Tukutendereza
Joe Church — Omusawo Eyali Takyalina Kintu

Essuula 3 · eddakiika 3 ez’okusoma · eddakiika 4 ez’okuwuliriza

Joe Church — Omusawo Eyali Takyalina Kintu

Yali ani

John Edward Church (1899–1989) — abaamumanya bonna baamuyitanga Joe — yali muminsani Omungereza, omusawo ow'ekibiina kya Ruanda Mission, eyatumibwa okuddukanya eddwaliro e Gahini mu buvanjuba bwa Rwanda.

Yatuuka n'asanga enjala, endwadde, n'ekifo ky'obuminsani ekyali tekikulaakulana. Mu 1929, ng'amazeeyo emyaka ebiri, yali takyalina maanyi galala: ng'akooye, ng'aweddemu essuubi, era nga ye yennyini takyalina ekyo kyennyini kye yali azze okugabira abalala. Yasala ensalo n'agenda e Kampala okuwummulako ennaku ntono, n'asula ewa mikwano gye ku lusozi Namirembe, era teyalina kirala kye yali ategeka okuggyako okuwummula.

Yali wa myaka asatu, era ekintu ekisinga obukulu kye yakola mu bulamu bwe bwonna kyabaawo lwa kuba omuntu gwe yali tamanyi yamubuuza ekibuuzo kye yali tayinza kuddamu nga tafuddeeyo.

Omuminsani eyali takyalina kintu

Weetegereze embeera gye yalimu ekyo bwe kyabaawo, kubanga emboozi y'omuminsani bulijjo etambula mu ludda olulala.

Mu ngeri gye tutera okugiwulira, Omuzungu y'aleetera Omufirika enjiri. Naye ekyaliwo ddala e Namirembe kwe kuba nti Omunnayuganda, omukristaayo owa bulijjo atali mukozi wa kkanisa, ye yalaba obwetaavu, n'abuuza ekibuuzo, n'anyigiriza Omungereza eyali aweddemu amaanyi okutuusa lwe yamuwa ekitono kye yalina — enjigiriza ya Keswick ku "bulamu obw'obuwanguzi" ne ku kujjula kw'Omwoyo, Church gye yali afunye mu Bungereza naye ye yennyini nga tannagikwata bulungi.

Awo bombi ne bafukamira. Ekyo kye kikulu. Church teyabuulirira Nsibambi; baatula wamu, ne basaba wamu, ne bajjuzibwa wamu. Okuzuukuka kwatandika ng'okukolagana kw'abasajja babiri, buli omu ku bo nga mwereere mu ngeri ye.

Church yakutwala e Gahini, gye kwasisinkana Yosiya Kinuka n'abakozi b'eddwaliro, ne kutandika okubuna mu buminsani bwonna. Mu myaka amakumi mingi egyaddirira, yali omu ku abo abaasinga okutambuza okuzuukuka kuno awatali kukoowa — ng'atambula, ng'awandiika, ng'ategeka enkuŋŋaana — era omu ku Bazungu abatono ennyo abakulembeze Abafirika be beesiga mu bujjuvu.

Kye atuyigiriza

Obuweereza tebwetaagisa ttanka ejjudde. Church teyalina kya kugaba, naye n'agaba bw'atyo, era ekyo kyafuuka ekikyukiro ky'ebyafaayo by'ekkanisa mu Afirika okumala ekyasa kyonna. Bw'oba ng'obadde olinda okusooka okubeera obulungi mu mwoyo olyoke oyambe omuntu yenna, ensengeka eyo ogikutte kifuulannenge.

Leka omuntu gwe wazze okuweereza akuyigirize. Kino kye kirabo eky'enjawulo ekya Joe Church, era kya bbula okusinga bwe kiwulikika. Ye yali alina ebisaanyizo, ye yali eyatumibwa, ye yali alina okutendekebwa n'ekitongole ky'obuminsani nga kimuli emabega. Naye yakkiriza omukungu w'eby'obuyonjo atasomangako by'eddiini okumutegeeza ekyali kikyamu. Kumpi buli kulemererwa kw'omulimu gw'obuminsani mu kyasa ekyo kwali kulemererwa okukola Church kye yakola mu mboozi eyo emu.

Sigala mu kitundu ekiwanvu ekitalina kitiibwa. Ennaku ebbiri ku lusozi ze zimanyiddwa ennyo. Emyaka amakumi ataano egyaddirira — eddwaliro, enkuŋŋaana, okutambula, amabaluwa agataggwaawo — gye gyakusitula ddala. Ebimyanso eby'akaseera katono byangu. Church ye yasigala.

Kwata omulimu, naye togwefuula gugwo. Yandisobodde okwefuula omukulu waagwo; abaminsani Abazungu mu biseera ebyo baakikolanga bulijjo. Ye teyakikola. Obukulembeze bw'okuzuukuka bwagenda mangu mu mikono gy'Abafirika era ne busigala eyo, era okukkiriza kwe okubeera omusajja omu mu bo mu kifo ky'okubeera waggulu waabwe y'ensonga enkulu lwaki okuzuukuka kwasigala nga kunywevu ne bwe gwaggwaako omulembe gw'amatwale.

Ekyawandiikibwa ekiri wansi waakwo

Church yajja e Namirembe ng'alina enjigiriza ya Keswick ku kujjula kw'Omwoyo, era ekyawandiikibwa enjigiriza eyo kye yasinga okwesigamako kyali Abaefeso 5:18 — Omwoyo ajjulenga mu bulamu bwammwe.

Mu Luyonaani, ekigambo kino kiragiro ekiri mu kiseera kya kaakano era nga kikolebwako omulala: si weejjuze omulundi gumu, wabula weeyongerenga okujjuzibwa, nga omulala y'akujjuza. Ebitundu byombi bikulu, era obulamu bwa Church bwennyini bwe bukakasa. Teyajjuzibwa omulundi gumu ku myaka asatu n'oluvannyuma n'awummulira ku ekyo. Yaggwangamu nate ne nate mu myaka nkaaga egy'omulimu, era empisa y'obuweereza bwe yali ya kudda buli kiseera okufuna ebirala, so si kulya ku ekyo kye yafuna mu 1929.

Era kiragiro, ekitegeeza nti okubeera omwereere mu mwoyo si nkuba gy'olindirira ekye. Kintu kye weetaaga okubaako ky'okolawo.

Essaala

Mukama, emirundi mingi mbeera mwereere, era emirundi egisinga nneefuula nti siri bwe ntyo. Njigiriza okuleeta ekitono kye nnina, n'okufukamira wamu n'omuntu ali mu maaso gange, so si kumuyimirira waggulu. Bwe mba nga nze alina ebisaanyizo, mpa omutima oguyiga. Bwe ntandika ekintu, mpa okukkiriza okubeera omu ku baweereza baakyo so si nannyini kyo. Amiina.

Olupapula 1 / 1 · 3 eddakiika zisigadde mu ssuula
Ekyayita Ekiddako