ebifo by’emmere, mulinyooma amazzi, naye empisa ey’okunywa erisigala.” Mu ngeri eyo ey’okuyigiriza, n’obuyinza bwe yalina, yaziyiza omululu ogw’obuto, n’abumba ennyonta yaabwe yennyini mu kwefuga okulungi ennyo, ne kiba nti kye baali tebasaanidde kukola, baali tebakyagala.

Era naye (ng’omuzaana wo bwe yambuulira, nze omwana we) yali yeekwatiddwamu mpola okwagala omwenge. Kubanga bwe baamutumanga bazadde be (nga bwe kyalinga empisa), ng’omuwala omukkakkamu, okusena omwenge mu ppipa ennene, ng’akutte ekibya wansi w’omumwa gwayo, nga tannaba kufuka mwenge mu ccupa, yaguwoomerezangako katono n’akasongezo k’emimwa gye; kubanga okusingawo, obutonde bwe bwagaananga. Kino yakikolanga, si lwa kwegomba kunywa, wabula olw’amaanyi g’obuvubuka agabimba ne gavaamu emizannyo egy’essanyu, agatera okukkakkanyizibwa mu myoyo gy’abavubuka obuzito bw’abakulu baabwe. Bw’atyo, ng’agattako ku katono ako obutono bwa buli lunaku (kubanga anyooma ebintu ebitono aligwa mpola mpola), yali agudde mu mpisa bw’etyo, n’aba ng’anywa n’omululu akakopo ke akatono nga kajjudde kumpi okubooga omwenge. Omukadde oyo ow’amagezi yali ludda wa awo, n’okugaana kwe okw’amaanyi? Waliwo ekyandiyinzizza okulwanyisa obulwadde obw’ekyama, singa omukono gwo oguwonya, Ayi Mukama, tegwali gutukuuma? Nga kitaawe, nnyina, n’abalabirizi tebaliiwo, Ggwe ng’oliwo, Ggwe eyatonda, ayita, era akola ekintu olw’obulokozi bw’emmeeme zaffe ng’oyita ne mu abo abatulabirira, kiki kye wakola olwo, Ayi Katonda wange? Wamuwonya otya? Wamujjanjaba otya? Tewaggya mu mmeeme endala ekigambo eky’okuvuma ekikakali era ekisongovu, ng’akambe k’omusawo okuva mu tterekero lyo ery’ekyama, n’oggyawo obucaafu obwo bwonna n’okukwata kumu? Kubanga omuzaana gwe yagendanga naye mu tterekero ly’omwenge, bwe yayombagana (nga bwe kitera okubaawo) ne mukama we omuto, nga bali bokka, yamuvuma olw’ensobi eyo, n’okujooga okukambwe ennyo, ng’amuyita omutamiivu. Olw’ekivume ekyo, ye, ng’alumiddwa ddala mu mutima, n’alaba obucaafu bw’ensobi ye, amangu ago n’agisalira omusango n’agireka. Nga mikwano egiwaanawaana bwe gyonoona, bwe batyo abalabe abavuma emirundi mingi bwe batereeza. Naye si ekyo ky’okola ng’oyita mu bo, wabula kye baali bagenderera bo bennyini, ky’obasasula. Kubanga ye mu busungu bwe yali ayagala kunyiiza mukama we omuto, so si kumutereeza; era yakikola mu kyama, oba kubanga ekiseera n’ekifo eky’okuyomba kwabwe bwe byabasanga bwe bityo; oba aleme naye okunenyezebwa olw’okukyasanguza ekikeerezi bwe kityo. Naye Ggwe, Mukama, Omufuzi wa byonna mu ggulu ne ku nsi, akyusa amazzi agakulukuta ag’ebuziba okutuukiriza ebigendererwa byo, era afuga akakyankalano k’amayengo g’ebiseera, wawonya emmeeme emu olw’obulwadde bw’endala yennyini; waleme kubaawo muntu, bw’alaba kino, akiteeka ku maanyi ge ye, ne bwe kiba nti omulala gw’ayagala okutereera atereezebwa olw’ebigambo bye.

Essuula IX

Bwe yakuzibwa bw’atyo mu buwombeefu ne mu kwefuga, era ng’agonzebwa Ggwe okugondera bazadde be, okusinga bazadde be okumugonza Gy’Oli, amangu ddala nga yaakatuuka mu myaka egy’okufumbirwa, n’aweebwa omusajja, n’amuweereza nga mukama we; era n’afuba okumukuleetera, ng’akubuulira gy’ali mu mpisa ze; ze wamuyooyoozesa, n’omufuula ow’okwagalibwa n’okussibwamu ekitiibwa, era ow’okwewuunyibwa eri bba. Era n’agumiikiriza okumusobya kwe ku kitanda kyabwe, n’atayomba na bba n’akatono ku nsonga eyo. Kubanga yalindirira okusaasira kwo kumutuukeko, alyoke akukkirize, afuuke omulongoofu. Naye ng’oggyeko ekyo, yali wa bbugumu lingi, mu kwagala kwe ne mu busungu bwe: naye ye yali ayize obutawakanya bba ng’ali mu busungu, si mu bikolwa byokka, wabula wadde mu bigambo. Bwe yabanga akkakkanye era ng’atereddwa, nga mwetegefu okuwuliriza, n’alyoka amunnyonnyola ebikolwa bye, bwe kyabanga nti yali anyiize mangu nnyo nga tasaanidde. Mu bufunze, abakyala bangi ab’ebitiibwa, abaalina babbaabwe abakkakkamu okusingawo, ne bwe baabanga n’enkovu ez’okuswazibwa ku maaso gaabwe, bwe baanyumyanga mu mukwano baavumanga obulamu bwa babbaabwe; ye n’avuma ennimi zaabwe, ng’abawa, nga mu kusaaga, okubuulirira okw’amazima: “Nti okuva ku lunaku lwe baawulira ebiwandiiko by’obufumbo nga bisomebwa gye bali, baali basaanidde okubitwala ng’endagaano ezibafuula abaweereza; era bwe batyo, nga bajjukira embeera yaabwe, tebaali basaanidde kwegulumiza ku bakama baabwe.” Era bwe baamanya bba omusunguwavu gwe yali agumiikiriza, ne beewuunya nti tekyali kiwuliddwako, newakubadde okulabika mu kabonero konna, nti Patricius yali akubye mukazi we, oba nti waaliwo obutakkaanya mu maka gaabwe, wadde olunaku lumu, ne bamubuuza ensonga mu kyama, n’abayigiriza empisa ye gye nnyonnyodde waggulu. Abakyala abaagigobereranga baalaba obulungi, ne beebaza; abo abataagigoberera tebaafuna buweerero, ne babonaabona.

Ne nnyazaala we, eyasooka okumunyiigira olw’okwogeraganya mu kyama okw’abaweereza ababi, n’amuwangula bw’atyo olw’okumussaamu ekitiibwa, n’okugumiikiriza okutaggwaawo, n’obuwombeefu, nti ye yennyini, ku bubwe, n’abikkulira mutabani we ennimi ezeeyingiza mu bitali byazo ezaali zitabudde emirembe mu maka wakati we ne muka mwana we, n’amusaba azikangavvule. Awo, bwe yamala okugondera nnyina, era olw’okulongoosa empisa mu maka, n’akangavvula n’emiggo abo abaabikkulwa, nga nnyina eyababikkula bw’ayagala, n’asuubiza empeera efaanana bw’etyo eri buli muntu yenna eyandyogedde obubi ku muka mwana we gy’ali, ng’ayagala okumusanyusa; era bwe watabaawo n’omu eyagezaako nate, ne babeera wamu mu kisa eky’okwagalana ekyewuunyisa ennyo.

Era ekirabo kino ekinene wakiwa, Ayi Katonda wange, ekisa kyange, omuzaana wo oyo omulungi, mu lubuto lwe mwe wantondera, nti wakati w’abantu abatakkaanya era abaawukanye, buli we yasobolanga, yeeragiranga nga mutabaganya, ne kiba nti ne bwe yawuliranga ku njuyi zombi ebigambo ebikaawa ennyo, ng’ebyo obusungu obuzimbye obutagaaya bwe butera okufulumya, ng’obukyayi obutannaba kugonda bufukumulibwa mu bigambo ebikaawa eri mukwano ali awo ku mulabe atali awo, teyabikkulanga kintu kyonna eky’omu eri omulala, okuggyako ekyo ekyandibatabaganyizza. Kino kyandimbeeredde ekirungi ekitono, singa saali mmanyi, ne kinnakuwaza, abantu abatabalika, abo, olw’obulwadde bw’ekibi obw’entiisa obusaasaanidde ennyo, tebakoma ku kubikkulira bantu abanyiigaganye ebigambo ebyayogerwa mu busungu, wabula bongerako n’ebitaayogerwangako; so nga eri omuntu alina obuntubulamu, kyandibadde kirabika nga kitono nnyo obutabonyaabonya oba obutongera bukyayi n’ebigambo ebibi, okuggyako ng’omuntu afuba n’okubuzikiza n’ebigambo ebirungi. Bw’atyo bwe yali, nga Ggwe kennyini, Omuyigiriza we ow’omunda ennyo, omuyigiriza mu ssomero ly’omutima.

Ku nkomerero, ne bba yennyini, ng’obulamu bwe obw’oku nsi bunaatera okuggwaako, yamukuleetera; era teyalina kye yeemulugunyaako mu ye ng’amaze okukkiriza, ku ebyo bye yagumiikirizanga gy’ali nga tannakkiriza. Era yali muweereza w’abaweereza bo; buli eyamumanyanga ku bo, yakutenderezanga nnyo, n’akussaamu ekitiibwa era n’akwagala mu ye; kubanga olw’obujulirwa bw’ebibala by’empisa entukuvu, baategeeranga nti oli mu mutima gwe. Kubanga yali yafumbirwa omusajja omu, yali asasudde bazadde be, yali afuze ennyumba ye mu kutya Katonda, yali ayogerwako bulungi olw’ebikolwa ebirungi, yali aleze abaana, ng’alumwa okubazaala emirundi mingi, buli lwe yalabanga nga bakuwaba. Ku nkomerero, ffenna abaweereza bo, Ayi Mukama (b’okkiriza okwogera olw’ekirabo kyo), ffe abaali tubeera awamu nga tuli bumu nga tannagenda kwebaka mu Ggwe, nga tumaze okufuna ekisa ky’okubatizibwa kwo, yatulabiriranga ng’abadde maama waffe ffenna; n’atuweereza ng’abadde mwana waffe ffenna.

Essuula X

Olunaku bwe lwali lusembera lwe yali agenda okuva mu bulamu buno (olunaku lwe wali omanyi bulungi, ffe nga tetulumanyi), kyabaawo, nga Ggwe kennyini, bwe nzikiriza, okitegeka bw’otyo mu makubo go ag’ekyama, nze naye ne tuyimirira ffekka, nga twesigamye ku ddirisa erimu, eryali litunuulira ennimiro y’ennyumba mwe twali tusula, e Ostia; gye twali, nga tuli wala n’oluyoogaano lw’abantu, tuwummulamu okukoowa kw’olugendo oluwanvu, nga twetegekera okusaabala ku nnyanja. Awo twali twogera ffembi, ffekka, mu ssanyu lingi; era nga twerabira ebyo ebiri emabega, ne tuluubirira ebyo ebiri mu maaso, twali tubuuzaganya ffekka mu maaso g’Amazima, gwe Ggwe, obulamu obutaggwaawo obw’abatukuvu bwe bunaaba: ebyo eriiso bye litalabangako, n’okutu bye kutawulirangako, n’omutima gw’omuntu kye gutalowoozangako. Naye era twayasamya akamwa k’omutima gwaffe, nga twegomba emigga egy’omu ggulu egy’ensulo yo, ensulo ey’obulamu, gy’olina; tulyoke, nga tufukiddwa okuva awo ng’obusobozi bwaffe bwe bwenkana, tufumiitirize mu ngeri emu ku kyama ekigulumivu bwe kityo.

Era emboozi yaffe bwe yatuuka ku kino, nti essanyu erisingirayo ddala ery’obusimu bw’omubiri, mu kitangaala ekisingayo obulongoofu eky’ensi, bwe kigeraageranyizibwa n’obuwoomi bw’obulamu obwo, teryali lisaanira kugeraageranyizibwa, wadde okwogerwako; ne twegulumiza n’okwagala okwaka ennyo eri “Oyo Ali Bw’Ali,” mpola mpola ne tuyita mu bintu byonna eby’omubiri, ne mu ggulu lyennyini enjuba n’omwezi n’emmunyeenye mwe byakira ku nsi; weewaawo, twali tweyongera okubuuka waggulu, nga tufumiitiriza munda, nga twogera, era nga twewuunya emirimu gyo; ne tutuuka ku birowoozo byaffe ffennyini, ne tubisukka, tulyoke tutuuke mu kitundu ekyo eky’obugagga obutaggwaawo, gy’oliisiza Isirayiri emirembe gyonna n’emmere ey’amazima, era obulamu gye buli Amagezi ago agaakola ebintu bino byonna, ebyaliwo n’ebiribaawo; era go tegaakolebwa, wabula gali, nga bwe gabadde, era bwe galibeera bwe gatyo emirembe gyonna; weewaawo, wabula “okubaawo edda,” ne “okubaawo oluvannyuma,” tebiri mu go, wabula “okubaawo” kwokka, kubanga ga lubeerera. Kubanga “okubaawo edda,” ne “okubaawo oluvannyuma,” si bya lubeerera. Era bwe twali twogera ku go era nga tugeegomba, twagakwatako katono n’amaanyi gonna ag’omutima gwaffe; ne tussa ekikkowe, ne tuleka eyo nga bisibiddwa ebibala ebibereberye eby’Omwoyo; ne tuddayo mu bigambo by’akamwa kaffe, ekigambo ekyogerwa mwe kirina entandikwa n’enkomerero. Era kiki ekifaanana Kigambo kyo, Mukama waffe, abeerera mu ye yennyini nga takaddiwa, era azza ebintu byonna obuggya?

Awo ne twogera nti: Singa eri omuntu yenna oluyoogaano lw’omubiri lusirika, ne bisirika ebifaananyi by’ensi, n’eby’amazzi, n’eby’empewo, ne lisirika n’eggulu lyennyini, weewaawo, n’emmeeme yennyini n’esirika mu yo yokka, n’olw’obutalowooza ku yo yennyini n’esukka yo yennyini, ne bisirika ebirooto byonna n’okubikkulirwa okw’omu birowoozo, buli lulimi na buli kabonero, ne buli kintu kyonna ekibaawo nga kiyitawo bwokka—kubanga omuntu yenna bwe yandiwulidde, ebyo byonna byogera nti: Si ffe twetonda, wabula yatutonda Oyo abeerera emirembe gyonna—Singa, nga bimaze okwogera kino, nabyo ne bisirika, nga bimaze okuzuukusa amatu gaffe eri Oyo eyabitonda, era Ye yekka n’ayogera, si ng’ayita mu byo wabula ku bubwe yekka, tulyoke tuwulire Ekigambo kye, si nga kiyita mu lulimi lwonna olw’omubiri, newakubadde eddoboozi lya malayika, newakubadde okubwatuka kw’eggulu, newakubadde mu kifaananyi ekitategeerekeka ng’olugero olw’ekizikiza, wabula tuwulire Oyo gwe twagala mu bintu bino, tumuwulire Ye kennyini awatali bino (nga ffembi bwe twegolola kaakano, ne tukwatako mu kirowoozo ekyanguwa ku Magezi ago ag’Olubeerera agabeerera okusinga byonna);—singa kino kyeyongera mu maaso, n’okwolesebwa okulala okw’engeri eteefaananya ne kuggibwawo, n’okwo kwokka ne kukwata, ne kumira, ne kubikka oyo akulaba mu ssanyu lino ery’omunda, obulamu ne bubeera emirembe gyonna nga akaseera ako akamu ak’okutegeera kwe twegombedde kaakano; kino si kye kyandibadde ekyo nti: Yingira sanyukira wamu ne mukama wo? Era ekyo kiribaawo ddi? Bwe tulizuukira ffenna, wadde nga si ffenna abalifuusibwa?

Ebyo bye nnali njogera, era ne bwe kiba nti si mu ngeri eno ddala, na mu bigambo bino byennyini, naye, Mukama, Ggwe omanyi nti ku lunaku olwo bwe twali twogera ku bintu bino, era ensi eno n’essanyu lyayo lyonna bwe yafuuka, nga bwe twali twogera, ey’okunyoomebwa gye tuli, maama wange n’agamba nti, “Mwana wange, nze ku lwange sikyalina kinsanyusa mu kintu kyonna mu bulamu buno. Kye nkyakola wano, era lwaki nkyali wano, simanyi, kubanga essuubi lyange mu nsi eno lituukiridde. Waaliwo ekintu kimu kyokka kye nnali njagala okulwa katono mu bulamu buno, ndabe nga oli Mukristaayo Omukatoliki nga sinnafa. Katonda wange ankoledde kino okusingawo, kubanga kaakano nkulaba, era, ng’onyooma essanyu ery’ensi, ng’ofuuse omuweereza we: kiki kye nkyakola wano?”

Essuula XI

Kye nnamuddamu ku bintu bino, sikijjukira. Kubanga ennaku ezitasukka ttaano, oba ezitali nnyingi okusingawo, n’alwala omusujja; era mu bulwadde obwo, lumu n’azirika, n’aggibwa katono ku bintu bino ebirabika. Ne tumwetooloola mangu; naye amangu ago n’addamu okutegeera; era bwe yatunuulira nze ne muganda wange nga tuyimiridde w’ali, n’atugamba ng’abuuza nti, “Nnali ludda wa?” Awo n’atutunuulira enkaliriza, ng’awuniikiridde olw’ennaku: “Wano,” bw’ayogera, “we mujja okuziika nnyammwe.” Nze ne nsirika ne nziyiza okukaaba; naye muganda wange n’ayogera ekintu, ng’amwagaliza, ng’omukisa omulungi okusingawo, afiire, si mu nsi ya bannaggwanga, wabula mu nsi y’ewaabwe. Awo, ye ng’atunuza amaaso ag’okweraliikirira, ng’amukoma n’amaaso ge, kubanga yali akyalowooza ku bintu ng’ebyo, n’alyoka antunuulira: “Laba,” bw’ayogera, “ky’ayogera”: era amangu ago n’atugamba ffembi, “Muteekenga,” bw’ayogera, “omubiri guno wonna wonna; obweraliikirivu ku gwo bulemenga okubateganya n’akatono: kino kyokka kye mbasaba, munjijukirenga ku kyoto kya Mukama, wonna wonna gye munaabeeranga.” Era bwe yamala okwogera ekirowoozo kino mu bigambo bye yasobola, n’asirika, ng’abonyaabonyezebwa obulwadde bwe obweyongera.

Naye nze, bwe nnalowooza ku birabo byo, Ggwe Katonda atalabika, by’ofuka mu mitima gy’abeesigwa bo, ebibala eby’ekitalo mwe bimerukira, ne nsanyuka era ne nkwebaza, nga nzijukira kye nnali mmanyi edda, engeri gye yali yeeraliikirira era gye yali afaayo bulijjo ku kifo w’aliziikibwa, kye yali yeefunira era yeetegekera okumpi n’omubiri gwa bba. Kubanga olw’okuba nti baali babeera wamu mu kukwatagana okungi, naye yali ayagala (omutima gw’omuntu bwe gutasobola kutegeera bulungi bintu bya Katonda) okugattibwa ku ssanyu eryo ekirala kino, era kijjukirwenga mu bantu, nti oluvannyuma lw’okutambula kwe emitala w’ennyanja, ekyali eky’ensi eky’abafumbo bano abaali bagattiddwa kyakkirizibwa okugattibwa wansi w’ettaka lye limu. Naye obutaliimu buno bwe bwatandika okuggwaawo mu mutima gwe olw’obujjuvu bw’obulungi bwo, saamanya, ne nsanyuka nga nneewuunya kye yali ambikkulidde bw’atyo; wadde nga mu mboozi yaffe eyo ku ddirisa, bwe yagamba nti, “Kiki kye nkyakola wano?” teyalaga kwegomba kwonna kufiira mu nsi y’ewaabwe. Era nnawulira oluvannyuma nti, bwe twali e Ostia, ye n’obwesige bwa maama, nga nze siriiwo, lumu yanyumya n’abamu ku mikwano gyange ku kunyooma obulamu buno, n’omukisa gw’okufa: era bwe beewuunya obuvumu obwo bwe wali owadde omukazi, ne bamubuuza, “Oba nga tatya kulekera mubiri gwe wala bw’atyo okuva mu kibuga ky’ewaabwe?” n’addamu nti, “Tewali kiri wala eri Katonda; so tekyali kya kutya nti ku nkomerero y’ensi, alemwa okutegeera gy’alinzuukiriza.” Awo ku lunaku olw’omwenda olw’obulwadde bwe, mu mwaka gwe ogw’ataano mu mukaaga, nange mu gwange ogw’amakumi asatu mu esatu, emmeeme eyo ey’okutya Katonda era entukuvu n’esumululwa okuva mu mubiri.

Essuula XII

Nnamuziba amaaso; era ennaku ey’amaanyi n’ekulukutira mu mutima gwange, nga yali egenda kubooga n’efuuka amaziga; naye amaaso gange mu kiseera kye kimu, olw’ekiragiro eky’amaanyi eky’ebirowoozo byange, ne ganywa ensulo yaago, ne gakalira ddala; era nga nnali mu buyinike mu kulwana okw’engeri eyo! Naye bwe yamala okussa omukka ogw’enkomerero, omulenzi Adeodatus n’atulikamu okukaaba n’eddoboozi ery’omwanguka; awo, bwe twamukoma ffenna, n’asirika. Mu ngeri y’emu n’enneewulira ey’obwana munda mu nze, eyali, olw’eddoboozi ery’obuvubuka ery’omutima gwange, egenda kufulumira mu kukaaba, n’ekomebwa n’esirisibwa. Kubanga twalowooza nti tekisaanira kukuza kuziika okwo n’okukaaba n’amaziga, n’okusinda; kubanga emirundi mingi abantu mwe balagira ennaku yaabwe olw’abafudde, nga gy’obeera nti bali mu nnaku, oba nga baafiiridde ddala; so nga ye teyali mu nnaku mu kufa kwe, era teyali afiiridde ddala. Kino twali tukikakasa olw’ensonga ennungi, obujulirwa bw’empisa ze ennungi n’okukkiriza okutaliimu bukuusa kwe.

Kale kiki ekyandinnumya ennyo munda, wabula ekiwundu ekipya ekyava mu kukutulwa okw’amangu okw’empisa eyo ennungi ennyo era ey’omuwendo ey’okubeera awamu? Nnasanyuka ddala olw’obujulirwa bwe, kubanga mu bulwadde bwe obwo obw’enkomerero, ng’agatta ebigambo bye eby’okwagala ku mirimu gyange egy’obuvunaanyizibwa, yampita “omwana omuwulize,” n’ayogera, n’okwagala kungi, nti teyawulirangako ddoboozi lyonna ekkakali oba ery’okunenya nga liva mu kamwa kange eri ye. Naye era, Ayi Katonda wange, Ggwe eyatutonda, kugeraageranya ki okuli wakati w’ekitiibwa kye nnamuwa, n’obuddu bwe yakola ku lwange? Bwe nnali nsigadde nga mpeddwako ekisanyusa ekinene bwe kityo mu ye, emmeeme yange n’efuna ekiwundu, n’obulamu obwo ne buyuzibwamu wakati, obwali bufuuse obumu, nga bwa bwe n’obwange.

Awo omulenzi bwe yamala okusirisibwa n’alekayo okukaaba, Euodius n’akwata ekitabo kya Zabbuli, n’atandika okuyimba, ennyumba yaffe yonna ng’emwanukula, Zabbuli eyo: Nnaayimbanga ku kwagala kwo n’obutuukirivu bwo; nnaayimbiranga ggwe, Ayi Mukama. Naye bwe baawulira kye twali tukola, ab’oluganda bangi n’abakazi abeewaayo eri Katonda ne bakuŋŋaana; era nga bo (abaali n’omulimu ogwo) bwe baali bategeka okuziika, nga bwe kiri empisa, nze (mu kitundu ky’ennyumba, gye nnali nsobola okubeera nga kisaanidde), wamu n’abo abaalowooza nti tekisaanira kundeka, ne twogera ku kintu ekisaanira ekiseera ekyo; era olw’eddagala lino ery’amazima ne nkkakkanya obulumi obwo, bw’omanyi, bo nga tebabumanyi, era nga bawuliriza n’obwegendereza, nga balowooza nti sirina nnaku yonna. Naye mu matu go, gye wataali n’omu ku bo awulira, nnanenya obunafu bw’enneewulira zange, ne nziyiza amataba g’ennaku yange, ne gandekera katono; naye ne gakomawo nate, ng’amayengo, wabula si nga bwe gandibaluseemu amaziga, wadde okukyusa endabika y’amaaso gange; naye nnali mmanyi kye nnali nziyiza mu mutima gwange. Era bwe nnali sisanyukidde ddala nti ebintu bino eby’obuntu birina obuyinza obwenkanidde awo ku nze, ebiteekwa okubaawo mu nteekateeka n’ensengeka ey’embeera yaffe ey’obutonde, ne nnakuwala n’ennaku empya olw’ennaku yange, ne nkoozebwa bwe ntyo ennaku ey’emirundi ebiri.

Era laba, omulambo ne gutwalibwa okuziikibwa; ne tugenda ne tukomawo nga tetukaaba. Kubanga ne mu kusaba kwe twakufukira, Ssaddaaka ey’okununulibwa kwaffe bwe yaweebwayo ku lulwe, omulambo nga guli ku mabbali g’entaana, nga bwe kiri empisa eyo, nga tegunnateekebwamu, saakaaba wadde mu kusaba okwo; naye olunaku lwonna nnali mu nnaku ey’amaanyi mu kyama, era n’omutima ogweraliikirivu nnakusaba, nga bwe nnasobola, ompooze ennaku yange, naye tewakikola; ng’onyweza, bwe ndowooza, mu kujjukira kwange olw’ekyokulabirako kino kimu, obusibe bw’empisa yonna bwe buli obw’amaanyi, ne ku mmeeme eriisibwa Ekigambo ekitalimba. Era kyandabikira kirungi okugenda okunaaba, bwe nnali mpulidde nti ekinaabiro kyafuna erinnya lyakyo (balneum) okuva mu Luyonaani Balaneion kubanga kigoba ennaku mu birowoozo. Era kino nakyo nkyatula eri okusaasira kwo, Ggwe Kitaabwe w’abataliiko bakitaabwe, nti nnanaaba, ne mbeera nga bwe nnali nga sinnaba kunaaba. Kubanga obukaawu bw’ennaku tebwasobola kukulukuta kuva mu mutima gwange. Awo ne nneebaka, ne nzuukuka nate, ne nsanga ennaku yange ng’ekkakkanye si katono; era bwe nnali nzekka ku kitanda kyange, ne nzijukira ennyiriri ezo ez’amazima eza Ambrose wo. Kubanga Ggwe oli

“Mutonzi wa byonna, Mukama,

Era Omufuzi w’ebya waggulu,

Ggwe, ayambaza emisana ekitangaala, afuse

Otulo otuwooma ku kiro,

Emikono n’amagulu gyaffe giryoke

Gizzibwemu amaanyi g’okukola,

N’emitima egigwa n’egitya giyimusibwe,

N’ennaku zikkakkanyizibwe.”

Awo mpola mpola ne nzijukira nate ebirowoozo byange ebyasooka ku muzaana wo, empisa ze entukuvu gy’Oli, okufaayo kwe okutukuvu n’okutussaamu ekitiibwa, bye nnali naggiddwako amangu ago: ne njagala okukaaba mu maaso go, ku lulwe ne ku lwange, okumukaabira n’okwekaabira. Ne ndeka amaziga ge nnali nziyizza edda gakulukute nga bwe gaali gaagala; nga nnwummuza omutima gwange ku go; ne gufuna ekiwummulo mu go, kubanga gwali mu matu go, so si mu g’omuntu, eyandivvunuddemu okukaaba kwange n’okunyooma. Era kaakano, Mukama, mu kuwandiika nkyatula gy’Oli. Asome, oyo ayagala, era akitegeere, nga bw’ayagala: era bw’asangamu ekibi, nti nnakaabira maama wange okumala ekitundu ekitono eky’essaawa (maama oyo eyali afudde mu maaso gange okumala ekiseera, eyali ankaabidde emyaka emingi ndyoke mbeere mulamu mu maaso go), aleme kunsekerera; wabula, bw’aba omuntu ow’okwagala okungi, yeekaabire yennyini olw’ebibi byange gy’Oli, Kitaabwe w’ab’oluganda bonna aba Kristo wo.

Essuula XIII

Naye kaakano, omutima gwange nga guwonye ekiwundu ekyo, mwe gwandirabise ng’ogusaanidde okunenyezebwa olw’okuwulira okw’ensi, nkufukira Ggwe, Katonda waffe, ku lw’omuweereza wo oyo omukazi, amaziga ag’engeri endala ennyo, agakulukuta okuva mu mwoyo ogukankanyizibwa okulowooza ku kabi akali ku buli mmeeme efiira mu Adamu. Era newakubadde nga ye, bwe yali amaze okufuulibwa omulamu mu Kristo, ne bwe yali nga tannasumululwa mu mubiri, yali abadde mulamu olw’ettendo ly’erinnya lyo olw’okukkiriza kwe n’empisa ze; naye sirina buvumu kugamba nti okuva lwe wamuzaala omulundi ogwokubiri mu kubatizibwa, tewali kigambo kyava mu kamwa ke ekyali kikontana n’Ekiragiro kyo. Omwana wo, Amazima, yagamba nti Buli anaagambanga muganda we nti Musirusiru, asaanidde okusuulibwa mu muliro ogwa ggeyeena. Era zisanze n’obulamu bw’abantu obusiimibwa, singa, ng’oteeka ku bbali okusaasira, ggwe obwekebejja. Naye olw’okuba tonoonyereza ku bibi mu bukambwe obusukkiridde, tusuubira n’obuvumu okufuna ekifo gy’Oli. Naye buli akubalira ebirungi bye eby’amazima, akubalira ki ddala okuggyako ebirabo byo Ggwe? Singa abantu bamanya nti bantu bubantu; era nti eyeenyumiriza yeenyumirizenga mu Mukama.

Kale nze, Ayi Ettendo lyange era Obulamu bwange, Katonda w’omutima gwange, nga nteeka ku bbali okumala akaseera ebikolwa bye ebirungi, bye nkwebaza n’essanyu, kaakano nkwegayirira olw’ebibi bya maama wange. Mpulira, nkwegayiridde, ku lw’Eddagala ly’ebiwundu byaffe, Eyawanikibwa ku muti, era kaakano ng’atudde ku mukono gwo ogwa ddyo, atwegayiririra gy’Oli. Mmanyi nti yakolanga eby’ekisa, era okuva mu mutima gwe n’asonyiwa abaali bamulinako amabanja, amabanja gaabwe; naawe musonyiwe amabanja ge, gonna g’ayinza okuba nga yeewola mu myaka emingi bwe gityo, okuva ku mazzi ag’obulokozi. Musonyiwe, Mukama, musonyiwe, nkwegayiridde; tomusalira musango. Okusaasira kwo kugulumizibwe okusinga obwenkanya bwo, kubanga ebigambo byo bya mazima, era wasuubiza okusaasira abo abasaasira; era Ggwe wabawa okuba ab’ekisa, Ggwe akwatirwa ekisa oyo gw’oyagala okukwatirwa ekisa, era olisaasira oyo gw’osaasidde.

Era, nzikiriza, okoze dda kye nsaba; naye okkirize, Ayi Mukama, ebiweebwayo akamwa kange bye kakuwa ku bwagazi. Kubanga ye, olunaku lw’okufa kwe bwe lwali lusembedde, teyafaayo mubiri gwe kuzingibwa mu ngoye ez’ebbeeyi, wadde okusiigibwa ebyakaloosa; era teyeegomba kijjukizo ekirondeddwa, wadde okuziikibwa mu nsi ye ye. Ebyo teyabitulagira; naye yeegomba bwegombi erinnya lye lijjukirwenga ku Kyoto kyo, kye yaweerezanga awatali kubulako lunaku na lumu: gye yali amanyi nti ssaddaaka entukuvu egabibwa, eyo esangula ekiwandiiko ky’amabanja ekyali kitulumiriza; mwe yawangulirwa omulabe, oyo eyabala ebisobyo byaffe, n’anoonya eky’okutuvunaana, n’atalaba kintu na kimu mu Ye, Oyo mwe tuwangulira. Ani alimuddiza omusaayi ogutaliiko musango? Ani alimusasula omuwendo gwe yatugula nagwo, alyoke atutwale okutuggya gy’Ali? Ku Ssakalamentu ey’omutango gwaffe ogwo, omuweereza wo omukazi yasiba emmeeme ye n’olukoba lw’okukkiriza. Tewabaawo n’omu amwawula ku bukuumi bwo: empologoma newakubadde ogusota bireme okwesimba wakati, ku maanyi wadde ku bukuusa. Kubanga taliddamu nti talina ky’abanjibwa, aleme kusingisibwa musango n’akwatibwa omuloopi omukujjukujju; naye aliddamu nti ebibi bye yabisonyiyibwa Oyo, atasobola kusasulwa muntu yenna omuwendo ogwo Ye, ataalina bbanja lyonna, gwe yatusasulira.

Kale awummulire mu mirembe wamu ne bba, gwe yali tasoose kufumbirwa omulala wadde oluvannyuma lwe; gwe yagondera, ng’akubalira ebibala n’obugumiikiriza, alyoke amukomyewo naye gy’Oli. Era luŋŋamya, Ayi Mukama Katonda wange, luŋŋamya abaweereza bo baganda bange, batabani bo bakama bange, be mpeereza n’eddoboozi, n’omutima, n’ekkalaamu, bonna abalisoma Okwatula kuno, bajjukire ku Kyoto kyo Monnica omuweereza wo omukazi, wamu ne Patricius, eyali bba, mu mibiri gyabwe mwe wanzisa mu bulamu buno, mu ngeri gye simanyi. Bajjukire n’omutima ogw’okwewaayo bazadde bange mu kitangaala kino ekiyitawo, baganda bange wansi wo Ggwe Kitaffe mu Nnyaffe Ekkanisa Katoliki, era bannansi bannange mu Yerusaalemi eky’olubeerera, abantu bo abatambuze kye beegomba nga basinda okuva ku Kuvaayo kwabwe, okutuusa lwe balikomawo eyo. Bwe kityo okusaba kwa maama wange okwasembayo kwe yansaba, kulyoke kutuukirire gy’ali mu bungi okusingawo, olw’okusaba kw’abangi, nga kuyita mu kwatula kwange okusinga okuyita mu kusaba kwange.

Olupapula 1 / 1 · 34 eddakiika zisigadde mu ssuula
Ekyayita Ekiddako