Essuula 7 · eddakiika 6 ez’okusoma · eddakiika 8 ez’okuwuliriza
Kristo talizikiza ntandikwa ntono era nnafu
KAAKANO ku kyetegereza eky’okubiri: Kristo talizikiza lutambi olunyooka. Ekisooka, kubanga akasasi kano k’omuliro kava mu ggulu, kakye, kakoleezeddwa Omwoyo we yennyini. N’eky’okubiri, kaleetera ekitiibwa ekisa kye eky’amaanyi mu baana be, kubanga akuuma ekitangaala wakati mu kizikiza,—akasasi k’omuliro wakati mu mazzi ag’obwonoonefu agaanjaala.
Mu kasasi ako akatono mulimu omukisa ogw’enjawulo; ng’omubisi bwe gusangibwa mu kirimba ky’emizabbibu omuntu agamba nti, Togwonoona, gukyalimu akalungi (Isaaya 65:8). Tulaba Omulokozi waffe Kristo bwe yagumiikiriza Tomasi mu kubuusabuusa kwe (Yokaana 20:27); n’abayigirizwa ababiri abaali bagenda e Emawo, abaali babuusabuusa obanga ye yali azze okununula Isirayiri oba nedda (Lukka 24:21): teyazikiza kitangaala ekyo ekitono mu Peetero, ekyali kibikkiddwa: Peetero yamwegaana, naye ye teyeegaana Peetero (Matayo 26). Mukama wange, bw’obanga oyagala oyinza, bwe yagamba omusajja omu omwavu mu Njiri (Matayo 8:2); Obanga olina ky’osobola, bwe yagamba omulala; bombi baali lutambi luno olunyooka, era tewali n’omu ku bombi eyazikizibwa. Singa Kristo yeesigama ku bukulu bwe, yandigobye oyo eyajja n’ekigambo kye obanga; naye Kristo addamu obanga bwe ng’amuwa mu kisa awatali kakwakkulizo nti, Njagala, longooka. Omukazi eyali alwadde ekikulukuto ky’omusaayi yakoma bukomi, era n’omukono ogukankana, era ku lukugiro lw’ekyambalo kye kyokka, naye n’agenda ng’awonye era ng’abudaabudiddwa. Mu kkanisa omusanvu (Okubikkulirwa 2 ne 3), tulaba ng’akkiriza era ng’alabirira buli kirungi kyonna ekyali mu zo. Kubanga abayigirizwa beebaka olw’obunafu, ng’ennaku ebazitoowerera, Omulokozi waffe Kristo abasalira ensonga ebawolereza mu kisa: Omwoyo gwo gwagala, naye omubiri gwe munafu (Matayo 26:41).
Singa Kristo teyali wa kisa, yandisubwa ebigendererwa bye yennyini; osonyiwa; noolwekyo ossibwamu ekitiibwa. Kaakano bonna baagala okujja wansi w’ebbendera eyo ey’okwagala gy’ayanjuluza ku babe: noolwekyo abantu bonna banajjanga gy’oli (Zabbuli 65:2). Akozesa obukkakkamu n’obwegendereza, emyoyo gireme kuggweerera mu maaso ge, wamu n’emmeeme ze yakola (Isaaya 57:16). Omutima gwa Kristo gwasaasira, ng’ekyawandiikibwa bwe kigamba, bwe yabalaba nga tebalina kyakulya, si kulwa nga bagwa ku kkubo: kale nnaddala ajja kufaayo okuziyiza okuzirika kwaffe okw’omwoyo.
Wano laba enjawulo wakati w’obutonde obutukuvu obwa Kristo n’obutonde obutali bulongoofu obw’omuntu. Omuntu olw’omukka omutono azikiza ekitangaala: naye Kristo, nga bwe tulaba, bulijjo alabirira n’entandikwa ezisinga obutono.
Nga yagumiikiriza nnyo obutatuukirira obungi obw’abayigirizwa be abaavu ? Bwe yabanenyanga n’amaanyi, yakikolanga mu kwagala, balyoke bamasamase okusingawo. Tuyinza okufuna ekyokulabirako ekisinga kino eky’oyo gwe tusuubira okutulokola? Ffe abanywevu (Abaruumi 15:1). Eri abantu bonna nfuuse byonna, mu ngeri yonna ndyoke mbeeko beentusa ku kulokolebwa (1 Abakkolinso 9:22). Singa omwoyo guno ogw’okufuna n’okuwangula abantu gwali mu bangi okusingawo ! Bangi, ku ludda lwaffe, babula olw’obutazzibwamu maanyi. Laba omuvubi w’abantu oyo omwesigwa, Omutukuvu Pawulo, bw’afuba okukwasa omulamuzi we, ng’amugamba ku bannabbi nti, Mmanyi ng’obakkiriza (Ebikolwa by’Abatume 26:27); n’oluvannyuma n’amwagaliza buli kirungi ekirokola, naye si njegere; yandizigasseeko, naye teyayagala kumalamu maanyi oyo eyali alaze akatono kokka, kyeyava ayagaliza Agulipa ekyo kyokka ekyali ekirungi mu ddiini. Omulokozi waffe omutendereze nga yafaayo nnyo ku bato baleme kwesittala (Matayo 12 ne 13). Nga yalwanirira abayigirizwa be mu kuvunaanibwa okw’ettima okw’Abafalisaayo ? Nga yegendereza obutateeka wayini musu mu nsawo ez’amaliba enkadde (Matayo 9:17), obutakyawaza batandisi bapya olw’obukakali bw’eddiini (ng’abamu bwe bakola awatali magezi). O, bw’agamba, balifuna ekiseera okusiiba nga ŋŋenze, n’amaanyi okusiiba ng’Omwoyo Omutukuvu abakkiddeko.
Si kkubo lisinga bulungi okugwa amangu ku batandisi abato olw’obutaliimu obutonotono, wabula mubalage ekkubo eddungi erisinga, era mubakuze ku misingi egy’amazima, n’ebintu ebirala bijja kuggwaamu amangu ekitiibwa mu maaso gaabwe. Si kibi okubikka ebibabulako, n’okuwolereza ensobi ezimu, okutendereza bye bakola, okulabirira okwagala kwabwe okw’okuyiga, okuggya buli kiziyiza mu kkubo lyabwe, okubayamba mu buli ngeri okwetikka ekikoligo ky’eddiini mu ngeri ennyangu, okubaleeta mu kwagala Katonda n’okumuweereza, si kulwa nga bakikyawa nga tebannakimanya. Emirundi egisinga tulaba Kristo ng’asimba mu batandisi abato okwagala kwe tuyita okwagala okw’olubereberye (Okubikkulirwa 2:4), okubatambuza mu kwatula kwabwe n’essanyu eringi, era tabateeka mu bizibu nga tebannafuna maanyi; nga bwe tukuza ebimera ebito, ne tubikuuma obudde, okutuusa lwe bisimba emirandira. Okusaasira abalala kwanditukubirizza okwefiiriza eddembe lyaffe erikkirizibwa emirundi mingi, singa liyinza okwesittaza abanafu; abato be besittala (Matayo 18:6). Abasinga obunafu be basinga okulowooza nti banyoomebwa, kyetuva tusaanidde okusinga okufaayo okubamatiza. Kyandibadde kuvuganya kulungi mu Bakristaayo, omu okufuba obutaleetera muntu kwesittala, n’omulala okufuba obutesittala. Abantu abasinga obulungi bakakali eri bo bennyini, naye bakwata bulungi abalala.
Naye abantu tebasaanye kukooya n’okumalawo obugumiikiriza bw’abalala: so n’abanafu tebasaanye kukaka nnyo balala bukkakkamu, ne beesigama ku kubagumiikiriza kwabwe, ne batuula mu bunafu bwabwe, nga kya kabi eri emmeeme zaabwe, era nga kya kwesittaza eri Ekkanisa.
So olw’ekyo tebasaanye kunyooma birabo bya Katonda mu balala, ekisa bye kiyigiriza okussaamu ekitiibwa wonna we bisangibwa, wabula bamanye obusobozi bwabwe n’ekifo kyabwe, era baleme kugezaako kintu kyonna ekisukka ekipimo kyabwe, ekiyinza okufuula bo bennyini n’ensonga yaabwe eky’okusekererwa, Obuzibe n’obukkakaba, obutamanya n’amalala, obunafu n’obukakanyavu bwe bisisinkana wamu mu muntu omu, bimufuula ekyenyinyalwa eri Katonda, bimufuula omugugu mu bantu, ow’akabi mu kuteesa kwe, omutaataaganya w’enteekateeka ennungi, atakkiriza kuluŋŋamizibwa era atasobola kuluŋŋamizibwa, era ow’ennaku ku nkomerero: Kristo bw’alaga amaanyi ge ag’ekisa mu bunafu, akikola ng’aleka abantu okwetegeera ekimala okuzaala obwetoowaze, n’okugulumiza okwagala kwa Katonda eri abantu abali nga bo: akikola ng’eddagala eriziyiza okuggwaamu amaanyi olw’obunafu, Kubanga obunafu buleeta abantu okumpi n’ekisa, nga buyamba obwavu bw’omwoyo, okusinga obukulu bw’embeera n’obusobozi, ebiwa obutonde obwonoonefu enku ez’amalala. Kristo tagaana muntu yenna olw’obunafu bw’obusobozi, waleme kubaawo aggwaamu maanyi ; era takkiriza muntu yenna olw’obukulu, waleme kubaawo yeegulumiza olw’ekyo ekitalina buzito eri Katonda. Si nsonga nnene omuyizi bw’aba omugoonvu ng’ali wa mutwe mukalu, Kristo bw’aba yeetwalidde okuba omusomesa: oyo, nga bw’alagira eby’okutegeera, bw’atyo bw’awa n’okutegeera kwennyini, ne ku basinga obutaba na magezi.
Ekkanisa ebonaabona nnyo olw’abanafu, kyetuva tuyinza okwetwalira eddembe okubakwatamu, mu bukkakkamu, naye emirundi mingi mu bwerufu. Ekigendererwa ky’okwagala okw’amazima kwe kufuula omuntu omulungi okusingawo, era ekyo emirundi mingi kiziyizibwa olw’okusirika: ku bamu omwoyo ogw’obukkakkamu gwe gusinga okuwangula, naye ku balala omuggo. Abamu balina okukwakkulibwa mu nnimi z’omuliro (Yuda 23) n’amaanyi, era balitendereza Katonda ku lwaffe ku lunaku lw’okukyalirwa kwabwe. Tulaba Omulokozi waffe ng’ayongera zibasanze ku zibasanze, bwe yali akwata bannanfuusi ab’emitima emikakanyavu (Matayo 23); kubanga bannanfuusi beetaaga okunenyezebwa okw’amaanyi okusinga aboonoonyi abeeyolefu, kubanga okwagala kwabwe kubi, era olw’ekyo emirundi mingi okukyuka kwabwe kubaawo n’amaanyi. Ekifundikwa ekikalubo kyetaaga omuwaawaatiro ogukisaanira, si ekyo, mu kusaasira okw’obukambwe tulyamu emmeeme zaabwe olukwe. Okunenya okw’amaanyi oluusi luulu ya muwendo, era eddagala eriwoomerevu. Ebiwundu by’aboonoonyi abeewulira nga tebaliiko kabi tebiwonyezebwa bigambo biwoomu. Omwoyo Omutukuvu yajja mu nnimi ez’omuliro, nga bwe yajja mu kifaananyi kya jjiba, era Omwoyo Omutukuvu oyo yennyini alituwa omwoyo ogw’amagezi n’okwawula, ogwo gwe munnyo oguwoomesa ebigambo byaffe byonna n’ebikolwa byaffe. Era amagezi ago ganaatuyigiriza okwogera ekigambo mu kiseera kyakyo (Isaaya 50:4), eri abo abakooye, era ne eri emmeeme eyeewulira nga terina kabi. Era, mazima, oyo aliyimusa oba alikkakkanya yeetaaga okuba n’olulimi olw’abayivu: naye wano njogera ku bukkakkamu eri abo abanafu era abakimanyi. Abo tulina okubatambuza mpola, n’okubagoba mpola, nga Yakobo bwe yakola ebisolo bye (Olubereberye 33:14), okusinziira ku ntambula yaabwe, era abaana be nga bwe baali basobola okugumira.
Abakristaayo abanafu bali ng’ebikopo by’endabirwamu ebyonooneka olw’okukwatibwa n’akabambulira akasinga obutono, naye bwe bikwatibwa mpola bibeerawo ebbanga ddene. Ekitiibwa kino eky’okukwatibwa mpola tulina okukiwa ebibya ebinafu (1 Peetero 3:7), era bwe tutyo tujja kubakuuma, era n’okubafuula ab’omugaso eri Ekkanisa n’eri ffe.
Mu mibiri egitali milongoofu, singa obucaafu bwonna obw’omubiri buggibwamu, ojja kuggyamu obulamu n’ebirala byonna. Noolwekyo newaakubadde Katonda agamba nti alibalongoosa ng’effeeza bw’erongoosebwa (Zekkaliya 13:9); naye (Isaaya 48:10) yagamba nti yabagezesa naye si nga ffeeza, kwe kugamba, si mu ngeri etuukiridde nga tewali kakyafu kasigalawo, kubanga afaayo ku bunafu bwaffe. Okulongoosebwa okutuukiridde kwa nsi endala, kwa nsi ey’emyoyo gy’abatuukirivu abatuukiridde.