Unapokuwa katika maumivu ya kweli — utambuzi wa ugonjwa ambao hukutarajia, kaburi ambalo hukudhani ungalisimama mbele yake bado, ndoa inayovunjika mikononi mwako, ombi ambalo halijajibiwa kwa miaka mingi — agizo la “mtumaini Mungu tu” laweza kuonekana karibu kama ukatili. Umtumaini afanye nini? Hakukomesha kile kinachokuvunja.

Kwa hiyo yafaa kujua kwamba watu walioandika vitabu vya Kikristo vinavyodumu kuhusu mateso hawakuwa wakiandika kutoka mbali mahali penye faraja. Waliandika kutoka ndani yake. Na waliyoyagundua, tena na tena, ni kwamba kumtumaini Mungu katika mateso si hisia unayoitengeneza wala uso wa ujasiri unaoubandika juu ya jeraha. Ni jambo tulivu zaidi na thabiti zaidi: uamuzi wa kuendelea kushikamana na Mungu ambaye una sababu nzuri ya kuamini kwamba tayari amekushika. Hii ndiyo waliyojifunza.

Kumtumaini Mungu si kujifanya kwamba hakuumizi

Jambo la kwanza la kusema ndilo mara nyingi hupuuzwa: Biblia haikuombi kamwe kukana maumivu yako. Imejaa watu waliomtumaini Mungu na wakalia, wakabishana, na kuuliza “hata lini?” Theluthi moja ya Zaburi ni maombolezo. Lazaro alipokufa, “Yesu akalia” (Yohana 11:35) — mstari mfupi zaidi katika Biblia, na mmoja wa ile inayofariji zaidi, kwa sababu unamaanisha Mungu katika mwili hakusimama mbali na huzuni. Ayubu, akikwaruza vidonda vyake katika majivu, angeweza kusema pamoja “Ijapokuwa ataniua, bado nitamtumaini” na, kwa pumzi ileile, kuupeleka uchungu wake mbele za uso wa Mungu (Ayubu 13:15).

Kutumaini na uaminifu si mambo yanayopingana. Uaminifu ndipo tumaini la kweli lianzapo, kwa sababu Mungu ambaye huwezi kuwa mkweli naye si Mungu unayemtumaini kwa kweli — ni yule unayemsimamia. Nalo ni kwa wateseka kama hao hasa ndipo ahadi ije: “Bwana yu karibu nao waliovunjika moyo, na waliopondeka roho huwaokoa” (Zaburi 34:18). Si karibu na wale wanaojifanya. Karibu na waliovunjika.

Mungu anafanya kazi hata kwa lililo baya zaidi kuelekea wema

Thomas Watson, mchungaji Mpuritani aliyeondolewa katika mimbari yake na aliyejua miaka migumu, aliandika kitabu kizima juu ya mstari mmoja tu: “Nasi twajua ya kuwa katika mambo yote Mungu hufanya kazi pamoja na wale wampendao kwa wema wao” (Warumi 8:28). Kichwa cha kitabu chake kinakisema wazi — All Things for Good.

Watson ni mwangalifu kuhusu maana ya jambo hili na yasiyo maana yake. Halimaanishi kwamba mateso yenyewe ni mema, wala kwamba lazima uite uovu kuwa baraka. Yamaanisha kwamba Mungu ni fundi mwenye ustadi wa kutosha kukichukua hata kile kinachokudhuru na kukielekeza kwa wema ambao huwezi kuuona bado. Anatumia taswira ya kale ya mfua dhahabu: moto si adui wa dhahabu; ndiyo njia ambayo uchafu hulegea na dhahabu husafika. Maumivu ni ya kweli. Lakini si neno la mwisho, wala hayakosi kusudi mikononi mwa Yule anayeyaruhusu.

Faraja unayoihitaji ni Mtu, si maelezo

Tunapoteseka, kwa kawaida tunachotaka ni jibu la “kwa nini?” Kile ambacho Mungu hutoa mara nyingi zaidi ni yeye mwenyewe. Hannah Whitall Smith, aliyewazika wanne kati ya watoto wake saba, aliandika kitabu ambacho kichwa chake ndicho hoja yake yote: The God of All Comfort. Alikuwa amejifunza jambo hilo kutoka kwa Paulo, ambaye anamsifu “Baba wa rehema, Mungu wa faraja yote, atufarijie katika dhiki zetu zote” (2 Wakorintho 1:3–4).

Maelezo, hata yaliyo ya kweli, hayaushiki moyo unaovunjika; Mtu ndiye aushikaye. Shauri la Smith si kungoja hadi uelewe kabla ya kutumaini, bali kumwacha Mungu awe wa kutosha kabla hujaelewa lolote kabisa. Faraja, asisitiza, si kuondolewa kwa taabu bali ni ukaribu wa Mungu ndani yake — nao ukaribu huo unapatikana sasa, gizani, kabla ya swali hata moja kujibiwa.

Lililo la maana si uzito wa shinikizo, bali mahali linapokaa

Hudson Taylor alitumia miaka hamsini akiwa mmisionari nchini China na akazika mke na watoto kadhaa huko. Alijua shinikizo lenye kuponda — naye akaacha mojawapo ya maneno ya kuweka huru kwa utulivu zaidi yaliyowahi kusemwa kuhusu jambo hilo:

Kwa kweli, haijalishi shinikizo ni kubwa kiasi gani. Lililo la maana ni mahali shinikizo lilipo. Hakikisha kamwe haliingii kati yako na Bwana — ndipo, kadiri shinikizo lizidivyo kuwa kubwa, ndivyo linavyokusukuma zaidi kifuani mwake.Hudson Taylor

Hii si hila ya kujisikia maumivu kidogo. Ni kubadili mwelekeo. Mateso yatakushinikiza; swali ni yakuelekeza upande gani. Mungu alikuwa ameahidi vivyo hivyo kupitia Isaya: “Upitapo katika maji nitakuwa pamoja nawe; na katika mito, haitakugharikisha; upitapo katika moto hutateketea” (Isaya 43:2). Si ikiwa maji yatakuja, bali wakati yatakapokuja — nayo ahadi si kusamehewa moto bali kuwako kwake ndani yake.

Kujifunza kulibusu wimbi

Charles Spurgeon, mhubiri maarufu zaidi wa karne yake, aliishi na msongo wa mawazo wa maisha yote na ugonjwa wenye maumivu. Imani haikuyafanya kamwe mateso kuwa jambo la kinadharia kwake. Naye alisema jambo ambalo tangu wakati huo limewaimarisha wateseka wasiohesabika:

Nimejifunza kulibusu wimbi linalonitupa juu ya Mwamba wa Milele.Charles Spurgeon

Hasemi kwamba wimbi ni la upole, wala kwamba amekoma kulihisi. Anasema kwamba lilelile wimbi linalomwangusha chini pia linamtupa juu ya kile kitu kimoja kisichotikisika — Kristo, ule Mwamba. Katika hubiri lake Consolation in the Furnace, Spurgeon anawakumbusha wateseka kwamba Mungu hayupo mbali na moto bali yupo ndani yake, kama alivyokuwa pamoja na wale watu watatu katika tanuru la Nebukadneza. Naye akaitegemea, kama sote ni lazima tuitegemee, neema ambayo Mungu alimpa Paulo katika mateso yake yasiyoondolewa: “Neema yangu yakutosha, kwa maana uweza wangu hukamilishwa katika udhaifu” (2 Wakorintho 12:9).

Lakini itakuwaje kama hali haitaboreka?

Mengi yanayoitwa faraja kwa siri hudhania kwamba taabu itaondoka — shikilia, nayo dhoruba itapita. Lakini baadhi ya dhoruba hazipiti. Ugonjwa ni wa kudumu. Mtu harudi. Ombi, baada ya miaka mingi, bado halijajibiwa. Ndipo je?

Hapa Biblia ni ya kweli zaidi kuliko sehemu kubwa ya kutia moyo kwetu. Paulo alimsihi Mungu mara tatu aliondoe “mwiba katika mwili wake,” naye Mungu akasema hapana — si kwa sababu hakumpenda Paulo, bali kwa sababu alikuwa na kitu bora kuliko kukiondoa cha kumpa: “Neema yangu yakutosha, kwa maana uweza wangu hukamilishwa katika udhaifu” (2 Wakorintho 12:9). Mwiba ukabaki. Neema ikaja. Ayubu, kwa upande wake, hakupata kamwe maelezo aliyoyadai; Mungu alimjibu si kwa sababu bali kwa nafsi yake mwenyewe, na ilitosha. Nazo zaburi zisizohesabika hazimalizii kwa tatizo kutatuliwa bali kwa mteseka kuchagua, gizani, kumtumaini Mungu hata hivyo.

Hii ndiyo namna ya ndani zaidi ya kutumaini, na yenye gharama kubwa zaidi: kuendelea kushikamana wakati kile ulichokiomba hakitolewi, ukiamini kwamba Mungu anayezuia zawadi ndogo anatoa iliyo kubwa zaidi ambayo huwezi kuiona bado. Halimaanishi kujifanya kwamba hasara ni sawa. Yamaanisha kusema, pamoja na Ayubu, “Ijapokuwa ataniua, bado nitamtumaini” (Ayubu 13:15) — kwamba hata kama hali haitaboreka kamwe upande huu wa umilele, Mungu bado ni mwema, bado yu karibu, na bado anastahili kutumainiwa. Aina hiyo ya kutumaini si ya asili. Hufuliwa, taratibu, katika ule ule moto unaoonekana kuwa unaiharibu.

Jinsi ya kumtumaini Mungu kwelikweli leo

Hakuna lolote la haya linalotokea mara moja. Lakini waandishi walewale walioteseka wanaacha hatua chache za kimatendo, zinazoweza kurudiwa, kwa ajili ya siku uliyomo hasa:

  • Mwambie Mungu ukweli. Omba maombolezo, si maonyesho. “Hata lini?” ni ombi. Aweza kuustahimili uaminifu wako vizuri zaidi kuliko kujifanya kwako.
  • Kaa karibu na neno lake, hasa linapoonekana kavu. Unafanya urafiki naye hadi ardhi chini ya miguu yako iimarike. Mstari mmoja tu watosha kwa siku ngumu.
  • Usiubebe peke yako. Mateso hutenga; hiyo ni sehemu ya jinsi yanavyofanya kazi. Waache mwili wa Kristo ukuombee na kukaa pamoja nawe.
  • Ichukue siku moja baada ya nyingine. Rehema zake “ni mpya kila asubuhi” (Maombolezo 3:22–23) — riziki ya leo kwa taabu ya leo. Usijaribu kumtumaini kwa ajili ya wakati ujao wote kwa mara moja.
  • Tazama nyuma. Kumbuka nyakati ambazo tayari amekubeba kupitia yale uliyokuwa na hakika yangekumaliza. Tumaini linalokumbuka ni gumu zaidi kutikiswa.

Kumtumaini Mungu katika mateso, mwishoni, si kutokuwepo kwa maumivu wala si kutengeneza nguvu. Ni uamuzi — unaofanywa upya kila asubuhi, wakati mwingine kila saa — wa kuendelea kuushika mkono unaokushika. “Mungu kwetu sisi ni kimbilio na nguvu, msaada utakaoonekana tele wakati wa mateso” (Zaburi 46:1). Si lazima ujisikie una nguvu. Unatakiwa tu usiache — na hata mshiko wako, katika siku zilizo ngumu zaidi, unashikiliwa na mshiko wenye nguvu kuliko wako.