Essuula 22 · eddakiika 12 ez’okusoma · eddakiika 15 ez’okuwuliriza
Obufuzi bwa Kristo buwangula
EKY’OKUSATU ekivaamu kiri nti obufuzi buno buwangula. Ensonga ze zino :
1. Kubanga Kristo yasooka kuwangula byonna mu ye yennyini, era ye Katonda afuga byonna atenderezebwenga emirembe gyonna, Amiina; kale afuga ekibi, okufa, ggeyeena, Setaani, ensi, n’ebirala (Abaruumi 9:5). Era nga bwe yabiwangula mu ye yennyini, bw’atyo bw’abiwangula mu mitima gyaffe ne mu muntu waffe ow’omunda. Twali tugamba nti omuntu ow’omunda afuula omuntu kabaka oba omunaku, kubanga yasimbibwa mu ffe okusala omusango ku lwa Katonda, oba ng’atuwagira oba ng’atuwakanya; kale obanga omuntu ow’omunda ow’obutonde alina amaanyi bwe gatyo, kiriba kitya bw’anaaba, ng’oggyeko ekitangaala kye, ateekeddwamu ekitangaala ky’amazima ga Katonda? Talirema kuwangula, oba okutusobozesa okuyimusa emitwe gyaffe n’obuvumu, oba okutukkakkanya wansi okusinga bwe twali. Bw’agonda olw’ekisa eri amazima ga Kristo, olwo atunuulira n’obuvumu okufa, ggeyeena, omusango, n’abalabe bonna ab’omwoyo, kubanga olwo Kristo ateeka obwakabaka bwe mu muntu ow’omunda, n’amufuula ng’olusuku lwa Katonda.
Olutalo olusinga obukambwe emmeeme lw’erina luli wakati w’omuntu ow’omunda n’obwenkanya bwa Katonda: kale omuntu ow’omunda, bw’aba amansiddwako omusaayi gwa Kristo, ng’awangudde okulumbibwa okuva mu bwenkanya bwa Katonda, kati obwamalibwa Kristo, aliwangula okuziyizibwa okulala kwonna.
2. Tulwana n’abalabe abakolimiddwa era abasaliddwa omusango; kale bwe batandika okugwa mu maaso g’Omwoyo ali mu ffe, baligwa: bwe banaayimuka nate, banaaba bayimuka bagwe ekigwo ekisinga obunene.
3. Omwoyo ow’amazima, Kristo gw’akwasizza Ekkanisa ye okugiyigiriza, n’amazima g’Omwoyo, ogwo gwe muggo ogw’obwakabaka bwa Kristo, bibeerawo emirembe gyonna; kale emmeeme eyazaalibwa n’ensigo y’Omwoyo etafa (1 Peetero 1:23), n’amazima gano, tegirina kubeera mulamu emirembe gyonna kyokka, naye n’okuwangula byonna ebigiziyiza, kubanga ekigambo n’Omwoyo byombi bya maanyi mu kukola (Abaebbulaniya 4:12); era obanga omwoyo omubi tagayaala mu abo Katonda b’amuwaayo, tetuyinza kulowooza nti Omwoyo Omutukuvu aligayaala mu abo okukulemberwa n’okufugibwa kwabwe kwe kwamukwasibwa. Nedda, nga bw’abeera mu bo, bw’atyo bw’aligobamu byonna ebimujeemera, okutuusa lw’aliba byonna mu byonna.
Eky’omwoyo kya lubeerera; amazima kye kitangaala ky’Omwoyo wa Kristo, mu go gennyini, era nga bwe gasimbibwa mu mmeeme, kale go, n’ekisa kye gakola, ne bwe kiba kitono, biriwangula; ekintu ekitono mu mukono gw’omuntu omuwagguufu kikola ebikulu. Okukkiriza okutono okunywezeddwa Kristo kujja kukola eby’amagero, 4. alina aliweebwa abe na bingi naye atalina, n’ebyo by’alina ebitono birimuggyibwako (Matayo 25:29); okuwangula obwonoonefu bwonna oba okukemebwa kwonna kwe kakalu k’obuwanguzi obw’enkomerero. Nga Yoswa bwe yayogera bwe yalinnya ekigere kye ku bakabaka abataano be yawangula; eno y’engeri Mukama gy’anaakola abalabe bammwe be mulwana nabo (Yoswa 10:25), eggulu lyaffe dda, wabula tulwana okutuusa lwe tulifuna obwannannyini obujjuvu.
5. Kristo nga kabaka aleeta ekitangaala ekiragira mu mmeeme, n’akutamya ensingo, n’agonza omusuwa ogw’ekyuma ogw’omuntu ow’omunda; era w’atandika okufugira, afuga emirembe gyonna, obwakabaka bwe tebulikoma (Lukka 1:33).
6. Ekigendererwa ky’okujja kwa Kristo kwali azikirize ebikolwa bya Setaani, ku lwaffe ne mu ffe: n’ekigendererwa ky’okuzuukira kwali, ng’okututeekako akabonero ak’obukakafu bw’obuwanguzi bwe, bwe kityo: 1. Okuzuukiza emmeeme zaffe okuva mu kufa mu kibi; 2. Okununula emmeeme zaffe okuva mu mitego n’ennaku ez’okufa okw’omwoyo ebigenda n’omusango gw’ekibi; 3. Okuziyimusa nga zibudaabudiddwa okusingawo, ng’enjuba bw’evaayo n’ekitiibwa ekisingawo okuva mu kire ekikwafu; 4. Okutuyimusa okuva mu kuseerera n’okulemererwa okumu okumu, nga tuli ba maanyi okusingawo; 5. Okutuyimusa okuva mu mbeera zonna ez’obuzibu n’ez’ekizikiza ez’obulamu buno; era 6. Ku nkomerero okuyimusa emibiri gyaffe okuva mu nfuufu. Kubanga amaanyi ago gennyini Omwoyo ge yalaga mu kuzuukiza Kristo, omutwe gwaffe, okuva mu nnaku z’okufa, n’eddaala erisingayo wansi ery’okutoowazibwa kwe ; amaanyi ago gennyini agaafunibwa olw’okufa kwa Kristo okuva eri Katonda, kati eyakkakkanyizibwa ssaddaaka eyo, Omwoyo agalaga mu Kkanisa, gwe mubiri gwe, ne mu buli kitundu kyayo kinnakimu. Era amaanyi gano gaweebwa olw’okukkiriza, kwe tulaba, oluvannyuma lw’okwegatta ne Kristo mu mbeera ze zombi ez’okutoowazibwa n’okugulumizibwa, nga tetwafa kyokka wamu ne Kristo, naye nga twazuukira era nga Katonda atutuuzizza mu bifo eby’omu ggulu, okumpi ne Kristo Yesu wamu naye (Abaefeso 2:6). Kaakano ffe, bwe tutegeera nti twafa era twazuukira, era olw’ekyo nga tuwangudde abalabe baffe bonna mu mutwe gwaffe; era bwe tutegeera nti ekigendererwa kye mu bino byonna kwe kutufaananya naye, olw’okukkiriza kuno tukyusiibwa okumufaanana okuva mu kitiibwa okutuuka mu kitiibwa, ekiva eri Mukama waffe, Mwoyo (2 Abakkolinso 3:18), bwe tutyo ne tufuuka abawanguzi ku balabe baffe bonna ab’omwoyo nga ye bw’ali, olw’amaanyi ago ge tuggya gy’ali, ye tterekero ly’amaanyi gonna ag’omwoyo ag’abantu be bonna: Kristo ku nkomerero alituukiriza ekigendererwa kye mu ffe, era okukkiriza kuwummulira mu bukakafu obwo, era obukakafu buno bukola nnyo, nga butukubiriza okwegatta ne Kristo mu bigendererwa bye.
Era bwe kityo bwe kiri ku Kkanisa okutwaliza awamu, olwa Kristo erifuna obuwanguzi bwayo : Kristo lye jjinja eritono eryatemebwa mu lusozi awatali mikono, erimenyamenya ekifaananyi ekyo ekirungi (Danyeri 2:35), kwe kugamba, obufuzi bwonna obukontana, okutuusa lwe lifuuka olusozi olunene, ne lujjula ensi yonna. Bwe kityo ejjinja eryatemebwa mu lusozi, ku nkomerero lifuuka olusozi lwennyini. Kale ggwe ani, ggwe olusozi, alowooza okuyimirira okulwanyisa olusozi luno? byonna birigalamira wansi era biryenkanankana mu maaso gaalwo: alikkakkanya ebirowoozo byonna ebigulumivu ng’ensozi, era alikkakkanya amalala g’omubiri gwonna. Ebisusunku bwe biwakana ne kibuyaga, essubi ekkalu ne liwakana n’omuliro, ekisinziiro bwe kisamba ku nkato, oluggyo bwe luwakana n’omubumbi, omuntu bw’awakana ne Katonda, kyangu okumanya obuwanguzi ludda ki lwe bunaagenderako. Empewo ziyinza okusuukunda eryato Kristo mw’ali, naye teziyinza kulivuunika. Amayengo gayinza okukuba olwazi, naye gakoma ku kwemenyamenya gokka ku lwo.
Obanga kino bwe kiri, lwaki kiri bwe kiti ku Kkanisa ya Katonda, ne ku Bakristaayo bangi ab’ekisa? obuwanguzi bufaanana ng’obugenda ku ludda lw’omulabe.
Okuddamu, jjukira, 1. Abaana ba Katonda emirundi mingi mu bizibu byabwe bawangula nga babonaabona; wano abaana b’endiga bawangula empologoma, n’amayiba gawangula empungu, nga babonaabona, balyoke bafaanane Kristo, eyasinga okuwangula bwe yasinga okubonaabona; wamu n’obwakabaka bwa Kristo obw’okugumiikiriza waaliwo obwakabaka obw’amaanyi.
2. Obuwanguzi buno bujja mpolampola, kale abo banguwa nnyo mu mwoyo abaagala okuwangula amangu ddala nga bakubye ekikonde ekisooka, n’okutuuka ku nkomerero y’embiro zaabwe nga baakatandika: Abayisirayiri baali bakakafu ku buwanguzi mu lugendo lwabwe olw’e Kanani, naye nga balina okulwana okutuusa ku nkomerero. Katonda teyayagala twerabire mangu abalabe ab’ettima Kristo b’atuwangulidde; Tobatta, Ayi Mukama, engabo yaffe, abantu bange baleme kwerabira; mu buyinza bwo obungi, baleke batangetange; n’oluvannyuma obakkakkanyize ddala, abantu bange baleme kwerabira; mu buyinza bwo obungi, baleke batangetange; n’oluvannyuma obakkakkanyize ddala, bw’ayogera omuwandiisi wa Zabbuli (Zabbuli 59:11). Bwe kityo olw’obumanyirivu bw’okutawaanyizibwa kwe tufuna okuva gye bali, tulyoke tukuumibwe mu kutya okugwa wansi w’obuyinza bwabwe.
3. Nti Katonda emirundi mingi akola ng’ayita mu bikontana ; bw’ateesa okuwa obuwanguzi, alikkiriza tusooke kuwangulwa; bw’ateesa okubudaabuda, alisooka kutiisa ; bw’ateesa okuweesa obutuukirivu, alisooka kutusalira musango; oyo gw’ateesa okufuula ow’ekitiibwa, alisooka kumutoowaza ; Omukristaayo awangula, ne bw’aba awanguddwa ; bw’awangulwa ebibi ebimu, afuna obuwanguzi ku birala ebisinga akabi, ng’amalala ag’omwoyo, obulagajjavu, n’ebirala.
4, Nti omulimu gwa Kristo, mu Kkanisa ne mu mitima gy’Abakristaayo, emirundi mingi guddayo emabega, gulyoke gweyongere obulungi mu maaso: ng’ensigo bw’evundira mu ttaka mu biseera eby’obutiti, naye oluvannyuma n’emera obulungi ; era obutiti gye bukoma okuba obukambwe, ekiseera ky’okumulisa gye kikoma okuba eky’ebimuli ebingi ; bwe tutyo tuyiga okuyimirira olw’okugwa, ne tufuna amaanyi olw’obunafu obubikkuddwa; tusimba emirandira egy’ewala olw’okunyeenyezebwa; era ng’ettaala ez’omuliro bwe zaaka okusingawo nga zitambuzibwa, bwe kityo kisanyusa Kristo, olw’eddembe lye, okukuuma obufuzi bwe mu ffe mu ngeri eno. Ka tufube wano okukozesa okukkiriza kwaffe, kulyoke kukwatagane n’engeri Kristo gy’atukolamu: bwe tuwangulwa, ka tukkirize nti tuliwangula; bwe tugwa, ka tukkirize nti tulisituka nate. Yakobo, oluvannyuma lw’okukubwa ekikonde ekyamuleetera okuwenyera, era teyalekera awo kumeggana (Olubereberye 32:24), okutuusa lwe yafuna omukisa ; bwe tutyo ka tulemenga kulekera awo, naye mu birowoozo byaffe tugatte wamu entandikwa, okweyongerayo, n’enkomerero, olwo tulyeraba nga tuli mu ggulu, ewala abalabe bonna gye batasobola kutuuka. Ka twekakase nti ekisa kya Katonda, ne mu mbeera eno etatuukiridde, kya maanyi okusinga okwagala kw’omuntu okw’eddembe mu mbeera ey’obutuukirivu obwasooka, kubanga kati kizimbiddwa ku Kristo, ye eyatandika okukkiriza era y’akutuukiriza, olw’essanyu lye yali alindirira bwe yagumiikiriza omusaalaba, ng’anyooma ensonyi, n’atuula ku luuyi olwa ddyo olw’entebe ya Katonda (Abaebbulaniya 12:2); tuli wansi w’endagaano ey’ekisa okusingawo.
Ekyo abamu kye bagamba ku kukkiriza okusimbiddwa, nti kubeerawo, naye okukkiriza okunafu kuyinza okuggwaawo, kufaanana nga kiwakanyizibwa Ekyawandiikibwa kino: kubanga ng’okukkiriza okusingayo amaanyi bwe kuyinza okunyeenyezebwa, bwe kityo okusingayo obunafu, awali amazima, kusimbiddwa nnyo nti kuliwangula. Obunafu awamu n’okutunula bunaagumira, so ng’amaanyi awamu n’okwekakasa okuyitiridde galemererwa. Obunafu awamu n’okubukkiriza, kye kifo ekisinga okusaanira Katonda mw’atuukiririza amaanyi ge; kubanga okumanya obunafu bwaffe kutugobamu mu ffe bennyini ne kututwala gy’ali, oyo amaanyi gaffe mwe gali.
Kale kiddirira nti obunafu buyinza okubeerawo awamu n’obukakafu bw’obulokozi; abayigirizwa, wadde obunafu bwabwe bwonna, bagambibwa nti mujaguze nti amannya gammwe gawandiikiddwa mu ggulu (Lukka 10:20). Okulemererwa, awamu n’olutalo, mu kutukuzibwa tekusaanidde kunafuya mirembe gy’okuweebwa obutuukirivu kwaffe, n’obukakafu bw’obulokozi. Tekikulu nnyo bubi ki obuli mu ffe, wabula birungi ki; si bwonoonefu ki, wabula tubutwala tutya; si kulemererwa kwaffe okumu okumu kwe kuli, wabula omuguwa n’ekkubo ly’obulamu bwaffe bwe biri: kubanga Kristo okukyawa ekikyamu mu ffe tekumutwala kukyawa bantu baffe, wabula okuwangula n’obuwanguzi obunafu bwaffe bwonna, Abamu oluvannyuma lw’olutalo beewuunyizza obulungi bwa Katonda, nti okukkiriza okutono bwe kutyo era okukankana kwabawanirira mu ntalo ennene bwe zityo, Setaani bwe yali kumpi okubakwata. Era ddala kya kwewuunya, ekisa ekitono nga kiwangula kwenkana wa ewa Katonda okukkirizibwa, ne ku balabe baffe okubawangula, omutima bwe guba omugolokofu. Obulungi bw’Omulokozi waffe omulungi bwe buli bwe butyo, nti asanyukira bulijjo okulaga amaanyi ge mu bunafu bwaffe.
Okusooka, kale, olw’okubudaabudibwa okunene okw’Abakristaayo abaavu era abanafu, ka bamanye nti akasasi okuva mu ggulu, ne bwe kakoleezebwa wansi w’enku embisi ezikaaba era ezinyooka, naye kaliyokya byonna ku nkomerero, Okwagala bwe kumala okukoleezebwa kwa maanyi ng’okufa, obuggya bwakwo buli ng’obusungu obw’emagombe. Kwaka ng’ennimi ez’omuliro, omuliro ogwaka n’amaanyi ennyo, amazzi amangi tegasobola kukuzikiza, era kyekuva kuyitibwa omuliro ogwaka n’amaanyi ennyo, oba ennimi z’omuliro gwa Katonda (Oluyimba 8:6), ogukoleezebwa mu mutima Omwoyo Omutukuvu: obutono obwo obuli mu ffe buliisibwa ensulo ey’olubeerera. Ng’omuliro ogwava mu ggulu mu biseera bya Eriya (1 Bassekabaka 18:38) bwe gumalirawo ddala n’amazzi mu lusalosalo, okulaga nti gwava eri Katonda: bwe kityo omuliro guno bwe gulimalawo obwonoonefu bwaffe bwonna, tewali kubonaabona okw’ebweru, wadde obwonoonefu obw’omunda, obuliguzikiza. Ku makya emirundi mingi tulaba ebire nga bikuŋŋaana okwetooloola enjuba, ng’ebigenda okugikweka, naye enjuba ebimalawo mpolampola, okutuusa lw’etuuka ku maanyi gaayo amajjuvu. Ku ntandikwa, okutya n’okubuusabuusa biziyiza omuliro guno okubuuka, okutuusa ku nkomerero lwe gubisukkulumya byonna, Kristo n’awangula ; olwo n’awagira ebirabo bye eby’ekisa mu ffe. Ekisa kisooka kutuwangula ffe, naffe olw’ekyo ne tuwangula ebintu ebirala byonna ; oba bwonoonefu obuli munda mu ffe, oba okukemebwa okuli ebweru waffe.
Ekkanisa ya Kristo, eyazaalibwa ekigambo eky’amazima, erina okuyigiriza kw’abatume ng’engule yaayo, era erinnyirira omwezi, kwe kugamba, ensi n’ebintu byonna eby’ensi, omwezi nga guli wansi wa bigere bye, ng’alina engule eyaliko emmunyeenye kkumi na bbiri ku mutwe gwe (Okubikkulirwa 12:1); buli mwana wa Katonda awangula ekibi n’okwegomba ensi, era kuno kwe kuwangula okwawangula ensi, kwe kukkiriza kwaffe ensi (1 Yokaana 5:4). Okukkiriza, Kristo kw’asinga okufugiramu, kuteeka emmeeme waggulu nnyo, n’etunuulira ebintu ebirala byonna nga biri wansi wala, nga Omwoyo wa Kristo agiraze obugagga, ekitiibwa, obulungi, n’essanyu eby’engeri esingako obugulumivu.
Kaakano tulemenga kuggwako kubudaabudibwa okugendereddwa, waliwo ebintu bibiri bye tusaanidde okusinga okwetegereza; 1. Oba nga mu ffe muteekeddwamu okusalawo oba obufuzi obw’engeri eyo, ekisuubizo kino eky’obuwanguzi kwe kwakolebwa. 2. Amateeka oba okulung’amizibwa okumu ku ngeri gye tusaanidde okweyisaamu, okusalawo kwa Kristo mu ffe kulyoke kuwangule ddala.
Obujulizi bwe tuyinza okumanyiramu nti okusalawo kwa Kristo mu ffe kwa ngeri ejja okuwangula bwe buno, 1. Bwe tuba tusobola okuva mu bumanyirivu okulaga obutuukirivu bw’amakubo gonna aga Kristo, omubiri n’omusaayi ka byogere kye biyinza okwogera ekikontana, era nga tusobola okukkiriza n’omutima omulungi ekkubo Katonda lye yalonda mu Kristo okututwala mu ggulu, era nga tukyasiima ekigero ky’ekisa ekisingako kye tutannatuukako, ne tukiteekateekera era ne tukiteebereza. Tewali bantu balala basobola kulaga butuukirivu bwa makubo gaabwe, omuntu waabwe ow’omunda bw’azuukuka. 2. Ensonga z’eddiini bwe ziba ensonga ezisinga amaanyi gye tuli, era ne ziwangula okusinga ensonga eziggibwa mu magezi ag’ensi. 3. Bwe tuba abeesigwa bwe tutyo eri ebigendererwa byaffe era abanywevu ku tteeka lyaffe, nga tewali ssuubi wadde okutya ebiyinza okutukyusa okudda mu kkubo eddala, naye bulijjo nga tutunuulira ekikwatagana oba ekyawukana ku tteeka lyaffe. 4. Bwe tuba nga tetuyinza kuwakanya mazima, wabula tugawagira buwagizi (2 Abakkolinso 13:8), kubanga ga muwendo gye tuli okusinga obulamu bwaffe ; amazima tegalina buyinza buno mu mutima gw’omuntu yenna ow’omubiri. 5. Bwe kiba nti, singa twaweebwa eddembe okulonda obufuzi bw’ani bwe twandibeeddemu, naye olw’okusanyukira obufuzi bwa Kristo mu muntu ow’omunda, twandimulonze yekka okutufuga okusinga omulala yenna, kubanga kino kiraga nti tulina endowooza efaanana ng’eya Kristo, abantu abali mu ddembe era abeewaayo kyeyagalire, so si abawalirizibwa mu buweereza bwa Kristo, okuggyako okuwalirizibwa okulungi okw’okwagala. Bwe tuba nga tusanyukira nnyo obufuzi bw’Omwoyo wa Kristo, nti twagala okwewaayo gy’ali mu bintu byonna, kubanga olwo obwakabaka bwe buba bututuuseeko, bye twagala bwe bireetebwa eri by’ayagala; obukyamu bw’ebyo bye twagala bwe butufuula abalungi oba ababi.
6. Obulamu obutegeke obulungi obw’enkola emu, so si obw’okukola ebiseera ebimu n’okulekayo, bulaga omutima ogutegeke obulungi, nga mu ssaawa, ennyondo bw’ekuba obulungi, n’omukono gw’essaawa ne gulaga obulungi, kabonero nti nnamuziga ziteekeddwa bulungi. 7. By’ayagala Kristo bwe bivuganya n’okufiirwa oba okufuna kwonna okw’ensi, naye ne mu kaseera ako, mu nsonga eyo emu, omutima ne gukutama eri Kristo, kabonero ka mazima; kubanga ekigezo ekisinga obutuufu eky’amaanyi g’ekisa kiri mu nsonga ezo ezimu ezisinga okutukwatako, kubanga eyo obwonoonefu bwaffe gye businga okwekulumbaza. Kristo bwe yasemberera ddala omuvubuka (Matayo 10:22), mu njiri, n’afiirwa omuyigirizwa. 8. Bwe tusobola okukola emirimu egisanyusa Kristo, ne bwe gikontana n’omubiri n’ekkubo ly’ensi. Era bwe tusobola okwewangula mu bubi obwo obutonde bwaffe bwe bwegolokera, era bwe bwetuuka nnyo, era obukwatagana n’empisa z’ebiseera, era abalala bwe basibiddwa wansi wabwo; ng’okwagala okwesasuza, okukyawa abalabe, ebigendererwa eby’okwefaako, n’ebirala, olwo kirabika nti ekisa kiri mu ffe okusinga obutonde, eggulu okusinga ensi, era kiriwangula.
Okwongera okutangaaza kino n’okutuyamba mu kwekebera kwaffe, tulina okumanya nti waliwo amadaala asatu ag’obuwanguzi. 1. Bwe tuziyiza, ne bwe tuba tuwanguddwa. 2. Ekisa bwe kisinga, ne bwe kiba nga kiri mu lutalo. 3. Obwonoonefu bwonna bwe buwangulwa ddala. Kaakano bwe tuba n’amaanyi ag’okuziyiza bwokka, era tuyinza okumanya nti obufuzi bwa Kristo mu ffe buliwangula, kubanga ekyogerwa ku Setaani kyogerwa ku balabe baffe bonna ab’omwoyo, Bwe tubalwanyisa, mu kiseera kyabwe balitudduka (Yakobo 4:7); kubanga oyo ali mu ffe, awagira ekisa kye, wa maanyi okusinga oyo ali mu nsi (1 Yokaana 4:4), Era obanga tuyinza okusuubira obuwanguzi olw’okuziyiza kwokka, kiki kye tutayinza kusuubira Omwoyo bw’amala okufuna obuyinza obusinga ?