Ekitabo
Olumuli Olubetense
N’Olutambi Olunyooka
Richard Sibbes · 1577–1635
28 essuula · essaawa 2 eddakiika 25 ez’okusoma · Kizibu · Era mu nnimi 8
Soma ku bwereere · Tewetaaga akawunti
Ku kitabo kino
Sibbes akwata olunyiriri lumu okuva mu Isaaya, Matayo lw’ajuliza ku Kristo — “Talimenya lumuli lubetentefu oba okuzikiza olutambi olwaka empola ennyo” — n’awandiika ekitabo kyonna eri abantu abatya nti baasukka ewala nnyo. Ensonga ye eri nti okubetentebwa si bujulirwa obubalumiriza, era nti okukkiriza okuli omukka gwokka nga tekuliiko lulimi lwa muliro kukyali muliro.
Sibbes yabuuliranga mu London mu myaka gya 1620, eri omulembe ogwakuzibwa mu ngeri y’okwekebera okunoonyereza ennyo okwali kuyinza okusuula omuntu mu kuggwaamu ssuubi — abakkiriza abaayigirizibwa okunoonya obujulirwa bw’ekisa mu bo bennyini ne basanga kitono. Kino kwe kutereeza okw’obusumba okw’ekyo, okuva munda mu nnono y’emu: si kutwala kibi ng’ekitali kikulu, wabula ekifo ekirala eky’okunoonyamu okukakasibwa.
Ebitundu byombi eby’ekifaananyi bikulu gy’ali. Olumuli olubetense si lumenyefu, era olutambi olunyooka lwe lutambi olwazikira naye nga lukyalimu omuliro: ekirabika ng’okulemererwa, mu ngeri gy’akitegeeramu, kye kintu kyennyini ekikuumibwa nga kyaka. Yeegendereza obutakifuula kya buseere — alina bingi by’ayogera ku butatwala bugayaavu ng’obunafu — naye ekkubo ly’ekitabo kyonna liri nti Kristo tamalawo ekyo ekyamala okwonooneka.
Richard Baxter yakisoma ng’alina emyaka kkumi n’etaano era n’agamba nti kye kyaleeta enjawulo: “Sibbes yanzigulira okusingawo okwagala kwa Katonda, n’ampa okutegeera okulamu okusingawo ku kyama ky’okununulibwa n’obunene bw’ebbanja lye nnina eri Yesu Kristo.” Kibadde kikola kye kimu eri abasomi abali mu mbeera eyo okuva olwo, era kimpi.
NNABBI Isaaya bwe yasitulibwa n’atwalibwa ku biwaawaatiro by’omwoyo gw’obunnabbi, abuuka ebiseera byonna ebyali wakati we n’okulabika kwa Yesu Kristo mu mubiri, n’alaba n’eriiso ly’obunnabbi era n’eriiso ly’okukkiriza, Kristo ng’ali awo, n’amwanjula mu linnya lya Katonda eri eriiso ery’omwoyo ery’abalala, mu bigambo bino, Laba Omuweereza wange, ggwe neerondera, n’ebirala. Ekifo kino Omutukuvu Matayo akijuliza ng’ekituukiridde kaakano mu Kristo.
Ebirimu
- 1 Ekyawandiikibwa kibikkulwa era kigabanyizibwa. Olumuli kye ki, n’okubetentebwa kye ki 4 eddakiika
- 2 Abo Kristo b’akolagana nabo babetentefu 2 eddakiika
- 3 Kristo talimenya Lumuli Lubetentefu 4 eddakiika
- 4 Obubonero bw’oyo abetenteddwa ddala. Engeri n’ekipimo ky’okubetentebwa, n’okubudaabudibwa kw’abo abali bwe batyo 6 eddakiika
- 5 Ekisa kitono ku ntandikwa 2 eddakiika
- 28 Mugume, mweyongere mu maaso n’essanyu, nga mukakafu okuwangula 8 eddakiika
Enkyusa
Ebibuuzo n'Eby'okuddamu
Ekitabo Olumuli Olubetense kyogera ku ki?
Richard Sibbes akwata olunyiriri lumu okuva mu Isaaya, Matayo lw’ajuliza ku Kristo — olumuli olubetense talirumenya, n’olutambi olunyooka talirizikiza — n’awandiika ekitabo kyonna eri abantu abatya nti baasukka ewala nnyo. Kyafulumizibwa mu 1630, era kiwoza nti okubetentebwa si bujulirwa obubalumiriza, era nti okukkiriza okuli omukka gwokka nga tekuliiko lulimi lwa muliro kukyali muliro.
Ebifaananyi by’olumuli olubetense n’olutambi olunyooka bitegeeza ki?
Ebitundu byombi eby’ekifaananyi bikulu eri Sibbes. Olumuli olubetense si lumenyefu, era olutambi olunyooka lwe lutambi olwazikira naye nga lukyalimu omuliro. Ekirabika eri abaweddemu amaanyi ng’okulemererwa, mu ngeri gy’akitegeeramu, kye kintu kyennyini ekikuumibwa nga kyaka — era ekisuubizo kiri nti Kristo tamalawo ekyo ekyamala okwonooneka.
Ekitabo kyawandiikirwa ani?
Kyawandiikirwa abaweddemu amaanyi, abakyuse ekitundu, n’abakooye mu mwoyo — kye kisinga obugonvu mu bitabo by’Abapuritani eby’edda, ekitakkiriza wadde akaseera akamu okunyigiriza ennyo oyo eyamala okukutama. Sibbes awandiikira abasomi abali kumpi okuzikira, era agaana okwongera obuzito ku mugugu ogwamala okusemberera okuzikiza omuliro.
Lwaki ekitabo ng’ekyo kyali kyetaagisa mu mulembe gwa Sibbes?
Sibbes yabuuliranga mu London mu myaka gya 1620 eri omulembe ogwakuzibwa mu ngeri y’okwekebera okunoonyereza ennyo okwali kuyinza okusuula omuntu mu kuggwaamu ssuubi — abakkiriza abaayigirizibwa okunoonya obujulirwa bw’ekisa mu bo bennyini ne basanga kitono. Olumuli Olubetense kwe kutereeza okw’obusumba okw’ekyo, okuweebwa okuva munda mu nnono y’emu: si kutwala kibi ng’ekitali kikulu, wabula ekifo ekirala eky’okunoonyamu okukakasibwa.
Ekitabo kifuula ekisa ekya buseere?
Nedda. Sibbes yeegendereza obutakikola, era alina bingi by’ayogera ku butatwala bugayaavu ng’obunafu oba okwekwasa ekibi ng’obunafu obwa bulijjo. Obugonvu buno si kusonyiwa butali bwegendereza; bugendereddwamu ddala omuntu atwala ekibi nga kikulu era ng’akibetentebwamu, era ekkubo ly’ekitabo kyonna liri nti Kristo tajja kuzikiza kukkiriza okukyalimu omuliro gwonna ne bwe guba mutono.
Ekitabo kyakwata kitya ku Richard Baxter?
Richard Baxter yakisoma ng’alina emyaka nga kkumi n’etaano era n’agamba nti kye kyaleeta enjawulo mu bulamu bwe: "yanzigulira okusingawo okwagala kwa Katonda," bwe yawandiika, "n’ampa okutegeera okulamu okusingawo ku kyama ky’okununulibwa n’obunene bw’ebbanja lye nnina eri Yesu Kristo." Kibadde kikola kye kimu eri abasomi abali mu mbeera eyo okuva olwo.
Ensonga yaakyo enkulu ku kukakasibwa y’eruwa?
Sibbes akyusa omukkiriza alwanagana gy’asaanye okunoonyeza okukakasibwa — okuva ku maanyi g’okukkiriza kwe yennyini okudda ku bugonvu bwa Kristo eri okukkiriza okunafu. Okukakasibwa tekwesigama ku ngeri omuliro gye gwakamu, wabula ku kisuubizo nti talizikiza wadde omuliro ogusinga obutono, ekisumulula omusomi okuva mu kwepima okutuusa lw’aggwaamu essuubi.
Kitabo kiwanvu?
Nedda — kimpi, era ekyo kye kimu ku bikifuula eky’omugaso. Obumpi bwakyo bukifuula kyangu okukiteeka mu mikono gy’omuntu ali mu kuggwaamu amaanyi kwennyini kwe kyogerako, era kyangu okukiddira ng’okuggwaamu amaanyi okwo kukomyewo.
Ku biwandiiko bino
- Okuvvuunula
- Byavvuunulwa okuva mu kitabo eky’Olungereza
- Ekibikka
- Jules Dupré, “Marshland” (1860s-1870s). The Cleveland Museum of Art, CC0.
- Byasembayo okulongoosebwa
- 2 Novemba 2026
- Eddembe
- Ebiwandiiko bino bya bonna (tebikyalina nnannyini ddembe). Ebiragiro by'Okukozesa
Laga ensibuko y’ekitabo kino
Koppa ensibuko mu ngeri gy’oyagala.
- MLA
- Sibbes, Richard. Olumuli Olubetense. Ochorus, https://ochorus.com/lg/books/the-bruised-reed/.
- Chicago
- Sibbes, Richard. Olumuli Olubetense. Ochorus. https://ochorus.com/lg/books/the-bruised-reed/.
- Chicago footnote
- Richard Sibbes, Olumuli Olubetense (Ochorus), https://ochorus.com/lg/books/the-bruised-reed/.
- BibTeX
- @book{sibbesolumuli, author = {Sibbes, Richard}, title = {{Olumuli Olubetense}}, publisher = {Ochorus}, url = {https://ochorus.com/lg/books/the-bruised-reed/} }

