Wakristo wengi wanaweza kusema jambo fulani kuhusu Mungu Baba na Mungu Mwana. Lakini linapokuja suala la Roho Mtakatifu, wengi huanza kusitasita — nguvu fulani, mvuto fulani, hisia fulani katika wimbo wa kuabudu. Hata hivyo Yesu alimzungumzia Roho kama zawadi kuu kuliko zote ambayo angeweza kuwaachia wafuasi wake, na maisha yote ya kanisa yanaendeshwa naye. Basi, Roho Mtakatifu ni nani hasa? Yeye si nini bali ni nani — na kumjua kunabadilisha kila kitu kuhusu jinsi unavyoishi maisha ya Kikristo.

Roho Mtakatifu ni Nafsi, si nguvu tu

Jambo la kwanza na la muhimu kuliko yote kusahihisha ni ile tabia ya kumzungumzia Roho kana kwamba ni “kitu.” Biblia haifanyi hivyo kamwe. Yesu daima anamtaja Roho kama “yeye,” nafsi hai, na anaeleza akitenda mambo ambayo nafsi pekee hutenda — kufundisha, kuongoza, kufariji, kuhuzunika. “Lakini yeye atakapokuja, huyo Roho wa kweli, atawaongoza awatie kwenye kweli yote … atanena” (Yohana 16:13). Unaweza kumhuzunisha: “msimhuzunishe yule Roho Mtakatifu wa Mungu” (Waefeso 4:30) — huwezi kuihuzunisha nguvu, bali ni nafsi inayokupenda tu unayoweza kuihuzunisha. R. A. Torrey, aliyeandika vitabu viwili kati ya vilivyo wazi zaidi kuwahi kuandikwa juu ya somo hili — Nafsi na Kazi ya Roho Mtakatifu na Ubatizo wa Roho Mtakatifu — alisisitiza kwamba sahihisho hili moja hubadilisha maisha ya Kikristo: lengo si kupata zaidi ya mvuto fulani, bali kumilikiwa na kuongozwa na Nafsi ya kiungu ambaye tayari anakaa ndani yetu.

Roho Mtakatifu ni Mungu

Roho si mshiriki mdogo wa Mungu wala kiumbe kilichoumbwa; yeye ni Mungu kikamilifu, Nafsi ya tatu ya Utatu mmoja. Petro alipomkabili Anania kwa kumwambia uongo “Roho Mtakatifu,” anasema papo hapo, “Hukuwaambia uongo wanadamu, bali Mungu” (Matendo 5:3–4) — kumwambia Roho uongo ni kumwambia Mungu uongo, kwa sababu Roho ni Mungu. Alikuwepo wakati wa uumbaji, “akitulia juu ya uso wa maji” (Mwanzo 1:2), naye anashiriki lile jina moja la kiungu ambalo kila mwamini hubatizwa ndani yake: “Baba, na Mwana, na Roho Mtakatifu” (Mathayo 28:19). Kwa hiyo kuwa na Roho si kuwa na baraka ndogo kuliko kuwa na Kristo; ni kuwa na Mungu mwenyewe akiishi ndani yako.

Roho Mtakatifu hufanya nini

Kazi ya Roho ni pana mno, lakini kuna nyuzi chache zinazopita katika yote. Kwanza, yeye ndiye anayetoa uzima wa kiroho — hakuna mtu anayezaliwa mara ya pili isipokuwa kwa Roho (Yohana 3:6). Kisha, ndani ya mwamini, huja kufanya makao yake: “mwili wenu ni hekalu la Roho Mtakatifu aliye ndani yenu, mliyepewa na Mungu” (1 Wakorintho 6:19). Tafakari jambo hilo: Mungu wa ulimwengu wote hawatembelei tu watu wake; anahamia kukaa nao.

Akiwa ndani, Roho hufanya kazi ile Yesu aliyoiahidi. Yeye ni Msaidizi wetu — “Nami nitamwomba Baba, naye atawapa Msaidizi mwingine, ili akae nanyi hata milele; ndiye Roho wa kweli” (Yohana 14:16–17). Yeye hufundisha, akiyafunua Maandiko na kutuongoza katika kweli (Yohana 16:13). Yeye hututia nguvu ili tushuhudie: “mtapokea nguvu, akiisha kuwajilia juu yenu Roho Mtakatifu” (Matendo 1:8). Yeye hutusaidia kuomba maneno yanapotuishia: “Roho naye hutusaidia udhaifu wetu … Roho mwenyewe hutuombea” (Warumi 8:26). Na kadiri muda unavyokwenda hubadilisha tabia yetu, akikuza ndani yetu “tunda la Roho” — “upendo, furaha, amani, uvumilivu, utu wema, fadhili, uaminifu, upole, kiasi” (Wagalatia 5:22–23). Catherine Booth, akihubiri juu ya Roho Mtakatifu, alilihimiza kanisa kuona kwamba udhaifu wake karibu kila mara ulitokana na kutoitegemea nguvu hii hii, ingawa ilikuwa tayari kwa ajili yake.

Roho na karama za kiroho

Roho yule yule anayekuza tunda hili pia hugawa karama — uwezo wanaopewa waamini ili kulijenga kanisa na kuwatumikia wengine. “Lakini kila mmoja hupewa ufunuo wa Roho kwa kufaidiana” (1 Wakorintho 12:7). Kila Mkristo ana angalau karama moja ya namna hiyo, naye Roho humgawia “kila mtu peke yake kama apendavyo yeye” (1 Wakorintho 12:11). Inafaa hapa kushika mambo mawili pamoja. Karama zina umuhimu — ndizo njia ambayo Roho huwaandaa watu wa kawaida kufanya zaidi ya wanavyoweza kwa nguvu zao wenyewe. Lakini Maandiko yanasisitiza kwa nguvu kwamba tunda lina umuhimu kuliko karama, kwa sababu karama zisizo na upendo ni kelele tu (1 Wakorintho 13:1). Kanisa lenye njaa ya nguvu ya Roho linapaswa kuwa na njaa angalau kiasi hicho hicho ya tabia yake. Roho hutoa karama ili tutumike; hukuza tunda ili atufanye tufanane na Kristo; naye anakusudia viwili hivi viende pamoja.

Machanganyiko ya kawaida kuhusu Roho

Makosa mawili yanafaa kutajwa. La kwanza ni kumfanya Roho kuwa hisia tu — kudhani kwamba yupo tu pale hisia zinapopanda juu, na hayupo katika majira ya ukame. Lakini Roho anakaa ndani ya kila mwamini daima; kuwepo kwake ni ukweli wa kuaminiwa, si hali ya moyo ya kukimbizwa. La pili ni kumchukulia kama nyongeza ya hiari kwa ajili ya Wakristo waliokomaa. Sivyo ilivyo. Hakuna maisha ya Kikristo hata kidogo bila Roho — “mtu awaye yote asipokuwa na Roho wa Kristo, huyu si wake” (Warumi 8:9). Swali kamwe si kama mwamini anaye Roho, bali kama Roho anammiliki mwamini kikamilifu.

Kwa nini Roho ni habari njema kiasi hiki

Fikiri maana ya jambo hili kwa maisha ya kawaida ya Kikristo. Hujaachwa umwige Yesu ukiwa mbali kwa nguvu ya utashi wako. Roho yule yule aliyemfufua Kristo kutoka kwa wafu anaishi ndani yako ili audhihirishe uzima wake kupitia kwako. Utakatifu si wewe kujikaza ili uwe mwema; ni Roho akizaa tunda lake unapojisalimisha kwake. Kuelewa si wewe kuifumbua Biblia kwa werevu wako; ni Roho akiiangaza. Maombi si wewe kupiga kelele katika ukimya; ni Roho akiyapeleka kwa Baba mauguzi yako. Maisha ya Kikristo hayakukusudiwa kamwe kuishiwa kwa rasilimali zako mwenyewe — na kwa Roho, si lazima yawe hivyo.

Jambo hili pia hubadilisha jinsi tunavyoliona lile ambalo wengi hulihisi kuwa la kukatisha tamaa kuliko yote katika kumfuata Yesu: pengo kati ya mtu wanayetamani kuwa na mtu walivyo. Roho ndiye jibu la Mungu kwa pengo hilo. Yeye si msimamizi mkali anayesimama juu yako akiwa na orodha ya kukagua; yeye ni Msaidizi mvumilivu anayefanya kazi ndani yako, akibadilisha tamaa zako kutoka ndani ili utii polepole uwe kitu unachokitaka badala ya kuwa tu kitu unacholazimika kukifanya. Paulo anaita hili kubadilishwa “toka utukufu hata utukufu, kama vile kutoka kwa Bwana, aliye Roho” (2 Wakorintho 3:18). Hujakwama. Uwepo wenyewe wa Mungu unafanya kazi ndani yako, naye haachi kazi aliyoianza.

Jinsi ya kuenenda pamoja na Roho Mtakatifu

Ikiwa Roho ni Nafsi anayekaa ndani yako, basi lengo ni uhusiano, si mbinu. Hizi ni njia chache za kuishi ukiandamana naye:

  • Mtegemee kwa makusudi. Anza siku ukikiri kwamba huwezi kuiishi kwa nguvu zako mwenyewe, na kumwomba Roho akujaze na kukuongoza. Paulo analiamuru: “mjazwe Roho” (Waefeso 5:18) — kujisalimisha kwa kuendelea, si tukio la mara moja tu.
  • Enenda kwa Roho. “Enendeni kwa Roho, wala hamtazitimiza kamwe tamaa za mwili” (Wagalatia 5:16). Utakatifu hauji kwa kujikaza kwa ngumi zilizokunjwa, bali kwa kumtegemea yeye kila dakika.
  • Usimhuzunishe. Kwa sababu yeye ni Nafsi anayekupenda, dhambi isiyotubiwa huujeruhi uhusiano (Waefeso 4:30). Usiache dhambi zirundikane; kuziungama huuweka ushirika kuwa na joto.
  • Jilishe Neno aliloliongoza. Roho na Maandiko hukubaliana daima; akili iliyolowa katika Biblia ndiyo akili anayoiongoza kwa urahisi zaidi.
  • Omba. “Baba aliye mbinguni hatazidi sana kuwapa Roho Mtakatifu hao wamwombao!” (Luka 11:13). Anafurahi kujibu.

Ikiwa yote haya yanaonekana kuwa mengi mno kuyapokea, usiyageuze kuwa jambo jingine la kulimudu. Kiini cha kuenenda pamoja na Roho ni hiki tu: mchukulie kama Nafsi aliye pamoja nawe daima, kama alivyo. Zungumza naye. Mtegemee kabla hujatenda. Mshukuru unapohisi msaada wake, na umrudie haraka unapoanguka. Mkristo anayejifunza kusema, mara mia kwa siku, “Roho Mtakatifu, nakuhitaji — niongoze,” anajifunza siri yote. Yeye si zawadi kwa wale waliokomaa kiroho; yeye ndiye mwenzi wa kudumu wa kila mwamini wa kawaida, aliyetolewa ili Mkristo yeyote asilazimike kamwe kuikabili hata saa moja peke yake.

Roho Mtakatifu si sehemu ya Mungu isiyoeleweka, isiyo na nafsi. Yeye ni Mungu mwenyewe, aliyekuja kuishi ndani ya watu wa kawaida — kuwafariji, kuwafundisha, kuwatia nguvu, na polepole kuwafanya wafanane na Yesu. Kumjua ni kugundua kwamba maisha ya Kikristo si kumwiga kwa upweke Bwana aliye mbali, bali ni maisha ya pamoja na Mungu aliye karibu, ambaye amehamia ndani ili akae daima. Hiyo ndiyo tofauti kati ya dini unayoibeba na Nafsi anayekubeba.