Blasio Kigozi — Zukuka! Mugolokoke!

Yali ani

Blasio Kigozi (1909–1936) yali muto wa Simeon Nsibambi. Mukulu we ye yamuyingiza mu kukkiriza okulamu; yayawulibwa okuba omudiikoni mu Kkanisa ya Uganda ey'Abangirikaani, n'asindikibwa mu bukiikaddyo e Gahini mu Rwanda, gye yeegattira ku Joe Church ne Yosiya Kinuka.

Buli eyamumanya agamba nti yali muntu ayaka ng'omuliro. Yasabiranga omulimu gw'obuminsani n'obunyiikivu abantu bwe baajjukira okumala emyaka mingi nnyo. Yabuuliranga abantu basobole okulumirizibwa ebibi byabwe, so si okukkiriza obukkiriza ebigambo. Ye ne Kinuka baakola emu ku ttiimu ezaasooka mu kuzuukuka, era okuzuukuka okwayita mu Gahini wakati mu myaka gya 1930 kwayitira nnyo mu ye.

Mu Janwali 1936 yayitibwa okudda e Uganda okwanjulira Sinodi y'ekkanisa e Kampala ensonga y'okuzuukuka. Yatwala ekigambo kimu: Zukuka. Muve mu tulo.

Yakituusa. Naye mu lugendo yali akwatiddwa omusujja gw'enkwa. Yafa nga 26 Janwali 1936, ng'aweza emyaka amakumi abiri mu mukaaga.

Mukulu we ye yamuziika. Okuziika kwali ku Lusozi lwa Lutikko e Namirembe, abantu baali bangi nnyo, era ekigambo kye yali atutte mu Sinodi kyayolebwa ku jjinja ly'entaana ye, era kikyaliko n'okutuusa leero.

Ekigambo kye yatwala

Zukuka si kigambo kigonvu. Si kuyita bantu kulowooza ku nsonga, wadde okuteesa nti akakiiko kagyekenneenye. Kye kigambo ky'ogamba omuntu eyeebase ng'ate waliwo ekintu ekigenda mu maaso.

Yakyogera mu Sinodi — eri abakulembeze b'ekkanisa abaali bakuŋŋaanye, abaayawulibwa, abassibwamu ekitiibwa, ab'ekkanisa eyali emaze emirembe ebiri, entegeke obulungi, naye ennyogovu mu by'omwoyo ddala nga bwe zitera okufuuka ekkanisa ez'omulembe ogwokubiri. Ekkanisa eyo teyalabika ng'eyagala kuzuukusibwa. Kigozi yali mudiikoni akyali mu myaka amakumi abiri, ng'ava ku kifo ky'obuminsani mu nsi endala.

Awo n'afa, amangu ddala, nga tewannabaawo kintu kyonna kisalibwawo.

Abawandiisi b'ebyafaayo bonna bakkiriziganya nti okufa kwe kwakola kinene okusinga okwogera kwe. Okwegayirira kuyinza okukkirizibwa mu mpisa ennungi ne kuterekebwa mu fayiro. Naye okwegayirira kw'omuvubuka afa ng'ennaku ntono zokka ze ziyiseewo bukyanga akwogera, tekuyinza kukolebwa bwe kityo. Sinodi eyandibadde ekkiriza obukkiriza obubaka bwa Kigozi, mu kifo ky'ekyo yalina okumuziika, era Ekkanisa ya Uganda egamba nti bingi ku ebyo ebyaddirira byatandikira mu wiiki eyo.

Kye atuyigiriza

Yogera ekigambo ekimu. Kigozi yalina obubaka bumu era teyabuyooyoota. Abasinga obungi ku ffe, singa tuweebwa omukisa gumu gwokka mu lukiiko ng'olwo, twandyebalamye, ne tunnyonnyola, ne tugonza okutuusa nga tewasigaddewo kintu na kimu omuntu yenna kye yandiddizza. Ye yagamba nti: muzuukuke.

Okukubiriza n'amaanyi si butaba na mpisa. Waliwo engeri y'okwegendereza ennyo enneewulira z'abantu ne tutabagamba kintu na kimu kya mazima. Ye teyali mukambwe, era tewali kiwandiiko kiraga nti yanyoomanga abantu. Yali bubeezi tayagala kwefuula nti embeera yali nnungi.

Tekikwetaagisa bulamu buwanvu okukozesebwa. Yafa nga tannaweza myaka amakumi asatu, ng'amaze emyaka mitono nnyo mu buweereza, era nga tewali kye yawandiika. Kumpi emyaka kikumi oluvannyuma, okuzuukuka okubunye mu nsi mukaaga kulondoola ekitundu ku nsibuko yaakwo okutuuka ku kigambo kye yayogera omulundi gumu.

Katonda tawalirizibwa kukulaga bivaamu. Kino kye kizibu. Kigozi teyawangaala kulaba kuzuukuka okufa kwe kwe kwayamba okusumulula. Yafuna obuwulize, so si ebyavaamu. Eyo ngeri etera okubaawo okusinga emboozi zaffe bwe zitera okukkiriza.

Ekyawandiikibwa ekiri wansi waakyo

Ekigambo kya Kigozi ekimu kirina omulongo waakyo mu Ndagaano Empya: “Zuukuka ggwe eyeebase, Ozuukire mu bafu, Kristo anaakwakira.” (Abaefeso 5:14).

Kirungi okwetegereza abo ekyawandiikibwa ekyo be kyogera nabo. Si nsi ey'abakaafiiri ey'ebweru; Pawulo awandiikira kkanisa. Abantu abeetaaga okuzuukusibwa baamala dda okubeera munda mu kizimbe, bakkiriza dda ebituufu, bajja dda mu kusaba. Abo be bawuliriza Kigozi be yalina mu Sinodi e Kampala, era bazibu okusinga abatakkiriza, kubanga basobola okukkiriza buli ky'oyogera naye nga tewali kikyuka.

Endowooza yonna ey'okuzuukuka ku nsonga lwaki kwabaawo eri mu lunyiriri olwo. Tekwerowoozanga nti kuleeta njiri eri abantu abaali batannagiwulira. Kwerowoozanga ng'okuzuukusa abantu abaali bagiwulidde dda.

Essaala

Mukama, ekigambo kye wampa okwogera nkigonzezza okutuusa lwe kitaasobola kuzuukusa muntu n'omu. Mpa ekigambo kimu ekitegeerekeka obulungi n'obuvumu okukyogera mu lwatu, eri abantu abasinga obutayagala kukiwulira. Era bwe siriraba binaavaamu, ekyo kibe kimmala. Zukuka — era otandikire ku nze. Amiina.