Tukutendereza

Kikuŋŋaanya obulamu kkumi n'emiramwa ebiri okuva mu Kuzuukuka kw'Afirika ey'Obuvanjuba — okumanyiddwa nga Abalokole — okwatambula okumala kumpi ekyasa kyonna mu nsi mukaaga oluvannyuma lw'omukozi w'eby'obulamu Omunnayuganda, mu 1929, okubuuza omusawo Omungereza eyali akooye kiki ekyali kibulamu mu ye ne mu Kkanisa. Buli ssuula enyumya obulamu bumu, eggyamu kye bwigiriza, era n'ekomekkereza n'essaala.

Kye kigambo ekisooka eky'oluyimba olwagalwa ennyo olw'Abalokole — 'Tukutendereza Yesu' — olwayimbibwanga mu Afirika ey'Obuvanjuba yonna mu kuzuukuka kwonna, emirundi mingi mu biseera eby'okwenenya, okutabagana, era n'okuttibwa olw'okukkiriza. Ekitabo kiruddira ng'erinnya lyakyo kubanga oluyimba olwo olw'okutendereza luyita mu bulamu bwonna bwe kinyumya, nga lulaga omutima gw'okuzuukuka.

Abalokole baali bantu b'Okuzuukuka kw'Afirika ey'Obuvanjuba, okwamanyibwa olw'okwatula ebibi mu lwatu, okwenenya, okutabagana, n'okukakasa okw'essanyu nti omuntu alokoleddwa. Kwatandikira mu Uganda ne Rwanda nga mu 1929, ne kubuna mu nsi mukaaga okumala kumpi ekyasa kyonna, ne kukyusa amakanisa n'obulamu bw'abantu, era ne kuzaala obusseruganda obwamanyibwa olw'obwesimbu n'okuyimba.

Abantu b'okuzuukuka: omuntu wa bulijjo eyakuma omuliro, omusawo ataalina kintu kyonna kisigaddewo, omusajja eyasibanga ebiwundu, dikoni eyafa ng'alina emyaka amakumi abiri mu mukaaga ng'ayogera ekigambo kimu, ssaabalabirizi eyalinda emyaka amakumi abiri mu musanvu, dikoni eyayimba ng'agenda okukubwa amasasi, omubuulizi w'enjiri eyawandiika erinnya ly'omulabe we mu kitabo ekikwata ku kwagala, ssaabalabirizi eyagenda mu lukiiko wadde nga byali bityo — n'abakazi abataawandiikibwa mannya gaabwe.

Ekitabo kigoberera emiguwa ebiri egiyita mu bulamu bw'abantu b'okuzuukuka — nga gigattiddwa mu mboozi kkumi n'ebbiri ze kinyumya. Mu kifo ky'okutwala okuzuukuka ng'ebyafaayo byokka, kikozesa emiramwa egyo egiddiŋŋana okulaga Abalokole kye bayigiriza ku bulamu bw'Omukristaayo, nga kituusa buli bulamu ku kuyiga n'essaala eri omusomi.

Kubanga ekitabo kya mazima ku bbanga ebiwandiiko lye bikoma. Abakazi baali ba mugaso nnyo mu kuzuukuka, naye amannya ga bangi ku bo tegaawandiikibwa, era ekitabo kikkiriza ekyo mu bugenderevu mu kifo ky'okukibuusa amaaso — akabonero k'obwegendereza bwe bumu obukikuuma okumpi n'ebyo ebiwandiiko bye birimu ddala, nga kiwa ekitiibwa abo ebyafaayo be byeerabira.

Buli emu enyumya obulamu bumu okuva mu kuzuukuka, eggyamu kye bwigiriza, era n'ekomekkereza n'essaala. Bwe kityo ekitabo kya kufumiitiriza era kya byafaayo: tekinyumya bunyumya lugero lw'Abalokole, wabula kikyusa buli bulamu ne kibutunuuliza omusomi, nga kireka obuvumu, okwenenya n'okukkiriza kw'abasajja n'abakazi bano okumutuusa mu ssaala ye yennyini.

Byombi bitabo ebisomebwa awamu ku Kuzuukuka kw'Afirika ey'Obuvanjuba era biyingiriraŋŋana. A Hidden Fire kinyumya mu bujjuvu obulamu bwa Simeon Nsibambi yekka, omuntu wa bulijjo eyakuma omuliro gw'okuzuukuka; Tukutendereza kigaziya okutunula okutuuka ku bulamu kkumi mu kuzuukuka kw'Abalokole kwonna. Awamu biwa ensibuko n'obugazi bw'okuzuukuka.