Okwatula
Ekitabo VII

Essuula 7 · eddakiika 34 ez’okusoma · eddakiika 43 ez’okuwuliriza

Ekitabo VII

Essuula I

Obuvubuka bwange obubi era obw’omuzizo bwali bufudde, era nga nsala okuyingira mu bukulu obw’obuvubuka; naye gye nnakoma okukula mu myaka, gye nnakoma okwonoonebwa ebintu ebitaliimu, nze eyali tasobola kulowooza ku kintu kyonna ekiriwo okuggyako ekyo ekitera okulabibwa n’amaaso gano. Saakulowooza Ggwe, Ayi Katonda, mu kifaananyi ky’omubiri gw’omuntu; okuva lwe nnatandika okuwulira ku magezi, ekyo nnakyewalanga bulijjo; era nnasanyuka okusanga nga n’okukkiriza kwa maama waffe ow’omwoyo, Ekkanisa yo Katoliki, bwe kutyo bwe kuyigiriza. Naye sammanya ngeri ndala gye nnyinza okukulowoozaamu. Era nze, omuntu, era omuntu ow’engeri eyo, nnagezaako okukulowooza Ggwe, Katonda asinga byonna, omu yekka, ow’amazima; era mu mmeeme yange ey’omunda ddala nnakkiriza nti Ggwe toyinza kuvunda, toyinza kulumizibwa, era tokyukakyuka; kubanga newakubadde nga saamanya kiva wa oba kiri kitya, naye nnalaba bulungi, era nnali mukakafu, nti ekiyinza okuvunda kiteekwa okuba nga kya wansi w’ekyo ekitayinza kuvunda; ekitayinza kulumizibwa nnakisinzisanga awatali kubuusabuusa ku kyo ekiyinza okulumizibwa; ekitakyukakyuka ku bintu ebikyukakyuka. Omutima gwange gwaleekaana n’obunyiikivu bungi okuwakanya ebifaananyi byange byonna eby’ekirooto, era n’ekikonde kino kimu nnagezaako okugoba okuva ku liiso ly’ebirowoozo byange ekibinja ekyo kyonna ekitali kirongoofu ekyawuumanga okulyetooloola. Naye laba, nga kyakagobebwa butono, mu kaseera katono ng’okutemya kikowe ne kiddamu okunkuŋŋaanirako nga kingi nnyo, ne kibuuka ne kikuba mu maaso gange, ne kikweka okulaba kwange; n’olwekyo newakubadde nga si mu kifaananyi ky’omubiri gw’omuntu, naye nnawalirizibwa okukulowooza Ggwe (ekyo ekitavunda, ekitalumizibwa, era ekitakyukakyuka, kye nnasinzisanga ku kivunda, ku kirumizibwa, ne ku kikyukakyuka) ng’oli mu bbanga, oba ng’oyiiriddwa mu nsi, oba ng’oyanjaaliddwa ebweru wayo awatali kkomo. Kubanga buli kye nnalowoozanga, bwe kyaggibwangako ebbanga lino, nga kindabikira nga si kintu, weewaawo si kintu n’akatono, wadde ekifo ekyereere; nga omubiri bwe guggibwa mu kifo kyagwo, ekifo ne kisigala nga tekiriimu mubiri gwonna, ka gube gw’ettaka n’amazzi, empewo n’eggulu, naye ne kisigala ekifo ekyereere, ng’obutaliimu obugazi.

Kale nze, bwe nnali omuzito bwe ntyo mu mutima, nga sitegeerekeka wadde gyendi nzekka, buli kintu ekitali kigaziye mu mabanga agamu, ekitali kyanjaaliddwa, ekitali kinywezeddwa wamu, ekitali kizimbye, oba ekitatwala oba ekitayinza kutwala ebimu ku bipimo ebyo, nnakirowoozanga nti si kintu n’akatono. Kubanga mu bifaananyi ng’ebyo amaaso gange bye gatera okutambulatambulamu, omutima gwange mwe gwatambulatambulanga mu biseera ebyo: so saalaba nti endowooza y’ebirowoozo yennyini, gye nnakozesa okukola ebifaananyi ebyo byennyini, teyali ya ngeri eyo, ate nga teyandisobodde kubikola, singa yo yennyini teyali kintu kinene. Bwe ntyo ne nfuba okukulowooza Ggwe, Obulamu bw’obulamu bwange, ng’oli munene, ng’oyita mu mabanga agataliiko kkomo ku buli ludda, ng’oyingira omuwendo gwonna ogw’ebitonde byonna, n’okusukka ebweru waagwo, ku buli ludda, mu mabanga agatapimika agataliiko nkomerero; ensi ebe naawe, eggulu libe naawe, ebintu byonna bibe naawe, era bikomekerezebwe mu ggwe, naye Ggwe nga tokomekerezebwa wantu wonna. Kubanga nga omubiri gw’empewo eno eri waggulu w’ensi bwe gutaziyiza kitangaala kya njuba kuyita mu gwo, nga kiguyingira, si lwa kugwabya wadde okugusala, wabula lwa kugujjuza ddala: bwe ntyo bwe nnalowooza nti omubiri si gw’eggulu, empewo, n’ennyanja kyokka, wabula n’ogw’ensi, gukkiriza Ggwe okuguyitamu, nti mu bitundu byagwo byonna, ekinene ng’ekitono, gukkirize okubeerawo kwo, olw’okussa omukka okwekusifu, munda n’ebweru, ng’ofuga ebintu byonna by’otonze. Bwe ntyo bwe nnateebereza, olw’okuba nti saasobola kulowooza kirala kyonna, kubanga kyali kya bulimba. Kubanga bwe kityo ekitundu ky’ensi ekisinga obunene kyandibaddemu omugabo gwo omunene, n’ekitono omugabo omutono: era ebintu byonna byandijjudde Ggwe mu ngeri nti omubiri gw’enjovu gwandibaddemu Ggwe okusinga ogw’enkazaluggya, nga bwe gusinga obunene era bwe gutwala ekifo ekinene; era bwe kityo wandifudde ebitundu byo eby’enjawulo okubeera mu bitundu by’ensi eby’enjawulo, mu bupande, ebinene eri ebinene, ebitono eri ebitono. Naye Ggwe toli bw’otyo. Naye Ggwe wali tonnamulisa kizikiza kyange.

Essuula II

Kyammala, Ayi Mukama, okuwakanya ababuzaabuza abo abaabula, abasiru abaayogeranga ebingi, kubanga ekigambo kyo tekyavuga okuva mu bo;—kyammala ekyo Nebridius kye yatuteerangawo edda, bwe twali tukyali e Carthage, ffenna abaakiwulira ne kitusamaalirira: “Eggwanga eryo ery’ekizikiza, Abamanikaya lye batera okuteeka ng’ekibinja ekikuwakanya, kiki kye lyandikukoze singa wagaana okulwana nalyo? Kubanga, singa baddamu nti, ‘lyandikukoze akabi,’ olwo wandibadde ayinza okulumizibwa n’okuvunda: naye singa lyali teriyinza kukukola kabi,’ olwo tewaaliwo nsonga yonna eyaleetebwa ey’okulwana kwo nalyo; era okulwana mu ngeri nti ekitundu kyo ekimu oba ekitundu ky’omubiri gwo, oba omwana ava mu Kikula kyo kyennyini, kitabulwe n’amaanyi agakuwakanya, n’obutonde obutaatondebwa Ggwe, era kyonoonebwe nabyo okutuuka n’okukyusibwa okufuuka ekibi, okuggibwa mu ssanyu okugwa mu nnaku, era kyetaage obuyambi obw’okukiggyamu n’okukirongoosa; era nti omwana ono ava mu Kikula kyo ye mmeeme, Ekigambo kyo, eky’eddembe, ekirongoofu, era ekiramba, gye kyandiyambye nga yawambibwa, yayonoonebwa, yavunda; ate ng’Ekigambo ekyo kyennyini kiyinza okuvunda kubanga kyali kya Kikula kimu era kye kimu. Kale, singa bagamba nti Ggwe, ka obe ki, kwe kugamba, Ekikula kyo ky’oli nakyo, tokiyinza kuvunda, olwo ebigambo bino byonna bya bulimba era bya muzizo; naye singa bagamba nti kiyinza okuvunda, ekigambo ekyo kyokka kyandiraze nti kya bulimba era kya kwenyinyalwa.” Bw’atyo empaka zino eza Nebridius zammalira okuwakanya abo abaali bagwanidde ddala okuwandulwa okuva mu lubuto olujjudde ennyo; kubanga tebaalina kwewoma, awatali kuvvoola kwa ntiisa mu mutima ne mu lulimi, nga bakulowoozaako era nga bakwogerako bwe batyo.

Essuula III

Naye nange nnali sinnaba, newakubadde nga nnakwata era nga nnali mukakafu ddala nti Ggwe Mukama waffe, Katonda ow’amazima, eyatonda si mmeeme zaffe zokka, wabula n’emibiri gyaffe, era si mmeeme zaffe n’emibiri gyokka, wabula ebiramu byonna n’ebintu byonna, toyinza kwonoonebwa, tokyusibwa, era tokyukakyuka n’akatono; naye saategeera bulungi era awatali buzibu ensibuko y’obubi. Era naye, ka bube ki, nnategeera nti bulina okunoonyezebwa mu ngeri etyo, ereme kumpaliriza kukkiriza nti Katonda atakyukakyuka akyukakyuka, nneme kufuuka obubi obwo bwe nnali nnoonya. Ne mbunoonya bwe ntyo, nga sirina kweraliikirira mu kino, nga ndi mukakafu nti ebyo abo bye baakwata si bya mazima, abo be nnadduka n’omutima gwange gwonna: kubanga nnalaba nti mu kunoonya ensibuko y’obubi, bajjula obubi, kubanga baasinga kwagala kulowooza nti ekikula kyo kye kibonaabona n’obubi okusinga okukkiriza nti ekikula kyabwe kye kibukola.

Ne nfuba okutegeera kye nnali mpulira kati, nti eddembe ly’okwesalirawo lye livaako ffe okukola obubi, era nti omusango gwo ogw’obutuukirivu gwe guvaako ffe okubonaabona n’obubi. Naye saasobola kukitegeera bulungi. Bwe ntyo bwe nnafubanga okuggya okulaba kw’emmeeme yange mu kinnya ekyo ekiwanvu, nnasuulibwangayo nate munda mwakyo, era bwe nnafubanga emirundi mingi, nnasuulibwangayo emirundi mingi bwe zityo. Naye kino kyansitulako katono okuyingira mu kitangaala kyo, nti nnamanya nga nnina okwagala, nga bwe nnamanya nti ndi mulamu: bwe nnayagalanga oba bwe nnagaananga ekintu, nnali mukakafu ddala nti tewali mulala okuggyako nze eyayagala n’eyagaana: era kumpi ne ndaba nti eyo ye nsibuko y’ekibi kyange. Naye kye nnakola nga sikyagala, nnalaba nti nnakibonaabonamu okusinga okukikola, ne nkirowooza nti si nsobi yange, wabula kibonerezo kyange; era olw’ekyo, nga nkukkiriza nti oli mutuukirivu, mangu ago ne njatula nti saabonerezebwa mu bukyamu. Naye ate ne ŋŋamba nti, Ani yantonda? Si Katonda wange, atali mulungi kyokka, wabula obulungi bwennyini? Kale nnava wa okwagala obubi n’okugaana obulungi, ne mbonerezebwa bwe ntyo mu butuukirivu? Ani yateeka kino mu nze, n’asimba mu nze ekimera kino eky’obukyayi, nga ate nnatondebwa ddala Katonda wange asinga obuwoomi? Singa Omulyolyomi ye yali ensibuko, Omulyolyomi oyo yava wa? Era singa naye, olw’okwagala kwe okukyamu, yava ku kuba malayika omulungi n’afuuka omulyolyomi, ate okwagala okwo okubi kwamuvaamu wa, kwe yafuukira omulyolyomi, nga ate obutonde bwa bamalayika bwonna bwakolebwa Omutonzi oyo asinga obulungi? Ebirowoozo bino ne binnyigiriza nate ne binziyiza okussa; naye saakka kutuuka mu ggeyeena eyo ey’obuwabi (omuntu yenna gy’atakwatulira), okulowooza nti Ggwe okubonaabona n’obubi okusinga omuntu okubukola.

Essuula IV

Kubanga nnali nfuba okuzuula ebisigaddeyo mu ngeri eyo, ng’omuntu eyali amaze okuzuula nti ekitavunda kiteekwa okusinga ekivunda: era n’olwekyo Ggwe, ka obe ki, nnayatula nti toyinza kuvunda. Kubanga tewali mmeeme yali, so teribaawo, esobola okulowooza ku kintu kyonna ekiyinza okukusinga Ggwe, ali obulungi obukulu era obusinga byonna. Naye okuva bwe kiri eky’amazima era ekikakafu ddala nti ekitavunda kisinga ekivunda (nga bwe nnali nkisinzisa kati), kale, singa Ggwe tobadde mutavunda, nnandisobodde mu birowoozo okutuuka ku kintu ekisinga Katonda wange. Kale awo we nnalabira nti ekitavunda kisinga ekivunda, we nnali nteekwa okukunoonyeza, era awo we nnali nteekwa okwetegereza “obubi bwennyini we buli”; kwe kugamba, okuvunda kuva wa, okutayinza n’akatono kwonoona kikula kyo. Kubanga okuvunda tekwonoona Katonda waffe mu ngeri yonna; si lwa kwagala kwonna, si lwa bwetaavu bwonna, si lwa kabenje konna ak’ekibwatukira: kubanga ye Katonda, era ky’ayagala kirungi, era ye yennyini bwe bulungi obwo; naye okuvunda si kirungi. So Ggwe towalirizibwa kukola kintu kyonna mu butayagala bwo, kubanga okwagala kwo tekusinga buyinza bwo. Naye kwandibusinze, singa Ggwe wennyini wali osinga Ggwe wennyini. Kubanga okwagala n’obuyinza bwa Katonda ye Katonda yennyini. Era kiki ekiyinza okukugwako ng’ekibwatukira, Ggwe amanyi ebintu byonna? So tewali butonde mu bintu bw’otomanyi. Era twandyongedde kugamba ki, “lwaki ekikula ekyo Katonda ky’ali tekiyinza kuvunda,” kubanga singa kyali bwe kityo, tekyandibadde Katonda?

Essuula V

Ne nnoonya “obubi buva wa,” ne nnoonya mu ngeri embi; ne sirabe bubi obwali mu kunoonya kwange kwennyini. Kati ne nteeka mu maaso g’omwoyo gwange ebitonde byonna, buli kye tuyinza okulaba omwo (ng’ennyanja, ensi, empewo, emmunyeenye, emiti, ebitonde ebifa); weewaawo, ne buli kye tutalabamu, ng’ebbanga ery’eggulu, era ne bamalayika bonna, n’abatuuze bonna ab’omwoyo ab’omu ggulu. Naye ebitonde bino byennyini, ng’ebiri emibiri, ebirowoozo byange ne bibiteeka mu bifo, ne nkola ekibinja kimu ekinene eky’ebitonde byo, nga kyawuddwamu okusinziira ku bika by’emibiri; egimu nga mibiri gya ddala, egimu nga gye nnali neekoledde nzekka okuba emyoyo. Era ekibinja kino nnakifuula kinene nnyo, si nga bwe kyali (kye nnali sisobola kumanya), wabula nga bwe nnalowooza nti kisaanidde, naye nga kirina ekkomo ku buli ludda. Naye Ggwe, Ayi Mukama, nnakulowooza ng’okyetoolodde ku buli ludda era ng’okiyingira, naye nga toliiko kkomo ku buli ludda: ng’olinga ennyanja eri buli wamu, era ku buli ludda, mu bbanga eritapimika, ennyanja emu yokka etaliiko kkomo, era nga mu yo mulimu ekyangwe, ekinene, naye nga kirina ekkomo; ekyangwe ekyo kiteekwa, mu bitundu byakyo byonna, okujjuzibwa ennyanja eyo etapimika: bwe ntyo bwe nnalowooza ku bitonde byo, nga byo birina ekkomo, nga bijjudde Ggwe, Atalina kkomo; ne ŋŋamba nti, Laba Katonda, era laba Katonda by’atonze; era Katonda mulungi, weewaawo, asinga ebintu bino byonna obulungi mu maanyi amangi ennyo era awatali kya kumugeraageranyaako: naye ye, Omulungi, yabitonda nga birungi; era laba bw’abyetoolodde n’abijjuza. Kale obubi buli ludda wa, era buva wa, era bwayingira butya wano? Ekikolo kyabwo kye kiruwa, era ensigo yaabwo y’eruwa? Oba tebuliiwo n’akatono? Kale lwaki tutya era twewala ekitaliiwo? Oba singa tubutya bwereere, olwo okutya okwo kwennyini bwe bubi, okufumita emmeeme n’okugibonyaabonya bwe kutyo obwereere. Weewaawo, era bubi bunene nnyo okusingawo, kubanga tewali kye tulina kutya, naye ate ne tutya. N’olwekyo oba obubi bwe tutya gye buli, oba obubi bwe buno: nti tutya. Kale buva wa? Kubanga Katonda, Omulungi, yatonda ebintu bino byonna nga birungi. Ye, Obulungi obusinga obukulu era obusingayo, yatonda obulungi buno obutono; naye Omutonzi n’ebyatondebwa, byonna birungi. Obubi buva wa? Oba waaliwo ekintu ekibi ekikolebwamu ebintu kye yakozesa okukola, n’akibumba, n’akiteekateeka, naye n’alekamu ekintu ky’atakyusa kufuuka kirungi? Kale lwaki? Teyalina maanyi kukyusa kyonna kyonna, waleme kusigalamu bubi bwonna, kubanga ye wa Buyinza bwonna? Ekisembayo, lwaki yayagala okukikolamu ekintu kyonna, so tekyandisinze, olw’Obuyinza bwe obwo bwonna, okukireetera obutabaawo n’akatono? Oba kyandiyinzizza okubaawo nga tayagala? Oba singa kyali kibaddewo emirembe n’emirembe, lwaki yakiganya okubeera bwe kityo okumala ebbanga eritaliiko kkomo ery’ebiseera ebyayita, era n’asiima oluvannyuma lw’ebbanga eddene bwe lityo okukikolamu ekintu? Oba singa yasiima mangu kati okukola ekintu, kino Ow’Obuyinza bwonna kye yandisinze okukola, ekintu kino ekibi kireme kubaawo, era ye yekka abeewo, Obulungi obujjuvu, obw’amazima, obusingayo, era obutaliiko kkomo. Oba singa tekyali kirungi oyo eyali omulungi obutabumba n’obutatonda kintu ekirungi, olwo, ekintu ekyo ekibi bwe kyandiggiddwawo ne kifuulibwa obutaliimu, yandisobodde okubumba ekintu ekirungi, mw’ayinza okutondera ebintu byonna. Kubanga teyandibadde wa Buyinza bwonna, singa teyandisobodde kutonda kintu kirungi awatali buyambi bwa kintu ekyo ye yennyini ky’atatonda. Ebirowoozo bino nnabyetooloozanga mu mutima gwange omunaku, ogwali guzitoowereddwa okweraliikirira okwalumanga ennyo, nneme okufa nga sinnazuula mazima; naye okukkiriza kwa Kristo wo, Mukama waffe era Omulokozi waffe, okwatulwa mu Kkanisa Katoliki, kwali kunywevu mu mutima gwange, mu nsonga nnyingi, mazima, nga kukyali tekunnaba kutegekebwa bulungi, era nga kuwuubaala okuva ku nnyiriri z’enjigiriza; naye ebirowoozo byange tebyakuleka n’akatono, wabula buli lunaku byakwongerangamu okusingawo.

Essuula VI

Mu kiseera kino era nnali ngaanyi obulaguzi obw’obulimba n’obusirusiru obutatya Katonda obw’abalaguzi b’emmunyeenye. Okusaasira kwo okutaggwaawo kwennyini, okuva mu mmeeme yange ey’omunda ddala, ka kukwebaze olw’ekyo nakyo, Ayi Katonda wange. Kubanga Ggwe, Ggwe ddala (kubanga ani omulala atuyita okutuggya mu kufa kw’obuwabi bwonna, okuggyako Obulamu obutayinza kufa, n’Amagezi agatetaaga kitangaala naye agamulisa ebirowoozo ebikyetaaga, ensi yonna mwe efugibwa, okutuuka ne ku bikoola by’emiti ebiwuuguma mu mpewo?)—Ggwe wateekateeka eky’okukola ku bukakanyavu bwange bwe nnawakanyanga nabwo Vindicianus, omusajja omukadde ow’amagezi amasongovu, ne Nebridius, omuvubuka ow’ebitone eby’ekitalo; oyo eyasooka ng’akakasa n’amaanyi, n’oyo owookubiri ng’agamba emirundi mingi (newakubadde nga waliwo okubuusabuusa okutonotono), “Nti tewaliwo kumanya kwonna kwe bayinza okulabiramu ebigenda okubaawo, wabula nti okuteebereza kw’abantu kwali ng’akalulu, era nti mu bintu bingi bye baagamba nti bijja kubaawo, ebimu byabangawo ddala, nga abo abaabyogera tebamanyi, nga babigwako bugwi olw’okwogera ennyo.” Kale Ggwe wantegekera mukwano gwange, ataali mugayaavu mu kwebuuza ku balaguzi b’emmunyeenye; wadde nga teyali mukugu mu bukugu obwo, wabula (nga bwe nnagamba) yali yeebuuza nabo olw’okwagala okumanya, naye nga waliwo ky’amanyi, kye yagamba nti yakiwulira okuva eri kitaawe, naye nga tamanyi bwe kyandisudde wansi ekitiibwa ky’obukugu obwo. Kale omusajja ono, ayitibwa Firminus, eyafuna okusoma okwa waggulu, era eyayigirizibwa obulungi mu kwogera obulungi mu lujjudde, yanneebuuzaako, ng’omuntu gw’ayagala ennyo, kye nnalowooza, okusinziira ku kye baayita emmunyeenye ze ez’okuzaalibwa, ku nsonga ze ezimu, mwe yali asuubiridde ebintu by’ensi, nange, eyali atandise okukkiriziganya n’endowooza ya Nebridius mu nsonga eno, saagaanira ddala kuteebereza, n’okumubuulira ekyajja mu birowoozo byange ebyali tebinnatereera; naye ne nnyongerako nti kati nnali kumpi okukakasa nti ebyo byali busirusiru bwereere obusekererwa. Awo n’ambuulira nti kitaawe yali ayagala nnyo ebitabo ng’ebyo, era yalina mukwano gwe eyali abinyiikiramu nga ye, era nga bwe baasomanga awamu n’okwogeraganya baakumanga omuliro gw’okwagala kwabwe eri ebizannyo bino, n’okutuuka okwetegerezanga obudde ebisolo ebitayogera ebyabeeranga mu maka gaabwe mwe byazaalira, ne beetegereza emmunyeenye bwe zaali zisimbye mu ggulu, okukola okugezesa okupya mu kye baayita obukugu. Kale n’agamba nti yawulira okuva eri kitaawe, nti mu kiseera nnyina we bwe yali anaatera okuzaala ye, Firminus, omuzaana wa mukwano gwa kitaawe oyo naye yali lubuto, ekitaasobola kwekweka mukama we, eyafubanga ennyo okumanya n’okuzaalibwa kw’obubwa bwe obuto. Era bwe kyatyo (omu ku lwa mukazi we, n’omulala ku lw’omuzaana we, nga beetegereza n’obwegendereza bungi, nga babala ennaku, essaawa, weewaawo, n’obutundu obutono obw’essaawa) bombi ne bazaala mu kaseera kamu kennyini; bombi ne bawalirizibwa okukkiriza emmunyeenye ze zimu, okutuuka ku butundu obutono ennyo, omu ku lwa mutabani we, omulala ku lw’omuddu we omuto eyakazaalibwa. Kubanga abakazi nga bakyatandika okulumwa, buli omu yategeeza munne ekyali kibaddewo mu nnyumba ye, era baalina ababaka abeetegefu okutumibwa eri bannaabwe amangu ddala nga bategeezeddwa okuzaalibwa kwennyini, kye baali basobodde okutegeka mu ngeri ennyangu, buli omu mu kitundu kye, okuweereza amawulire amangu ddala. Bw’atyo, bwe yagamba, ababaka b’enjuyi zombi ne basisinkana mu bbanga eryenkanankana okuva ku buli nnyumba nti tewali n’omu ku bo yali asobola kulaba njawulo yonna mu ngeri emmunyeenye gye zaali zisimbyemu, oba mu butundu obulala obutono ennyo; naye Firminus, eyazaalibwa mu bitiibwa ebinene mu nnyumba ya bazadde be, n’atambulira mu makubo g’obulamu agaayakaayakana, n’ayongerwa obugagga, n’asitulibwa mu bitiibwa; so ng’omuddu oyo yeeyongera okuweereza bakama be, awatali kuwummuzibwako kikoligo kye, nga Firminus, eyali amumanyi, bwe yambuulira.

Bwe nnawulira era ne nzikiriza ebintu bino, ebyambuulirwa omuntu ow’okwesigibwa bw’atyo, okuwakanya kwange kwonna ne kugwa; era okusooka ne ngezaako okuggya Firminus yennyini mu kwagala okumanya okwo, nga mmubuulira nti bwe nnetegereza emmunyeenye ze, singa nnali wa kulagula mazima, nnandirabye omwo bazadde abaatiibwa mu baliraanwa baabwe, ennyumba ey’ekitiibwa mu kibuga kyayo, okuzaalibwa okw’ekitiibwa, okukuzibwa obulungi, okusoma okwa waggulu. Naye singa omuddu oyo yanneebuuzaako ku mmunyeenye ezo ze zimu, kubanga nazo zaali zize, nnandibadde nnina ate (okumubuulira naye amazima) okulaba omwo olulyo olusinga obunaku, embeera ey’obuddu, na buli kirala kyonna ekikontana ddala n’ebyasooka. Kale, singa nnayogera amazima, nnandyogedde, okuva ku mmunyeenye ze zimu, ebintu eby’enjawulo, oba singa nnayogera bye bimu, nnandyogedde bya bulimba: kino kyandagidde ddala nti buli kyonna ekyogerwa mu mazima nga beetegerezza emmunyeenye, tekyogerwa lwa bukugu, wabula lwa mukisa; era buli ekyogerwa mu bulimba, tekiva mu butamanya bukugu, wabula mu mukisa okugwa obubi.

Bwe kityo omulyango bwe gwaggulwawo, ne ndowooza nzekka ku bintu ebifaanana bwe bityo, waleme kubaawo n’omu ku bakadde abo abaasirusiru (abaali beeyimirizaawo mu mulimu ogwo, era be nnayagala ennyo okulumba, n’okubawangula nga mbasekerera) ayinza okumpakanya ng’agamba nti Firminus yandimbuulidde bya bulimba, oba kitaawe yandimubuulidde bya bulimba; ne nteeka ebirowoozo byange ku abo abazaalibwa nga balongo, abasinga obungi abava mu lubuto nga basemberaganye nnyo, nti ebbanga eryo ettono (ka babeere nga bagamba nti lirina amaanyi ki mu butonde bw’ebintu) teriyinza kwetegerezebwa maaso ga bantu, oba okulagibwa n’akatono mu bifaananyi ebyo omulaguzi w’emmunyeenye by’alina okwetegereza, alyoke alagule amazima. Naye tebisobola kuba bya mazima: kubanga bwe yandyetegerezza ebifaananyi bye bimu, yandibadde alagudde bye bimu ku Esawu ne Yakobo, so ng’ate bye bimu tebyababaako. N’olwekyo yandyogedde bya bulimba; oba singa mazima, olwo, bwe yandyetegerezza ebifaananyi bye bimu, teyandiwadde kuddamu kwe kumu. Kale teyandyogedde mazima lwa bukugu, wabula lwa mukisa. Kubanga Ggwe, Ayi Mukama, Omufuzi w’ensi yonna asinga obutuukirivu, ng’abeebuuza n’abeebuuzibwako tebakimanyi, okola mu kuluŋŋamya kwo okwekusifu omwebuuza awulire ekyo, okusinziira ku bye zisaanidde emmeeme mu kyama, ky’agwanira okuwulira, okuva mu buziba obutakeberekeka obw’ensala yo ey’emisango ey’obutuukirivu, Ggwe omuntu yenna gw’atasaanidde kugamba nti, Kino kiki? Ekyo lwaki? Aleme kugamba bw’atyo, kubanga muntu.

Essuula VII

Kale kaakano, Ayi Omuyambi wange, wali onsumuluddeko enjegere ezo: ne nnoonya “obubi buva wa,” ne sizuula kkubo. Naye Ggwe tewakkiriza kuntwala, olw’okuwuubaala kwonna okw’ebirowoozo, okunzigya ku Kukkiriza kwe nnakkiririzaamu nti weewaawo oli, era nti ekikula kyo tekikyukakyuka, era nti ofaayo ku bantu era olibasalira omusango, era nti mu Kristo, Omwana wo, Mukama waffe, ne mu Byawandiikibwa ebitukuvu, obuyinza bw’Ekkanisa yo Katoliki bwe bwankubiriza okukkiriza, mwe wassa ekkubo ery’obulokozi bw’omuntu, okutuuka ku bulamu obwo obuliba oluvannyuma lw’okufa kuno. Ebintu bino bwe byali binywevu era nga tebisagaasagana mu birowoozo byange, ne nnoonya n’okweraliikirira “obubi bwava wa?” Obulumi bw’omutima gwange ogwali gulumwa ng’ogw’omukazi azaala bwali butya, okusinda kwali kutya, Ayi Katonda wange! naye ne wansi eyo amatu go gaali gaggule, ne sikimanya; era bwe nnanoonya n’amaanyi mu kasirise, okumenyeka okwo okw’ekisirise okw’emmeeme yange kwali kukaaba mu ddoboozi ery’omwanguka eri okusaasira kwo. Ggwe wamanya bye nnabonaabona, so si muntu yenna. Kubanga, kiki ekyava omwo ne kiyita mu lulimi lwange ne kitonnya mu matu g’emikwano gyange egy’oku lusegere? Akajagalalo konna ak’emmeeme yange, obudde n’ebigambo kwe bitaamala, kaabatuukako? Naye byonna byalinnya okutuuka mu kuwulira kwo, byonna bye nnaleekaana nga nsinda olw’obulumi mu mutima gwange; era okwegomba kwange kwali mu maaso go, n’ekitangaala ky’amaaso gange tekyali nange: kubanga ekyo kyali munda, nze nga ndi bweru: so ekyo tekyali kiziyizibwa kifo, naye nze nnali ntunuulidde ebintu ebiri mu kifo, naye omwo saalaba kifo kya kuwummuliramu, so tebyannyaniriza mu ngeri nti nsobole okugamba nti, “Kimala,” “kirungi”: so tebyandeka kuddayo, eyo gye nnandibadde obulungi ekimala. Kubanga ebintu bino nnali mbisinga, naye nga ndi wansi wo; era Ggwe oli ssanyu lyange ery’amazima bwe mbeera nga nkugondera, era wali oteeka wansi wange ebyo bye watonda wansi wange. Era kino kye kyali ekipimo ekituufu, era ekifo ekya wakati eky’obukuumi bwange, okusigala mu Kifaananyi kyo, era nga nkuweereza Ggwe, nfuge omubiri. Naye bwe nnakwegulumiririzaako, ne nnumba Mukama n’ekyejo nga nnyimusizza ensingo, n’engabo ennene enzito, ebintu ebyo ebya wansi ne biteekebwa waggulu wange, ne binnyigiriza wansi, era tewaali wantu wonna wa kuwummulirako oba wa kussiza mukka. Byansisinkana mu maaso ku buli ludda nga bingi nnyo ng’ebibinja, era mu birowoozo ebifaananyi byabyo ne byeyanjula nga sibinoonyezza, bwe nnali njagala okudda gy’oli, ng’ebiŋŋamba nti, “Ogenda wa, ggwe atasaanidde era omugwagwa?” Era ebintu bino byali bimeze mu kiwundu kyange; kubanga Ggwe “ow’amalala wamubetentera ddala ng’omuntu afumitiddwa,” era olw’okuzimba kwange ne nneeyawula ku Ggwe; weewaawo, amaaso gange ne gaggalwawo olw’obwenyi bwange obuzimbye olw’amalala.

Essuula VIII

Naye Ggwe, Ayi Mukama, obeerawo emirembe n’emirembe, naye totusunguwalira emirembe gyonna; kubanga osaasira ffe abali enfuufu n’evvu, era kyakusanyusa mu maaso go okuzzaawo endabika yange eyali eyonooneddwa; era n’ebisongovu eby’omunda wankubiriza, nneme kubeera na mirembe, okutuusa lwe walabikira okulaba kwange okw’omunda. Bw’atyo, olw’omukono ogwekusifu ogw’obujjanjabi bwo, okuzimba kwange ne kukendeera, n’okulaba kw’ebirowoozo byange okwali kutabuddwatabuddwa era nga kuzibye, olw’amafuta agookya ag’ennaku ezireeta obulamu, ne kuwonyezebwa buli lunaku.

Essuula IX

Era Ggwe, bwe wayagala okusooka okundaga nga bw’olwana n’ab’amalala naye abawombeefu n’obawa ekisa, n’obunene bw’ekisa kyo kye walagisa abantu ekkubo ly’obwetoowaze, Kigambo wo bwe yafuuka omubiri n’abeera mu bantu: — wanfunira, ng’oyita mu muntu eyali azimbye amalala agasukkiridde ennyo, agatali ga buzaaliranwa, ebitabo ebimu eby’Abaplatoni, ebyali bivvuunuddwa okuva mu Luyonaani okudda mu Lulattini. Era omwo ne nsoma, wadde nga si mu bigambo bye bimu ddala, naye nga makulu ge gamu ddala, nga gakakasibwa n’ensonga nnyingi ez’engeri ez’enjawulo, nti: Kigambo yaliwo ng’ensi tennatondebwa. Kigambo yali ne Katonda, era Kigambo yali Katonda. Oyo, okuva ku lubereberye yaliwo ne Katonda. Ebintu byonna byatondebwa ku lulwe, era tewaliiwo kintu na kimu ekyatondebwa nga taliiwo; ekyatondebwa ku lulwe bwe bulamu, era obulamu buno ne buba ekitangaala eri abantu; era omusana ne gwaka mu kizikiza, naye ekizikiza tekyaguyinza. Era nti emmeeme y’omuntu, newaakubadde ng’ewa obujulirwa ku musana, yo yennyini si ye musana ogwo; wabula Kigambo wa Katonda, kubanga ye Katonda, ye omusana ogw’amazima, ogujja mu nsi, okwakira buli muntu. Era nti yali mu nsi, era ensi yatondebwa ku lulwe, naye ensi teyamutegeera. Naye nti yajja eri abantu be, naye abantu be ne batamusembeza; naye bonna abaamusembeza, yabawa obuyinza okufuuka abaana ba Katonda; be bo abakkiriza erinnya lye — ekyo saakisoma omwo.

Era nate ne nsoma omwo nti Katonda Kigambo teyazaalibwa mubiri wadde omusaayi, wadde okwagala kw’omuntu, wadde okwagala kw’omubiri, wabula yazaalibwa Katonda. Naye nti Kigambo n’afuuka omubiri, n’abeera mu ffe, ekyo saakisoma omwo. Kubanga nazuula mu bitabo ebyo nga kyogerwa mu ngeri nnyingi ez’enjawulo nti Omwana yali mu kifaananyi kya Kitaffe, era teyalaba nga kya kunyaga okwenkanankana ne Katonda, kubanga mu buzaaliranwa bwe ali wa Kikula kimu naye. Naye nti yeewaayo n’afuuka ng’omuddu, era n’azaalibwa ng’omuntu, era n’alabikira mu kifaananyi ky’omuntu, ne yeetoowaza, n’aba muwulize n’okutuukira ddala ku kufa, ate okufa okw’okukomererwa ku musaalaba; Katonda kyeyava amugulumiza okuva mu bafu, n’amuwa erinnya erisinga amannya gonna, buli vviivi ery’abo abali mu ggulu n’abali ku nsi, era n’abali wansi w’ensi liryoke lifukaamirirenga erinnya lya Yesu, era buli lulimi lwatulenga nga Mukama Yesu Kristo ali mu kitiibwa kya Katonda Kitaffe — ebyo ebitabo ebyo tebirina. Kubanga nti Omwana wo Omu Yekka eyazaalibwa abeerera nga takyuka, ng’ebiseera byonna tebinnabaawo era ng’ali waggulu w’ebiseera byonna, nga wa mirembe gyonna nga Ggwe; era nti ku kujjula kwe emmeeme mwe zifunira, zibe n’omukisa; era nti olw’okugabana ku magezi agabeera mu zo, zizzibwa buggya, zibe ez’amagezi — ekyo kiri omwo. Naye nti mu kiseera ekituufu yafiirira abatatya Katonda; era nti Omwana wo omu yekka tewamusaasira, naye n’omuwaayo ku lwaffe ffenna — ekyo tekiri omwo. Kubanga wakweka ebintu bino abagezi, naye n’obibikkulira abaana abato; abakooye era abazitoowereddwa balyoke bajje gy’ali, abawummuze, kubanga muwombeefu era omuteefu mu mutima; era abawombeefu abaluŋŋamya mu kkubo ettuufu n’abayigiriza ekkubo lye, ng’atunuulira obwetoowaze bwaffe n’obulumi bwaffe, era ng’atusonyiwa ebibi byaffe byonna. Naye abo abeegulumiza nga batambulira mu malala ag’okuyiga okw’eby’ekitiibwa kye beeyita, tebamuwulira ng’agamba nti, Muyigire ku nze, kubanga ndi muwombeefu era omuteefu mu mutima, n’emyoyo gyammwe girifuna ekiwummulo. Newaakubadde nga Katonda bamumanyi, tebaamugulumiza nga Katonda wadde okumwebazanga, naye ne bagobereranga ebitaliimu mu mpaka zaabwe, omutima gwabwe omusirusiru ne gujjuzibwa ekizikiza; beeyita ab’amagezi ne bafuuka abasirusiru.

Noolwekyo era ne nsoma omwo nti baali bawaanyisizza ekitiibwa ky’obutonde bwo obutaggwaawo ne bakifuula ebifaananyi ebisinzibwa n’ebibumbe eby’engeri ez’enjawulo, okukifaananyiriza ekifaananyi ky’omuntu aggwaawo, n’eky’ebinyonyi, n’eky’ebirina amagulu ana n’eky’ebyewalula; kwe kugamba, ne bakifuula emmere eyo ey’e Misiri Esawu gye yafiirwa obukulu bwe; kubanga abantu bo ababereberye baasinza omutwe gw’ensolo erina amagulu ana mu kifo kyo; nga bakyuka mu mitima gyabwe ne baddayo e Misiri; era nga bavunnamya ekifaananyi kyo, ye mmeeme yaabwe yennyini, mu maaso g’ekibumbe ekifaanana ente erya omuddo. Ebyo nabisanga omwo, naye saabiryako. Kubanga kyakusanyusa, Ayi Mukama, okuggya ku Yakobo ekivume ky’okukendeezebwa, omukulu alyoke abeere omuweereza w’omuto: era n’oyita amawanga okuyingira mu busika bwo. Nange nnali nzize gy’Oli nga nva mu mawanga; ne nteeka omwoyo gwange ku zaabu gwe wayagala abantu bo okuggya mu Misiri, kubanga yali yiyo, buli w’eyali yonna. Era Abaatene wabagamba ng’oyita mu Mutume wo nti mu Ggwe mwe tubeera, era mwe tutambulira, era mwe muli obulamu bwaffe, ng’omu ku bayiiya b’ennyimba baabwe bwe yali agambye. Era ddala ebitabo bino byava eyo. Naye saateeka mwoyo gwange ku bifaananyi ebisinzibwa eby’e Misiri, bye baaweerezanga ne zaabu wo, abo abaafuula amazima ga Katonda okuba obulimba ne basinza era ne baweereza ebitonde okusinga Omutonzi.

Essuula X

Awo bwe nnalabulwa okuva awo okudda gye ndi nzekka, ne nnyingira munda ddala mu nze, Ggwe ng’Oli Omukulembeze wange: era nnasobola, kubanga wali ofuuse Omuyambi wange. Ne nnyingira ne ndaba n’eriiso ly’emmeeme yange (nga bwe lyali), waggulu w’eriiso eryo lyennyini ery’emmeeme yange, waggulu w’amagezi gange, Ekitangaala Ekitakyuka. Tekyali kitangaala kino ekya bulijjo, buli mubiri kye guyinza okutunuulira, wadde ng’ekitangaala ekisingako obunene eky’engeri y’emu, ng’okumasamasa kwakyo kusingako emirundi mingi, era ng’olw’obunene bwakyo kijjuza ebbanga lyonna. Ekitangaala ekyo tekyali bwe kityo, wabula kyali kirala, weewaawo, kirala ddala okwawukana ku byonna ebyo. Era tekyali waggulu w’emmeeme yange ng’amafuta bwe gali waggulu w’amazzi, wadde ng’eggulu bwe liri waggulu w’ensi: wabula kyali waggulu w’emmeeme yange kubanga kye kyankola; nange nnali wansi waakyo kubanga nakolebwa kyo. Amanyi Amazima, amanyi Ekitangaala ekyo bwe kiri; n’oyo akimanyi, amanyi obutaggwaawo. Okwagala kukimanyi. Ayi Amazima, Ggwe Obutaggwaawo! N’Okwagala, Ggwe Amazima! N’Obutaggwaawo, Ggwe Okwagala! Ggwe Katonda wange, Ggwe gwe nsindira emisana n’ekiro. Bwe nnasooka okukumanya, wansitula, ndyoke ntegeere nti waliwo kye nnyinza okulaba, naye nga nze sinnaba muntu asobola okulaba. Era wazzaayo emabega obunafu bw’amaaso gange, ng’onnyakiza ebimyanso by’ekitangaala kyo n’amaanyi mangi, ne nkankana olw’okwagala n’okutya: ne ntegeera nga ndi wala nnyo naawe, mu kitundu eky’obutafaanagana, nga ndi ng’awulira eddoboozi lyo lino okuva waggulu: “Nze mmere y’abantu abakulu; kula, onondya; era tolinkyusa n’onfuula ggwe ng’emmere y’omubiri gwo, wabula ggwe olikyusibwa n’ofuuka nze.” Ne ntegeera nti olw’obutali butuukirivu onenya omuntu ng’omukangavvula, era n’omaliramu ddala emmeeme yange ensa ng’ennabbubi. Ne ŋŋamba nti, “Amazima kale si kintu kyonna kubanga tegabunye mu bbanga erikoma oba eritakoma?” Ggwe n’onkaabirira ng’oli wala nti: “Naye ddala, Ndi nga bwe Ndi.” Ne mpulira, ng’omutima bwe guwulira, era saalina we nnyinza kubuusabuusa; era nandisoose okubuusabuusa nti ndi mulamu okusinga okubuusabuusa nti Amazima tegaliiwo, ago agalabikira ddala, nga gategeerwa mu ebyo ebyatondebwa. Ne ntunuulira ebintu ebirala ebiri wansi wo, ne ntegeera nti si nti biriwo ddala, era si nti tebiriiwo ddala: kubanga biriwo, kubanga biva gy’Oli, naye tebiriiwo, kubanga si bye Ggwe oli. Kubanga ekiriwo ddala kye kyo ekibeerawo nga tekikyuka. Kale kirungi gye ndi okwekwata ku Katonda; kubanga bwe sibeera mu ye, siyinza kubeera mu nze; naye ye, ng’abeera mu ye yennyini, azza byonna buggya. Era Ggwe Mukama Katonda wange, kubanga teweetaaga bulungi bwange.

Essuula XI

Ne ntunuulira ebintu ebirala ebiri wansi wo, ne ntegeera nti si nti biriwo ddala, era si nti tebiriiwo ddala. Mazima biriwo, kubanga biva gy’Oli; naye tebiriiwo, kubanga si bye Ggwe oli. Kubanga ekiriwo ddala kye kyo ekibeerawo nga tekikyukakyuka. Kale kirungi gye ndi okwegatta ku Katonda, kubanga bwe sibeera mu ye, sijja kubeera na mu nze; naye ye, ng’abeera mu ye yennyini, azza byonna buggya. Era Ggwe Mukama Katonda wange, kubanga teweetaaga bulungi bwange.

Essuula XII

Era kyandagibwa nti ebintu ebivunda birungi; ebitandisobodde kuvunda singa byali birungi ku ntikko, era ebitandisobodde kuvunda singa tebyali birungi: kubanga singa byali birungi ku ntikko, tebyandivunze; ate singa tebyali birungi n’akatono, tewandibaddewo kintu mu byo kya kuvunda. Kubanga okuvunda kwonoona, naye singa tekukendeeza ku bulungi, tekwandyonoonye. Kale oba okuvunda tekwonoona, ekitasoboka; oba, ekikakafu ennyo, buli ekivunda kiggibwako obulungi. Naye singa biggibwako obulungi bwonna, bijja kulekera awo okubaawo. Kubanga singa binaabaawo, era nga tebikyasobola kuvunda, binaaba birungi okusinga bwe byali, kubanga binaabeerera nga tebivunda. Era kiki ekisinga obusiru okusinga okugamba nti ebintu bifuuka birungi okusingawo nga bifiiriddwa obulungi bwabyo bwonna? Noolwekyo, singa biggibwako obulungi bwonna, tebiriba nate. Kale bwe biba nga biriwo, birungi: noolwekyo buli ekiriwo kirungi. Kale obubi obwo bwe nnali nnoonya gye buva, si kikula kyonna: kubanga singa bwali kikula, bwandibadde bulungi. Kubanga bwandibadde oba kikula ekitavunda, bwe kityo nga kye kirungi ekisingira ddala; oba kikula ekivunda, ekitandisobodde kuvunda singa tekyali kirungi. Kale ne ntegeera, era ne kindagibwa, nti Ggwe wakola byonna nga birungi, era tewali kikula n’akatono ky’otaakola; era olw’okuba nti tewakola byonna nga byenkanankana, byonna kyebiva bibaawo; kubanga buli kimu kirungi, ate byonna awamu birungi nnyo, kubanga Katonda waffe yakola byonna nga birungi nnyo.

Essuula XIII

Era gy’Oli tewali kintu na kimu kibi: weewaawo, si gy’Oli wekka, naye era ne eri ebitonde byo byonna awamu, kubanga tewali kintu ebweru ekiyinza okuyingira ne kyonoona entegeka gye wabiteerawo. Naye mu bitundu byabyo, ebintu ebimu, olw’obutakwatagana na birala, bitwalibwa nga bibi: so nga ebintu ebyo byennyini bikwatagana n’ebirala, era birungi; era mu byo byennyini birungi. Era ebintu bino byonna ebitakwatagana wamu, bikwatagana n’ekitundu ekya wansi, kye tuyita Ensi, erina eggulu lyayo ery’ebire n’empewo erikwatagana nayo. Kale kibe wala nze okugamba nti, “Ebintu bino tebyandibaddewo”: kubanga singa nnali ndaba ebyo byokka, nandyegombye ddala ebisingako obulungi; naye era nandibadde nkutendereza olw’ebyo byokka; kubanga nti Ggwe osaanidde okutenderezebwa, bikiraga okuva ku nsi: balukwata n’ebifo byonna eby’omu buziba, omuliro, amakerenda, omuzira, omuzira ogukutte, n’omuyaga ogw’amaanyi, ebituukiriza ekigambo kyo; agasozi n’obusozi, emiti egy’ebibala n’emivule; ensolo ez’omu nsiko era n’ente zonna, ebyewalula n’ebinyonyi ebibuuka; bakabaka b’ensi n’amawanga gonna, abalangira n’abafuzi bonna ab’ensi; abavubuka abalenzi n’abawala; abantu abakulu n’abaana abato, bitendereza erinnya lyo. Naye bwe, okuva mu ggulu, bino bikutendereza, — bakutendereze, Ayi Katonda waffe, mu bifo ebiri waggulu bamalayika bo bonna, eggye lyo lyonna, enjuba n’omwezi, emmunyeenye zonna n’ekitangaala, eggulu ly’eggulu, n’amazzi agali waggulu w’eggulu, bitendereze erinnya lyo; — saali nkyegomba bisingako, kubanga nnali ndowooza ku byonna: era n’amagezi amalamu okusingawo ne ntegeera nti ebintu ebya waggulu bisinga ebya wansi bino, naye nti byonna awamu bisinga ebya waggulu byokka.

Essuula XIV

Tebalina magezi malamu abo abatasanyukira kintu kyonna ku bitonde byo: nga nange bwe nnali, ebingi ku ebyo bye wakola bwe byali tebinsanyusa. Era olw’okuba emmeeme yange teyagumanga kunyiigira Katonda wange, teyayagalanga kukibala nti kikyo ekyo ekyagisunguwazanga. Kyeyava egwa mu ndowooza y’ebikula bibiri, ne teba na kiwummulo, wabula n’eyogeranga bitaliimu. Ate bwe yakomawo okuva awo, yali yeekoledde Katonda abunye mu bigera ebitakoma eby’ebbanga lyonna; n’erowooza nti ye Ggwe, n’emuteeka mu mutima gwayo; n’eddamu n’efuuka yeekaalu y’ekifaananyi kyayo kye yeekolera, eky’omuzizo gy’Oli. Naye bwe wamala okuweweeza omutwe gwange, nga sikimanyi, n’oziba amaaso gange galeme okutunuulira ebitaliimu, ne ndekayo katono ku bwe nnali edda, n’eddalu lyange ne lyebaka; ne nzuukuka mu Ggwe, ne nkulaba nga tolina kkomo, naye mu ngeri endala, era okulaba kuno tekwava mu mubiri.

Essuula XV

Ne nkyuka ne ntunuulira ebintu ebirala; ne ndaba nga Ggwe gwe bibanjibwa okubaawo kwabyo; era nga byonna bikoma mu Ggwe: naye mu ngeri ey’enjawulo; si ng’ebiri mu bbanga, wabula kubanga Ggwe okutte byonna mu mukono gwo mu Mazima go; era byonna bya mazima nga bwe biriwo; so tewali bulimba, okuggyako ng’ekyo kirowoozebwa okubaawo so nga tekiriiwo. Era ne ndaba nti byonna bikwatagana, si na bifo byabyo byokka, naye n’ebiseera byabyo. Era nti Ggwe, Ggwe wekka ow’emirembe n’emirembe, tewatandika kukola ng’ebiseera bingi ebitabalika bimaze okuyita; kubanga ebiseera byonna, ebyayita n’ebiriyita, tebigenda wadde okujja, wabula ku bwo, Ggwe akola era abeerawo bulijjo.

Essuula XVI

Ne ntegeera, ne kitaba kya kitalo gye ndi, nti omugaati oguwoomera olulimi olulamu gukyayibwa omulwadde: era eri amaaso agalumwa ekitangaala kiyisa bubi, so nga eri amalamu kisanyusa. N’obutuukirivu bwo tebusanyusa babi; n’okusingawo omusota ogw’obusagwa n’ebyewalula, bye watonda nga birungi, ebikwatagana n’ebitundu ebya wansi eby’ebitonde byo, ababi bennyini bye bakwatagana nabyo; era bakwatagana nabyo nnyo okusinziira ku bwe batakufaanana; naye bakwatagana n’ebitonde ebya waggulu okusinziira ku bwe bagenda bakufaanana. Ne mbuuza obutali butuukirivu kye buli, ne nzuula nga si kikula, wabula okukyama kw’okwagala kw’omuntu, okukyuse okuva ku Ggwe, Ayi Katonda, Asingira ddala, ne kudda eri ebintu bino ebya wansi, ne kusuula ebyenda byakwo, ne kuzimba amalala ebweru.

Essuula XVII

Ne nneewuunya nti kaakano nnali nkwagala Ggwe, so si kifaananyi kya mu birowoozo mu kifo kyo. Naye era saafuba kweyagalira mu Katonda wange; wabula nnasitulibwanga gy’Oli olw’obulungi bwo, ate amangu ddala ne nzizibwanga wansi okuva gy’Oli olw’obuzito bwange nze kennyini, nga nzika n’ennaku mu bintu bino ebya wansi. Obuzito buno bwali mpisa za mubiri. Naye mu nze mwali mukyasigaddemu okukujjukira; era saabuusabuusa n’akatono nti waliwo Oyo gwe nnyinza okwekwatako, wabula nti nnali sinnaba wa kwekwata ku Ggwe: kubanga omubiri oguvunda guzitoowerera emmeeme, n’eweema ey’ettaka ezitoowerera amagezi agalowooza ku bintu bingi. Era nnali nkakasa ddala nti ebintu byo ebitalabika okuviira ddala ku kutondebwa kw’ensi birabikira ddala, nga bitegeerwa mu ebyo ebyatondebwa, bwe buyinza bwo obutaggwaawo n’obwa Katonda bwo. Kubanga bwe nnakebera gye kyava nti nneewuunya obulungi bw’emibiri egy’omu ggulu oba egy’oku nsi; n’ekyannyamba okusala omusango obulungi ku bintu ebikyukakyuka, n’okugamba nti, “Kino kisaanye kibe bwe kiti, kino si bwe kiti”; bwe nnakebera, nkiddamu, gye kyava nti nnasala bwe ntyo, kubanga ddala nnasalanga bwe ntyo, nnali nzudde Obutaggwaawo obutakyuka era obw’amazima obw’Amazima, waggulu w’amagezi gange agakyukakyuka. Bwe ntyo mpolampola ne nsomoka okuva ku mibiri okutuuka ku mmeeme, etegeera ng’eyita mu bitegeera eby’omubiri; n’okuva awo okutuuka ku maanyi gaayo ag’omunda, ebitegeera eby’omubiri gye bitwala ebintu eby’ebweru, era ensolo gye zikoma okutuuka; ate n’okuva awo okutuuka ku maanyi ag’okulowooza, ebifunibwa okuva mu bitegeera by’omubiri gye bitwalibwa okusalirwa omusango. Era amaanyi ago, bwe gaasanga nti nago mu nze kintu ekikyukakyuka, ne geesitula okutuuka ku kutegeera kwago, ne gaggya ebirowoozo byange mu buyinza bw’empisa, nga geeggya mu bibinja ebyo eby’ebifaananyi eby’omu birowoozo ebikontana; galyoke gazuule ekitangaala kye kyali ekyo kye gaafukirwako ng’omusulo, bwe gaaleekaana, awatali kubuusabuusa kwonna, nti, “Ekitakyuka kye kisaanidde okusembebwa okusinga ekikyuka”; era okuva awo ne gamanya Ekyo Ekitakyuka, kubanga singa tegaakimanya mu ngeri emu, tegandibadde na nsonga ekakafu ey’okukisemba okusinga ekikyuka. Bwe gatyo, mu kumyansa kw’okutunula okumu okukankana, ne gatuuka ku EKYO EKIRIWO. Awo ne ndaba ebintu byo ebitalabika nga bitegeerwa mu ebyo ebyatondebwa. Naye saasobola kunywereza maaso gange ku byo; obunafu bwange ne buzzibwa emabega, ne nzirayo mu mpisa zange ez’edda, nga ntwala nange okujjukira kwokka okw’okwagala ku ekyo, n’okwegomba ekyo kye nnali, ng’olwo, mpunyiriza akawoowo kaakyo, naye nga sinnasobola kukiryako.

Essuula XVIII

Awo ne nnoonya ekkubo ery’okufunamu amaanyi agamala okweyagalira mu Ggwe; ne siriraba, okutuusa lwe nnawambaatira omutabaganya w’abantu ne Katonda, ye muntu Kristo Yesu, Katonda afuga byonna atenderezebwenga emirembe gyonna, ng’ampita, era ng’agamba nti, Nze kkubo, n’amazima n’obulamu, era ng’atabula emmere eyo gye nnali sisobola kulya n’omubiri gwaffe. Kubanga Kigambo n’afuuka omubiri, amagezi go, ge watondesa byonna, galyoke gatuwe amata mu buto bwaffe. Kubanga saali nneekwata ku Mukama wange Yesu Kristo — nze nga neetoowazizza, ku Oyo Omwetoowaze — era nnali sinnamanya obunafu bwe kye bwali bunaatuyigiriza. Kubanga Kigambo wo, Amazima ag’Olubeerera, ali waggulu ddala w’ebitundu ebisinga obugulumivu eby’ebitonde byo, asitula abo abamugondera okubatuusa gy’ali: naye mu nsi eno eya wansi yeezimbira ennyumba enkkakkamu ey’ebbumba lyaffe, mw’ayinza okukkakkanya abo abagenda okumugondera, okubaggya ku bwe beerowooza, n’abakyusa okudda gy’ali; ng’akkakkanya okuzimba kwabwe, era ng’aliisa okwagala kwabwe; balemenga okweyongera okweyesiga, wabula bakkirize okufuuka abanafu, nga balaba mu maaso g’ebigere byabwe Obwakatonda nga bunafu olw’okwambala ebyambalo eby’amaliba byaffe; era nga bakooye, beesuule ku Bwo, era Bwo bwe bunaayimuka bubasitule.

Essuula XIX

Naye nze nnalowooza bulala; nga Mukama wange Kristo mmulowooza ng’omuntu bw’ati ow’amagezi ag’ekitalo, nga tewali ayinza kumwenkana; naddala, kubanga yazaalibwa mu ngeri ey’ekyewuunyo okuva mu Mbeerera, yalabika, mu kukwatagana n’ekyo, ng’olw’okutufaako kwa Katonda, afunye obuyinza obwo obunene obw’ekitiibwa, okuba ekyokulabirako eky’okunyooma ebintu eby’akaseera, olw’okufuna obutafa. Naye ekyama ki ekyali mu “Kigambo n’afuuka omubiri,” nnali siyinza na kukiteebereza. Kye nnali njize kyokka okuva mu ebyo ebyatuweebwa mu buwandiike ebimukwatako, nti yalyanga, n’anywa, ne yeebaka, n’atambula, n’asanyuka mu mwoyo, n’anakuwala, n’ayogera n’abantu; era nti omubiri tegwegatta ku Kigambo wo gwokka, wabula awamu n’emmeeme y’omuntu n’amagezi. Kino bakimanyi bonna abamanyi obutakyuka bwa Kigambo wo, bwe nnali kaakano mmanyi, nga bwe nnali nsobola, so saakibuusabuusa n’akatono. Kubanga olumu okutambuza ebitundu by’omubiri olw’okwagala, olulala nedda; olumu okukwatibwako enneewulira, olulala nedda; olumu okwogera ebigambo eby’amagezi ng’ayita mu bubonero bw’abantu, olulala okusirika — ebyo bya mmeeme n’amagezi ebikyukakyuka. Era singa ebyo byawandiikibwa ku ye mu bulimba, ebirala byonna nabyo byandibadde mu kabi ak’okuvunaanibwa obulimba, era tewandisigaddewo mu bitabo ebyo kukkiriza kwonna okulokola abantu. Kale olw’okuba byawandiikibwa mu mazima, ne nzikiriza nti mu Kristo mwalimu omuntu atuukiridde; si mubiri gwa muntu gwokka, wadde, awamu n’omubiri, emmeeme ewulira awatali eyo erowooza, wabula omuntu ddala; gwe nnasalawo nti asaanidde okusingibwa abalala, si lwa kuba nti ye kifaananyi ky’Amazima kyokka, wabula olw’obukulu obumu obunene obw’obuntu n’okugabana okusingawo okutuukirira ku magezi. Naye Alypius yalowooza nti Abakatoliki bakkiriza nti Katonda yayambazibwa omubiri bw’atyo, nti okuggyako Katonda n’omubiri, mu Kristo temwali mmeeme n’akatono, era teyalowooza nti yalina amagezi g’obuntu. Era olw’okuba yali akakasa ddala nti ebikolwa ebyawandiikibwa ku ye byali biyinza kukolebwa kitonde kirina bulamu na magezi kyokka, kyeyava atambula mpola nnyo okudda mu Kukkiriza kw’Ekikristaayo. Naye bwe yategeera oluvannyuma nti ekyo kyali kye kyonoono ky’abakyamu ba Apollinaris, n’asanyuka era ne yeegatta ku Kukkiriza kwa Katoliki. Naye oluvannyuma katono, njatula, ne ntegeera engeri mu kigambo ekyo, Kigambo n’afuuka omubiri, amazima ga Katoliki gye gaawukanamu n’obulimba bwa Photinus. Kubanga okugobwa kw’abakyamu kuleetera enjigiriza z’Ekkanisa yo n’enjigiriza entuufu okweyoleka obulungi. Kubanga kisaana n’enjigiriza enkyamu zibeewo, abatuufu balyoke bategeerekeke mu banafu.

Essuula XX

Naye bwe nnamala okusoma ebitabo ebyo eby’Abaplatoni, era okuva omwo ne nsomesebwa okunoonya amazima agatali ga mubiri, ne ndaba ebintu byo ebitalabika, nga bitegeerwa mu ebyo ebyatondebwa; era newaakubadde nga nnasuulibwa emabega, ne ntegeera ekyo kye nnali nziyizibwa okulowoozaako olw’ekizikiza ky’amagezi gange, nga nkakasizza nti, “Ggwe obaddewo, era tolina kkomo, naye nga tobunye mu bbanga, erikoma oba eritakoma; era nti Ggwe oliwo ddala, Ggwe abeera bw’oli bulijjo, nga tokyuka mu kitundu kyonna wadde mu ntambula; era nti ebintu ebirala byonna biva gy’Oli, ku nsonga eno yokka enkakafu ennyo, nti biriwo.” Ebyo nnali mbikakasa, naye nga nkyali munafu nnyo okweyagalira mu Ggwe. Nnayogeranga nnyo ng’omuntu omukugu; naye singa saanoonya kkubo lyo mu Kristo Omulokozi waffe, nandibadde si mugezi, wabula mugenzi. Kubanga kaakano nnali ntandise okwagala okulabika ng’ow’amagezi, nga nzijudde ekibonerezo kyange nze, naye saakungubaga, wabula nnakudaala, nga neekuluntaza olw’okumanya. Kubanga okwagala okwo okuzimba ku musingi ogw’obwetoowaze, gwe Kristo Yesu, kwali wa? Oba bitabo bino byandikunjigirizza ddi? Nzikiriza nti kyewava oyagala mbisange bino nga sinnasoma Byawandiikibwa byo, kiryoke kiwandiikibwe mu kujjukira kwange engeri gye byankwatako; era nti oluvannyuma, emyoyo gyange bwe ginaaba gikkakkanyiziddwa olw’ebitabo byo, n’ebiwundu byange nga bikwatiddwako engalo zo eziwonya, ndyoke ntegeere era njawule wakati w’okwekuluntaza n’okwatula; wakati w’abo abaalaba gye baali bagenda, naye ne batalaba kkubo, n’ekkubo erituusa, si ku kulaba kwokka, wabula n’okubeera mu nsi ey’essanyu. Kubanga singa nnasooka kukulira mu Byawandiikibwa byo Ebitukuvu, era singa wanwoomera mu kubikozesa buli lunaku, ate oluvannyuma ne ndyoka nsanga ebitabo biri ebirala, osanga byandinzigye ku musingi omugumu ogw’okutya Katonda; oba, singa nnali nneeyongedde okubeera mu mbeera ennamu gye nnali nfunye okuva omwo, nandirowoozezza nti yali eyinza okufunibwa olw’okusoma ebitabo ebyo byokka.

Essuula XXI

Awo ne nkwata n’okwegomba okungi ennyo ekiwandiiko ekyo eky’ekitiibwa eky’Omwoyo wo; okusingira ddala omutume Pawulo. Awo ebizibu biri ne biggwaawo, mwe yali alabikira gye ndi ng’awakanya ebigambo bye ye kennyini, era ng’ebyo by’ayigiriza tebikkiriziganya na bujulirwa bwa Mateeka ne Bannabbi. Ne ndaba ng’endabika y’ekigambo ekyo ekirongoofu emu era y’emu; ne njiga okusanyuka n’okukankana. Bwe ntyo ne ntandika; era buli mazima ge nnali nsomye mu bitabo biri ebirala, ne ngasanga wano wakati mu kutendereza ekisa kyo; oyo alaba aleme okwenyumiriza ng’ataaweebwa, si kye alaba kyokka, naye n’okulaba kwennyini (kubanga kiki ky’alina ky’ataaweebwa?), era aleme kubuulirirwa bubuulirirwa okukutunuulira Ggwe, oli y’omu bulijjo, naye awonyezebwe, akukwate Ggwe; era oyo atasobola kulaba wala, naye atambulire mu kkubo ly’anaayitamu okutuuka, akulabe, era akukwate Ggwe. Kubanga, newaakubadde omuntu asanyukira amateeka ga Katonda mu muntu ow’omunda, anaakola ki n’etteeka eryo eddala eriri mu bitundu bye, eriwakana n’etteeka ly’amagezi ge, ne limufuula omusibe w’etteeka ly’ekibi eriri mu bitundu bye? Kubanga Ggwe oli mutuukirivu, Ayi Mukama, naye ffe twonoonye era tusobezza, tukoze eby’ekyejo, era omukono gwo gutuzitowa nnyo, era mu bwenkanya tuweereddwayo eri omwonoonyi oli ow’edda, kabaka w’okufa; kubanga yasendasenda okwagala kwaffe okufaanana okwagala kwe, mwe yayitira obutanywerera mu mazima go. Omuntu omunaku anaakola ki? Ani alimulokola mu mubiri gw’okufa kwe, wabula ekisa kyo kyokka, mu Yesu Kristo Mukama waffe, gwe wazaala abeerera awamu naawe, era gwe wakola ku ntandikwa y’amakubo go, omufuzi w’ensi eno mw’ataasanga kintu kisaanira kufa, naye n’amutta; era ebiwandiiko ebyatwolekeranga ne bisangulibwawo? Ebyo ebiwandiiko biri tebibirimu. Empapula ezo tezilagamu kifaananyi kya kutya Katonda kuno, amaziga ag’okwatula, ssaddaaka yo, omwoyo ogutegedde okusobya kwagwo, omutima ogumenyese era oguboneredde, obulokozi bw’abantu, Ekibuga ky’Omugole, omusingo gw’Omwoyo Omutukuvu, Ekikompe ky’okununulibwa kwaffe. Tewali n’omu ayimba eyo nti, Emmeeme yange tegondera Katonda? kubanga oyo obulokozi bwange mwe buva. Kubanga ye Katonda wange era bwe bulokozi bwange; ye kye kigo kyange siinyeenyezebwenga n’akatono. Tewali n’omu eyo amuwulira ng’ayita nti, Mujje gye ndi mmwe mwenna abakooye. Banyooma okumuyigirako, kubanga muwombeefu era omuteefu mu mutima; kubanga ebyo wabikisa ab’amagezi n’abategeevu, n’obibikkulira abaana abato. Kubanga kintu kimu, okuva ku ntikko y’olusozi ejjudde ebisaka, okulengera ensi ey’emirembe, n’otolaba kkubo lituukayo; n’okufuba obwereere okuyita mu makubo agatayitika, agaziyiziddwa era agazingiziddwa abaddusi n’abajeemu, wansi w’omukulu waabwe, empologoma n’omusota: era kirala ddala okunywerera ku kkubo erituukayo, nga likuumibwa eggye ly’Omuduumizi ow’omu ggulu; era eyo tebanyaga abo abaava mu ggye ery’omu ggulu; kubanga baliwewala, ng’ekibonyoobonyo kyennyini. Ebyo byannyingira munda ddala mu ngeri ey’ekitalo, bwe nnasoma oyo asembayo mu batume bo, ne nfumiitiriza ku bikolwa byo, ne nkankana nnyo.

Olupapula 1 / 1 · 34 eddakiika zisigadde mu ssuula
Ekyayita Ekiddako