Olumuli Olubetense
Obubonero bw’olutambi olunyooka Kristo bw’atalizikiza

Essuula 11 · eddakiika 8 ez’okusoma · eddakiika 11 ez’okuwuliriza

Obubonero bw’olutambi olunyooka Kristo bw’atalizikiza

EBYO bwe tumala okubiteekawo, kaakano ka tumanye, olw’okwekebera, nti: Ekisooka, bwe wabaawo omuliro omutukuvu gwonna mu ffe, gukoleezebwa okuva mu ggulu Kitaffe ow’ebyaka, oyo eyagamba nti, Omusana gwake mu kizikiza (2 Abakkolinso 4:6). Nga bwe gukoleezebwa nga tukozesa engeri Katonda ze yateekawo, bwe gutyo bwe guliisibwa. Ekitangaala ekiri mu ffe n’ekitangaala ekiri mu kigambo bisibuka kimu mu kinnaakyo, era byombi biva mu Mwoyo Omutukuvu; noolwekyo abo abatafaayo ku kigambo, kiri bwe kityo kubanga temuli kitangaala mu bo, mazima obudde tebugenda kubakeerera (Isaaya 8:20). Amazima ag’omu ggulu geetaaga ekitangaala eky’omu ggulu okugategeera. Abantu ab’obutonde balaba ebintu eby’omu ggulu, naye si mu kitangaala kyabyo ekituufu, wabula mu kitangaala ekya wansi; Katonda mu buli muntu akyuse ateeka ekitangaala mu liiso ly’emmeeme ye, ekigeraageranye n’ekitangaala ky’amazima agamubikkuliddwa. Eriiso ery’omubiri teririlaba bintu bya mwoyo n’akatono.

Eky’okubiri, ekitangaala kya Katonda ekisinga obutono kiba n’ebbugumu mu kigero ekimu : ekitangaala mu kutegeera kizaala ebbugumu ery’okwagala mu nneewulira. Mu kigero okutegeera okutukuziddwa mwe kulaba ekintu nga kya mazima, oba nga kirungi, mu kigero ekyo kyennyini okwagala kw’omuntu kwe kukikwatirawo. Ekitangaala ekinafu kizaala okwegomba okunafu ; ekitangaala eky’amaanyi, okwegomba okw’amaanyi. Ekitangaala eky’omwoyo ekitono kiba n’amaanyi agamala okuddamu empaka ez’amaanyi ez’omubiri n’omusaayi, n’okulaba ebisikiriza byonna eby’ensi n’ebiziyiza ebikiwakanya nga biyitamu, n’ebiraga nga bya wansi nnyo okusinga ebintu eby’omu ggulu bye kitunuulira.

Ekitangaala kyonna ekitali kya mwoyo, olw’okuba tekirina maanyi g’ekisa ekitukuza, kigonda eri buli kikemo ekitono, naddala nga kikwatagana era kituukana n’okwegomba kw’omuntu yennyini. Eno y’ensonga lwaki Abakristaayo abalina ekitangaala ekitono mu bungi, naye nga kya mu ggulu mu mutindo, banywerera, so ng’abantu abalina okutegeera okugazi bagwa.

Okuwangula kuno okw’ekitangaala mu mmeeme kuli bwe kutyo kubanga, wamu n’omwoyo ogw’okumulisa, mu batya Katonda mubaamu n’omwoyo ogw’amaanyi, (2 Timoseewo 1:7), okujeemulula omutima gugondere amazima agabikkuliddwa, n’okuteeka mu kwagala kw’omuntu obuwoomi n’okwegomba okutuukana n’obulungi bw’amazima; bwe kitaba bwe kityo, okwagala kw’obutonde obwereere kwandisituka okulwanyisa amazima agasukka obutonde, ng’akukyawa era nga kugalinamu obulabe. Mu batya Katonda, amazima amatukuvu gabatuukako mu ngeri ey’okuwooma; abantu ab’ekisa baba n’olulimi olw’omwoyo, era n’eriiso ery’omwoyo. Ekisa kikyusa obuwoomi, Eky’okusatu, awo ekitangaala kino eky’omu ggulu we kikoleezeddwa, kiraga ekkubo ettuufu. Kubanga kyaweebwa olw’omulimu ogwo, okutulaga ekkubo erisinga obulungi, n’okutuluŋŋamya mu mbeera ez’enjawulo ez’obulamu: bwe kitaba bwe kityo, kiba kitangaala bitangaala, ekiweebwa olw’obulungi bw’abalala bwokka. Abamu balina ekitangaala eky’okumanya, naye tebakigoberera, wabula baluŋŋamizibwa amagezi ag’omubiri n’enkwe : nga bali nnabbi b’ayogerako, Naye mmwe mwenna abakoleeza omuliro, ne mwekoleereza ettaala z’omuliro, mutambulire mu kitangaala ky’omuliro gwammwe, ne mu kitangaala kye ttaala ze mukoleezeza. Naye kino kye munaafuna okuva mu mukono gwange; muligalamira mu nnaku. (Isaaya 50:11). Katonda asanyuka okutabula amagezi ag’omubiri, kubanga mulabe gy’ali era ganyaga obuyinza bwe obw’enjawulo, oyo Katonda omu yekka ow’amagezi. Noolwekyo tuteekwa okutambulira mu kitangaala kye, so si mu muliro gwaffe ffekka ogubuubuuka. Katonda y’ateekwa okukoleeza ettaala yaffe, Okoleezezza ettaala yange (Zabbuli 18:28), oba si ekyo tunaasigala mu kizikiza. Ensasi ezo ezitakoleezeddwa kuva mu ggulu tezirina maanyi gamala kutuziyiza kugalamira mu nnaku, newaakubadde nga zibuubuuka era nga zeeraga okusinga ekitangaala ekiva waggulu, ng’abalalu bwe bakola ebikulu okusinga abatali balalu, naye mu maanyi ag’obulimba; bwe gutyo n’essanyu eriyitiridde ery’abantu bano lisibuka mu kitangaala eky’obulimba, ettabaaza y’abakozi b’ebibi erizikizibwa.

Ekitangaala abantu abamu kye balina kiri ng’okumyansa kw’eggulu, okubaleka nga bali mu kizikiza okusinga edda oluvannyuma lw’okwakaayakana okw’amangu. Basobola okwagala ekitangaala nga kyaka, naye ne bakikyawa nga kibabikkula era nga kibaluŋŋamya. Ekitangaala ekitukuvu ekitono kisobozesa omuntu okukuuma ekigambo, n’obutalyamu nkwe ddiini, n’obutegaana linnya lya Kristo, nga Kristo bw’ayogera ku Kkanisa ey’omu Firaderufiya, (Okubikkulirwa 3:2).

Eky’okuna, omuliro guno we guli, gwawula ebintu eby’engeri ez’enjawulo, era gulaga enjawulo wakati w’ebintu, nga zaabu n’ebisaaniiko. Gwawula wakati w’omubiri n’omwoyo, ne gulaga nti kino kya butonde, kino kya kisa. Mu kikolwa ekibi si buli kimu nti kibi, wadde mu kikolwa ekirungi buli kimu nti kirungi. Waliwo zaabu mu jjinja lyayo, Katonda n’Omwoyo we ali mu ffe gw’asobola okwawula. Omutima gw’omuntu ow’omubiri guli ng’ekkomera ery’ekizikiza, omutali kirabika okuggyako entiisa n’akavuyo; ekitangaala kino kitufuula ab’okutegeera era abeetoowaze, nga tulabye bulungi obulongoofu bwa Katonda, n’obutali bulongoofu bwaffe ffennyini ; era kitusobozesa okwawula omulimu gw’Omwoyo mu muntu omulala.

Eky’okutaano, omuntu nga bw’aba ow’omwoyo, ekitangaala bwe kimusanyusa bwe kityo, kubanga ayagala okulaba ekintu kyonna ekikyamu alyoke akitereeze, n’obuweereza obulala bwonna obubikkuddwa alyoke abukole, kubanga mu mazima akyawa ekibi era ayagala ekirungi: bw’akola ekikontana n’ekitangaala ekimulagiddwa, amangu ddala akomezebwawo, kubanga ekitangaala kirina munywanyi munda mu ye. Noolwekyo, bw’alaba ku nsobi ye katono, amangu ddala awuliriza okubuulirirwa, nga Dawudi bwe yali mu kigendererwa kye eky’okutta Nabali, n’oluvannyuma n’atendereza Katonda, Mukama Katonda wa Isirayiri atenderezebwe, bwe yaziyizibwa mu kkubo ebbi, (1 Samwiri 25:32).

Mu muntu ow’omubiri ekitangaala kimuyingirira, naye afuba okuggalawo emiryango, tasanyuka kujja eri ekitangaala. Tekiyinzika, Omwoyo ow’ekisa nga tannagonza mutima, omutima obutayonoona nga gukontana n’ekitangaala, oba nga gukiziyiza, oba nga gukisiba mu kkomera wansi w’okwegomba okwa wansi, ne gukiziika ng’olwatuuka mu ttaka; oba nga gukinyoola, ne gukifuula omubaka n’omusigire w’omubiri, okunoonya empaka ez’okugwolereza, oba nga gukozesa bubi ekitangaala ekitono ekyo kye balina, okuziyiza ekitangaala ekisingawo, ekya waggulu, era ekisinga okuba eky’omu ggulu, ne bakomekkereza nga ekitangaala kye balina bakifudde omukulembeze abaggya mu kkubo okubatwala mu kizikiza ekikutte. Era ensonga eri nti kubanga tekirina mukwano munda, emmeeme eri mu mbeera ekontana nakyo ; era ekitangaala bulijjo kiziyiza emirembe egy’ekibi abantu gye baagala okwegamba: kye tuva tulaba nti emirundi mingi kyongera okusunguwaza abantu, ng’omusana ogw’omu kiseera ky’enkuba bwe guleeta omusujja, kubanga gusiikuula amazzi g’omubiri, so tegugamalawo. Tewali kintu mu nsi ekisinga obutaba na mirembe, okusinga omutima gw’omuntu omubi, atuula wansi w’engeri z’okumanya, okutuusa lw’azikiza ettaala ng’omubbi alyoke ayonoone nga talina kimunenya nnyo. Ekitangaala eky’omwoyo kirambulukufu, kiraba ekirungi eky’omwoyo, nga kikituusa ku ffe ffennyini; naye ekitangaala ekya bulijjo kitabulatabula, era kireka ekibi nga kiwummudde, Omuliro we guli mu kigero kyonna, gujja kulwanyisa ekintu ekigukontana nakyo: Katonda yateeka obukyayi obutayinza kutabaganyizibwa wakati w’ekitangaala n’ekizikiza okuva ku ntandikwa, era bw’atyo wakati w’ekirungi n’ekibi, omubiri n’omwoyo, bino byombi bikontana (Abaggalatiya 5:17). Ekisa tekiryegatta na kibi, nga n’omuliro bwe gutegatta na mazzi. Omuliro tegutabika na kintu kigukontana, wabula gukuuma obulongoofu bwagwo, era tegwonooneka ng’ebintu ebirala bwe byonooneka. Noolwekyo abo abawolereza era abakola enkwe olw’eddembe ly’omubiri, beeraga: nga bannaggwanga eri obulamu bwa Katonda. Olw’olutalo luno abantu ab’ekisa emirundi mingi beemulugunya nti tebalina kisa, naye beekontanya bokka mu kwemulugunya kwabwe; ng’omuntu alaba bwe yandyemulugunyizza nti tasobola kulaba, oba ne yeemulugunya nti yeebase, so ng’okwemulugunya okwo kwennyini, okusibuka mu kunyiigira ekibi, kulaga nti mu ye mulimu ekintu ekikontana n’ekibi. Omufu ayinza okwemulugunya? Ebintu ebimu, newaakubadde nga bibi mu byo byokka, naye biraga ekirungi ; ng’omukka bwe gulaga nti waliwo omuliro. Ebituli ebivaayo ku mubiri biraga amaanyi g’obutonde. Obunafu obumu bulaga ebirungi bingi okusinga ebikolwa ebimu ebirabika ng’ebirungi ; obusungu obuyitiridde mu kuwakanya ekibi, newaakubadde nga tebusaanye kuwolerezebwa, naye bulaga omwoyo omulungi okusinga embeera ey’akasirise, ng’eriwo ensonga entuufu ey’okutabuka, Kirungi amazzi gakulukute nga gali ne ttaka katono, okusinga obutakulukuta n’akatono. Yobu yalina ekisa kingi mu kutabuka kwe, okusinga mikwano gye mu nneeyisa yaabwe eyalabika ng’ey’amagezi. Ebikolwa ebiriko enziro y’obunafu obumu bikkirizibwa okusinga ebikolwa eby’okwetuusaako obutuusa.

Omuliro, we guli mu kigero ekisinga obutono, gubaako kye gukola mu kigero ekimu; bwe kityo ekisa ekisinga obutono kibaako kye kikola, kubanga kisibuka mu Mwoyo wa Katonda, oyo olw’engeri ye ey’okukola, gw’ageraageranyizibwa ku muliro. Weewaawo, ne mu bibi, nga kirabika tewali kikola okuggyako obwonoonefu, naye waliwo ensibuko ekikontana nabwo, emenya amaanyi g’ekibi, ekibi ne kitaba ekibi ddala. okusukkiridde, nga bwe kiri mu abo ab’omubiri, (Abaruumi 7:13).

Omuliro gugonza ebyuma ne gubifuula ebiweweevu ebisobola okuweesebwa, n’ekisa bwe kityo, we kitandikidde ; kikolera mu mutima ne gugonda era ne gwetegekera buli kabonero akalungi. Emyoyo egitaweweevu giraga nti tegiri wadde olutambi olunyooka.

Omuliro gufuula buli kintu, nga bwe gusobola, omuliro; bwe kityo ekisa kifuba okuzaala akabonero ke kamu mu balala, n’okufuula abangi nga bwe kisobola abalungi: era ekisa kikozesa mu ngeri ey’ekisa n’ebintu eby’obutonde n’eby’ensi, ne kibifuula eby’omwoyo: omuntu omulala ky’akola nga kya mpisa bupisa, omuntu ow’ekisa akikola mu butukuvu. Oba alya oba anywa, oba kyonna ky’akola, byonna abikola olw’ekitiibwa kya Katonda, ng’afuula buli kintu ekiyamba okutuuka ku kigendererwa ekisembayo.

Ensasi mu butonde bwazo zibuuka waggulu; bwe kityo omwoyo ow’ekisa atwala emmeeme eri eggulu, n’ateeka mu maaso gaffe ebigendererwa ebitukuvu era eby’omu ggulu: nga bwe kyakoleezebwa kuva mu ggulu, bwe kityo kitukomyawo mu ggulu. Ekitundu kigoberera ekyo kyonna: omuliro gulinnya waggulu, bwe kityo na buli nsasi eri ekika kyayo. Okulowooza n’okwegomba kw’emmeeme we biba eri Katonda, eyo waliwo ekisa, newaakubadde nga kiwakanyizibwa. Ekigero ekisinga obutono eky’ekisa kwe kwegomba okutukuvu okusibuka mu kukkiriza n’okwagala, kubanga tetuyinza kwegomba kintu kye tutasoose kukkiriza nti weekiri, era okwegomba kwakyo kusibuka mu kwagala. Noolwekyo okwegomba kubalibwa ng’ekitundu ky’ekintu ekyegombebwa mu kigero ekimu, naye nga kuteekwa okuba, ekisooka, okunywevu ; kubanga obunywevu bulaga nti kwa butonde obusukka obutonde, so si kwa kukakibwa : eky’okubiri, kuteekwa okulaga ku bintu eby’omwoyo, ng’okukkiriza, okwagala Katonda, n’ebirala. so si olw’obwetaavu obw’enjawulo, kubanga balowooza nti singa kaakano babadde n’ekisa, bandiwonye akabi akamu, wabula ng’omutima ogwagala bwe gusikirizibwa eri ekintu kye gwagala olw’obulungi obumu obukirimu: era eky’okusatu, wamu n’okwegomba wabaawo ennaku nga kuziyizibwa, ekisikiriza okusaba: Ayi Mukama, nsaba mbeerenga munywevu bulijjo; nga nkuuma bye walagira. (Zabbuli 119:5). Nga ndi muntu munaku! Ani alindokola? n’ebirala. (Abaruumi 7:24): eky’okuna, okwegomba kututwala mu maaso bulijjo, Singa nsobola okuweereza Katonda n’eddembe erisingawo; Singa nali nnemerezebwa okuva mu kwegomba kuno okunyiiza, okutawooma, era okw’akabi.

Omuliro, bwe guba n’eky’okulya, gwegaziya ne gutuuka ewagazi, era gulinnya waggulu ne waggulu, era gye gukoma okulinnya waggulu, ennimi zaagwo gye zikoma okuba ennongoofu. Bwe kityo ekisa ekituufu we kiri, kikula mu kigero ne mu bulongoofu. Olutambi olunyooka lulikula ne lufuuka ennimi z’omuliro; era (nga bwe lweyongera, bwe lutyo lugoba ekirukontana nalwo, ne lwerongoosa ne lweyongera. Noolwekyo kiraga omutima ogw’obulimba okwessaako ekigero mu kisa, n’okuwummulira mu ntandikwa; nga twewolereza nti Kristo talizikiza lutambi olunyooka. Naye embeera eno ey’okusaasira mu Kristo yeegasse n’obutukuvu obutuukiridde, obulagibwa mu bukyayi obutuukiridde eri ekibi; kubanga mu kifo ky’okuleka ekibi nga tekifunye kibonerezo ekikigwanira, ye yennyini yafuuka ssaddaaka olw’ekibi, mwe mwasinga okwakira obutukuvu bwa Kitaawe n’obubwe. Era ng’oggyeko ekyo, mu mulimu gw’okutukuzibwa, newaakubadde ng’asaasira omulimu gwe mu ffe, naye tasaasira kibi mu ffe; kubanga talijja mukono gwe ku mulimu gwe, okutuusa lw’aliba aggyeewo ekibi, ddala n’okubaawo kwakyo kwennyini, mu butonde bwaffe: Omwoyo oyo yennyini eyatukuza omubiri ogwo omutukuvu mwe yakolebwa, atutukuza mpola mpola tulyoke tusaanire omutwe omutukuvu bwe gutyo, era akola okusalawo n’okwagala kw’abo bonna b’alaga okusaasira, kukkiriziganye n’okukwe, mu kufuba okutuukiriza ebigendererwa bye, mu kuggyawo ekibi mu butonde bwaffe.

Omalirizza Obubonero bw’olutambi olunyooka Kristo bw’atalizikiza

Ekyayita Ekiddako