Trở thành Cơ Đốc nhân là một sự ra đời, và như mọi sự ra đời, nó phải được tiếp nối bằng sự tăng trưởng. Không ai yên lòng khi một em bé mãi chỉ là em bé; Đức Chúa Trời cũng chẳng yên lòng khi con cái Ngài cứ mãi là những trẻ sơ sinh thuộc linh. Ngài kêu gọi mọi tín hữu tăng trưởng — trở nên mạnh mẽ hơn, sâu sắc hơn, giống Chúa Giê-xu hơn theo năm tháng. Kinh Thánh truyền dạy: “Hãy tấn tới trong ân điển và trong sự thông biết Chúa và Cứu Chúa chúng ta là Đức Chúa Jêsus Christ” (2 Phi-e-rơ 3:18). Nhưng bằng cách nào? Nhiều Cơ Đốc nhân khao khát tăng trưởng nhưng lại thấy mình giậm chân tại chỗ, không biết thật sự phải làm gì. Tin vui là sự tăng trưởng thuộc linh, dù rốt cuộc là công việc Đức Chúa Trời làm trong chúng ta, vẫn đi theo những đường lối mà Đức Chúa Trời đã bày tỏ rõ ràng. Đây là cách một tín hữu tăng trưởng.
Tăng trưởng là điều bình thường, được trông đợi và diễn ra từ từ
Trước hết, hãy hiểu rằng tăng trưởng là kinh nghiệm bình thường của Cơ Đốc nhân, và điều đó cần thời gian. Như một đứa trẻ mới sinh phải lớn lên, Kinh Thánh bảo chúng ta “hãy ham thích sữa thiêng liêng của đạo, như trẻ con mới đẻ vậy, hầu cho anh em nhờ đó lớn lên mà được rỗi linh hồn” (1 Phi-e-rơ 2:2). Không ai trông đợi một đứa bé chạy marathon; chúng ta cũng chẳng nên suy sụp vì mình chưa trở thành con người mà mình hằng mong ước. Sự tăng trưởng diễn ra từ từ, thường không thấy được từng ngày, giống như một cái cây âm thầm thêm từng vòng gỗ.
Điều này giải phóng chúng ta khỏi hai sai lầm: thất vọng khi thấy mình tiến chậm, và kiêu ngạo khi thấy mình tiến nhanh. Đức Chúa Trời kiên nhẫn với tiến trình ấy, và chúng ta cũng nên như vậy. Ngài là “Đấng đã khởi làm việc lành trong anh em, sẽ làm trọn hết cho đến ngày của Đức Chúa Jêsus Christ” (Phi-líp 1:6). Rốt cuộc, sự tăng trưởng của bạn không tùy thuộc vào sức lực của bạn mà vào sự thành tín của Ngài; việc gì Ngài đã khởi sự, Ngài sẽ làm cho trọn. Vậy đừng so sánh mình với người khác, cũng đừng nản lòng vì những lần vấp ngã. Hãy cứ giữ mình đi đúng hướng, còn nhịp độ thì phó thác cho Đức Chúa Trời.
Hãy nuôi mình bằng Lời Đức Chúa Trời
Thân thể lớn lên nhờ thức ăn thế nào, thì linh hồn lớn lên nhờ được nuôi dưỡng bằng Kinh Thánh thể ấy. Không gì thay thế được thì giờ đều đặn với Kinh Thánh, nơi Đức Chúa Trời phán dạy, sửa trị, khích lệ và uốn nắn chúng ta. Tác giả thư Hê-bơ-rơ đã quở trách những tín hữu lẽ ra phải trưởng thành nhưng vẫn còn là trẻ con vì đã sao lãng Lời Chúa — họ vẫn còn “cần ăn sữa thay vì đồ ăn đặc,” trong khi đến lúc ấy lẽ ra họ đã phải làm thầy người khác (Hê-bơ-rơ 5:12–14). Sự trưởng thành thuộc linh đến với những ai tự rèn luyện mình trong Lời Chúa cho đến khi có thể tiêu hóa được những lẽ thật sâu nhiệm hơn.
Vậy hãy biến Kinh Thánh thành bánh hằng ngày của bạn. Hãy đọc, suy nghĩ, vâng theo, và để Lời ấy ở đầy dẫy trong bạn. Người nào “suy gẫm luật pháp ấy ngày và đêm” sẽ “như cây trồng gần dòng nước, Sanh bông trái theo thì tiết” (Thi Thiên 1:2–3). Bạn không thể lớn mạnh khi để linh hồn mình chịu đói, và dù bận rộn hoạt động đến đâu cũng không bù đắp được cho một quyển Kinh Thánh bị bỏ quên. Hãy nuôi dưỡng linh hồn, và linh hồn sẽ lớn lên.
Hãy gần gũi Đấng Christ, nguồn của mọi sự tăng trưởng
Mọi sự tăng trưởng thật đều tuôn chảy từ sự hiệp một với Chúa Giê-xu. Chúng ta không lớn lên bằng cách nghiến răng gắng gượng bằng sức riêng, nhưng bằng cách cứ gắn liền với Ngài, như nhánh gắn vào gốc nho. “Hãy cứ ở trong ta, thì ta sẽ ở trong các ngươi. Như nhánh nho, nếu không dính vào gốc nho, thì không tự mình kết quả được, cũng một lẽ ấy, nếu các ngươi chẳng cứ ở trong ta, thì cũng không kết quả được... ngoài ta, các ngươi chẳng làm chi được” (Giăng 15:4–5). Bí quyết của một đời sống kết quả không phải là nỗ lực tách rời khỏi Đấng Christ, mà là sự nương cậy nơi Ngài từng giây từng phút.
Phao-lô cũng nói như vậy: “Anh em đã nhận Đức Chúa Jêsus Christ thể nào, thì hãy bước đi trong Ngài thể ấy; hãy châm rễ và lập nền trong Ngài, lấy đức tin làm cho bền vững” (Cô-lô-se 2:6–7). Hãy để ý — chúng ta tăng trưởng theo cùng một cách chúng ta đã bắt đầu, là bởi đức tin nơi Đấng Christ và nương cậy ân điển Ngài. Tăng trưởng không phải là “tốt nghiệp” Phúc Âm để tiến lên một điều gì cao siêu hơn; đó là cắm rễ mình ngày càng sâu hơn vào chính Đấng Christ đã cứu chúng ta. Hãy ở gần Ngài trong sự cầu nguyện, trong Lời Ngài, bên bàn của Chúa, thì sự sống của Gốc Nho sẽ tuôn chảy vào nhánh.
Hãy hết lòng cầu nguyện
Sự cầu nguyện là hơi thở của linh hồn đang tăng trưởng. Qua sự cầu nguyện, chúng ta đến gần Đức Chúa Trời, trao mọi lo lắng cho Ngài, tìm kiếm sự giúp đỡ của Ngài, và được biến đổi trong sự hiện diện của Ngài. Một Cơ Đốc nhân không cầu nguyện sẽ là một Cơ Đốc nhân còi cọc, dù họ làm bao nhiêu việc khác đi nữa; còn một Cơ Đốc nhân biết cầu nguyện, dù yếu đuối ở những mặt khác, vẫn sẽ tăng trưởng. Sự cầu nguyện giữ cho đường liên lạc giữa linh hồn và nguồn sự sống của nó luôn thông suốt, và chính trong sự cầu nguyện, chúng ta ý thức rõ nhất việc mình nương cậy Đức Chúa Trời thay vì chính mình.
Để bắt đầu, bạn không cần cầu nguyện thật hùng hồn hay thật lâu; bạn chỉ cần cầu nguyện cách thành thật và đều đặn. Hãy dâng lên Đức Chúa Trời sự thờ phượng, sự xưng tội, những lời cầu xin và lòng biết ơn của bạn. Hãy trò chuyện với Ngài suốt cả ngày, không chỉ vào những giờ nhất định. Cũng như với Kinh Thánh, sự đều đặn quan trọng hơn cường độ. Một chút cầu nguyện dâng lên mỗi ngày qua nhiều năm sẽ uốn nắn linh hồn nhiều hơn những lần bùng lên thỉnh thoảng. Và sự cầu nguyện với Lời Chúa nuôi dưỡng lẫn nhau: chúng ta thưa với Đức Chúa Trời trong sự cầu nguyện, còn Ngài phán với chúng ta qua Lời Ngài, và cả hai cùng nhau là những động lực lớn lao của sự tăng trưởng.
Hãy theo đuổi sự thánh khiết và làm chết tội lỗi
Sự tăng trưởng cũng có một chiều kích đạo đức: chúng ta tăng trưởng khi ngày càng xa lánh tội lỗi và theo đuổi sự giống Đấng Christ. Phi-e-rơ liệt kê những phẩm chất phải ngày càng gia tăng trong chúng ta — “phải gắng hết sức thêm cho đức tin mình sự nhân đức, thêm cho nhân đức sự học thức, thêm cho học thức sự tiết độ, thêm cho tiết độ sự nhịn nhục, thêm cho nhịn nhục sự tin kính” và tình yêu thương (2 Phi-e-rơ 1:5–7). Rồi ông nói thêm: “nếu các điều đó có đủ trong anh em và đầy dẫy nữa, thì ắt chẳng để cho anh em ở dưng hoặc không kết quả” (2 Phi-e-rơ 1:8). Sự tăng trưởng thật bày tỏ ra qua một nhân cách được biến đổi.
Điều này có nghĩa là phải nghiêm túc với tội lỗi — không dung túng điều Đức Chúa Trời ghét, nhưng xưng ra, từ bỏ, và cộng tác với Đức Thánh Linh khi Ngài làm mới chúng ta. Phao-lô khuyên chúng ta hãy “tập tành sự tin kính,” vì dù sự luyện tập thân thể có chút ích lợi, thì “sự tin kính là ích cho mọi việc” (1 Ti-mô-thê 4:7–8). Chữ tập tành hàm ý sự nỗ lực và kỷ luật. Sự tăng trưởng không phải là thụ động; chúng ta phải tích cực lột bỏ con người cũ và mặc lấy con người mới, luôn luôn nương cậy ân điển. Sự thánh khiết và sự tăng trưởng đi đôi với nhau: chúng ta càng trưởng thành khi càng trở nên giống Đấng Christ.
Đừng đo sự tăng trưởng bằng cảm xúc
Một trong những điều làm nản lòng lớn nhất đối với sự tăng trưởng là đánh giá nó qua cảm xúc. Những ngày thấy lòng mình nóng cháy thuộc linh, chúng ta cho rằng mình đang phát triển mạnh; những ngày khô hạn, chúng ta kết luận rằng mình đang thất bại. Nhưng cảm xúc là thước đo kém cỏi của sự tăng trưởng. Sự trưởng thành thật thường đâm rễ sâu nhất trong những mùa khó khăn, khô khan về cảm xúc, khi chúng ta vẫn cứ tin cậy và vâng phục Đức Chúa Trời dù chẳng cảm thấy gì. “Vậy nên chúng ta chẳng ngã lòng, dầu người bề ngoài hư nát, nhưng người bề trong cứ đổi mới càng ngày càng hơn” (2 Cô-rinh-tô 4:16) — sự đổi mới ấy vẫn đang diễn ra ngay cả khi chúng ta không nhìn thấy.
Một thước đo tốt hơn cho sự tăng trưởng là bông trái: không phải chúng ta cảm thấy thế nào, nhưng là chúng ta ngày càng yêu thương, tha thứ, nhẫn nại và giống Đấng Christ ra sao. “Trái của Thánh Linh, ấy là lòng yêu thương, sự vui mừng, bình an, nhịn nhục, nhân từ, hiền lành, trung tín, mềm mại, tiết độ” (Ga-la-ti 5:22–23). Đừng hỏi “Tôi có cảm thấy mình thuộc linh hơn không?” mà hãy hỏi “Tôi có kiên nhẫn hơn trước không, mau tha thứ hơn, hiền hòa hơn, thành thật hơn, dâng mình cho Đức Chúa Trời nhiều hơn không?” Sự tăng trưởng được đo theo cách này thì vững vàng và chân thật hơn, và nó giúp chúng ta cứ tiến bước qua những chặng khô hạn mà cảm xúc sẽ cám dỗ chúng ta bỏ cuộc.
Hãy tăng trưởng giữa con dân Đức Chúa Trời
Không ai tăng trưởng tốt một mình. Đức Chúa Trời đã định cho đời sống Cơ Đốc được sống trong sự thông công của Hội Thánh, nơi chúng ta được dạy dỗ, khích lệ, sửa sai và nâng đỡ. Chúng ta phải cùng nhau lớn lên, “lấy lòng yêu thương nói ra lẽ chân thật” cho đến khi cả thân thể trưởng thành, khi mọi phần đều góp sức “tùy lượng sức mạnh của từng phần” (Ê-phê-sô 4:15–16). Những tín hữu tăng trưởng nhiều nhất thường là những người cắm rễ sâu trong một Hội Thánh lành mạnh, chứ không phải những người cố gắng đi một mình.
Vậy hãy gắn bó với một cộng đồng tín hữu, và mở lòng cho họ bước vào đời sống bạn. Hãy phục vụ và để người khác phục vụ mình, học hỏi từ những người đã đi trước, và giúp đỡ những người đi sau. Sắt mài nhọn sắt, và phần lớn việc Đức Chúa Trời uốn nắn chúng ta đến qua những người khác. Cơ Đốc nhân sống cô lập là người dễ tổn thương và chậm lớn; Cơ Đốc nhân gắn kết thì lớn lên trong mảnh đất mà Đức Chúa Trời đã dọn sẵn cho sự tăng trưởng.
Hãy cứ tiến bước — và phó thác mùa gặt cho Đức Chúa Trời
Sau cùng, sự tăng trưởng đòi hỏi lòng kiên trì. Sẽ có những mùa khô hạn, những lần thất bại, và những lúc bạn dường như đi giật lùi. Đừng bỏ cuộc. Hãy cứ nuôi mình bằng Lời Chúa, cứ cầu nguyện, cứ ở gần Đấng Christ, cứ xa lánh tội lỗi, cứ nhóm lại với con dân Đức Chúa Trời — và tin cậy Ngài sẽ làm công việc sâu nhiệm mà chỉ một mình Ngài làm được. Sự tăng trưởng thường thấy rõ nhất khi nhìn lại; khi nhìn lại qua nhiều năm, bạn sẽ thấy Ngài đã đưa bạn đi xa đến dường nào.
Hãy nhớ rằng mục tiêu không chỉ là tự hoàn thiện bản thân mà là trở nên giống Đấng Christ — ngày càng trở nên giống Đấng yêu thương bạn hơn. Và hãy nhớ rốt cuộc đây là công việc của ai: bạn trồng và tưới bằng những phương tiện bình thường này, nhưng Đức Chúa Trời làm cho lớn lên. Vậy hãy trung tín sử dụng các phương tiện ấy, kiên nhẫn với tiến trình, và ngước mắt lên Đấng đã hứa sẽ làm trọn điều Ngài đã khởi sự. Hạt giống Ngài đã gieo trong bạn sẽ lớn lên, trong thì giờ của Ngài, thành một cây sai trĩu quả.