Sự lo lắng là một trong những cảm giác cô đơn nhất trên đời. Nó khăng khăng rằng mọi sự đều tùy thuộc vào bạn, rằng điều tồi tệ nhất rất có thể sẽ xảy ra, và rằng bạn đang phải đối diện với nó một mình. Nếu bạn từng thao thức suốt đêm với trái tim đập dồn dập vì một quyết định, một chẩn đoán bệnh, một hóa đơn, một đứa con, hay một nỗi sợ mà bạn khó gọi thành tên, thì bạn biết tiếng nói ấy có thể dai dẳng đến mức nào — và việc chỉ đơn giản tự bảo mình thôi lo lắng thì vô ích ra sao.
Đức tin Cơ Đốc không đáp lại sự lo lắng bằng câu “bình tĩnh đi.” Đức tin ấy đáp lại bằng một Đấng — một Đức Chúa Trời ở gần, Đấng quan tâm, và Đấng đã phán với dân sự Ngài, thường xuyên hơn hầu như bất cứ điều gì khác trong Kinh Thánh, rằng đừng sợ hãi. Sau đây là những gì Kinh Thánh thật sự nói về sự sợ hãi và sự lo lắng, và cách đức tin nơi Đức Chúa Trời ấy làm cho một tấm lòng lo lắng được lắng dịu trong thực tế.
Đức Chúa Trời xem nỗi sợ của bạn là nghiêm túc — và không ngừng phán với nó
Mệnh lệnh được lặp lại nhiều nhất trong Kinh Thánh là một hình thức nào đó của câu “đừng sợ.” Đó không phải là lời quở trách; đó là sự trấn an của một người Cha biết con cái mình đang sợ hãi và cứ đến gần để giúp chúng vững vàng. Với một dân đang khiếp sợ, Đức Chúa Trời phán: “Đừng sợ, vì ta ở với ngươi; chớ kinh khiếp, vì ta là Đức Chúa Trời ngươi! Ta sẽ bổ sức cho ngươi; phải, ta sẽ giúp đỡ ngươi, lấy tay hữu công bình ta mà nâng đỡ ngươi” (Ê-sai 41:10). Hãy để ý lý do đi kèm với mỗi lời “đừng sợ” — không bao giờ là “vì mọi chuyện không đến nỗi tệ lắm đâu,” mà luôn luôn là “vì ta ở với ngươi.” Phương thuốc chữa nỗi sợ không phải là một cách đánh giá mối nguy hiểm lạc quan hơn; đó là sự hiện diện của Đức Chúa Trời ngay giữa mối nguy ấy.
Vậy, điều đầu tiên cần biết là sự lo lắng không phải là một tội lỗi khiến bạn phải xấu hổ, nhưng là một nỗi sợ cần được mang đến với Đức Chúa Trời. Ngài không mất kiên nhẫn với sự lo lắng của bạn. Ngài mời bạn mang nó đến.
Hãy trao sự lo lắng của bạn — vì Ngài quan tâm đến bạn
Phi-e-rơ đưa ra lời chỉ dẫn dịu dàng nhất về sự lo lắng trong Kinh Thánh: “hãy trao mọi điều lo lắng mình cho Ngài, vì Ngài hay săn sóc anh em” (1 Phi-e-rơ 5:7). Hãy đọc lại lý do một lần nữa — vì Ngài hay săn sóc anh em. Chúng ta thường hình dung Đức Chúa Trời là quá bận rộn, quá thánh khiết, hoặc quá thất vọng để bận tâm đến những cơn hoảng hốt nhỏ nhặt của mình. Phi-e-rơ nói điều ngược lại: Đức Chúa Trời, Đấng điều khiển cả vũ trụ, đích thân để ý đến chính điều đang khiến bạn mất ngủ đêm nay, và Ngài mời bạn quăng toàn bộ sức nặng của nó lên Ngài.
Phao-lô biến điều này thành một sự thực hành: “Chớ lo phiền chi hết, nhưng trong mọi sự hãy dùng lời cầu nguyện, nài xin, và sự tạ ơn mà trình các sự cầu xin của mình cho Đức Chúa Trời. Sự bình an của Đức Chúa Trời vượt quá mọi sự hiểu biết, sẽ giữ gìn lòng và ý tưởng anh em trong Đức Chúa Jêsus Christ” (Phi-líp 4:6–7). Đây không phải là lời hứa rằng Đức Chúa Trời sẽ ban cho bạn điều bạn xin, mà là một điều còn tốt hơn: khi bạn trao những nỗi sợ của mình cho Ngài, Ngài ban cho bạn một sự bình an mà xét theo hoàn cảnh thì thậm chí chẳng hợp lý chút nào — một sự bình an giữ gìn tấm lòng như người lính canh giữ cổng thành. Đó là lý do Cơ Đốc nhân không được hứa ban một cuộc đời không có giông bão, nhưng được hứa ban một Đấng hiện diện ở giữa giông bão; sự bình an được ban cho không phải là sự yên ả của một cuộc sống dễ dàng, mà là sự vững vàng của một tấm lòng được neo chặt vào Đức Chúa Trời ngay giữa một cuộc sống khó khăn.
Đổi sự lo lắng lấy lòng tin cậy, từng ngày một
Chúa Giê-xu đã dành một phần lớn của Bài Giảng Trên Núi để nói về sự lo lắng, vì Ngài biết nó trói buộc chúng ta đến mức nào. Ngài chỉ cho chúng ta thấy chim trời và hoa huệ — được nuôi dưỡng và mặc đẹp bởi một người Cha quý trọng bạn hơn chúng rất nhiều — rồi đi đến một lời chỉ dẫn duy nhất đầy giải phóng: “chớ lo lắng chi về ngày mai; vì ngày mai sẽ lo về việc ngày mai. Sự khó nhọc ngày nào đủ cho ngày ấy” (Ma-thi-ơ 6:34). Hầu như mọi sự lo lắng đều sống trong tương lai — trong tai họa chưa hề xảy ra. Chúa Giê-xu gọi chúng ta trở về với hôm nay, nơi ân điển của Đức Chúa Trời thật sự hiện diện. Bạn không được ban ân điển cho thảm họa tưởng tượng; bạn được ban ân điển cho giờ phút này, và ân điển ấy luôn luôn đủ cho giờ phút này.
George Müller đã xây dựng cả cuộc đời mình trên lẽ thật này. Chăm sóc hàng ngàn trẻ mồ côi mà không có nguồn thu nhập nào và không hề kêu gọi quyên góp tiền bạc, gần như mỗi ngày ông đều đối diện với khả năng tủ bếp trống trơn — và ông đáp lại mỗi lần như thế không phải bằng sự lo lắng mà bằng sự cầu nguyện, chứng kiến Đức Chúa Trời chu cấp hết lần này đến lần khác (câu chuyện ấy được ghi đầy trong nhật ký của ông, trong các sách Cuộc Đời Tin Cậy và Những Lời Đáp Cầu Nguyện). Bí quyết của ông không phải là một tính khí điềm tĩnh hơn người; đó là một niềm xác tín vững chắc rằng có một người Cha hằng chăm sóc đang ở phía bên kia của mọi nhu cầu. Như chính ông đã nói, khởi đầu của sự lo lắng là kết thúc của đức tin, và khởi đầu của đức tin thật là kết thúc của sự lo lắng.
Đức tin không phải là không còn sợ hãi — mà là tin cậy Đức Chúa Trời ngay giữa nỗi sợ
Điều này đáng được nói thẳng: chiến thắng sự lo lắng bằng đức tin thường không có nghĩa là bạn thôi cảm thấy sợ hãi. Ngay cả Đa-vít, một người theo lòng Đức Chúa Trời, cũng đã viết: “Trong ngày sợ hãi, Tôi sẽ để lòng nhờ cậy nơi Chúa” (Thi Thiên 56:3). Hãy để ý, ông không nói nếu tôi sợ hãi, mà là khi tôi sợ hãi — và cách ông đáp lại nỗi sợ không phải là chối bỏ nó, mà là hướng nó về phía Đức Chúa Trời. Đức tin là quyết định, được đưa ra ngay giữa nỗi sợ, để tin cậy Đức Chúa Trời là Đấng lớn hơn nỗi sợ ấy. Can đảm không phải là không biết sợ; đó là nỗi sợ đã tìm được một điều mạnh mẽ hơn để nương tựa.
Và có một sức mạnh Đức Chúa Trời ban cho vượt lên trên cảm xúc: “Đức Chúa Trời chẳng ban cho chúng ta tâm thần nhút nhát, bèn là tâm thần mạnh mẽ, có tình thương yêu và dè giữ” (2 Ti-mô-thê 1:7). Tâm thần sợ hãi gặm nhấm và chi phối ấy không đến từ Ngài; điều Ngài ban cho là một sự vững vàng ngày càng lớn lên khi chúng ta nương cậy nơi Ngài.
Chúa Giê-xu cũng đặt ra một câu hỏi rất thực tế và thấu suốt: “có ai trong vòng các ngươi lo lắng mà làm cho đời mình được dài thêm một khắc không?” (Ma-thi-ơ 6:27). Sự lo lắng không chỉ gây đau đớn; nó còn bất lực. Nó chẳng thay đổi được gì về ngày mai, ngoại trừ việc đầu độc ngày hôm nay. Đức tin hướng toàn bộ năng lượng bị lãng phí ấy về phía một Đấng duy nhất có thể thay đổi ngày mai — và là Đấng đã hứa sẽ bồng ẵm chúng ta bước vào ngày mai ấy.
Còn sự lo lắng không chịu buông tha thì sao?
Cần phải nói thẳng điều này: với một số người, sự lo lắng không chỉ là một cuộc chiến thuộc linh mà còn là một cuộc chiến về thể chất và sức khỏe tâm thần — một cơ thể mắc kẹt trong trạng thái báo động, một cơ chế sinh hóa không thể lắng xuống chỉ bằng ý chí, hay thậm chí chỉ bằng sự cầu nguyện. Đức tin không làm những người ấy phải hổ thẹn, và cũng không cấm họ tìm kiếm sự giúp đỡ. Đức Chúa Trời hành động qua sự nghỉ ngơi, qua lời khuyên khôn ngoan, qua sự chăm sóc của các bác sĩ, và qua sự nâng đỡ của những người khác trong thân thể Đấng Christ, cũng thật như Ngài hành động qua giờ tĩnh nguyện. Khi tiên tri Ê-li gục ngã vì sợ hãi và kiệt sức, đến mức muốn chết, Đức Chúa Trời không quở trách ông trước tiên — Ngài để ông ngủ và cho ông ăn trước khi phán một lời nào. Nếu sự lo lắng của bạn cứ dai dẳng không dứt, hãy mang nó đến với Đức Chúa Trời và đừng khước từ những phương tiện giúp đỡ thông thường mà Ngài cung ứng; nương cậy nơi Ngài và tìm kiếm sự giúp đỡ không hề đối nghịch nhau. Lời hứa ở gần của Ngài vẫn đứng vững trong cuộc chiến dài đằng đẵng, mòn mỏi, cũng chắc chắn như trong cơn hoảng sợ bất chợt — và vào những ngày khó khăn nhất, điều đầy đức tin nhất bạn có thể làm có lẽ chỉ đơn giản là tiếp tục tin cậy Ngài thêm một ngày nữa.
Làm thế nào để thật sự chiến đấu với sự lo lắng bằng đức tin
Không điều nào trong những điều trên xảy ra chỉ nhờ một quyết định duy nhất. Đức tin chiến thắng sự lo lắng là một sự thực hành, được xây dựng lại mỗi ngày. Dưới đây là vài bước cụ thể, rút ra từ chính những phân đoạn Kinh Thánh ở trên:
- Biến sự lo lắng thành lời cầu nguyện. Ngay khi bạn nhận ra vòng xoáy lo lắng, hãy dừng lại và trao chính điều đó cho Đức Chúa Trời bằng lời nói thành tiếng (Phi-líp 4:6). Sự lo lắng đã được đem ra cầu nguyện là sự lo lắng đã được một Đấng Khác gánh lấy một nửa.
- Thêm vào sự tạ ơn. Phao-lô cố ý đặt sự nài xin đi đôi với sự tạ ơn — việc nhớ lại những gì Đức Chúa Trời đã đưa bạn vượt qua sẽ làm cho nỗi sợ ngạt thở vì thiếu dưỡng khí.
- Rao giảng các lời hứa cho chính nỗi sợ của bạn. Khi những ý nghĩ dồn dập kéo đến, hãy đáp lại chúng bằng lời của Đức Chúa Trời, chứ không phải bằng lời của bạn: Ê-sai 41:10, 1 Phi-e-rơ 5:7, Thi Thiên 34:4 — “Tôi đã tìm cầu Đức Giê-hô-va, Ngài đáp lại tôi, Giải cứu tôi khỏi các đều sợ hãi.”
- Hãy sống trong ngày hôm nay. Hãy khước từ việc sống trong nỗi khó khăn của ngày mai. Chỉ hỏi: “Ngay lúc này, Đức Chúa Trời đang ban ân điển cho tôi để đối diện với điều gì?” (Ma-thi-ơ 6:34).
- Hãy an nghỉ trong sự gần gũi của Ngài. Chúa Giê-xu đã để lại cho những người theo Ngài lời này: “Ta để sự bình an lại cho các ngươi; ta ban sự bình an ta cho các ngươi; ta cho các ngươi sự bình an chẳng phải như thế gian cho. Lòng các ngươi chớ bối rối và đừng sợ hãi” (Giăng 14:27). Sự bình an của Ngài là một món quà để đón nhận, chứ không phải một tâm trạng để tự tạo ra.
Hannah Whitall Smith, người từng nếm trải nỗi đau buồn thật sự, đã viết cả một quyển sách chỉ để nói một điều: Đức Chúa Trời là đủ. Sự lo lắng thì thầm rằng bạn đang cô độc với một tương lai mà bạn không thể kiểm soát. Đức tin đáp lại rằng tương lai ấy được nắm giữ bởi một người Cha đã hứa sẵn: “ta ở với ngươi,” Đấng quan tâm đến chính điều bạn sợ, và ân điển của Ngài sẽ gặp bạn ngay trong điều ấy — không phải vào ngày mai, trong tai họa bạn đang khiếp sợ, mà là hôm nay, từng hơi thở tin cậy một. “Hãy vững lòng bền chí, chớ run sợ, chớ kinh khủng; vì Giê-hô-va Đức Chúa Trời ngươi vẫn ở cùng ngươi trong mọi nơi ngươi đi” (Giô-suê 1:9).