Trong mọi lẽ thật của đức tin Cơ Đốc, không lẽ thật nào trọng tâm hơn, giải phóng hơn, hay dễ bị đánh mất hơn sự xưng công bình bởi đức tin. Các nhà Cải Chánh gọi đó là tín điều quyết định Hội Thánh đứng vững hay sụp đổ, và họ nói đúng: hiểu sai điều này thì chính Phúc Âm cũng mất; hiểu đúng thì một lương tâm mang tội tìm được sự yên nghỉ. Thế nhưng nhiều Cơ Đốc nhân, nếu được hỏi, lại không thể giải thích điều này cho rõ ràng. Vậy sự xưng công bình bởi đức tin là gì — và vì sao mọi sự đều tùy thuộc vào nó?
Một từ ngữ của tòa án
“Xưng công bình” là một từ ngữ của tòa án. Xưng một người là công bình không phải là làm cho người ấy trở nên tốt; mà là tuyên bố người ấy là công bình — tuyên án, như một thẩm phán vẫn làm, rằng người ấy được trắng án và là người ngay thẳng trước luật pháp. Đây là cảnh ngộ của loài người mà Kinh Thánh đặt trước mặt chúng ta: khi đối chiếu với luật pháp trọn vẹn của Đức Chúa Trời, mỗi người chúng ta đều mắc tội. “Chẳng có một người công bình nào hết, dẫu một người cũng không” (Rô-ma 3:10); “mọi người đều đã phạm tội, thiếu mất sự vinh hiển của Đức Chúa Trời” (Rô-ma 3:23). Chúng ta không chỉ lệch đi đôi chút; trước tòa án thiên thượng, chúng ta đã bị định tội. Và dù sau này có ăn ở tốt đến đâu cũng không thể xóa được tội lỗi đã qua, cũng như những việc tốt về sau của một tội phạm không thể xóa đi những tội ác hắn đã phạm. Câu hỏi mà sự xưng công bình trả lời là câu hỏi cấp bách nhất mà một người có thể đặt ra: làm sao một tội nhân mang tội lại có thể được tuyên bố là công bình trước mặt một Đức Chúa Trời thánh khiết?
Không bởi việc làm của chúng ta
Câu trả lời của Kinh Thánh thật đáng kinh ngạc, và nó đi ngược lại mọi điều trong chúng ta vốn muốn tự mình giành lấy chỗ đứng. Chúng ta không được xưng công bình bởi việc làm của mình — không bởi việc giữ luật pháp, không bởi tôn giáo, cũng không bởi nỗ lực đạo đức. “Chẳng có một người nào bởi việc làm theo luật pháp mà sẽ được xưng công bình trước mặt Ngài” (Rô-ma 3:20). Lý do rất đơn giản: những việc làm tốt nhất của chúng ta vẫn là việc làm của những người mang tội, và chúng không thể trả nổi món nợ mà chúng ta vốn đã mắc trọn. “Mọi việc công bình của chúng tôi như áo nhớp” (Ê-sai 64:6). Nếu việc chúng ta được Đức Chúa Trời chấp nhận tùy thuộc vào thành tích của mình, thì chẳng ai có thể có bình an, vì ai dám chắc mình đã làm đủ? Đây chính là ngõ cụt mà John Bunyan đã lạc bước trong nhiều năm, như ông ghi lại trong Ân Điển Dư Dật cho Kẻ Đứng Đầu Các Tội Nhân — một linh hồn khao khát được ngay thẳng với Đức Chúa Trời mà chẳng tìm được sự yên nghỉ trong bất cứ điều gì mình có thể làm, cho đến khi ông thấy rằng sự công bình của mình hoàn toàn không ở trong chính mình, mà ở trong Đấng Christ.
Bởi đức tin, dựa trên công việc của Đấng Christ
Đây là tin lành ở trung tâm của Phúc Âm: Đức Chúa Trời xưng công bình cho người có tội cách nhưng không, bởi ân điển Ngài, dựa trên những gì Chúa Giê-xu Christ đã làm, và nhận lãnh chỉ bởi đức tin mà thôi. “Chúng ta kể rằng người ta được xưng công bình bởi đức tin, chớ không bởi việc làm theo luật pháp” (Rô-ma 3:28). “Kẻ chẳng làm việc chi hết, nhưng tin Đấng xưng người có tội là công bình, thì đức tin của kẻ ấy kể là công bình cho mình” (Rô-ma 4:5). Hãy để ý xem Đức Chúa Trời xưng công bình cho ai: không phải người công bình, mà là kẻ không tin kính — “người có tội.” Đây là cuộc trao đổi lớn lao ở trung tâm của sự cứu rỗi. Trên thập tự giá, Đấng Christ đã gánh lấy tội lỗi của chúng ta: “Đức Chúa Trời đã làm cho Đấng vốn chẳng biết tội lỗi trở nên tội lỗi vì chúng ta, hầu cho chúng ta nhờ Đấng đó mà được trở nên sự công bình của Đức Chúa Trời” (2 Cô-rinh-tô 5:21). Tội lỗi của chúng ta được kể cho Ngài; sự công bình trọn vẹn của Ngài được kể cho chúng ta. Chúng ta được tuyên bố là công bình không phải vì tự mình đã trở nên công bình, nhưng vì sự công bình của Đấng Christ được ghi vào tài khoản của chúng ta, và tội lỗi chúng ta đã được trả xong tại đồi Gô-gô-tha. Vì thế, sự xưng công bình là một món quà, chứ không phải tiền công — “sự ban cho của Đức Chúa Trời là sự sống đời đời trong Đức Chúa Jêsus Christ, Chúa chúng ta” (Rô-ma 6:23).
Đức tin, bàn tay trống không
Nếu sự xưng công bình là bởi đức tin, thì điều thiết yếu là phải hiểu đức tin là gì — và không phải là gì. Đức tin không phải là một việc làm để chúng ta giành lấy ơn của Đức Chúa Trời; nếu vậy, chúng ta lại quay về chỗ được cứu bởi nỗ lực của chính mình. Đức tin chỉ đơn giản là bàn tay trống không đón nhận những gì Đấng Christ đã làm. Đó là sự tin cậy: đặt trọn sức nặng của linh hồn bạn trên Chúa Giê-xu và công việc đã hoàn tất của Ngài, thay vì trên chính mình. Charles Spurgeon, trong quyển sách nhỏ ấm áp về Phúc Âm Tất Cả Bởi Ân Điển, đã dày công làm sáng tỏ điều này cho những linh hồn đang lo âu — rằng đức tin cứu rỗi không phải là một thành tựu lớn lao, mà là sự nương tựa nơi Đấng Christ, và sự cứu rỗi mà đức tin ấy nhận lãnh, từ đầu đến cuối, đều là việc của ân điển:
Bởi đức tin, mọi sự đều trở nên có thể đối với chúng ta; nhưng quyền năng không ở nơi đức tin, mà ở nơi Đức Chúa Trời là Đấng đức tin nương cậy.Charles H. Spurgeon
Đó là lý do giáo lý này là tin lành tuyệt vời đến thế cho cả những tội nhân tồi tệ nhất. Nếu chúng ta được xưng công bình bởi sự tốt lành của mình, thì chỉ người tốt mới có thể đến; nhưng vì chúng ta được xưng công bình bởi đức tin nơi sự tốt lành của Đấng Christ, cánh cửa mở rộng cho bất cứ ai chịu tin cậy Ngài — “hễ ai tin Ngài thì được sự tha tội” (Công Vụ Các Sứ Đồ 10:43). R. A. Torrey, khi trình bày những lẽ thật lớn lao của đức tin trong Những Giáo Lý Nền Tảng Của Đức Tin Cơ Đốc, đã đặt sự xưng công bình vào hàng những thực tại nền tảng mà mọi Cơ Đốc nhân phải nắm vững, chính vì sự bảo đảm và niềm vui của chúng ta phụ thuộc rất nhiều vào việc hiểu đúng điều này.
Sự bình an mà nó đem lại
Bông trái của sự xưng công bình là sự bình an — sự bình an thật, vững vàng với Đức Chúa Trời. “Vậy chúng ta đã được xưng công bình bởi đức tin, thì được hòa thuận với Đức Chúa Trời, bởi Đức Chúa Jêsus Christ chúng ta” (Rô-ma 5:1). Vì chỗ đứng của chúng ta dựa trên công việc đã hoàn tất của Đấng Christ chứ không dựa trên thành tích lúc lên lúc xuống của mình, nên nó không thể bị lay chuyển bởi những thất bại của chúng ta, cũng không thể giành được bởi những thành công của chúng ta. Người tin Chúa có thể nói với trọn sự bảo đảm: “Cho nên hiện nay chẳng còn có sự đoán phạt nào cho những kẻ ở trong Đức Chúa Jêsus Christ” (Rô-ma 8:1). Điều này không khiến chúng ta thờ ơ với sự thánh khiết — hoàn toàn không. Sự xưng công bình chỉ bởi đức tin mà thôi, nhưng đức tin xưng công bình thì không bao giờ đứng một mình; nó bày tỏ ra trong tình yêu thương, sự vâng phục và một đời sống được biến đổi. Nhưng những việc lành ấy là bông trái của việc chúng ta được chấp nhận, chứ không phải là gốc rễ của nó. Chúng ta không vâng phục để được chấp nhận; chúng ta vâng phục vì trong Đấng Christ, chúng ta đã được chấp nhận rồi.
Hình ảnh của cuộc trao đổi lớn lao
Hình dung điều thật sự xảy ra trong sự xưng công bình sẽ giúp ích cho chúng ta, vì lòng người chống lại điều này ở mọi bước. Hãy tưởng tượng một con nợ phá sản, nợ nần chồng chất không lối thoát, không có cách nào để trả. Rồi hãy tưởng tượng một ân nhân giàu có chẳng những xóa toàn bộ món nợ, mà còn chuyển cả gia tài của mình vào tài khoản trống rỗng của con nợ ấy, đến nỗi người từng phá sản giờ đây không chỉ trở về con số không, mà còn giàu có không kể xiết — và tất cả đều là món quà, nhận lấy chỉ bằng cách đơn sơ chấp nhận nó. Đó là một hình ảnh mờ nhạt về Phúc Âm. Đấng Christ không chỉ xóa sạch hồ sơ của chúng ta rồi để mặc chúng ta bắt đầu lại và chắc chắn sẽ lại thất bại; Ngài mặc cho chúng ta chính sự công bình trọn vẹn của Ngài, để chúng ta đứng trước mặt Đức Chúa Trời không phải như những kẻ thất bại được tha nhưng còn đang bị thử thách, mà như những con trai con gái yêu dấu, được chấp nhận trong Con Yêu Dấu. Vị tiên tri đã thấy trước điều ấy: “Ngài đã mặc áo cứu rỗi cho ta; khoác áo choàng công bình cho ta” (Ê-sai 61:10). Đó là lý do sự xưng công bình không bao giờ có thể là chuyện mức độ hay tiến bộ dần dần. Chúng ta không được làm cho đáng chấp nhận từng chút một; ngay giây phút tin cậy Đấng Christ, chúng ta được tuyên bố là công bình trọn vẹn trong Ngài — vì sự công bình ấy là của Ngài chứ không phải của chúng ta, và sự công bình của Ngài vốn đã trọn vẹn. Người tin Chúa yếu đuối nhất mà thật lòng nương tựa nơi Đấng Christ cũng được xưng công bình y như vị thánh vĩ đại nhất, vì cả hai cùng đứng trong một chiếc áo choàng mượn được và trọn vẹn như nhau.
Lẽ thật này cũng giải đáp nỗi sợ hãi vẫn ám ảnh những lương tâm nhạy cảm: nếu đức tin của tôi quá yếu thì sao? Nhưng sự xưng công bình không dựa trên sức mạnh của đức tin chúng ta; nó dựa trên quyền năng của Đấng mà đức tin chúng ta nắm lấy. Một bàn tay run rẩy cũng có thể nhận một món quà vô giá chắc chắn như một bàn tay vững vàng. Điều cứu chúng ta không phải là chúng ta nắm lấy Đấng Christ chặt đến đâu, mà là Đấng Christ chúng ta nắm lấy đầy đủ đến dường nào.
Vì sao điều này thay đổi mọi sự
Sự xưng công bình bởi đức tin là lẽ thật giải phóng lương tâm. Điều đó có nghĩa là chỗ đứng của bạn với Đức Chúa Trời không tùy thuộc vào hôm nay bạn đã làm tốt đến đâu, vào việc lòng sùng kính của bạn đã đủ nhiệt thành hay tội lỗi của bạn đã đủ ít hay chưa. Nó hoàn toàn tùy thuộc vào Chúa Giê-xu Christ, Đấng đã sống đời sống mà bạn không thể sống và đã chết cái chết mà bạn đáng phải chết, và nay ban sự công bình của chính Ngài cho mọi người chịu thôi tin cậy chính mình để tin cậy Ngài. Đó là lý do Bunyan, người từng bị giày vò đến thế, cuối cùng có thể yên nghỉ; là lý do Spurgeon có thể rao giảng ân điển với niềm vui lớn đến vậy; là lý do Phao-lô có thể đặt cược cả cuộc đời mình vào đó. Và đó là lý do giáo lý xa xưa này không phải là một công thức thần học phủ bụi, mà là tin vui ngọt ngào nhất mà một linh hồn nặng gánh có thể nghe được. Nếu bạn chưa từng làm vậy, hôm nay bạn có thể đến với Đức Chúa Trời đúng như con người hiện tại của bạn — mang tội, hai bàn tay trắng, không thể tự cứu mình — và chỉ tin cậy một mình Đấng Christ. Phán quyết của Đấng Thẩm Phán vĩ đại dành cho mỗi người làm như vậy không phải là “có tội, hãy cố gắng hơn,” mà là “được xưng công bình, trong Con Ta.” “Phước thay cho kẻ, lỗi mình được tha thứ, Tội mình được che đậy!” (Rô-ma 4:7). Trên khắp thế gian này, không có tin nào tốt lành hơn thế.