Bw’oba nga wali owulidde nti okusaba kwa bantu abatukuvu okukusinga — nti kwetaaga ebigambo ebituufu, ekisenge ekisirifu, oba omutendera gw’omwoyo gw’otannatuukako — Jeanne Guyon yawandiika akatabo ke ku lulwo. Enkola Ennyimpi era Ennyangu ey’Okusaba kitabo kya edda eky’omu kyasa eky’ekkumi n’omusanvu, ekirina ekigambo kimu eky’obukkakkamu naye ekinywevu: okusaba si mulimu gwa bayivu, wabula busika bwa buli mmeeme. Guyon akuyita okusaba okw’omu mutima, era ekigendererwa kye kyonna kwe kulaga nti abaavu, abalina emirimu emingi, n’omukkiriza asinga obwangu bayinza okukuyingiramu mangu ddala. Endagiriro eno ekutambuza mu ebyo ekitabo bye kiyigiriza, engeri gye kitegekeddwamu, n’engeri y’okukisomamu obulungi leero — era osobola okusoma ekitabo kyonna bwereere wano ku Ochorus.
Ekitabo kye ki, n’ekigendererwa kya Guyon
Kyawandiikibwa mu 1685 Omukristaayo Omufalansa eyanoonyanga Katonda mu bulamu obw’omunda, Jeanne Guyon. Enkola Ennyimpi era Ennyangu ey’Okusaba kyatandika ng’amagezi ag’ekyama eri Abakristaayo abatono abaayagala okwagala Katonda n’omutima gwabwe gwonna. Abantu bangi nnyo bwe baasaba kopi, Guyon n’akifulumya nga tayagala nnyo, era okuva olwo tekirekeranga awo kukubibwa — kyagalibwa nnyo mu byasa byonna John Wesley, François Fénelon, ne Watchman Nee. Ennyonyola ye ey’okusaba y’eteekawo eddoboozi ly’ebyo byonna ebigoberera, era kisaana okugikwata ku mutwe:
Okusaba si kintu kirala wabula okussa omutima ku Katonda, n’okwegezaamu okwagala mu munda.
Jeanne Guyon
Weetegereze ekyo ennyonyola eyo ky’erese ebweru. Okusaba, eri Guyon, okusookera ddala si kulowooza, kuwakana, oba kwogera bigambo ebyakwatibwa ku mutwe; kwe kukyusa omutima eri Katonda aliwo edda. Okuva mu kino afunamu ekigambo eky’obuvumu — nti ekiragiro ky’Ebyawandiikibwa nti “Musabenga obutayosa” (1 Basessaloniika 5:17) kyaweebwa buli muntu, era nti buli muntu kyava asobola okukigondera. Anyweza nti eno ye nsonga ye emu yokka:
ekigendererwa ky’omuwandiisi, nga kye kino kyokka: okukulembera abalala OKWAGALA Katonda, n’okumuweereza n’essanyu eryeyongerako n’obuwanguzi, ng’abasobozesa okukikola mu ngeri ennyangu era etali nzibu, esaanira abato abatasobola bintu bya kyewuunyo
Jeanne Guyon
Ekigambo ekyo “ennyangu” kyalondebwa mu bugenderevu, era kiyinza n’okusikiriza empaka katono. Guyon akakasa nti okusaba kufuuliddwa okulabika ng’okuzibu, era ne kuterekerwa abo abaakula mu mwoyo, so nga mu mazima ekkubo erigenda eri Katonda liri kumpi. Ekitabo kye kitabo kitono eky’okuggyawo ebbanga eryo.
Engeri ekitabo gye kitegekeddwamu
Ekitabo kimpi — essuula ennyimpi ezigoberegana ezigenda, mu nteekateeka, okuva ku mitendera egisooka egy’okusaba okutuuka ku buziba bwakwo obusingayo. Kisingako okusomebwa ng’olugendo olukkakkamu okusinga ng’enkola enkakali, era kyeyanjula mu mitendera ena.
Okusaba nga osoma Ebyawandiikibwa. Guyon atandikira ku ky’ayita omutendera ogusooka ogw’okusaba, era engeri yaagwo esinga okukozesebwa kwe kusoma nga bw’ofumiitiriza. Ddira amazima gamu, bw’agamba, soma ennyiriri bbiri oba ssatu zokka, obeere awo ebbanga lyonna nga zikuliisa — n’okwongerayo nga obuwoomi bwazo buweddewo. Ekifaananyi ky’akozesa ku kusoma kuno okutali kwa kwanguyiriza tekyerabirwa:
enjuki zisobola okusika omubisi mu bimuli nga zituulako zokka, so si nga zibuuka bubuusi okubyetooloola.
Jeanne Guyon
Okusaba okw’obwangu n’okw’obusirifu. Omutima bwe gweyongera okumanyiira okubeerawo kwa Katonda, Guyon atwala omusomi mu ky’ayita okusaba okw’obwangu — okuwummula n’okussaayo omwoyo awatali bigambo, okufuba mwe kuwa ekifo okwetegeka okufuna. Wano alabula ku kwefuba ennyo, era amagezi ge galina kinene kye gakwata ku kwekomako nga bwe galina ku kufuba:
Omuliro gulina okufuuwibwa mpola, era amangu ddala nga gumaze okwaka, lekera awo okugufuuwa, oba ojja kuguzikiza.
Jeanne Guyon
Okwewaayo. Essuula ez’omu makkati zikyukira okwewaayo — okwewaayo ffe ffennyini n’essanyu, n’embeera yonna, mu mikono gya Katonda. Guyon kino akisimba mu bwesige bwa Ibulayimu, nti “Ne bwe kyalabika ng’ekitasoboka, Ibulayimu yalina okukkiriza mu Katonda” (Abaruumi 4:18), ne mu kiragiro kya Mukama yennyini eky’obuteeraliikiriranga bya nkya (Matayo 6:34). Okwewaayo akuyita ekifo obulamu bwonna obw’omunda we bukyukira.
Obukalu, n’ekkubo erigenda mu kwegatta. Ku nkomerero ayogera ku biseera eby’okutaataaganyizibwa, okukemebwa, n’obukalu bw’omwoyo buli mmeeme esaba by’esanga, n’obusirifu obw’omunda ennyo bw’ayita okubeerawo kwa Katonda okwangu. Essuula ezisembayo, ku kuwummulira mu Katonda n’ekkubo erigenda mu kwegatta ne Katonda, zikuŋŋaanya ekisuubizo ky’ekitabo — nti okusaba kufuuka si kwegezaamu kwa ssaawa emu, wabula embeera ey’olubeerera ey’obulamu bwonna.
Ebirowoozo ebikulu
Ebirowoozo bitono biyita mu buli ssuula ne binyweza ekitabo wamu.
Okusaba kwa buli muntu. Kino kye kigambo kya Guyon ekisooka era ekisinga okuwulikika. Ekigambo kya Kristo nti “Mwekuume, mutunule” (Makko 13:33) akisoma ng’okuyita buli muntu, era aggulawo enzigi nnene — ng’ayita abalumwa enjala, abalina ebibi, n’abo abalowooza nti tebasobola. Abasomi ng’abo tabawa nkola gye balina kuyiga, wabula okuyitibwa kwokka kwe balina okukkiriza.
Okubeerawo kwa Katonda kuli munda, so si wala. Amagezi ga Guyon kwe kulekera awo okunoonya Katonda ewala, n’okukyukira munda, gy’abeera edda. Yeesigama ku kigambo ky’omuwandiisi wa Zabbuli nti “Musiriikirire mutegeere nga nze Katonda” (Zabbuli 46:10) ne ku kya nnabbi nti “Mukama ali mu yeekaalu ye entukuvu: ensi zonna zisiriikirire mu maaso ge” (Kaabakuuku 2:20). Ku mmeeme eyayiga kino awandiika nti:
Erina ekintu kimu kyokka eky’okukola okusobola okusanga Katonda, nga kwe kuddayo munda mu yo yennyini.
Jeanne Guyon
Okwagala, so si kwolesa. Eri Guyon ekigendererwa ky’okusaba si bwogezi obulungi oba buwanguzi, wabula okussa ekimu ne Katonda — okuleka bye twagala ffe ne bibula mu Katonda by’ayagala. Akubiriza abasomi obuteesimira “ettanka ez’omu ttaka ezirimu enjatika ezitanyweeramu mazzi” (Yeremiya 2:13) nga beesiga okufuba kwabwe, wabula okukulembezanga Mukama mu bye bakola byonna (Engero 3:6) n’okumukwasanga emirimu gyabwe gyonna (Engero 16:3), emirimu gye gisobole okusukkuluma mpola ku gyabwe.
Okwewaayo ng’omulyango. Wansi w’ebyo byonna waliwo okwewaayo — okwerekera ddala okuggulawo ekkubo erigenda eri Katonda. Guyon akyogera kaati:
Okwewaayo kye kisumuluzo ky’obulamu obw’omunda: oyo eyeewaayo ddala ajja kutuukirira mangu.
Jeanne Guyon
Ani asaanidde okukisoma
Ekitabo kino kya buli muntu asanze okusaba nga kuzibu, kukalu, oba nga kumuggyamu amaanyi, era ateebereza nti wateekwa okubaawo ekintu ekyangu era ekisingako obuziba okusinga ebigambo by’abadde afuba okwogera. Kya muyizi atamanyi w’anaatandikira, n’omukkiriza amaze ebbanga eddene akooye okusaba ng’omulimu ogw’obuvunaanyizibwa era ayaayaanira okukulaba ng’omukwano. Guyon awandiikira bantu bano ddala: “Mujje mwenna awatali n’omu alekeddwa bbali; Yesu Kristo abayita mwenna.”
Waliwo ekigambo eky’obwenkanya ekisaana okwogerwa. Guyon yali mu kibiina ky’ekyasa ekkumi n’omusanvu ekitera okuyitibwa Quietism (enjigiriza y’obusirifu), era essira lye yassa ku kusirika nga tokola, okwewaayo ddala, n’okwagala “okulongoofu” okutanoonya byakwo kyaleeta enkaayana ez’amaanyi mu biseera bye; yeekenneenyezebwa, n’asalirwa omusango, n’asibibwa mu kkomera, era ebimu ku bigambo bye byasalibwa nti bikyamu wadde abasomi abaali bamuwagira. Kituufu okumusoma n’okwawula, nga weekenneenya olulimi lwe ng’olugeraageranya n’amagezi amajjuvu ag’Ebyawandiikibwa — ye yennyini yawaayo ekitabo kye eri “okwekenneenya kw’abantu abalina obumanyirivu n’okuyiga.” Naye kya bwenkanya n’okwanjula okuyigiriza kwe n’ekisa, nga bwe kwali kwe. Guyon bulijjo yanywerera ku kigambo nti okwegatta okwa nnamaddala ne Katonda kuzaala obutukuvu n’okwagala okweyoleka mu bikolwa, so si bugayaavu. Bw’asomebwa nga bwe yayagala okusomebwa, takubiriza bugayaavu bwa mu mwoyo, wabula okussaayo omwoyo eri Katonda okusingirayo ddala.
Engeri y’okukisomamu leero
Soma ekitabo mpola, era kireke kikyuse engeri gy’osomamu buli kirala. Ekintu ekisinga okukozesebwa Guyon ky’asobola okuyigiriza omusomi ow’ennaku zino y’enkola ye ey’okusoma nga bw’ofumiitiriza, era ekitabo kyennyini kisasula abo abakisoma bwe batyo — olupapula lumu oba bbiri buli lw’otuula, ng’oyimirira wonna sentensi w’ebugumiza omutima. Tofuba kukimalako mangu; tokuŋŋaanya bumanyi, wabula oyiga engeri y’okusaba.
Ebiteeso bitono:
- Sooka ogezese enkola ye ku Byawandiikibwa. Ddira olunyiriri lumu — ng’ekyokulabirako, “Musiriikirire mutegeere nga nze Katonda” (Zabbuli 46:10) — olusome, olwo owummulire mu lwo mu maaso ga Katonda okumala eddakiika ntono, mu kifo ky’okwongerayo.
- Tandika n’ekiseera ekitono ekigere. Guyon anyweza nti okusaba kwangu, naye era ateebereza nti ddala ojja kuyimirira osirike. Kuuma eddakiika ntono ezitali za kwanguyiriza ku ntandikwa.
- Suubira obukalu, era totya. Essuula ze ku kutaataaganyizibwa n’okukemebwa ziriwo lwa kuba buli muntu asaba abisanga. Nyiikira mpola mu kifo ky’okwefuba ennyo.
- Musome n’ekisa era ng’oggudde Bayibuli. Twala ekiriisa okwagala kwo eri Katonda; ekikutabula kigezese ku Byawandiikibwa byonna.
Guyon asuubiza nti okusaba okw’engeri eno, bwe kukolebwa n’obwesigwa, kufuuka kumpi okw’olubeerera — okukyuka kw’omutima okusirifu eri Katonda okutambula n’emirimu gya bulijjo egy’olunaku. Ekisuubizo ekyo kye kirabo ky’ekitabo ekitaggwaawo.
Eby’okufumiitirizaako
Ne bw’oba osoma wekka oba n’ekibiina, ebibuuzo bino bisobola okukuyamba okutwala ekitabo ku mutima:
- Guyon annyonnyola okusaba nti “okussa omutima ku Katonda.” Ekyo kyawukana kitya ku ngeri gy’otera okulowoozaamu okusaba, era kiki ekyandikyuse singa ennyonyola ye wagitwala nga nkulu?
- Anyweza nti okusaba kwangu era kuggule eri bonna. Kiki ekyakuleetera okuwulira nti okusaba kuzibu oba nti si kwa buli muntu, era obuzibu obwo buva eri Katonda oba mu by’obadde osuubira ggwe?
- Gezaako okusoma kwa Guyon okw’okufumiitiriza ku kitundu ekimpi wiiki eno — oboolyawo “Musabenga obutayosa” (1 Basessaloniika 5:17). Kiki ekibaawo bw’owummulira mu lunyiriri mu kifo ky’okuluyitako?
- Guyon ayita okwewaayo “ekisumuluzo ky’obulamu obw’omunda.” Kiki mu bulamu bwo ky’okyakwatiridde nga tokiwadde Katonda, era kyandibadde kitegeeza ki okukimukwasa nga Ibulayimu bwe yakola, “Ne bwe kyalabika ng’ekitasoboka, Ibulayimu yalina okukkiriza mu Katonda” (Abaruumi 4:18)?
- Wa w’oyinza okwetaaga “okulekera awo okufuuwa” omuliro — okufuba ekitono n’okufuna ekisingawo ku ebyo Katonda by’akola edda?
Bw’oba weetegese, soma Enkola Ennyimpi era Ennyangu ey’Okusaba yonna bwereere wano, era weekenneenye ebisingawo ku bulamu n’ebiwandiiko bya Jeanne Guyon. Singa okuyita kwa Guyon eri okusaba okw’omunda era okw’ekyama kukukwatako, Ekisenge Eky’omunda ekya Andrew Murray ly’eddaala eriddirira mu butonde — ekitabo ekibugumu ekigenderako ku kusisinkana Katonda wekka mu kifo eky’ekyama.
