Yona Kanamuzeyi — “Tugenda mu ggulu”

Ye yali ani

Yona Kanamuzeyi yali dikoni Omunyarwanda era omusajja w'okuzuukuka. Nga 24 Janwali 1964, mu butabanguko obwaddirira okwefuga kwa Rwanda, abaserikale baamukwata, ne bamutwala ku mugga, ne bamukuba amasasi.

Ebijjukirwa ku kiro ekyo bijjukirwa lwa kuba waaliwo abaakirabako n'amaaso gaabwe.

Bwe yali atwalibwa ku mugga, yali ayimba. Oluyimba lwali “There Is a Happy Land”. Nga tebannamutta, yasaba akkirizibwe okuwandiika mu katabo ke, n'awandiika nti: Tugenda mu ggulu. Yasaba akatabo ako kaweebwe mukyala we.

Erinnya lye liri ku lukalala lw'abajulizi ab'omu mirembe gino mu Lutikko ya St Paul e London.

Sentensi ebbiri

Kumpi buli kimu ku kufa kwa Kanamuzeyi tetusobola kukituukako. Tetumanyi bye yawulira, era n'ebyogerwa ku kiro ekyo tebikkiriziganya ku buli kantu. Kye tulina bikolwa bibiri, era bimala okufumiitirizaako okumala ebbanga ddene.

Yayimba. Si kukungubaga, era si kwemulugunya — wabula oluyimba lw'abaana olukwata ku ggulu, nga luyimbibwa omusajja eyali ku kkubo erigenda ku mugga, ng'amanyi ekimulindiridde eyo. Ne bw'oyita ki, ekyo tekyali kwerago; teyaaliwo kibiina kya kusanyusa, era abaserikale tebaali bantu be yalina ensonga yonna kwesembereza.

Era yawandiikira mukyala we akabaluwa. Ebigambo bitono, mu dakiika ezaasembayo ze yali asigazza, era tebikwata ku baserikale, oba ku butali bwenkanya, wadde ddala ku ye yennyini. Tugenda mu ggulu. “Tu-”, so si “n-”. Yali amubuulira gye bagenda bombi.

Okuzuukuka kye kwali kumukoze

Kirungi okwebuuza kiki ekizaala omusajja akola bw'atyo, kubanga tekwali buvumu nga bwe butera okutegeerwa — mu kiseera ekyo tewaali kya kwolekera na buvumu, tewaali lutalo lusigaddeyo kulwana.

Okuzuukuka kwali kumaze emyaka amakumi asatu nga kuyigiriza ebintu bitono nnyo, naye nga kubikkaatiriza nnyo. Nti ekibi kiteekwa okwatulwa n'erinnya lyakyo. Nti omusaayi gwa Yesu gumala. Nti otambulira mu musana wamu n'abalala, nga tolina ky'okweka. Nti oluyimba lukwata ku Ye so si ku ggwe.

Omusajja eyabumbibwa enzikiriza ezo obulamu bwe bwonna, mu ngeri emu, aba amaze okukola ekitundu ekizibu ng'abaserikale tebannatuuka. Talina nsonga etannaggwa wakati we ne Katonda, talina kintu kyakwese ky'atya kuzuulibwako, era talina mpisa ya kwefuula. Ekisigalawo, musajja asobola okuyimba.

Ekyo si kakodyo ka kwolekera kufa. Kye kyeyolese nti obulamu bw'Ekikristaayo obwa bulijjo obw'engeri eyo bubadde bukiteekateeka ebbanga lyonna.

Kye atuyigiriza

Ekizibu kyo ekinene ojja kukyolekera n'empisa z'olina dda. Tewali muntu azimba kukkiriza okw'engeri eyo ng'atudde emabega mu loole. Ekiro ekyasembayo ekya Kanamuzeyi kyali kibala ky'ennaku za Lwakusatu ez'abulijjo ez'emyaka amakumi asatu.

Lowooza ku ani ebigambo byo ebisembayo gwe binaabanga bya. Ye yabikozesa okugumya mukyala we. Si kulumiriza, si kwennyonnyola, si lwa kuba nti abantu banaabijuliza.

Abajulizi b'ekyasa eky'amakumi abiri basinga kuba Bafirika, era abasinga obungi amannya gaabwe tetugamanyi. Kanamuzeyi ali ku kisenge e London kubanga waliwo omuntu eyakiwandiika. Abasinga obungi tebaawandiikibwa.

Ekyawandiikibwa ekiri wansi waakyo

“Nze mba mulamu lwa Kristo era ne bwe nfa mba ngobolodde” (Abafiripi 1:21).

Pawulo yakiwandiika ng'ali mu kkomera, ng'apima byombi n'asanga nti tasobola kufiirwa. Sentensi eno nnyangu okujuliza naye kumpi tekisoboka kugigezesa. Akatabo ka Kanamuzeyi ye sentensi y'emu mu bigambo bitono, eyawandiikibwa mu kaseera kokka omuntu yenna we yali tayinza kuteebereza nti omuwandiisi teyali ategeeza by'awandiika.

Essaala

Mukama, simanyi kye ndyolekera, era sisaba kukimanya. Zimba mu nze kaakano empisa ze ndyetaaga mu kiseera ekyo: nga tewali kyekusifu, tewali kitaatulwa, tewali nkaayana esigaddewo wakati wange naawe. Era ebigambo byange ebisembayo bwe binaabanga bya muntu gwe njagala, ka bibe ku gye tugenda. Amiina.