Ekitabo XII

Essuula I

Omutima gwange, Ayi Mukama, bwe gukwatiddwako ebigambo by’Ebyawandiikibwa byo ebitukuvu, gutawaana nnyo mu bwavu buno obw’obulamu bwange. Era kyekiva, emirundi egisinga, obwavu bw’okutegeera kw’omuntu ne bubeera n’ebigambo bingi, kubanga okunoonya kulina bingi eby’okwogera okusinga okuzuula, n’okusaba kuwanvuwa okusinga okufuna, n’omukono gwaffe ogukonkona gulina emirimu mingi okusinga omukono gwaffe ogufuna. Tukutte ekisuubizo; ani alikifuula ekitaliimu? Katonda bw’abeera ku lwaffe, ani asobola okutulwanyisa? Musabe, munaaweebwa. Munoonye, munaazuula. Era mukonkone munaggulirwawo. Kubanga buli asaba aweebwa, n’oyo anoonya, azuula, n’oyo akonkona aggulirwawo. Bino bye bisuubizo byo Ggwe kennyini: era ani yanditidde okulimbibwa, ng’Amazima ge gasuubiza?

Essuula II

Olulimi lwange olwetoowaze lwatula eri Obukulu bwo nti Ggwe wakola eggulu n’ensi; eggulu lino lye ndaba, n’ensi eno gye ntambulirako, era omwava ensi eno gye neetisse; Ggwe wagikola. Naye eggulu ery’oku ntikko liri ludda wa, Ayi Mukama, lye tuwulira mu bigambo bya Zabbuli nti, Eggulu ery’oku ntikko lya Mukama, naye ensi yagiwa abantu bonna. Eggulu eryo lye tutalaba liri ludda wa, nga byonna bino bye tulaba biba nsi bwe bigeraageranyizibwa nalyo? Kubanga ekintu kino kyonna eky’omubiri, olw’okuba nti si kyonna nti kiri buli wamu, kyafuna bwe kityo omugabo gwakyo ogw’obulungi mu bitundu bino ebya wansi, ng’ekisembayo wansi ye nsi yaffe eno; naye bw’ogeraageranya n’eggulu eryo ery’oku ntikko, n’eggulu ly’ensi yaffe liba nsi bwensi: weewaawo, ebintu bino byombi ebinene tekyandibadde kya busirusiru okubiyita ensi, bw’obigeraageranya n’eggulu eryo eritamanyiddwa, erya Mukama, so si ery’abaana b’abantu.

Essuula III

Era kaakano ensi eno yali etalabika era nga terina kifaananyi, era waaliwo obuziba obunene bwe simanyi kunnyonnyola, nga waggulu waabwo tewaali kitangaala, kubanga tebwalina kifaananyi. N’olwekyo walagira kiwandiikibwe nti, ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba; kino kiba ki ekirala, okuggyako obutabaawo bwa kitangaala? Kubanga singa ekitangaala kyaliwo, kyandibadde wa, okuggyako okuba waggulu wa byonna, nga kiri waggulu, era nga kyakira byonna? Kale awaali obutaba kitangaala, okubaawo kw’ekizikiza kwali ki, okuggyako obutabaawo bwa kitangaala? Ekizikiza kyali kungulu waakyo, kubanga ekitangaala tekyali kungulu waakyo; nga bwe kiri nti eddoboozi we litali, wabaawo kasirise. Era okubaawo kasirise awo kiba ki, okuggyako obutabaawo ddoboozi awo? Si Ggwe, Ayi Mukama, eyayigiriza emmeeme eno ekwatulira? Si Ggwe, Mukama, eyanjigiriza nti nga tonnaba kubumba n’okwawulamu ekintu kino ekisookerwako ekitaliiko kifaananyi, tewaali kintu, newaakubadde langi, newaakubadde ekifaananyi, newaakubadde omubiri, newaakubadde omwoyo? Naye nga si nti tewaali kintu n’akatono; kubanga waaliwo obutaba na kifaananyi obumu, nga tebuliimu bulungi bwonna.

Essuula IV

Kale kyandiyitiddwa kitya, abo abategeera empola balyoke bakitegeereko katono, okuggyako mu kigambo ekya bulijjo? Era mu bitundu byonna eby’ensi, kiki ekisobola okusangibwa ekisinga okusemberera obutaba na kifaananyi ddala, okusinga ensi n’obuziba? Kubanga, olw’okuba biri ku ddaala erisembayo wansi, tebirina bulungi bwenkana bw’ebitundu ebirala ebya waggulu, ebitangaavu byonna era ebyaka. Kale lwaki sisobola kulowooza nti obutaba na kifaananyi bw’ekintu ekisookerwako (kye watonda nga tekirina bulungi, okukikolamu ensi eno ennungi) bwategeezebwa bulungi abantu mu linnya ly’ensi etalabika era etaliiko kifaananyi.

Essuula V

N’olwekyo ebirowoozo bwe binoonya ekyo obusimu kye buyinza okutegeera mu kino, ne byeyogerako nti, “Si kifaananyi kya magezi, ng’obulamu oba obwenkanya; kubanga kye kintu ekisookerwako eky’emibiri; era si kintu ekiwulirwa obusimu, kubanga olw’okuba nga tekirabika era nga tekiriiko kifaananyi, tekyalimu kintu kyonna kya kulabibwa oba kya kuwulirwa”;—ebirowoozo by’omuntu bwe byeyogerako bwe bityo, biyinza okufuba okukimanya nga tebikimanyi; oba obutakimanya nga bikimanyi.

Essuula VI

Naye nze, Mukama, singa nnandyagadde, n’olulimi lwange n’ekkalaamu yange, okukwatulira byonna, byonna Ggwe kennyini bye wanjigiriza ku kintu ekyo ekisookerwako,—erinnya lyakyo lye nnasooka okuwulira naye nga siritegeera, abo abataalitegeera bwe bannyumiza ku lyo, ne nkitegeera nga kirina ebifaananyi ebitabalika era ebyenjawulo, n’olwekyo ne sikitegeerera ddala n’akatono; amagezi gange ne gawuubaala waggulu ne wansi “ebifaananyi” ebibi era eby’entiisa ebitaliiko ntegeka yonna, naye nga byonna “bifaananyi”; ne nkiyita ekitaliiko kifaananyi, si lwa kuba nti kyali kibulako ekifaananyi kyonna, wabula kubanga kyalina ekifaananyi amagezi gange kye gandikyuseeko, singa kyali kigalagiddwa, ng’ekitali kya bulijjo era ekikonagana, era ekyanditabudde obunafu bw’omuntu. Era ekyo kye nnategeeranga kyali tekiriiko kifaananyi, si lwa kuba nti kyali kiggyiddwako ekifaananyi kyonna, wabula bwe kigeraageranyizibwa n’ebifaananyi ebisinga obulungi; era amagezi ag’amazima ne gammatiza nti nteekwa okukiggyako ddala ebisigalira byonna eby’ekifaananyi kyonna kye kiba, singa njagala okutegeera ekintu ekisookerwako ekitaliiko kifaananyi ddala; naye ne siyinza; kubanga nnali nsobola mangu okulowooza nti ekintu ekiggyiddwako ekifaananyi kyonna tekiriiwo n’akatono, okusinga okutegeera ekintu ekiri wakati w’ekifaananyi n’obutabaawo, ekitali kibumbe era ekitali kintu kitaliiwo, ekitaliiko kifaananyi ekiri kumpi n’obutabaawo. Awo amagezi gange ne galekera awo okubuuza omwoyo gwange ku nsonga eyo, kubanga gaali gajjudde ebifaananyi by’emibiri egibumbiddwa, nga gabikyusa era nga gabiwaanyisa nga bwe gaagala; ne nneemalira ku mibiri gyennyini, ne neetegereza nnyo okukyukakyuka kwagyo, mwe giyita okulekera awo okuba bye gibadde, ne gitandika okuba bye gitaali; era okuva mu kifaananyi ekimu okudda mu kirala kuno, ne nteebereza nti kuyita mu mbeera emu etaliiko kifaananyi, so si mu butabaawo bwokka; naye kino nnali njagala okukimanya, so si kukiteebereza bwokka.—Kale singa eddoboozi lyange n’ekkalaamu yange byandikwatulidde Ggwe byonna, emitego gyonna gye wansumulula mu nsonga eno, musomi ki eyandigumiikirizza okubikwata byonna? Naye omutima gwange tegulirekera awo olw’ebyo okukuwa ekitiibwa n’oluyimba olw’okutendereza olw’ebintu bye gutasobola kwogera. Kubanga okukyukakyuka kw’ebintu ebikyukakyuka kwennyini kusobola okuyingira mu bifaananyi byonna ebintu ebyo ebikyukakyuka mwe bikyusibwa. Era okukyukakyuka kuno, kye ki? Mmeeme? Mubiri? Kye kintu ekizimba emmeeme oba omubiri? Singa omuntu yandiyinzizza okugamba nti “ekintu ekitali kintu”, “kiriwo, tekiriiwo,” nandigambye nti kino kye kyo: naye mu ngeri emu kyaliwo ne mu kiseera ekyo, ng’ekisobola okufuna ebifaananyi bino ebirabika era ebigatiddwa.

Essuula VII

Naye ekigero kino eky’okubaawo kyakiggya wa, okuggyako gy’Oli, Ggwe byonna gye biva, nga bwe biri? Naye nga kyesudde Ggwe nnyo, nga bwe kisinga obutafaanana naawe; kubanga obuwanvu buno si bwa kifo. N’olwekyo Ggwe, Mukama, atali bw’oti mu kifo ekimu ate bw’oti mu kirala, wabula Oyo Omu yennyini, era Oyo Omu yennyini, era Oyo Omu yennyini, Mutukuvu, Mutukuvu, Mutukuvu, Mukama Katonda Ayinzabyonna, wakola ku Lubereberye, oluva gy’Oli, mu Magezi go, agaazaalibwa okuva mu Kikula kyo Ggwe kennyini, ekintu, era ekyo okuva mu butaliiko kintu. Kubanga watonda eggulu n’ensi; si okuva mu Ggwe kennyini, kubanga bwe kityo byandyenkanye n’Omwana wo Omu yekka gwe wazaala, era bwe kityo byandyenkanye naawe; so nga tekyandibadde kituufu mu ngeri yonna ekintu kyonna ekitaava gy’Oli okwenkana naawe. Era tewaaliwo kintu kirala okuggyako Ggwe, kye wandibitonzeemu, Ayi Katonda, Obusatu Obumu, era Obumu Obusatu; n’olwekyo watonda eggulu n’ensi okuva mu butaliiko kintu; ekintu ekinene n’ekintu ekitono; kubanga Ggwe oli Ayinzabyonna era Mulungi, okukola byonna nga birungi, eggulu eddene era n’ensi entono. Ggwe wabaawo, era tewaali kirala kyonna, kye watonderamu eggulu n’ensi; ebintu eby’engeri bbiri; ekimu nga kiri kumpi naawe, ekirala nga kiri kumpi n’obutabaawo; ekimu nga Ggwe wekka gw’osinga, ekirala nga tewali kintu kyonna kye kisinga.

Essuula VIII

Naye eggulu eryo ery’oku ntikko lyali lyo Ggwe kennyini, Ayi Mukama; naye ensi gye wawa abaana b’abantu, okulabibwa n’okukwatibwako, teyali nga bwe tugiraba era bwe tugikwatako kaakano. Kubanga yali etalabika, etaliiko kifaananyi, era waaliwo obuziba, nga waggulu waabwo tewali kitangaala; oba, ekizikiza kyali waggulu w’obuziba, kwe kugamba, kyali kisinga mu buziba. Kubanga obuziba buno obw’amazzi, obulabika kaakano, ne mu bunnya bwabwo bulina ekitangaala ekisaanira obutonde bwabwo; ekiyinza okulabibwa mu kigero kyonna ebyennyanja n’ebyewalula ebiri wansi ku ntobo yaabwo. Naye obuziba obwo bwonna bwali kumpi n’obutabaawo, kubanga okutuusa olwo bwali tebuliiko kifaananyi n’akatono; naye nga waaliwo dda ekyo ekyali kisobola okubumbibwa. Kubanga Ggwe, Mukama, wakola ensi okuva mu kintu ekisookerwako ekitaliiko kifaananyi, kye wakola okuva mu butaliiko kintu, ng’okifuula ekiri kumpi n’obutabaawo, okukikolamu ebintu ebyo ebinene, ffe abaana b’abantu bye twewuunya. Kubanga eggulu lino ery’omubiri lya kitalo nnyo; ebbanga lino eriri wakati w’amazzi n’amazzi, ku lunaku olwokubiri, ekitangaala nga kimaze okutondebwa, lye wagamba nti, Libeewo, ne libaawo. Ebbanga eryo wariyita eggulu; kwe kugamba, eggulu ery’ensi eno n’ennyanja, bye wakola ku lunaku olwokusatu, ng’owa ekintu ekisookerwako ekitaliiko kifaananyi ekifaananyi ekirabika, kye wakola nga ennaku zonna tezinnabaawo. Kubanga wali omaze okukola eggulu nga ennaku zonna tezinnabaawo; naye eryo lye ggulu ery’eggulu lino; kubanga ku lubereberye wali okoze eggulu n’ensi. Naye ensi eno gye wakola yali kintu kisookerwako ekitaliiko kifaananyi, kubanga yali etalabika era etaliiko kifaananyi, era ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba; ensi eyo etalabika era etaliiko kifaananyi, obutaba na kifaananyi obwo, ekyo ekiri kumpi n’obutabaawo, mwe wandiyinzizza okukola ebintu bino byonna ensi eno ekyukakyuka mw’egattiddwa, naye nga teyimirira nnywevu; ng’okukyukakyuka kwayo kwennyini kulabikira mu kino, nti ebiseera bisobola okwetegerezebwa n’okubalibwa mu yo. Kubanga ebiseera bikolebwa olw’enkyukakyuka y’ebintu, ng’ebifaananyi, ebyo ekintu kyabyo ekisookerwako kye nsi etalabika eyogeddwako waggulu, bwe bikyusibwa n’okufuulibwa.

Essuula IX

N’olwekyo Omwoyo, Omuyigiriza w’omuddu wo, bw’ayogera nti ku Lubereberye watonda eggulu n’ensi, tayogera ku biseera n’akatono, tayogera ku nnaku n’akatono. Kubanga mazima eggulu eryo ery’oku ntikko lye watonda ku Lubereberye kitonde kya magezi, ekyo, wadde nga mu ngeri yonna si kya lubeerera awamu naawe, Obusatu, naye nga kigabana ku butaggwaawo bwo, era olw’obuwoomi bw’okukwetegereza Ggwe okw’essanyu eringi ennyo, kiziyiza nnyo okukyukakyuka kwakyo kwennyini; era awatali kugwa kwonna okuva lwe kyatondebwa, nga kikwegattako nnyo, kiteekeddwa waggulu w’enkyukakyuka zonna ez’ebiseera ezeetooloola. Weewaawo, n’obutaba na kifaananyi buno obw’ensi, etalabika era etaliiko kifaananyi, tebubalibwa mu nnaku. Kubanga awatali kifaananyi wadde entegeka, tewali kijja oba kigenda; era awatali kino, mazima tewali nnaku, wadde enkyukakyuka yonna ey’ebbanga ly’ebiseera.

Essuula X

Ayi, Ekitangaala, Amazima, Ekitangaala ky’omutima gwange, so si ekizikiza kyange nze, kyogere nange. Nnagwa mu kyo, ne nfuuka ekizikiza; naye ne mu kyo, ne mu kyo nakwagala. Nnawaba, ne nkujjukira. Nnawulira eddoboozi lyo emabega wange, nga linkoowoola okudda, ne ndiwulira bubi bubi, olw’oluyoogaano lw’abalabe b’emirembe. Era kaakano, laba, nkomawo nga ndi mu nnaku era nga mpejjawejja olw’ensulo yo. Tewabaawo muntu angaana! mu yo mwe nnaanywa, ne mba mulamu. Nneme okuba obulamu bwange nze; ku bwange nnabeera mulamu bubi, nnali kufa eri nze kennyini; era nzuukira mu Ggwe. Ggwe yogera nange, Ggwe nnyumya nange. Nzikirizza Ebitabo byo, era ebigambo byabyo bijjudde ebyama bingi.

Essuula XI

Ggwe wantegeeza dda n’eddoboozi ery’amaanyi, Ayi Mukama, mu kutu kwange okw’omunda, nti Ggwe oli wa lubeerera, Ggwe wekka atafa; kubanga toyinza kukyusibwa mu kifaananyi oba mu kutambula, so n’okwagala kwo tekukyusibwa biseera: kubanga tewali kwagala okukyukakyuka okutafa. Kino kintegeerekera bulungi mu maaso go, era nkwegayiridde, kintegeerekere ddala okusingawo n’okusingawo; era mu kulabisibwa kwakyo, ka mbeere n’obuteefu mu kisiikirize ky’ebiwaawaatiro byo. Ggwe era wantegeeza n’eddoboozi ery’amaanyi, Ayi Mukama, mu kutu kwange okw’omunda, nti Ggwe wakola obutonde bwonna n’ebintu byonna ebiriwo, ebitali nga Ggwe kennyini bw’oli, naye nga biriwo; era nti ekyo kyokka ekitava gy’Oli, kye ekyo ekitaliiwo, n’okwagala bwe kuseerera okuva gy’Oli, Ggwe aliwo, okudda eri ekyo ekiriwo ku kigero ekitono, kubanga okuseerera okwo kwe kusobya n’ekibi; era nti ekibi ky’omuntu yenna tekikulumya, so tekitabula ntegeka ya bufuzi bwo, mu kusooka oba ku nkomerero. Kino kintegeerekera bulungi mu maaso go, era nkwegayiridde, kintegeerekere ddala okusingawo n’okusingawo: era mu kulabisibwa kwakyo, ka mbeere n’obuteefu mu kisiikirize ky’ebiwaawaatiro byo.

Ggwe era wantegeeza n’eddoboozi ery’amaanyi, mu kutu kwange okw’omunda, nti n’ekitonde ekyo tekiri kya lubeerera awamu naawe, ekyo essanyu lyakyo nga ye Ggwe wekka, era ekyo, olw’obulongoofu obugumiikiriza ennyo, nga kiggya emmere yaakyo gy’Oli, tekiraga mu kifo kyonna wadde mu kiseera kyonna obukyukakyuka bwakyo obw’obutonde; era, Ggwe kennyini ng’oli nakyo bulijjo, Ggwe gwe kyeweerayo n’omutima gwakyo gwonna, nga tekirina kya mu maaso kye kirindirira, wadde okusindika mu biyise ebyo bye kijjukira, tekikyusibwa nkyukakyuka yonna, wadde okusaasaanyizibwa mu biseera byonna. Ayi ekitonde eky’omukisa, bwe kiba nga kiriwo, olw’okwegatta n’Essanyu lyo; eky’omukisa mu Ggwe, Atuula mu kyo emirembe gyonna era Akimulisa! Era sisanga linnya lye nnyinza kusinga kuyita eggulu ery’oku ntikko erya Mukama, okusinga ennyumba yo, eyeetegereza ebisanyusa byo awatali kwekyusa kwonna kufuluma kudda eri ekirala; amagezi amalongoofu amu, agali obumu obutuukiridde, olw’embeera eyo enywevu ey’emirembe gy’emyoyo emitukuvu, abatuuze b’ekibuga kyo mu bifo eby’omu ggulu; ewala nnyo waggulu w’ebifo ebyo eby’omu ggulu bye tulaba.

Mu kino emmeeme, olugendo lwayo olw’obugenyi lwe luwanvuye ne lutwala ewala, mu kino eyinza okutegeera, bw’eba nga kaakano ekulumirwa ennyonta, bw’eba nga amaziga gaayo kaakano gafuuse emmere yaayo, nga bwe bagigamba buli lunaku nti, Katonda wo ali ludda wa? bw’eba nga kaakano ekusaba ekintu kimu, era nga kye yeegomba, ebeerenga mu nnyumba yo ennaku zonna ez’obulamu bwayo (era obulamu bwayo kye ki, okuggyako Ggwe? era ennaku zo ze ziruwa, okuggyako obutaggwaawo bwo, nga emyaka gyo tegirikoma, kubanga Ggwe tokyuka?); mu kino kale emmeeme esobola, etegeere bw’oli waggulu w’ebiseera byonna, ow’olubeerera; kubanga ennyumba yo, etaagenda mu nsi ey’ewala mu kiseera kyonna, wadde nga si ya lubeerera awamu naawe, naye olw’okukwegattako obutayosa era obutaggwaawo, tefuna kukyukakyuka kwonna kw’ebiseera. Kino kintegeerekera bulungi mu maaso go, era nkwegayiridde, kintegeerekere ddala okusingawo n’okusingawo, era mu kulabisibwa kwakyo, ka mbeere n’obuteefu mu kisiikirize ky’ebiwaawaatiro byo.

Laba, waliwo obutaba na kifaananyi bwe simanyi bwe buli mu nkyukakyuka z’ebitonde bino ebisembayo era ebya wansi ddala; era ani anaantegeeza (okuggyako omuntu ng’oyo, olw’obwereere bw’omutima gwe, eyeewuunya ne yeekyusakyusa waggulu ne wansi mu birowoozo bye yeekolera?), ani okuggyako omuntu ng’oyo yandintegeezezza nti, singa ebifaananyi byonna byonoonebwa ne bimalibwawo bwe bityo, ne wasigalawo obutaba na kifaananyi bwokka, ekintu mwe kyayitira okukyuka n’okudda okuva mu kifaananyi ekimu okudda mu kirala, nti obwo bwandiyinzizza okulaga enkyukakyuka z’ebiseera? Kubanga mazima tebwandisobodde, kubanga, awatali njawulo za kutambula, tewali biseera: era tewali njawulo, awatali kifaananyi.

Essuula XII

Bwe ndowooza ku bino, nga bw’ompa, Ayi Katonda wange, nga bw’onkubiriza okukonkona, era nga bw’onziggulirawo nga nkonkona, nsanga ebintu bibiri bye wakola, ebitali mu bwetooloovu bw’ebiseera, era nga tewali na kimu ku byo ekiri eky’olubeerera awamu naawe. Ekimu, ekyabumbibwa bwe kityo, nti awatali kulekera awo kwetegereza, awatali kaseera ka nkyukakyuka, wadde nga kisobola okukyuka, naye nga tekikyuka, kisobola okunyumirwa ddala obutaggwaawo bwo n’obutakyuka bwo; ekirala ekyali ekitaliiko kifaananyi ennyo, nga tekyalina ekyo ekyali kiyinza okukyusibwa okuva mu kifaananyi ekimu okudda mu kirala, oba eky’okutambula, oba eky’okuwummula, kibeere wansi w’ebiseera. Naye kino tewakireka nga tekiriiko kifaananyi bwe kityo, kubanga nga ennaku zonna tezinnabaawo, Ggwe ku Lubereberye watonda Eggulu n’Ensi; ebintu ebyo ebibiri bye njogeddeko. Naye ensi yali njereere nga yeetabuddetabudde, ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba. Mu bigambo ebyo, obutaba na kifaananyi butuweebwa okutegeera (abo abatasobola kutegeera kubulako ddala kifaananyi kyonna, awatali kutuuka ku butabaawo, balyoke basembezebwe mpola mpola), okuva mu bwo eggulu eddala mwe lyandiyinzizza okutondebwa, awamu n’ensi erabika era ebumbiddwa obulungi: n’amazzi agategekeddwa mu ngeri ez’enjawulo, ne kyonna ekirala ekiri mu kutondebwa kw’ensi, ekiwandiikiddwa nti kyatondebwa, so si awatali nnaku; era ekyo, kubanga bya butonde bwe butyo, enkyukakyuka ez’ebiseera ezigoberegana zisobola okubaawo mu byo, ng’ebiri wansi w’enkyukakyuka ezaategekebwa ez’okutambula n’ez’ebifaananyi.

Essuula XIII

Kale kino kye ntegeera, Ayi Katonda wange, bwe mpulira Ebyawandiikibwa byo nga bigamba nti, Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi: era ensi yali njereere nga yeetabuddetabudde, ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba, nga tebyogera lunaku lwe wabitonderamu; kino kye ntegeera, nti olw’Eggulu ery’oku ntikko,—Eggulu eryo ery’amagezi, ebitonde byalyo eby’amagezi bye bimanyira byonna omulundi gumu, so si kitundu butundu, so si kifaananyi bufaananyi, so si mu ndabirwamu, wabula byonna awamu, mu kweyoleka, amaaso n’amaaso; so si, kino kaakano, n’ekirala oluvannyuma; wabula (nga bwe nnagambye) bimanyira byonna omulundi gumu, awatali kugoberegana kwonna okw’ebiseera;—era olw’ensi etalabika era etaliiko kifaananyi, awatali kugoberegana kwonna okw’ebiseera, okugoberegana okuleeta “kino kaakano, ekirala oluvannyuma”; kubanga awatali kifaananyi, tewali njawulo ya bintu:—kale, olw’ebintu bino ebibiri, ekimu ekyasooka nga kibumbiddwa, n’ekirala ekyasooka nga tekiriiko kifaananyi; ekimu, eggulu naye nga Eggulu ery’oku ntikko, ekirala ensi naye nga ensi etalabika era etaliiko kifaananyi; olw’ebintu bino ebibiri, bwe ntegeera, Ebyawandiikibwa byo kyebyava byogera nga tebyogedde ku nnaku, nti Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi. Kubanga amangu ago byagattako ensi gye byayogerako; era, olw’okuba nti Ebbanga liwandiikiddwa nti lyatondebwa ku lunaku olwokubiri, ne liyitibwa Eggulu, bitutegeeza Eggulu ki lye yasooka okwogerako, nga tayogedde ku nnaku.

Essuula XIV

Obuziba obw’ekitalo obw’ebigambo byo! kungulu kwabyo, laba! kuli mu maaso gaffe, nga kusikiriza abato; naye nga buziba bwa kitalo. Ayi Katonda wange, obuziba bwa kitalo! Kya ntiisa okubitunuulira; entiisa ey’okussa ekitiibwa, n’okukankana okw’okwagala. Mbakyayira ddala nnyo abalabe baabyo; Ayi singa obattira n’ekitala kyo eky’obwogi obubiri, baleme kuba balabe baabyo nate: kubanga bwe ntyo bwe njagala bafiire bo bennyini, balyoke babeere abalamu ku lulwo. Naye laba abalala abatali banenya, wabula abatendereza ekitabo eky’Olubereberye; “Omwoyo wa Katonda,” bwe bagamba, “eyawandiika ebintu bino ng’ayita mu muddu we Musa, teyayagala bigambo ebyo bitegeerwe bwe bityo; teyayagala kitegeerwe, nga ggwe bw’ogamba, wabula mu ngeri endala, nga ffe bwe tugamba.” Abo, Ggwe kennyini, Ayi Katonda wa byonna, ng’Oli mulamuzi, mbaddamu bwe nti.

Essuula XV

“Mulyagamba nti kya bulimba, ekyo Amazima kye gantegeeza n’eddoboozi ery’amaanyi mu kutu kwange okw’omunda, ku butaggwaawo bw’Omutonzi, nti ekikula kye tekikyusibwa biseera mu ngeri yonna, so n’okwagala kwe tekwawukana na kikula kye? N’olwekyo tayagala kintu kimu kaakano, n’ekirala oluvannyuma, wabula omulundi gumu, era wamu, era bulijjo, ayagala byonna by’ayagala; si mulundi ku mulundi, wadde kaakano kino, kaakano kiri; so tayagala oluvannyuma ekyo kye yali tayagala edda, so tagaana ekyo kye yayagalanga edda; kubanga okwagala okw’engeri eyo kukyukakyuka, era tewali kintu kikyukakyuka eky’olubeerera: naye Katonda waffe wa lubeerera. Era, ekyo ky’antegeeza mu kutu kwange okw’omunda, okulindirira ebintu ebigenda okujja kufuuka kulaba, bwe bimala okujja, era okulaba kuno kwennyini kufuuka kujjukira, bwe bimala okuyita. Kale ebirowoozo byonna ebikyukakyuka bwe bityo bikyukakyuka; era tewali kikyukakyuka eky’olubeerera: naye Katonda waffe wa lubeerera.” Bino mbiggyamu ensonga, ne mbigatta wamu, ne nsanga nti Katonda wange, Katonda ow’olubeerera, teyakola kitonde kyonna lwa kwagala kupya, so n’okumanya kwe tekuyingizaamu kintu kyonna ekiyitawo. “Kale mugamba ki, Ayi mmwe abawakanyi? Bino bya bulimba?” “Nedda,” bwe bagamba; “Kale olwo? Kya bulimba, nti buli butonde obumaze okubumbibwa, oba ekintu ekisookerwako ekisobola okubumbibwa, tebiriiwo, okuggyako okuva gy’ali Oyo omulungi okusinga byonna, kubanga y’asinga okubaawo?” “Ne kino tetukigaana,” bwe bagamba. “Kale olwo? mugaana kino, nti waliwo ekitonde ekimu ekya waggulu ennyo, ekyegatta ku Katonda ow’amazima era ow’olubeerera ddala n’okwagala okulongoofu bwe kutyo, nti wadde nga si kya lubeerera awamu naye, naye tekyawukana naye, so tekisaanuuka mu njawulo n’enkyukakyuka z’ebiseera, wabula kiwummulira mu kumwetegereza ye yekka okw’amazima ennyo?” Kubanga Ggwe, Ayi Katonda, oyo akwagala nga bw’olagira, omweyoleka, era n’omumala; n’olwekyo takuvaako, so takyuka kudda eri ye yennyini. Eno ye nnyumba ya Katonda, etali ya bbumba lya nsi, wadde ey’obunene bw’omubiri obw’omu ggulu, wabula ey’omwoyo, era egabana ku butaggwaawo bwo, kubanga tegwa emirembe gyonna. Kubanga waginyweza emirembe n’emirembe, wagiwa etteeka ly’etalisukkanga. Naye era si ya lubeerera awamu naawe, Ayi Katonda, kubanga si nti teyalina lubereberye; kubanga yakolebwa.

Kubanga wadde nga tetusanga kiseera kyonna nga go tegannabaawo, kubanga amagezi gaatondebwa nga byonna tebinnabaawo; si Magezi gali agenkana naawe ddala era ag’olubeerera awamu naawe, Katonda waffe, Oyo eyagazaala, era mwe byonna byatonderwa, era mu go, nga ge Lubereberye, mwe watondera eggulu n’ensi; wabula amagezi gali agaatondebwa, kwe kugamba, obutonde obw’amagezi, obuba ekitangaala olw’okwetegereza ekitangaala. Kubanga kino, wadde nga kyatondebwa, nakyo kiyitibwa amagezi. Naye enjawulo nga bw’eri wakati w’Ekitangaala ekyakira, n’ekyo ekyakirwa, bw’etyo bw’eri wakati w’Amagezi agatonda, n’ago agatondebwa; nga wakati w’Obutuukirivu obuwa obutuukirivu, n’obutuukirivu obufunibwa olw’okuweebwa obutuukirivu. Kubanga naffe tuyitibwa obutuukirivu bwo; kubanga bw’atyo bw’agamba omu ku baddu bo, nti tulyoke tufune obutuukirivu obuva eri Katonda mu Ye. N’olwekyo, okuva amagezi agamu agaatondebwa bwe gaatondebwa nga byonna tebinnabaawo, ge magezi ag’okutegeera era ag’okulowooza ag’ekibuga kyo ekyo ekirongoofu, nnyaffe ali waggulu, era ow’eddembe era ow’olubeerera mu ggulu (mu ggulu ki, wabula eryo erikutendereza, Eggulu ery’oku ntikko? Kubanga era lino lye ggulu ery’oku ntikko lya Mukama);—wadde nga tetusanga kiseera kyonna nga go tegannabaawo (kubanga ekyo ekyatondebwa nga byonna tebinnabaawo, kikulembera n’ekitonde ky’ebiseera), naye Obutaggwaawo bw’Omutonzi yennyini bwe busooka, Oyo gwe gaggyako entandikwa bwe gaatondebwa, si ntandikwa ya biseera mazima (kubanga ebiseera byennyini byali tebinnabaawo), wabula ey’okutondebwa kwago.

Kale gali bwe gatyo okuva gy’Oli, Katonda waffe, nga ga njawulo ddala ku Ggwe, so si Oyo Omu yennyini: kubanga wadde nga tetusanga kiseera nga go tegannabaawo, wadde ne mu go (kubanga gasaanira bulijjo okulaba amaaso go, so tegaggibwako n’akatono, n’olwekyo tegakyusibwa nkyukakyuka yonna), naye mu go mulimu obusobozi okukyuka, mwe gandiyinzizza okuddugala n’okunnyogoga, singa tegakwegattako n’okwagala okw’amaanyi, ne gaaka era ne gabuguma okuva gy’Oli, ng’omusana ogw’omu ttuntu ogutaggwaawo. Ayi ennyumba eyaka ennyo era esanyusa! Njagadde obulungi bwo, n’ekifo omubeera ekitiibwa kya Mukama wange, eyakuzimba era nnannyini ggwe. Olugendo lwange luwejjawejje nga lukwegomba, era ŋŋamba Oyo eyakukola, anfuule wuwe nange mu ggwe, kubanga yankola nange. Nkyamye ng’endiga ebuze: naye ku bibegabega by’Omusumba wange, eyakuzimba, nsuubira okuzzibwa gy’oli.

“Mwogera ki gye ndi, mmwe abawakanyi be nnali njogera nabo, naye nga mukkiriza nti Musa yali muweereza wa Katonda omutukuvu, era nti ebitabo bye bye bigambo bya Mwoyo Omutukuvu? Ennyumba eno eya Katonda, wadde nga si ya mirembe gyonna nga Katonda bw’ali, naye ng’ekigera kyayo bwe kiri, si ya mirembe gyonna mu ggulu, gye munoonyeza bwereere enkyukakyuka z’ebiseera, kubanga temujja kuzisangamu? Kubanga ekyo, ekirungi bulijjo okunywerera ku Katonda, kisukkulumye ku bugazi bwonna, ne ku mirundi gyonna egy’ebiseera egyetooloola.” “Bwe kiri,” bwe bagamba. “Kale mu byonna omutima gwange bye gwayogerera n’eddoboozi ery’omwanguka eri Katonda wange, bwe gwawulira munda eddoboozi ly’ettendo lye, kitundu ki ku byo kye mugamba nti kya bulimba? Kwe kugamba nti ekintu ekisookerwako tekyalina kifaananyi, era olw’obutaba na kifaananyi, nga temulimu nteekateeka? Naye awataali nteekateeka, tewaayinza kubaawo nkyukakyuka za biseera: era naye kino ekiri kumpi n’obutabaawo,’ kubanga tekyali kitaliiwo ddala, mazima ddala kyava gy’ali, oyo buli ekiriwo gye kiva, ne bwe kiba kiriwo ku kigera ki.” “Na kino,” bwe bagamba, “tetukiwakanya.”

Essuula XVI

Abo nno kaakano njogerako nabo katono mu maaso go, Ayi Katonda wange, abakkiriza nti ebyo byonna bya mazima, Amazima go bye gagamba emmeeme yange mu kaama. Naye abo abegaana ebintu bino, ka baboggole era beezibe amatu nga bwe baagala; nze nnaagezaako okubasendasenda basirike, era mbaggulemu ekkubo ly’ekigambo kyo. Naye bwe banaagaana ne bansindika; nkwegayiridde, Ayi Katonda wange, Ggwe tosiriikirira gye ndi. Yogera Ggwe mu mazima mu mutima gwange; kubanga Ggwe wekka ayogera bw’otyo: era nnaabaleka nga bafuuwa enfuufu ebweru, nga bagisitula ne bagiyingiza mu maaso gaabwe: nze ne nnyingira mu kisenge kyange, ne nkuyimbira eyo oluyimba lw’okwagala; nga nsinda n’okusinda okutayogerekeka, mu lugendo lwange, nga nzijukira Yerusaalemi, n’omutima nga gusituddwa okukyolekera, Yerusaalemi ensi y’ewaffe, Yerusaalemi mmange, era Ggwe kennyini akifuga, Omumulisa, Kitaffe, Omukuumi, Bba waakyo, essanyu eddongoofu era ery’amaanyi, n’essanyu erinywevu, n’ebirungi byonna ebitayogerekeka, weewaawo byonna omulundi gumu, kubanga Ggwe Omulungi omu yekka Afuga byonna era ow’amazima. So sijja kukyuka kuva awo, okutuusa lw’olikuŋŋaanya byonna bye ndi, okuva mu mbeera eno ensaasaanye era etali ntegeke, obiyingize mu mirembe gya nnyaffe oyo omwagalwa ennyo, ebibala ebibereberye eby’omwoyo gwange gye biri edda (era eyo gye nfunira obukakafu ku bintu bino), era obifaananye era obinyweze emirembe gyonna, Ayi Katonda wange, Kisa kyange. Naye abo abatagamba nti amazima gano gonna ga bulimba, abassaamu ekitiibwa Ebyawandiikibwa byo ebitukuvu, Musa omutukuvu bye yatuteerawo, nga babiteeka, nga ffe, ku ntikko y’obuyinza obugobererwa, naye ne banjolekera mu kintu ekimu, mbaddamu bwe nti; Ggwe kennyini salawo, Ayi Katonda waffe, wakati w’Okwatula kwange n’okuwakana kw’abantu bano.

Essuula XVII

Kubanga bagamba nti, “Wadde ng’ebintu bino bya mazima, naye Musa teyalowooza ku ebyo ebibiri, bwe yayogera, ng’abikkuliddwa Omwoyo, nti Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi. Mu linnya ly’eggulu teyategeeza kitonde kiri eky’omwoyo oba eky’amagezi ekitunuulira bulijjo amaaso ga Katonda; wadde mu linnya ly’ensi, ekintu ekisookerwako ekitaalina kifaananyi.” “Kale?” “Omusajja oyo owa Katonda,” bwe bagamba, “yategeeza nga ffe bwe tugamba, kino kye yalangirira mu bigambo ebyo.” “Kiki?” “Mu linnya ly’eggulu n’ensi yasooka kutegeeza,” bwe bagamba, “mu bufunze era nga kizingiramu byonna, ensi eno yonna erabika; alyoke oluvannyuma, ng’abala ennaku emu ku emu, ateeketeeke mu bujjuvu, era, ng’ekitundu ku kitundu, ebintu ebyo byonna, Omwoyo Omutukuvu bye yasiima okwogera bw’atyo. Kubanga abantu abo be yayogera nabo baali bakopi era ab’omubiri, n’alaba nga basaanira okukwasibwa okumanya emirimu gya Katonda egirabika gyokka.” Naye bakkiriza nti ebigambo ensi njereere nga yeetabuddetabudde, n’obuziba obwo obw’ekizikiza (okuva mwe kiragibwa oluvannyuma nti ebintu bino byonna ebirabika, bye tumanyi ffenna, byakolebwa ne biteekebwateekebwa mu “nnaku” ezo) biyinza, awatali kukyama, okutegeerwa nga bitegeeza ekintu kino ekisookerwako ekitaalina kifaananyi.

Kale singa omulala agamba nti “obutaba na kifaananyi buno n’okutabulatabula kw’ekintu ekisookerwako kyekwava kisooka okutegeezebwa mu linnya ly’eggulu n’ensi, kubanga mu kyo mwe mwatondebwa ne mutuukirizibwa ensi eno erabika n’ebitonde byonna ebirabikira ddala mu yo, eyo etera okuyitibwa erinnya ly’eggulu n’ensi?” Ate singa omulala agamba nti “ebitonde ebitalabika n’ebirabika tebiyitibwa bubi eggulu n’ensi; bwe kityo ebitonde byonna, Katonda bye yakola mu Magezi ge, kwe kugamba, mu Lubereberye, byazingirwa mu bigambo ebyo ebibiri? Naye, olw’okuba ebintu byonna tebyakolebwa mu buzaaliranwa bwa Katonda yennyini, wabula mu butaliiwo (kubanga tebiri kye kimu ne Katonda ky’ali, era mu byonna mulimu obutonde obukyukakyuka, ka bibe nga bibeerera, ng’ennyumba ya Katonda ey’emirembe gyonna, oba nga bikyuka, ng’emmeeme n’omubiri gw’omuntu): kale ekintu ekisookerwako ekya byonna ebirabika n’ebitalabika (ekitannaba kufuna kifaananyi naye nga kisobola okukifuna), mwe byali bigenda okutondebwa eggulu n’ensi (kwe kugamba, ekitonde ekitalabika n’ekirabika nga kimaze okufuna ekifaananyi), kyatuumibwa amannya ge gamu agaweebwa ensi njereere nga yeetabuddetabudde n’ekizikiza ekiri kungulu ku buziba, naye nga waliwo enjawulo eno, nti ensi njereere nga yeetabuddetabudde etegeeza ekintu eky’omubiri, nga tekinnafuna kifaananyi kyonna; n’ekizikiza ekiri kungulu ku buziba kitegeeza ekintu eky’omwoyo, nga tekinnaziyizibwa mu kukulukuta kwakyo okutaliiko kkomo, wadde okufuna ekitangaala kyonna okuva eri Amagezi?”

Era omuntu asigaddeyo okugamba, bw’aba ayagala, nti “ebitonde ebyamala okutuukirizibwa n’okufuna ekifaananyi, ebirabika n’ebitalabika, tebitegeezebwa mu linnya ly’eggulu n’ensi, bwe tusoma nti Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi, wabula entandikwa y’ebintu eyali tennafuna kifaananyi, ekintu ekisobola okufuna ekifaananyi n’okukolebwa, kye kyayitibwa amannya gano, kubanga mu kyo mwalimu, nga bitabuddwatabuddwa, nga tebinnaawulwa mu mpisa zaabyo ne mu bifaananyi byabyo, ebintu ebyo byonna, kaakano ebiteekeddwa mu nteekateeka, ebiyitibwa Eggulu n’Ensi, ekimu nga kye kitonde eky’omwoyo, ekirala nga kye kitonde eky’omubiri.”

Essuula XVIII

Ebyo byonna nga mbiwulidde era nga mbirowoozezzaako bulungi, sijja kuwakana ku bigambo: kubanga ekyo tekigasa kintu kyonna, wabula nga bakyamya abo abawuliriza. Naye amateeka malungi okuzimba, omuntu bw’agakozesa mu ngeri entuufu: kubanga ekigendererwa kyago kwe kwagala okuva mu mutima omulongoofu, n’omwoyo omulungi, n’okukkiriza okutaliimu bukuusa. Era Omusomesa waffe yamanya bulungi amateeka ago abiri ge yawanikako Amateeka gonna ne Bannabbi. Era kiki ekinkosa, Ayi Katonda wange, Ggwe ekitangaala ky’amaaso gange mu kyama, nga njatula ebintu bino n’obunyiikivu, kubanga ebintu eby’enjawulo biyinza okutegeererwa mu bigambo bino naye nga byonna bya mazima,—kiki, nkugamba, ekinkosa, singa ndowooza mu ngeri endala okusinga omulala bw’alowooza nti omuwandiisi bwe yalowooza? Ffenna abasomi tufuba ddala okunoonya n’okutegeera amakulu g’oyo gwe tusoma; era olw’okuba tukkiriza nti ayogera mazima, tetwetantala kulowooza nti yayogera ekintu kyonna ffe kye tumanyi oba kye tulowooza nti kya bulimba. Kale buli muntu bw’afuba okutegeera mu Byawandiikibwa Ebitukuvu ekyo omuwandiisi kye yategeera, kabi ki singa omuntu ategeera ekyo Ggwe, ekitangaala ky’ebirowoozo byonna ebyogera amazima, ky’omulaga nti kya mazima, wadde nga oyo gw’asoma teyakitegeera, kubanga naye yategeera Amazima, wadde nga si ago?

Essuula XIX

Kubanga kya mazima, Ayi Mukama, nti Ggwe wakola eggulu n’ensi; era kya mazima nti Olubereberye ge Magezi go, mw’otondera byonna: era kya mazima nti ensi eno erabika ebitundu byayo ebisinga obunene ge ggulu n’ensi, ebizingiramu mu bufunze ebitonde byonna ebyakolebwa era ebyatondebwa. Era kya mazima nti buli ekikyukakyuka kituleetera okutegeera obutaba na kifaananyi obumu, mwe kifunira ekifaananyi, oba mwe kikyukira, oba mwe kikyusibwa. Kya mazima nti ekyo tekifugibwa biseera, ekinywerera bwe kityo ku Kifaananyi ekitakyuka, nti wadde nga kisobola okukyuka, tekikyuka n’akatono. Kya mazima nti obutaba na kifaananyi obwo obuli kumpi n’obutabaawo, tebuyinza kufugibwa nkyukakyuka za biseera. Kya mazima nti ekyo ekintu mwe kikolebwa, kiyinza mu ngeri y’enjogera, okuyitibwa erinnya ly’ekintu ekikolebwa mu kyo; noolwekyo obutaba na kifaananyi obwo, eggulu n’ensi mwe byakolebwa, buyinza okuyitibwa eggulu n’ensi. Kya mazima nti mu bintu ebirina ekifaananyi, tewali kisinga kusemberera butaba na kifaananyi, okusinga ensi n’obuziba. Kya mazima nti si buli kintu kyokka ekyatondebwa ne kifuna ekifaananyi, naye buli kyonna ekisobola okutondebwa n’okufuna ekifaananyi, Ggwe wakikola, Ggwe ebintu byonna gye biva. Kya mazima nti buli ekifuna ekifaananyi okuva mu ekyo ekitaalina kifaananyi, tekyalina kifaananyi nga tekinnakifuna.

Essuula XX

Mu mazima gano, abo be wasobozesa eriiso ery’omunda okulaba ebintu ng’ebyo be batabuusabuusa, era abakkiriza awatali kuyuguuka nti omuweereza wo Musa yayogera mu Mwoyo ow’amazima;—mu gano gonna nno, omu alondako limu, agamba nti, Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi; kwe kugamba, “mu Kigambo kye ekibeerawo emirembe gyonna wamu naye, Katonda yakola ekitonde ekitegeerwa amagezi n’ekiwulirwa obusimu bw’omubiri, oba eky’omwoyo n’eky’omubiri.” Omulala alonda eddala, agamba nti, Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi; kwe kugamba, “mu Kigambo kye ekibeerawo emirembe gyonna wamu naye, Katonda yakola obunene bwonna obw’ensi eno ey’omubiri, wamu n’ebitonde byonna ebirabika era ebimanyiddwa by’erimu.” Omulala alonda eddala, agamba nti, Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi; kwe kugamba, “mu Kigambo kye ekibeerawo emirembe gyonna wamu naye, Katonda yakola ekintu ekisookerwako ekitaalina kifaananyi eky’ebitonde eby’omwoyo n’eby’omubiri.” Omulala alonda eddala, agamba nti, Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi; kwe kugamba, “mu Kigambo kye ekibeerawo emirembe gyonna wamu naye, Katonda yatonda ekintu ekisookerwako ekitaalina kifaananyi eky’ekitonde eky’omubiri, eggulu n’ensi mwe byali nga bikyatabuddwatabuddwa, bye tulaba leero nga byawuddwa era nga bifunye ekifaananyi mu bunene bw’ensi eno.” Omulala alonda eddala, agamba nti, Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi; kwe kugamba, “mu ntandikwa yennyini ey’okutonda n’okukola, Katonda yakola ekintu ekyo ekisookerwako ekitaalina kifaananyi, ekyalimu nga bitabuddwatabuddwa eggulu n’ensi byombi; mwe biva kaakano, nga bimaze okufuna ekifaananyi, ne biyimirira era ne birabika, wamu n’ebyo byonna ebibirimu.”

Essuula XXI

Era ku kutegeera ebigambo ebiddirira, mu mazima ago gonna, omu yeerondera limu, agamba nti, Naye ensi yali njereere nga yeetabuddetabudde, ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba; kwe kugamba, “ekintu ekyo eky’omubiri Katonda kye yakola, kyali kikyali kintu ekisookerwako eky’ebintu eby’omubiri ekitaalina kifaananyi, nga tekirina nteekateeka, nga tekirina kitangaala.” Omulala agamba nti, Ensi yali njereere nga yeetabuddetabudde, ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba; kwe kugamba, “kino kyonna, ekiyitibwa eggulu n’ensi, kyali kikyali kintu ekisookerwako ekitaalina kifaananyi era eky’ekizikiza, eggulu ery’omubiri n’ensi ey’omubiri mwe byali bigenda okukolebwa, wamu n’ebintu byonna ebibirimu, ebimanyibwa obusimu bwaffe obw’omubiri.” Omulala agamba nti, Ensi yali njereere nga yeetabuddetabudde, ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba; kwe kugamba, “kino kyonna, ekiyitibwa eggulu n’ensi, kyali kikyali kintu ekisookerwako ekitaalina kifaananyi era eky’ekizikiza; mwe kyali kigenda okukolebwa eggulu eryo eritegeerwa amagezi, awalala eriyitibwa Eggulu ly’eggulu, n’ensi, kwe kugamba, obutonde bwonna obw’omubiri, era mu linnya eryo mwe muzingirwa n’eggulu lino ery’omubiri; mu bufunze, mwe kyali kigenda okutondebwa buli kitonde ekirabika n’ekitalabika.” Omulala agamba nti, Ensi yali njereere nga yeetabuddetabudde, ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba, “Ekyawandiikibwa tekyayita butaba na kifaananyi obwo linnya lya ggulu n’ensi; naye obutaba na kifaananyi obwo, bw’agamba, bwali bumaze okubaawo, bwe yayita ensi njereere nga yeetabuddetabudde n’ekizikiza ekiri kungulu ku buziba; era nga yali yasoose okwogera nti mu bwo Katonda mwe yakolera eggulu n’ensi, kwe kugamba, ekitonde eky’omwoyo n’eky’omubiri.” Omulala agamba nti, Ensi yali njereere nga yeetabuddetabudde, ekizikiza nga kibisse kungulu ku buziba; kwe kugamba, “waaliwo dda ekintu ekisookerwako ekimu ekitaalina kifaananyi, Ekyawandiikibwa kye kyasooka okwogerako nti mu kyo Katonda mwe yakolera eggulu n’ensi; kwe kugamba, obunene bwonna obw’omubiri obw’ensi, obwawulwamu ebitundu bibiri ebinene, eky’engulu n’eky’emmanga, wamu n’ebitonde byonna ebya bulijjo era ebimanyiddwa ebibirimu.”

Essuula XXII

Kubanga singa omuntu agezaako okuwakanya endowooza zino ebbiri ezisembayo, bw’ati, “Bwe mutakkiriza nti obutaba na kifaananyi buno obw’ekintu ekisookerwako bulabika okuyitibwa erinnya ly’eggulu n’ensi; Kale, waaliwo ekintu Katonda kye yali tannakola, mwe yandikoledde eggulu n’ensi; kubanga Ekyawandiikibwa tekitubuulidde nti Katonda yakola ekintu kino, okuggyako nga tutegeera nti kitegeezebwa mu linnya ly’eggulu n’ensi, oba ensi yokka, bwe kigambibwa nti Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi; bwe kityo mu ebyo ebiddirira, era ensi yali njereere nga yeetabuddetabudde (wadde nga yasiima okuyita bw’atyo ekintu ekisookerwako ekitaalina kifaananyi), tulyoke tutegeere nti tekiri kintu kirala kyonna, wabula ekyo Katonda kye yakola, ekyo ekyawandiikibwa waggulu nti, Katonda yakola eggulu n’ensi.” Abakuuma endowooza zino zombi ezisembayo, bwe banaawulira kino, banaddamu nti, “tetwegaana nti ekintu kino ekisookerwako ekitaalina kifaananyi kyatondebwa Katonda ddala, Katonda oyo ebintu byonna gye biva, ebirungi nnyo; kubanga nga bwe tugamba nti ekyatondebwa ne kifuna ekifaananyi kye kirungi ekisinga obukulu, bwe tutyo tukkiriza nti ekyakolebwa nga kisobola okutondebwa n’okufuna ekifaananyi kye kirungi ekitono, naye nga kikyali kirungi. Naye tugamba nti Ekyawandiikibwa tekyawandiika nti Katonda yakola obutaba na kifaananyi buno, nga bwe kitawandiika na birala bingi; nga Bakerubi, ne Baserafi, n’abo Omutume b’ayogerako kinnoomu, Entebe za bwakabaka, Obwami, Abafuzi, n’Ab’obuyinza. Ebyo byonna nti Katonda ye yabikola, kyeyoleka bulungi nnyo. Oba singa mu kigambo ekyogeddwa nti, Yakola eggulu n’ensi, byonna mwe bizingirwa, tunaagamba ki ku mazzi, Omwoyo wa Katonda ge yatambulirangako? Kubanga bwe gaba nga gazingirwa mu kigambo kino ensi; kale ekintu ekisookerwako ekitaalina kifaananyi kiyinza kitya okutegeezebwa mu linnya eryo ery’ensi, bwe tulaba amazzi nga malungi bwe gatyo? Oba bwe kiba nga kitegeerwa bwe kityo; kale lwaki kyawandiikibwa nti okuva mu butaba na kifaananyi obwo obumu, ebbanga lyakolebwa, ne liyitibwa eggulu; naye nti amazzi gaakolebwa, tekyawandiikibwa? Kubanga amazzi tegasigala nga tegalina kifaananyi era nga tegalabika, kubanga tugalaba nga gakulukuta mu ngeri ennungi bw’etyo. Naye bwe gaba nga gaafuna obulungi obwo mu kiseera Katonda lwe yagamba nti, Amazzi agali wansi w’eggulu gakuŋŋaanire, okukuŋŋaana okwo kulyoke kubeere kwe kufuna ekifaananyi kwago; kiki ekinaayogerwa ku mazzi ago agali waggulu w’ebbanga? Kubanga singa gaali tegalina kifaananyi tegandisaanidde kifo kya kitiibwa bwe kityo, era tekyawandiikibwa kigambo ki kye gaafuniramu ekifaananyi. Kale Olubereberye bwe lusirika ku kukola kwa Katonda okw’ekintu ekimu, so nga okukkiriza okulamu newakubadde okutegeera okunywevu tebibuusabuusa nti Katonda yakikola, era nga n’okuyigiriza kwonna okw’amagezi tekwetantala kugamba nti amazzi gano gaali wamu ne Katonda emirembe gyonna, olw’okuba tusanga nga googerwako mu kitabo ky’Olubereberye, naye nga ddi lwe gaatondebwa, tetukisanga; lwaki (amazima bwe gatuyigiriza) tuleme kutegeera nti ekintu ekyo ekisookerwako ekitaalina kifaananyi (Ekyawandiikibwa kino kye kiyita ensi njereere nga yeetabuddetabudde, n’obuziba obw’ekizikiza) kyatondebwa Katonda okuva mu butaliiwo, era noolwekyo si kya mirembe gyonna wamu naye; wadde ng’ebyafaayo bino tebyalaga ddi lwe kyatondebwa?”

Essuula XXIII

Kale ebintu bino nga mbiwulidde era nga mbitegedde, ng’obusobozi bwange obunafu bwe buli (bwe nkwatulira, Ayi Mukama, Ggwe abumanyi), ndaba nti engeri bbiri ez’obutakkaanya ziyinza okubaawo, ekintu bwe kinyumizibwa mu bigambo abanyumya ab’amazima; emu, ku mazima g’ebintu byennyini, endala, ku makulu g’oyo abinyumya. Kubanga tubuuza mu ngeri emu ku kutondebwa kw’ebitonde, kiki ekya mazima; ate mu ngeri endala, Musa, omuweereza oyo ow’ekitalo ow’Okukkiriza kwo, kye yayagala omusomi we n’omuwuliriza we okutegeera mu bigambo ebyo. Ku ngeri esooka, bonna bave wano abo abalowooza nti bamanyi ng’amazima ekyo ekiri eky’obulimba; ne ku ngeri eno endala, nabo bonna bave wano abalowooza nti Musa yawandiika ebintu eby’obulimba. Naye ka neegatte mu Ggwe, Ayi Mukama, n’abo era ka nsanyukire mu Ggwe, wamu n’abo abaliisibwa amazima go, mu bugazi bw’okwagala, era ka tusemberere wamu ebigambo by’ekitabo kyo, tunoonyemu amakulu go, nga tuyita mu makulu g’omuweereza wo, Ggwe gwe wakozesa ekkalaamu ye okubitugabira.

Essuula XXIV

Naye ani ku ffe, mu mazima gano amangi bwe gatyo, agalabikira abanoonyereza mu bigambo ebyo, nga bwe bitegeerwa mu ngeri ez’enjawulo, anaazuula amakulu ago amamu bw’atyo, n’okugamba nti, “kino Musa kye yalowooza,” ne “kino kye yayagala kitegeerwe mu byafaayo ebyo”; n’obwesige bwe bumu nga bw’anaagamba nti, “kino kya mazima,” Musa ka abe nga yalowooza kino oba kiri? Kubanga laba, Ayi Katonda wange, nze omuweereza wo, eyeeyama mu kitabo kino okukuwa ssaddaaka ey’okwatula, era nsaba nti olw’okusaasira kwo ntuukirize obweyamo bwange gy’Oli, nnyinza, n’obwesige bwe bumu bwe ngamba nti mu Kigambo kyo ekitakyukakyuka mwe watondera ebintu byonna ebirabika n’ebitalabika, okugamba nate nti Musa teyalina makulu malala okuggyako gano, bwe yawandiika nti, Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi? Nedda. Kubanga sirabira mu birowoozo bye nti yalowooza kino bwe yawandiika ebintu bino, nga bwe nkiraba nga kikakafu mu mazima go. Kubanga yayinza okuba ng’alowooza ku ntandikwa ya Katonda ey’okutonda, bwe yagamba nti Ku lubereberye; ne mu ggulu n’ensi, mu kifo kino, yayinza obutategeeza butonde bwonna obwamala okufuna ekifaananyi n’okutuukirizibwa, ka bube bwa mwoyo oba bwa mubiri, wabula byombi nga bikyatandika era nga tebinnafuna kifaananyi. Kubanga ntegeera nti kyonna ku ebyo ebibiri kye yandiyogedde, yandikyogedde mu mazima; naye ki ku ebyo ebibiri kye yalowoozaako mu bigambo bino, sikitegeera bwe ntyo. Wadde, ka kibe kimu ku ebyo, oba amakulu amalala gonna (ge sinnayogerako wano), omusajja oyo omukulu bw’atyo ge yalaba mu birowoozo bye, bwe yayogera ebigambo bino, sibuusabuusa nti yagalaba mu mazima, era n’agayogera mu ngeri esaanidde.

Essuula XXV

Kale omuntu yenna aleme kunteganya, ng’agamba nti, Musa teyalowooza nga ggwe bw’ogamba, wabula nga nze bwe ngamba: kubanga singa yali ambuuza nti, “Omanyi otya nti Musa yalowooza ekyo ky’ozuula mu bigambo bye?” nnandibadde nkitwala bulungi, era nnandimuddamu oboolyawo nga bwe nkoze waggulu, oba ekisingawo obugazi, singa abadde akakanyavu. Naye bw’agamba nti, “Musa teyategeeza ky’ogamba, wabula kye ngamba,” naye n’atagaana nti kye twogera ffembi biyinza okuba nga byombi bya mazima, Ayi Katonda wange, obulamu bw’abaavu, mu kifuba kyo temuli kukontana, tonnyesa mu mutima gwange omusulo ogugonza, ndyoke ngumiikirize n’obugumiikiriza abo abaŋŋamba bino, si lwa kuba nti balina Omwoyo wa Katonda, era nti baalaba mu mutima gw’omuweereza wo kye boogera, wabula lwa kuba ba malala; nga tebamanyi ndowooza ya Musa, naye nga baagala eyaabwe, si lwa kuba nti ge mazima, wabula lwa kuba nti yaabwe. Bwe kitandibadde bwe kityo bandyagadde mu ngeri y’emu endowooza endala ey’amazima, nga nze bwe njagala kye boogera, bwe boogera amazima: si lwa kuba nti kyabwe, wabula lwa kuba nti kya mazima; era olw’ensonga eyo yennyini si kyabwe kubanga kya mazima. Naye bwe baba nga bakyagala olw’okuba kya mazima, kale kiba kyabwe, era kyange; kubanga kiri wamu kya bonna abaagala amazima. Naye bwe bawakana nti Musa teyategeeza kye ngamba, wabula kye bagamba bo, kino sikisiima, sikyagala: kubanga ne bwe kyandibadde bwe kityo, naye obukakanyavu bwabwe obwo tebuva mu kumanya, wabula mu kwetulinkiriza, era si kutegeera kwe kwabuzaala wabula malala gataliimu. Era noolwekyo, Ayi Mukama, emisango gyo gya ntiisa; kubanga amazima go si gange, wadde ag’oyo, wadde ag’omulala; wabula ga ffenna, ffe b’oyita mu lwatu okugagabanako, ng’otulabula mu ngeri ey’entiisa, obutagatwala nga gaffe ffekka, tuleme kugaggibwako. Kubanga buli eyeetwalira ekyo Ggwe ky’otegekera bonna okukyeyagaliramu, n’ayagala kibe kikye ekyo eky’abantu bonna, agobebwa okuva ku ekyo ekya bonna n’atwalibwa ku kikye; kwe kugamba, okuva ku mazima, n’atwalibwa ku bulimba. Kubanga oyo ayogera eby’obulimba, ayogera ebiva mu bibye.

Wulira, Ayi Katonda, Ggwe omulamuzi asinga; Amazima Gennyini, wulira kye nnaagamba omuwakanyi ono, wulira, kubanga njogera mu maaso go, ne mu maaso ga baganda bange, abakozesa amateeka go mu ngeri entuufu, olw’ekigendererwa ky’okwagala: wulira era laba, bw’oba osiimye, kye nnaamugamba. Kubanga ekigambo kino eky’obwasseruganda era eky’emirembe kye mmuddamu: “Bwe tuba ffembi nga tulaba nti ekyo ky’ogamba kya mazima, era ffembi nga tulaba nti ekyo kye ngamba kya mazima, kale, nkwegayiridde, tukirabira wa? Si nze mu ggwe, wadde ggwe mu nze; wabula ffembi mu Mazima gennyini agatakyukakyuka, agali waggulu w’emmeeme zaffe.” Kale bwe tutaba nga tuwakana ku kitangaala kyennyini ekya Mukama Katonda, lwaki tuwakana ku birowoozo bya muliraanwa waffe bye tutayinza kulaba bwe tutyo, nga Amazima agatakyukakyuka bwe galabibwa: kubanga, singa Musa yennyini yatulabikira n’agamba nti, “Kino kye nnategeeza”; ne bwe kityo tetwandikirabye, wabula twandikikkirizza. Kale tuleme okwegulumiza nga tuwagira omu ne tunyooma omulala, nga tusukka ku ebyo ebyawandiikibwa: ka twagalenga Mukama Katonda waffe n’omutima gwaffe gwonna, n’obulamu bwaffe bwonna, n’amagezi gaffe gonna: ne muliraanwa waffe nga ffe bwe tweyagala. Bwe tutakkiriza nti Musa, kyonna kye yategeeza mu bitabo ebyo, yakitegeeza ng’atunuulidde amateeka gano abiri ag’okwagala, tunaafuula Katonda omulimba, bwe tunaalowooza ku birowoozo bya muweereza munnaffe mu ngeri endala okusinga nga bwe yatuyigiriza. Kale laba nno, nga bwe kiri eky’obusirusiru, mu bungi bwe butyo obw’amakulu ag’amazima ddala, agayinza okuggibwa mu bigambo ebyo, okugamba awatali kwegendereza, ki ku go Musa kye yasinga okutegeeza; n’okunyiiza okwagala kwennyini n’empaka ez’akabi, so nga ku lw’okwagala okwo yayogera buli kimu, oyo ebigambo bye bye tugezaako okunnyonnyola.

Essuula XXVI

Naye nze, Ayi Katonda wange, Ggwe asitula obwetoowaze bwange, era ekiwummulo ky’okutegana kwange, Ggwe awulira okwatula kwange, era asonyiwa ebibi byange: kubanga ondagira okwagala muliraanwa wange nga nze bwe neeyagala, siyinza kukkiriza nti Musa omuweereza wo omwesigwa wamuwa ekirabo ekitono okusinga kye nnandyagadde oba kye nnandyegombye Ggwe okumpa, singa nnazaalibwa mu biseera bye yaliwo, era singa wanteeka mu kifo ekyo, ebitabo ebyo bisobole okugabibwa nga biyita mu kuweereza kw’omutima gwange n’olulimi lwange, ebyali bigenda, okumala ebbanga eddene bwe lityo oluvannyuma, okugasa amawanga gonna, era mu nsi yonna, okuva ku ntikko y’obuyinza bwe etyo, okusukkuluma ku bigambo byonna eby’enjigiriza ez’obulimba n’ez’amalala. Mazima nnandyegombye, singa nze nnali Musa mu kiseera ekyo (kubanga ffenna tuva mu bbumba limu, era omuntu kye ki, wabula nti Ggwe omujjukira?), nnandyegombye, singa nnali kye yali, era nga ndagiddwa Ggwe okuwandiika ekitabo ky’Olubereberye, okuweebwa amaanyi ag’okwogera n’engeri y’okuwandiika bw’etyo, abo abatannaba kusobola kutegeera Katonda bwe yatonda, baleme kugaana bigambo ebyo, nga bagamba nti bibasukkiridde; n’abo abaali batuuse ku kutegeera okwo, basobole okusanga endowooza yonna ey’amazima gye baali batuuseeko mu kufumiitiriza, nga teyabuuse mu bigambo ebyo ebitono eby’omuweereza wo oyo: era singa omuntu omulala, olw’ekitangaala ky’amazima, azuula endala, nayo ereme kubulwa kuzuulibwa mu bigambo ebyo bye bimu.

Essuula XXVII

Kubanga ng’ensulo eri mu kifo ekifunda bw’ebeera n’amazzi amangi okusinga, era bw’egabira emigga emingi amazzi okukulukutira mu bifo ebigazi, okusinga omugga gwonna ku egyo ogusibuka mu nsulo eyo emu oluvannyuma lw’okukulukuta ebbanga eddene; bwe kityo n’ebyo omuweereza wo oyo bye yannyonnyola, ebyali bigenda okugasa bangi abandibyogeddeko, okuva mu bigambo ebitono ennyo bikulukuta ne bivaamu emigga gy’amazima agasingayo okutangaala, buli muntu mw’asobola okwesenera ku nsonga zino amazima ag’ekigero ky’asobola, omu amazima gano, omulala amazima galala, ng’akozesa okunnyonnyola okuwanvu. Kubanga abamu bwe basoma oba bwe bawulira ebigambo bino, balowooza nti Katonda, ng’omuntu oba ng’ekintu ekinene ekyaweebwa obuyinza obutaliiko kkomo, yasalawo ekirowoozo ekipya era eky’amangu, n’atonda eggulu n’ensi ebweru we yennyini, ng’ali ebbanga eriwerako, emibiri ebiri eminene, ogumu waggulu n’ogulala wansi, mwe byonna byali bigenda okubeera. Era bwe bawulira nti Katonda n’agamba nti, Kibeewo, ne kibaawo; balowooza ku bigambo ebyatandika ne biggwa, ebyavuga mu biseera ne biyitawo; nga bwe bimala okuggwaawo, ekyo ekyalagirwa okubaawo ne kiryoka kibaawo; n’ebirala byonna eby’engeri eyo, okumanya abantu kwe balina ku nsi ey’ebirabika kwe kwandibalowoozesezza. Mu bo, kubanga bakyali baana bato era ab’omubiri, obunafu bwabwe nga busitulibwa olw’enjogera eno ennyangu, ng’omwana mu kifuba kya nnyina, okukkiriza kwabwe kuzimbibwa mu ngeri ebagasa, mwe bakakasiza nti Katonda ye yatonda ebitonde byonna, bye balaba n’amaaso gaabwe nga bibeetoolodde mu njawulo ey’ekitalo. Naye omuntu yenna bw’anaanyooma ebigambo ebyo ng’ebyangu ennyo, n’obunafu obw’amalala ne yeegolola n’afuluma mu kisu ekimukuuma, kitalo, aligwa mu ngeri ey’ennaku. Saasira, Ayi Mukama Katonda, abayita mu kkubo baleme kulinnyirira kanyonyi akatannamera byoya, era otume malayika wo akazzeeyo mu kisu kyako, kabeere mulamu okutuusa lwe kanaasobola okubuuka.

Essuula XXVIII

Naye abalala, gye bali ebigambo bino tebikyali kisu, wabula ennimiro ez’ebibala ez’ekisiikirize ekiwanvu, balaba ebibala ebikwekeddwa omwo, ne babuukabuuka okubyetooloola n’essanyu, ne babinoonya n’amaloboozi ag’essanyu, ne babinoga. Kubanga bwe basoma oba bwe bawulira ebigambo bino, balaba ng’ebiseera byonna ebyayita n’ebigenda okujja bisingibwa okubeerawo kwo okutaggwaawo era okutakyukakyuka; naye era nga tewali kitonde kyonna ekyatondebwa mu biseera ekitali kya kukola kwo. Era olw’okwagala kwo, kubanga kwe kumu ne ky’oli, wakola byonna, si lwa kukyuka mu kwagala, wadde olw’okwagala okutaaliwo edda; era nga ebintu bino tebyava mu Ggwe wennyini, mu kifaananyi kyo, ekyo kye kifaananyi ky’ebintu byonna; wabula byava mu butaliiko kintu, mu ekyo ekitaliiko nkula era ekitakufaanana, ekyali kigenda okuweebwa enkula okuyita mu kifaananyi kyo (nga bidda eri Obumu bwo, ng’obusobozi bwabyo bwe bwategekebwa, ng’ekigera buli kintu kye kyaweebwa mu kika kyakyo), byonna bibeere birungi nnyo; oba bibeera okukwetooloola, oba nga, bwe biteekebwa mu madaala ag’ewala mu biseera ne mu bifo, bireeta oba bifuna enkyukakyuka ennungi ez’Obutonde bwonna. Ebyo babiraba, ne basanyuka, ku kigero ekitono kye basobola wano, mu kitangaala ky’amazima go.

Omulala assa ebirowoozo bye ku ekyo ekyogerwa nti, Ku lubereberye Katonda yatonda eggulu n’ensi; n’alabamu Amagezi, ye Lubereberye, kubanga era ayogera naffe. Omulala naye assa ebirowoozo bye ku bigambo bye bimu, era Olubereberye alutegeera nga okutandika kw’ebintu ebyatondebwa; Ku lubereberye yatonda, nga bwe kyandigambiddwa nti, Okusooka yatonda. Ne mu abo abategeera Ku lubereberye nga kitegeeza nti, “Mu Magezi go watonda eggulu n’ensi,” omu akkiriza nti ebikolwamu eggulu n’ensi bye byali bigenda okutondebwamu bye biyitibwa eyo eggulu n’ensi; omulala, ebitonde ebyali byamala okuweebwa enkula n’okwawulibwa; omulala, ekitonde ekimu ekyaweebwa enkula, era eky’omwoyo, ekiyitibwa Eggulu, n’ekirala ekitaliiko nkula, ebikolwamu eby’omubiri, ebiyitibwa Ensi. Ate abo abategeera mu mannya eggulu n’ensi ebikolwamu ebyali tebinnaba kuweebwa nkula, eggulu n’ensi mwe byali bigenda okubumbibwa, nabo tebakitegeera mu ngeri emu; wabula omu, ebikolwamu ekitonde ekitegeerwa n’amagezi n’ekitonde ekiwulirwa n’emibiri mwe byali bigenda okutuukirizibwa; omulala, ebyo byokka ekitole kino eky’omubiri ekiwulirwa mwe kyali kigenda okukolebwa, ekirina mu kifuba kyakyo ekigazi ebitonde bino ebirabika era ebya bulijjo. Era n’abo abakkiriza nti ebitonde ebyali byamala okutegekebwa n’okusengekebwa bye biyitibwa wano eggulu n’ensi, tebakitegeera kimu; wabula omu, ebitalabika n’ebirabika, omulala, ebirabika byokka, mwe tulabira eggulu lino eryakaayakana, n’ensi eno ey’ekizikiza, n’ebintu ebirimu.

Essuula XXIX

Naye oyo ategeera Ku lubereberye yatonda mu ngeri endala yonna wabula nga bwe kyandigambiddwa nti, Okusooka yatonda, asobola okutegeera mu mazima eggulu n’ensi nga bye bikolwamu eggulu n’ensi byokka, kwe kugamba, eby’obutonde bwonna obutegeerwa n’amagezi n’obw’omubiri. Kubanga singa ayagala okutegeera mu bigambo ebyo obutonde bwonna nga bwamala okuweebwa enkula, kiyinza okumubuuzibwa mu butuufu nti, “Katonda bw’aba yasooka kukola kino, kiki kye yakola oluvannyuma?” era oluvannyuma lw’obutonde bwonna talibaako ky’asanga; n’olwekyo wadde nga tayagala, ateekwa okuwulira ekibuuzo ekirala; “Katonda yasooka atya okukola kino, bwe wataali kyaddirira?” Naye bw’agamba nti Katonda yasooka kukola bikolwamu ebitaliiko nkula, oluvannyuma n’abiwa enkula, tewali kya busirusiru, singa kyokka asobola okwawula ekisooka olw’obutaggwaawo, ekisooka olw’ebiseera, ekisooka olw’okulondebwa, n’ekisooka olw’ensibuko. Olw’obutaggwaawo, nga Katonda bw’asooka ebintu byonna; olw’ebiseera, ng’ekimuli bwe kisooka ekibala; olw’okulondebwa, ng’ekibala bwe kisooka ekimuli; olw’ensibuko, ng’eddoboozi bwe lisooka oluyimba. Ku bino ebina, ekisooka n’ekisembayo bitegeerwa n’obuzibu bungi nnyo, ebibiri eby’omu makkati bitegeerwa mangu. Kubanga kwolesebwa kwa kitalo era okw’awaggulu ennyo, okulaba Obutaggwaawo bwo, Ayi Mukama, nga bukola ebintu ebikyukakyuka nga bwo tebukyuka; era bwe butyo nga bubisooka. Era ate ani alina okutegeera okw’amaaso amasongovu bwe kati, asobola awatali kufuba nnyo okwawula engeri eddoboozi gye lisookamu oluyimba; kubanga oluyimba ddoboozi eryaweebwa enkula; era ekintu ekitaweebwa nkula kiyinza okubaawo; naye ekyo ekitaliiwo tekiyinza kuweebwa nkula. Bwe kityo ebikolwamu bisooka ekintu ekikoleddwa; si lwa kuba nti bye bikikola, kubanga byo byennyini bye bikolebwa; era tebikisooka mu bbanga lya biseera; kubanga mu biseera tetusooka kuleeta maloboozi agataliiko nkula nga tetuyimba, oluvannyuma ne tugategeka oba ne tugabumba okufuuka oluyimba, ng’omuti oba effeeza, mwe bakolera essanduuko oba ekibya. Kubanga ebikolwamu ng’ebyo bisooka ne mu biseera enkula z’ebintu ebibikolwamu, naye mu kuyimba si bwe kiri; kubanga bwe luyimbibwa, eddoboozi lyalwo liwulirwa; kubanga tewasooka ddoboozi litaliiko nkula, oluvannyuma ne liweebwa enkula okufuuka oluyimba. Kubanga buli ddoboozi, amangu ddala nga limaze okuvaayo, liyitawo, era toyinza kusangamu kintu ky’oyinza kukomyawo n’okutegeka n’obukugu. Bwe kityo oluyimba lukuŋŋaanira mu ddoboozi lyalwo, era eddoboozi eryo lye bikolwamu byalwo. Era eddoboozi lino liweebwa enkula, lifuuke oluyimba; n’olwekyo (nga bwe nnagambye) ebikolwamu eddoboozi bisooka enkula y’oluyimba; tebirusooka olw’obuyinza bwonna bwe birina okulufuula oluyimba; kubanga eddoboozi si ye mukozi w’oluyimba mu ngeri yonna; wabula kintu kya mubiri, ekiweereddwa wansi w’emmeeme eyimba, okukolamu oluyimba. Era terisooka mu biseera; kubanga liva wamu n’oluyimba; era terisooka mu kulondebwa, kubanga eddoboozi terisinga luyimba, kubanga oluyimba si ddoboozi lyokka, wabula ddoboozi eddungi. Naye lisooka mu nsibuko, kubanga oluyimba terufuna nkula okufuuka eddoboozi, wabula eddoboozi lye lifuna enkula okufuuka oluyimba. Olw’ekyokulabirako kino, oyo asobola ategeere engeri ebikolwamu ebintu gye byasooka okukolebwa, ne biyitibwa eggulu n’ensi, kubanga eggulu n’ensi byakolebwa mu byo. Naye tebyasooka kukolebwa mu biseera; kubanga enkula z’ebintu ze zizaala ebiseera; naye ebyo byali tebiriiko nkula, naye kaakano biri, mu biseera, ekintu ekiwulirwa awamu n’enkula yaabyo. Era naye tewali kiyinza kwogerwa ku bikolwamu ebyo, wabula nga bwe biri ebyasooka mu biseera, so nga mu muwendo bye bisembayo (kubanga ebintu ebiweereddwa enkula bisinga ebitaliiko nkula), era bisookebwa Obutaggwaawo bw’Omutonzi: bwe kityo wabeewo, okuva mu butaliiko kintu, ekyo ekintu mwe kyandisobodde okutondebwa.

Essuula XXX

Mu njawulo eno ey’endowooza ez’amazima, Amazima gennyini galeete okukkiriziganya. Era Katonda waffe atusaasire, tukozese amateeka mu ngeri entuufu, ekigendererwa ky’ekiragiro, kwe kwagala okulongoofu. Kale omuntu bw’anambuuza nti, “ku bino kiruwa ekyali amakulu g’omuweereza wo Musa”; ebyo tebyandibadde bigambo bya Kwatula kwange, singa sikwatulira Ggwe nti, “Simanyi”; naye era mmanyi ng’amakulu ago ga mazima, ng’oggyeko ago ag’omubiri, ge nnayogeddeko ebyo ebyalabika nga byetaagisa. Era n’abaana abato abo abalina essuubi abalowooza bwe batyo, bafuna omugaso guno, nti ebigambo by’Ekitabo kyo tebibatiisa, kubanga byogera ebintu ebya waggulu mu ngeri ey’obuwombeefu, era mu bigambo bitono amakulu mangi. Era ffenna, nkkiriza, abalaba era abategeeza amazima agali mu bigambo ebyo, twagalanenga, era twagale wamu Ggwe Katonda waffe, ensulo y’amazima, bwe tuba nga tulumwa ennyonta yago, so si ya bintu ebitaliimu; weewaawo, tumuwe ekitiibwa omuweereza wo ono, omugabi w’Ekyawandiikibwa kino, ajjudde Omwoyo wo, ne tukkiriza nti, bwe yawandiika ebintu bino olw’okubikkulirwa kwo, yagenderera ekyo ekisinga mu byo byonna mu kitangaala ky’amazima ne mu bungi bw’omugaso.

Essuula XXXI

Kale omu bw’agamba nti, “Musa yategeeza nga bwe ndowooza”; n’omulala nti, “Nedda, wabula nga nze bwe ndowooza,” ndowooza nti njogera n’okussaamu ekitiibwa okusingawo bwe ŋŋamba nti, “Lwaki si nga bombi bwe mulowooza, bwe kiba nti byombi bya mazima?” Era bwe wabaawo owookusatu, oba owookuna, weewaawo, omuntu omulala yenna bw’alaba amazima amalala gonna mu bigambo ebyo, lwaki tekiyinza kukkirizibwa nti yalaba ebyo byonna, oyo Katonda Omu gwe yayitamu okutegeka Ebyawandiikibwa ebitukuvu okutuuka ku magezi g’abangi, abandirabyemu ebintu eby’amazima naye eby’enjawulo? Kubanga nze ddala (era njogera kino okuva mu mutima gwange awatali kutya), singa nnali wa kuwandiika ekintu kyonna ekirina obuyinza obusinga byonna, nandisinze kwagala kuwandiika bwe ntyo, amazima gonna omuntu yenna ge yandisobodde okutegeera ku nsonga ezo galabikire mu bigambo byange, okusinga okussaawo amakulu gange nze mu ngeri etegeerekeka obulungi ennyo n’egoba amalala, ago, olw’obutaba ga bulimba, tegandinnyiizizza. N’olwekyo, Ayi Katonda wange, sijja kweyisa mu bugwagwa bwe ntyo nga sikkiriza nti wawa omusajja oyo omukulu ekyo kyenkana awo. Ye awatali kubuusabuusa, bwe yawandiika ebigambo ebyo, yategeera era yalowooza ku mazima gonna ge tusobodde okuzuula, weewaawo n’ago gonna ge tutasobodde, era ge tukyali tetusobola, naye agayinza okusangibwamu.

Essuula XXXII

Ekisembayo, Ayi Mukama, Ggwe oli Katonda so si mubiri na musaayi, singa omuntu yalaba kitono, waliwo ekintu kyonna ekyandisobodde okukwekebwa Omwoyo wo omulungi (alinkulembera mu nsi ey’obutuukirivu), Ggwe wennyini kye wali ogenda okubikkulira abasomi mu biseera ebijja ng’oyita mu bigambo ebyo, newaakubadde oyo eyayogera ebigambo ebyo, oboolyawo mu makulu amangi ag’amazima, yalowooza ku kamu kokka? Era bwe kiba bwe kityo, ekyo kye yalowoozaako kibe kye kisinga byonna obugulumivu. Naye ffe, Ayi Mukama, tubikkulire ago gennyini, oba amakulu amalala ag’amazima gonna g’oyagala; bwe kityo, oba nga otubikkulira ago gennyini nga bwe wabikkulira omuweereza wo oyo, oba amalala olw’ebigambo ebyo, naye otuliise, so ensobi ereme kutulimba. Laba, Ayi Mukama Katonda wange, nga tuwandiise bingi nnyo ku bigambo bitono, nga bingi nnyo, nkwegayiridde! Maanyi ki agaffe, weewaawo mirembe ki egyandimaze ebitabo byo byonna mu ngeri eno? Kale nzikiriza ku bino nkwatulire mu bufunze okusingawo, era nnonde amakulu gamu ag’amazima, agakakafu, era amalungi g’onooteeka mu mutima gwange, newaakubadde nga amangi gayinza okujja, awo amangi we gayinza okujja; kubanga lino lye tteeka ly’okwatula kwange, nti singa nnyinza okwogera ekyo omuweereza wo kye yagenderera, ekyo kye kituufu era kye kisinga obulungi; kubanga ekyo kye nnandifubye okutuukako, era bwe ssandikituuseeko, naye nandyogedde ekyo Amazima go kye gaayagala okuntegeeza mu bigambo bye, ago era agaamubikkulira ye ekyo kye gaayagala.