Bw’oba nga wali oteebereza nti oboolyawo obuze nnyo Katonda n’atasobola kukulokola, Byonna Bya Kisa kyawandiikibwa ku lulwo. Charles Spurgeon yakyogera kaati mu bigambo bye ebisooka: yagamba nti oyo eyawandiika obubaka buno “ajja kunakuwala nnyo singa butakulembera bangi eri Mukama waffe Yesu.” Ekitabo kino ekitono ye Mulangira w’Ababuulizi ng’akyuka okuva ku nkumi z’abantu be yabuuliranga, n’ayogera n’omusomi omu eyeeraliikirira, ng’akkaatiriza obubaka bumu okutuusa lwe bukwata — nti Katonda alokola aboonoonyi lwa kisa, ng’ekirabo eky’obwereere, era nti ekkubo ery’okuyingira si kwerongoosa ggwe kennyini wabula kwesiga Kristo mu bwangu. Ekiyambi kino eky’okusoma kifunza ekitabo, kigoberera ensonga zaakyo essuula ku ssuula, era kiwa amagezi ku ngeri y’okukisomamu leero. Ekitabo kyonna osobola okukisoma ku bwereere ku Ochorus, era ekiyambi kino kigendereddwamu okukusindika mu kyo.

Ekitabo kino kye ki, era Spurgeon kye yagenderera okukola

Byonna Bya Kisa kitabo ekisookerwako eky’Enjiri, ekyawandiikibwa mu 1886 ng’obuweereza bwe bunaatera okuggwa — obuweereza bwe yamalamu emyaka ng’abuulira ebibiina by’abantu enkumi ttaano n’enkumi mukaaga mu London. Kye kitabo ekisinga obumpi mu bitabo bya Spurgeon, era kye yasinga okugabira abantu ku bwereere. Yakiwandiikira omusomi ow’enjawulo ennyo: omuntu atannaba kuba Mukristaayo era ateebereza nti essuubi lyamuggwaako. Ekitabo kyonna kyogera ne “ggwe,” era kigenda kiddamu ebiwakanyizo mu nsengeka abantu gye babireetamu ddala — Siri mulungi kimala, Siriiko kye mpulira, Nagezaako dda, Simanyi ngeri ya kukkiriza.

Ekigendererwa kya Spurgeon si kwewaanisa wabula kuwonya. Yalonda mu bugenderevu, nga bw’agamba, “olulimi olusinga obwangu,” olujjudde engero ez’abulijjo omuweereza z’asobola okugoberera n’omuyivu z’atasobola kunenya. Omugugu gwe gumu: okuleeta mu kiwummulo omusomi eyeeraliikirira era eyeefuba — okumuggya ku lugendo olutaggwa olw’okwefuba okufuna okuganja kwa Katonda, n’okumuteeka ku ttaka eggumu ery’ekisa ekyaweebwa edda. Ekyawandiikibwa ekiri wansi w’ekitabo kyonna ye Abaefeso 2:8, era omutwe gw’ekitabo gwe nsonga yennyini: singa ekitundu kyonna eky’obulokozi kyesigamye ku bulungi bw’omusomi, omusomi yandibadde abuze. Era eyo yennyini ye nsonga lwaki tabuze.

Luno lwe luzzi lwange, era kino kye kikopo kyange: nenya bw’oyagala; naye nywako amazzi ag’obulamu.

Charles Spurgeon

Engeri ekitabo gye kigendamu

Essuula amakumi abiri ennyimpi zikola ensonga emu egenda mpola n’obugumiikiriza, era kiyamba okulaba ekkubo Spurgeon ly’atambuliramu. Atandika (“Eri Ggwe,” “Kiki Kye Tugenderako?”) ng’akwata omusomi eyeeraliikirira ku mukono era ng’atuuma obuzibu: tweyongera okunoonya ekintu ekirungi mu ffe ffennyini nga tetunnaguma kujja eri Katonda.

Oluvannyuma asimba bbendera ye ku kyawandiikibwa ekyewuunyisa, Abaruumi 4:5 — Katonda “asembeza aboonoonyi.” Guno gwe musingi gw’ekitabo. Spurgeon akakasa nti Katonda talinda ffe kusooka kusaanira; asonyiwa abalina omusango nga bwe bali. Mu bigambo bye ye, Katonda “afuula abatuukirivu abo abatali batuukirivu, asonyiwa abo abasaanira okubonerezebwa, era akwatirwa ekisa abo abatasaanira kisa kyonna.” Olw’okuba Katonda alaba mu buli bukuusa, amanyi, ng’Ebyawandiikibwa bwe bigamba, nti “Tewali mutuukirivu n’omu” (Abaruumi 3:10) era nti “obutuukirivu bwaffe buli nga nziina ezijjudde obukyafu” (Isaaya 64:6). Kale Kristo teyajja kusasula bulungi wabula okulokola aboonoonyi.

Okuva awo Spurgeon akyukira ekisa ng’ensibuko (“Olw’Ekisa Okuyita mu Kukkiriza”). Obulokozi bukulukuta okuva mu mbeera ya Katonda, so si mu yaffe:

Si lwa kintu kyonna ekiri mu bo, oba ekiyinza okubaamu, kyebava balokolebwa; wabula lwa kwagala okutaliiko kkomo, obulungi, obusaasizi, okukwatibwa ekisa, okusaasira, n’ekisa kya Katonda.

Charles Spurgeon

Ekiddako addamu ekibuuzo ekikwata ku bulamu buli musomi ky’abuuza — okukkiriza kuno kwe mpulira buli kiseera kye ki? Wano we wava ennyinyonnyola ya Spurgeon emanyiddwa ennyo: okukkiriza kukolebwa mu bintu bisatu — okumanya, okukkiririza, n’okwesiga. Okumanya kwe kusooka, kubanga “okukkiriza kujja olw’okuwulira” (Abaruumi 10:17) era “balikkiriza batya oyo gwe batawulirangako?” (Abaruumi 10:14). Ayolesa okukkiriza ng’eriiso eritunula n’omukono ogukwata, era annyonnyola lwaki Katonda yalonda okukkiriza okuba omukutu gw’obulokozi — kubanga, ng’omukono ogugaziye, kutwala butwazi ekyo ekisa kye kiwa.

Okukkiriza kwe kimu ku bintu ebisinga obwangu, era oboolyawo olw’obwangu bwakwo kwe kusinga okuzibu okunnyonnyola.

Charles Spurgeon

Essuula ez’oluvannyuma zitwala omukkiriza omuggya mu maaso. Spurgeon ayogera ku nkyukakyuka Katonda gy’akola munda (“Okuzaalibwa Obuggya n’Omwoyo Omutukuvu”), ng’addamu ebigambo bya Mukama yennyini nti “kibagwanira okuzaalibwa omulundi ogwokubiri” (Yokaana 3:7) n’ebya Pawulo nti Katonda yatulokola “si lwa bikolwa eby’omu butuukirivu bye twakola” (Tito 3:5). Atwala okwenenya ng’ekirabo kya Katonda so si ng’ekintu kye twetuusizaako, era afundikira n’okukakasa — lwaki abo Katonda b’alokola balinywerera okutuuka ku nkomerero, era lwaki abeeraliikirivu tebeetaaga kubeera mu kutya kugwa. Essuula esembayo (“Enkomerero”) kwe kwegayirira okw’omutima: Spurgeon agamba nti yateeka wansi ekkalaamu ye n’asabira buli musomi.

Emiramwa emikulu

Ekisa, so si bikolwa. Kino gwe mutima ogukuba ogw’ekitabo. Buli kwagala okulungi okugamba nti “sooka weerongoose” kye kyennyini Spurgeon ky’afuba okumenyaamenya. Abaefeso 2:8 lwe luyimba lwe olukulu, era olunyiriri oluddako — nti obulokozi “Tekwatuweebwa lwa bikolwa byaffe; noolwekyo omuntu yenna aleme okwenyumirizanga” (Abaefeso 2:9) — terubeera wala.

Katonda awa obutuukirivu abatali batuukirivu. Spurgeon afuba nnyo ku Abaruumi 4:5 n’ekyewuunyo ky’ekwataganya — nti Katonda omutukuvu asobola okulangirira omwonoonyi alina omusango okuba omutuukirivu, ate nga tavudde ku kuba mutuukirivu. Omusaalaba gwe guddamu: Katonda “mutuukirivu, era aweesa obutuukirivu oyo akkiriza Yesu” (Abaruumi 3:26), kubanga Kristo yafuuka ekibi ku lwaffe tulyoke tufune obutuukirivu (2 Abakkolinso 5:21).

Okukkiriza ng’omukono omwereere. Spurgeon afuba okulaga nti okukkiriza si kye kikolwa ekirungi kye tukola okufuna okuganja. Kye kitwala, omukono ogugaziye, okutunula kw’eriiso eri Omulokozi. Omusomi awakanya nti tasobola kukkiriza bulungi ekimala, amuddamu nti tategedde ekyo ekimusabibwa.

Okukkiriza mulimu gwa kisa kya Katonda mu ffe.

Charles Spurgeon

Okukakasa n’okunywerera. Olw’okuba obulokozi bwesigamye ku kisa so si ku bikolwa by’omukkiriza, ekisa kye kimu ekitandika omulimu kye kirigumaliriza. Spurgeon asisinkana “okutya okugwa mu nkomerero” butereevu, era azza omusomi akankana ku kisuubizo, so si ku ngeri gy’awuliramu.

Ani asaanidde okukisoma

Kino kye kitabo eky’okuwa omunoonyi awulira nga tasaanira — omuntu ayagala okujja eri Katonda naye nga mukakafu nti alina okusooka okwerongoosa. Spurgeon yakiwandiikira omuntu oyo ddala, era kikoze omulimu ogwo okumala ekyasa n’okusingawo.

Kiri era ku lw’Omukristaayo eyeeraliikirira atawulirangako nga alokoleddwa ddala, abeera mu bulamu obwesigamye ku nneewulira so si ku kisuubizo, era eyeetaaga okuwulira nti okukakasa kwesigamye ku Kristo so si ku maanyi g’okukkiriza kwe ye. Olw’okuba kimpi era kyangu nnyo, kirabo eri abakkiriza abapya, eri abo abanoonyereza ku Bukristaayo omulundi ogusooka, n’eri buli muntu ebyenzikiriza ebizito bye bimukaluubirira. Era kigasa n’omusomi akuze: abasumba n’abakkiriza ab’emyaka emingi batera okukiddamu okusobola okuzuula obuggya obwereere bw’Enjiri bwe bayinza okuba nga baatandika okutwala nga kya bulijjo. Bw’oba oyagala ekitabo ekikiwerekera, ekya Spurgeon Okumpi n’Omulyango Omufunda kikkaatiriza okuyita kwe kumu eri abo abalwawo ku mulyango, ne D. L. Moody mu Ekkubo Erituusa eri Katonda ayogera ku nsonga ze zimu n’ebbugumu ly’omubuulizi w’okuzuukuka.

Engeri y’okukisomamu leero

Kisome mpola era ng’okitwala ku lulwo. Spurgeon alabula mu ssuula ye esembayo nti “Okusoma ekitabo tekugasa nnyo okuggyako ng’amazima agayita mu birowoozo gakwatibwa, ne gafunibwa, era ne gatuukirizibwa mu bikolwa.” Kino si kitabo kya kusoma mangu ng’onoonya bubaka; kitabo kya kuwakana nakyo n’okuwangulwa kyo. Spurgeon w’ayogera ne “ggwe,” mukkirize ategeeze ggwe.

Amagezi matono ag’omugaso. Beera ne Bayibuli ebikkuse ku mabbali gaakyo era onoonye ebyawandiikibwa by’asinziirako — Abaruumi 4:5, Abaefeso 2:8, ne Isaaya 45:22, “Mudde gye ndi, mulokoke,” ekigambo ekyakyusa obulamu bwa Spurgeon ku myaka kkumi n’etaano. Soma essuula emu oba bbiri ennyimpi buli lunaku mu kifo ky’okudduka; ensonga yeeyongerayongera era esasula obugumiikiriza. Weetegereze ebiwakanyizo by’addamu era olambe ekikyo — abasomi abasinga obungi bazuula ekyekwaso kyabwe mu mpapula zino. Era tokoma ku kutegeera. Ensonga ya Spurgeon yonna eri nti Enjiri erina okutwalibwa, ng’omukono ogugaziye bwe gutwala ekirabo; okwegayirira kwe okusembayo kwe kuba nti ddala “okwatidde ku Kristo Yesu.”

Kya bwereere, munange omusomi, nze naawe okuba nga twasisinkana, okuggyako ng’oyo mu bwatuufu okwatidde ku Kristo Yesu, Mukama wange.

Charles Spurgeon

Enjogera ey’omu kyasa ekkumi n’omwenda nnyangu era egobererwa bulungi, naye singa ekigambo kikulemesa, engero ze kumpi bulijjo zikiggulawo — Spurgeon tatera kuleka nsonga nzibu awatali kifaananyi kya bulijjo ku mabbali gaayo. Ekitabo kyonna osobola okukisoma mu kawungeezi kamu, era bangi bakikoze, naye amazima gaakyo gasaana okugasitula obulamu bwonna.

Eby’okufumiitirizaako n’okukubaganya ebirowoozo

Ka obe ng’osoma wekka oba n’ekibiina, ebibuuzo bino biyinza okuyamba ekitabo okukola omulimu gwakyo.

  • Spurgeon agamba nti Katonda “asembeza aboonoonyi” (Abaruumi 4:5). Weesanga ng’olinda okusaanira nga tonnajja eri Katonda? Kiki ekyandikyuse singa okkiriza ekigambo kye nti ekisa kiri ku lw’aboonoonyi kaakano?
  • Spurgeon annyonnyola okukkiriza ng’okumanya, okukkiririza, n’okwesiga, era akuyita omukono ogutwala so si mulimu ogusasulwa. Ekyo kikyusa kitya okweraliikirira kuno: “Sisobola kukkiriza bulungi kimala”?
  • Abaefeso 2:8 lwe luyimba olukulu olw’ekitabo — “Mwalokolebwa lwa kisa olw’okukkiriza.” Wa w’okyagezaako mu kyama okwongera ebikolwa byo ku kisa, era kyandifaananye kitya okulekera awo?
  • Spurgeon asisinkana “okutya okugwa mu nkomerero” ng’asonga ku Katonda bw’atukuuma so si ku ffe bwe tunywezaamu. Obukuumi bwo bwesigamye ku bwesigwa bwa Kristo oba ku maanyi g’enneewulira zo?
  • Mu ssuula ye esembayo Spurgeon agamba nti ekitabo kya bwereere okuggyako ng’omusomi “okwatidde ku Kristo.” Ng’okisoma kaakano, oddamu otya — era ddaala ki eriddako ly’onootuusa?

Osobola okusoma Byonna Bya Kisa kyonna, ku bwereere, ku Ochorus, n’onoonyereza ku bulamu n’ebiwandiiko bya Charles H. Spurgeon ebirala. Bwe kinaakukwatako, weeyongereyo ne D. L. Moody n’ebitabo ebirala eby’Enjiri ennyangu ebiri ku lubaalaza — naye sooka okole nga Spurgeon bwe yasaba: nywa ku mazzi ag’obulamu.