Vào đêm trước khi chịu chết, Chúa Giê-xu nhóm các môn đồ lại dùng một bữa ăn và ban cho Hội Thánh Ngài một món quà được trân quý từ đó đến nay: Tiệc Thánh. Cơ Đốc nhân gọi nghi lễ này bằng nhiều tên — Lễ Thông Công (Communion), bàn của Chúa, Thánh Thể (Eucharist, từ chữ Hy Lạp có nghĩa là “tạ ơn”), lễ bẻ bánh — nhưng tất cả đều chỉ về cùng một hành động đơn sơ mà sâu nhiệm. Cầm lấy bánh và chén rượu nho, Chúa Giê-xu phán về bánh rằng: “Nầy là thân thể ta, đã vì các ngươi mà phó cho; hãy làm sự nầy để nhớ đến ta” (Lu-ca 22:19), và về chén rằng: “Chén nầy là giao ước mới trong huyết ta vì các ngươi mà đổ ra” (Lu-ca 22:20). Qua những vật thể bình thường ấy, Ngài ban cho dân sự Ngài một cách không thể nào quên để ghi nhớ, tiếp nhận và rao truyền sự chết cứu chuộc của Ngài cho đến khi Ngài trở lại.
Vậy, Tiệc Thánh là gì, và vì sao nó quan trọng đến thế? Kinh Thánh ban cho Tiệc Thánh nhiều tầng ý nghĩa phong phú, và mỗi tầng ý nghĩa đều làm cho tình yêu của chúng ta dành cho Đấng Cứu Rỗi mà nó chỉ về càng thêm sâu đậm.
Tiệc Thánh là sự ghi nhớ sự chết của Đấng Christ
Ý nghĩa đầu tiên và rõ ràng nhất là sự ghi nhớ. Chúa Giê-xu phán: “hãy làm điều nầy để nhớ ta” — theo lời Phao-lô, Ngài đã phán điều ấy hai lần (1 Cô-rinh-tô 11:24–25). Tấm bánh bẻ ra tượng trưng cho thân thể Ngài đã phó cho; chén rượu rót ra tượng trưng cho huyết Ngài đã đổ ra. Tại bàn Tiệc Thánh, chúng ta được đưa trở lại thập tự giá và được thấy lại — không chỉ bằng đôi mắt — tình yêu đắt giá đã cứu chúng ta. Chúng ta không chỉ suy nghĩ về một ý tưởng; chúng ta nếm và cầm lấy một bài giảng, được giảng ra bằng bánh và rượu nho.
Có một sự khôn ngoan dịu dàng trong việc Đấng Christ không chỉ ban cho chúng ta lời để nghe mà còn ban một bữa ăn để nếm. Đức Chúa Trời dựng nên chúng ta có thân thể và các giác quan, và Ngài gặp gỡ chúng ta qua những điều ấy. Phúc Âm được nói ra trong bài giảng, nhưng tại bàn Tiệc Thánh, Phúc Âm được đặt vào tay và trên đầu lưỡi chúng ta, để lẽ thật đến với chúng ta qua nhiều cánh cửa hơn một. Người ta có thể tranh cãi với một giáo lý; nhưng một món quà đã được nhận vào tay thì khó mà đẩy ra xa. Trong Tiệc Thánh, tình yêu thương của Đức Chúa Trời không còn chỉ là một ý tưởng để chúng ta suy xét, mà trở thành điều chúng ta cầm lấy, nếm và nhận vào lòng.
Điều này hoàn toàn có chủ ý. Chúng ta là những người hay quên, và tin lành rất dễ bị đẩy lùi vào hậu cảnh của một cuộc sống bận rộn. Vì vậy, Chúa đã ban cho chúng ta một lời nhắc nhở đều đặn, hữu hình và không thể nhầm lẫn — một bữa ăn khiến chúng ta dừng lại, nhóm chúng ta lại và nói với chúng ta rằng: hãy nhìn lại thập tự giá; đây là cái giá của sự cứu rỗi con; con được yêu thương biết bao. Mỗi lần đến với bàn Tiệc Thánh, chúng ta “rao sự chết của Chúa cho tới lúc Ngài đến” (1 Cô-rinh-tô 11:26). Bàn Tiệc Thánh là một đài tưởng niệm sống động, giữ cho Đấng Christ bị đóng đinh luôn ở trung tâm đời sống của dân sự Ngài.
Tiệc Thánh là sự thông công thật với Đấng Christ
Tuy nhiên, Tiệc Thánh không chỉ là một bài tập ghi nhớ. Đó là một sự thông công thật sự — một mối tương giao với Đấng Christ hằng sống và là phương tiện Ngài dùng để nuôi dưỡng linh hồn chúng ta. Phao-lô hỏi: “Cái chén phước lành mà chúng ta chúc phước, há chẳng phải là thông với huyết của Đấng Christ sao? Cái bánh mà chúng ta bẻ, há chẳng phải là thông với thân thể của Đấng Christ sao?” (1 Cô-rinh-tô 10:16). Tại bàn Tiệc Thánh, bởi đức tin, chúng ta không chỉ hồi tưởng về một Đấng Cứu Rỗi vắng mặt; chúng ta thông công với một Đấng đang hiện diện.
Chúa Giê-xu đã nói về sự nuôi dưỡng này bằng những lời sống động: “Người nào ăn thịt ta và uống huyết ta, thì ở trong ta, và ta ở trong người” (Giăng 6:56). Các Cơ Đốc nhân đã hiểu điều này theo những cách khác nhau, nhưng tất cả đều đồng ý ở điểm cốt lõi: tại bàn của Chúa, người tin thật sự được nuôi dưỡng bằng Đấng Christ bởi đức tin và được Ngài thêm sức. Tiệc Thánh không phải là một nghi lễ trống rỗng; đó là thức ăn thuộc linh. Chúng ta đến trong cơn đói và được no nê; chúng ta đến trong sự yếu đuối và được thêm sức; chúng ta đến với tấm lòng nguội lạnh, và tình yêu của chúng ta được nhen lại khi nhớ đến tình yêu của Ngài.
Tiệc Thánh gắn kết các tín hữu thành một thân thể
Tiệc Thánh không bao giờ chỉ là một giao dịch riêng tư giữa linh hồn và Đức Chúa Trời; đó là một bữa ăn gia đình kết nối Hội Thánh lại với nhau. Phao-lô vạch một đường thẳng từ một cái bánh đến một dân sự: “Vì chỉ có một cái bánh, chúng ta dầu nhiều, cũng chỉ một thân thể; bởi chưng chúng ta đều có phần chung trong một cái bánh” (1 Cô-rinh-tô 10:17). Cùng dự chung một bàn là tuyên bố rằng chúng ta thuộc về nhau vì chúng ta thuộc về Đấng Christ.
Chính điều này luôn mang lại cho Tiệc Thánh một năng lực hòa giải. Thật khó để ôm mối hiềm khích với một anh chị em mà bạn sắp cùng chia nhau tấm bánh của thân thể Đấng Christ đã bị bẻ ra. Bàn Tiệc Thánh kêu gọi chúng ta đến trong tình yêu và sự bình an, đồng thời phơi bày và chữa lành những chia rẽ mà chúng ta muốn làm ngơ. Vượt qua mọi rào cản về chủng tộc, giai cấp, tuổi tác và quốc gia, một cái bánh làm nên một dân sự — một sự nếm trước cuộc hội ngộ lớn của những người được cứu chuộc từ mọi chi phái và mọi tiếng nói.
Chúng ta nên đến với bàn Tiệc Thánh thường xuyên đến đâu, và với tinh thần nào?
Tân Ước không đặt ra một lịch trình cứng nhắc, nhưng rõ ràng cho rằng Tiệc Thánh sẽ được cử hành thường xuyên. Các tín hữu đầu tiên đều đặn “ở nhà, thì bẻ bánh”, dùng bữa chung với nhau “cách vui vẻ thật thà” (Công Vụ Các Sứ Đồ 2:46), và Phao-lô nói đến “mỗi lần anh em ăn bánh nầy, uống chén nầy” (1 Cô-rinh-tô 11:26) — tức là ông mong đợi đây sẽ là một nhịp điệu lặp đi lặp lại trong đời sống Hội Thánh, chứ không phải một sự kiện hiếm hoi. Các Cơ Đốc nhân có những quan điểm khác nhau về việc nên nhóm lại quanh bàn Tiệc Thánh thường xuyên đến mức nào, nhưng tất cả đều đồng ý rằng đó phải là một thói quen vững vàng, được trân quý, chứ không phải một việc phụ, chỉ nghĩ đến sau cùng.
Quan trọng không kém việc đến thường xuyên ra sao là chúng ta đến với tinh thần nào. Các vật thể chỉ là bánh và rượu nho, không phải phép màu; việc ăn uống tự nó không có quyền năng gì. Phước hạnh đến với những ai tiếp nhận bởi đức tin, nhìn xuyên qua các dấu hiệu để thấy Đấng Cứu Rỗi mà chúng biểu trưng. Đến một cách mê tín, như thể chính nghi thức cứu được mình, là bỏ lỡ trọng tâm; đến một cách thiếu đức tin, xem đó như một thủ tục trống rỗng, là bỏ lỡ phước hạnh. Nhưng đến với lòng tin — được nuôi dưỡng bằng Đấng Christ trong lòng, bởi đức tin, với sự tạ ơn — là được nuôi dưỡng thật sự. Các tác giả xưa viết về Tiệc Thánh rất thích suy ngẫm về sự nuôi dưỡng bề trong này, khích lệ những người thờ phượng mang đến một tấm lòng trống trải, đói khát và đầy lòng tôn thờ, và hãy nhìn khỏi tấm bánh để hướng về chính Bánh của sự sống.
Tiệc Thánh nhìn lại Lễ Vượt Qua và hướng về bữa tiệc mai sau
Chúa Giê-xu thiết lập Tiệc Thánh trong bữa ăn Lễ Vượt Qua, và bối cảnh ấy chứa đầy ý nghĩa. Suốt nhiều thế kỷ, dân Y-sơ-ra-ên đã ăn chiên con Lễ Vượt Qua để ghi nhớ sự giải cứu khỏi ách nô lệ tại Ai Cập, khi huyết của một con chiên con khiến sự chết đi qua. Giờ đây, Chúa Giê-xu — Đấng là “con sinh lễ Vượt Qua của chúng ta” (1 Cô-rinh-tô 5:7) — đã ban cho lễ cũ một ý nghĩa mới và lớn lao hơn: Chiên Con thật của Đức Chúa Trời đã đến, và huyết Ngài sẽ giải cứu dân sự Ngài khỏi một ách nô lệ sâu xa hơn cả ách nô lệ tại Ai Cập.
Bàn Tiệc Thánh không chỉ nhìn lại phía sau mà còn hướng về phía trước. Chúa Giê-xu phán với các môn đồ rằng Ngài sẽ không uống trái nho nữa “cho đến ngày mà ta sẽ uống trái nho mới cùng các ngươi ở trong nước của Cha ta” (Ma-thi-ơ 26:29). Vì vậy, mỗi lần dự Tiệc Thánh là một buổi tập dượt cho một cuộc vui mừng sắp đến — “tiệc cưới Chiên Con” (Khải Huyền 19:9), khi cả gia đình của Đức Chúa Trời sẽ cùng ngồi vào bàn tiệc của Vua. Giờ đây chúng ta ăn trong niềm hy vọng, nếm trước một phần nhỏ của bữa tiệc mà một ngày kia sẽ tràn ngập cõi đời đời.
Đến với bàn Tiệc Thánh như thế nào
Vì Tiệc Thánh thánh khiết như vậy, Phao-lô khuyên chúng ta hãy đến cách cẩn trọng, chứ không cẩu thả: “Vậy mỗi người phải tự xét lấy mình, và như thế mới ăn bánh uống chén ấy” (1 Cô-rinh-tô 11:28). Sự tự xét này không nhằm ngăn những người không xứng đáng — vì tự nơi mình, không ai trong chúng ta xứng đáng cả — nhưng nhằm giữ chúng ta khỏi đến một cách hời hợt, với tội lỗi chưa xưng ra hay với tấm lòng đang bất hòa với anh em mình. Chúng ta đến như những tội nhân cần ân điển, chứ không như những thánh đồ đã giành được phần thưởng. Sự tự xét là dọn sạch tấm lòng trước một bữa tiệc, chứ không phải một cánh cửa khóa chặt trước mặt người lạ.
Vậy, hãy đến cách thành thật: hãy xưng tội mình, hãy làm hòa ở nơi nào bạn có thể, rồi hãy đến cách vui mừng. Bàn Tiệc Thánh không dành cho người hoàn hảo nhưng cho người được tha thứ, không dành cho người mạnh mẽ nhưng cho người đói khát. Đó là một trong những món quà ngọt ngào nhất mà Đấng Christ từng ban cho Hội Thánh Ngài — một nơi để ghi nhớ tình yêu thương của Ngài, để được nuôi dưỡng bằng Ngài một lần nữa, để được kết nối với dân sự Ngài, và để ngước mắt trông đợi Ngài trở lại. Ít có điều gì trong đời sống Cơ Đốc gom được nhiều điều đến thế vào một khoảng nhỏ bé đến thế: quá khứ, hiện tại và tương lai; linh hồn mỗi cá nhân và cả gia đình của Đức Chúa Trời; nỗi buồn vì tội lỗi và niềm vui trong sự cứu rỗi — tất cả được gói trọn trong một mẩu bánh và một chén rượu nho. Khi được tiếp nhận cách đúng đắn, Tiệc Thánh sai chúng ta ra đi không phải với lòng kiêu ngạo mà với lòng biết ơn, và không còn như trước nữa. Bất cứ khi nào bạn đến, hãy đến mà nhìn xem Đấng Christ, và bạn sẽ không ra về tay không. Chính Ngài đã dọn bàn này, và chính Ngài là chủ tiệc, là bữa tiệc, và là Đấng khiến vị khách hèn mọn nhất cũng được đón tiếp.