Ebyafaayo

Abapuritani n’Abazza Obuggya 1480–1699

Obulamu obuli emabega w’ebitabo — ababuulizi, abaminsani, n’abawandiisi ab’ebigambo bikyayogera.

Ekifananyi kya Martin Luther

Martin Luther 1483–1546

1 okubuulira

Martin Luther (1483–1546) yali omufulente Omugirimaani, eyazza obuggya enjigiriza ey'okuweebwa obutuukirivu olw'okukkiriza kwokka, okwo ne kukoleeza Okuzza Obuggya kw'Abaputotesitanti. Entiisa mu kibuyaga eky'enkuba n'emutwala mu nnyumba y'abafulente, ate olunyiriri olwali mu Baruumi ne lumutuusa mu mirembe; yateeka ensonga ze ekyenda mu ttaano mu 1517, yawakanya paapa ne kabaka omukulu ku Lukiiko lwa Worms, yavvuunula Endagaano Empya mu Lujerumaani e Wartburg, era n'awa Ekkanisa ennyimba n'ekatekisimu zaayo. Ebigambo bye ebisembayo bye yawandiika byali nti, “Tuli basabiriza. Kino kya mazima.”

Ekifananyi kya John Calvin

John Calvin 1509–1564

1 okubuulira

John Calvin (1509–1564) yali omusomesa w’ebya Katonda asinga obukulu ow’omulembe ogwokubiri ogw’Okuzza Obuggya era omusumba w’e Geneva okumala emyaka egisukka amakumi abiri. Nga munnamateeka Omufaransa era humanist eyafuuka omuzzi w’obuggya oluvannyuma “lw’okukyuka okw’amangu,” yawandiika Institutes of the Christian Religion — ennyanjula esinga obujjuvu ey’okukkiriza okwa Reformed — era n’akola ku by’Obuporotesitanti okwetooloola Bulaaya ng’ayita mu kubuulira kwe, ennyonnyola ze ku kumpi Ebyawandiikibwa byonna, ne mu Academy of Geneva.

Ekifananyi kya Richard Sibbes

Richard Sibbes 1577–1635

Soma ebyafaayo byonna

Richard Sibbes (1577–1635) yali omubuulizi Omupuritaani Omungereza eyamanyibwa mu mulembe gwe nga “Omusawo ow’Omu Ggulu”. Mu kifo eky’okuba nti okubuulira kwa Bapuritaani okungi kwanyigiriza nnyo omuntu ku mutima, Sibbes yali amanyiddwa olw’obukkakkamu eri abantu abaali bamaze okuggwaamu essuubi ku bo bennyini; ekitabo kye ekisinga okumanyibwa kiggya omutwe gwakyo mu kisuubizo kya Isaaya nti olumuli olubetentefu terulimenyebwa. Yabuulira ku Gray’s Inn mu London era yali omukulu wa St Catharine’s Hall, e Cambridge, era ebbugumu lye lyakola ku bawandiisi abajja oluvannyuma lwe, nga Richard Baxter mw’ali.

Ekifananyi kya Richard Baxter

Richard Baxter 1615–1691

Soma ebyafaayo byonna

Omukulembeze w'ekkanisa Omupuritani Omungereza era omusumba e Kidderminster, eyagobebwa mu Kkanisa ya England mu 1662. Yali muwandiisi mumanyifu ow'eby'obwakatonda obw'omugaso, era ebiwandiiko bye eby'obusumba n'eby'okwewaayo byafuuka eby'obugagga eby'Ekikristaayo ebiwangaala.

Ekifananyi kya John Owen

John Owen 1616–1683

Soma ebyafaayo byonna

John Owen (1616–1683) yali omunnyonnyozi w’enjigiriza asookera ddala mu Bapuritani ab’e Bungereza — omusumba wa Cromwell, Ddiini wa Christ Church era Ssabawandiisi Omumyuka owa Oxford, era oluvannyuma lwa 1662 omuweereza Omunkukunala eyagaaniddwa okuyingira mu yunivasite ze yali akulembedde. Yatiikirira olw’obuzito bw’ebiwandiiko bye n’olw’okutegeera okutuukirira okw’enjawulo engeri ekibi gye kikolera ku muntu, kye kyava The Mortification of Sin ewangaala okusinga kumpi byonna ebirala ebyawandiikibwa mu kyasa kyayo ku nsonga eno.

Ekifananyi kya Thomas Watson

Thomas Watson 1620–1686

Soma ebyafaayo byonna

Omubuulizi Omupuritani Omungereza atakiriziganya n'ekkanisa era omusumba wa St Stephen Walbrook mu London, eyagobebwa mu buweereza bwe mu 1662. Ajjukirwa olw'ebiwandiiko bye eby'okwewaayo ebibuguma, ebijjudde ennyiriri, era ebyanguyirwa okutegeerekeka ennyo.

Ekifananyi kya John Bunyan

John Bunyan 1628–1688

1 ekitabo mu tterekero

Muwandiisi Omungereza era omubuulizi Omupuritani, nannyini kkola ebyuma ow'e Bedford eyasibibwa mu kkomera okumala emyaka egisukka mu kkumi olw'okubuulira awatali luusa. Mu kusibibwa okwo mwe yawandiikira ekitabo The Pilgrim's Progress, ekimu ku bifaananyisa ebisindikibwa okusinga obungi mu lulimi Olungereza.

Ekifananyi kya Jeanne Guyon

Jeanne Guyon 1648–1717

Soma ebyafaayo byonna

Jeanne Guyon, eyazaalibwa mu 1648 mu Montargis, mu Bufalansa, yafuuka eddoboozi erikulembera mu kwewaayo okw'ekyama okw'Ekikristaayo. Bwe yasikirizibwa mu buto okusaba okw'ekweeka, yawaayo obulamu bwe eri okwewaayo okw'omunda n'okuzzibwa obuggya okw'omwoyo. Enjigiriza ye yaleeta okwewaayo n'empaka, ekyavaako okusibibwa mu kkomera. Yafa mu 1717, naye ebiwandiiko bye bikyakwata ku bulamu obw'omwoyo obw'Ekikristaayo leero. Ebyafaayo bye ebyo yennyini bikyali by'ettutumu mu biwandiiko by'omwoyo. Okussa kwa Guyon essira ku kwagala okutuukiridde n'okwewaayo eri Katonda kwasoomooza eddiini ey'empisa zokka.

Ekifananyi kya Susanna Wesley

Susanna Wesley 1669–1742

Soma ebyafaayo byonna

Susanna Wesley, eyazaalibwa mu 1669 mu London, mu Bungereza, yali maama wa John ne Charles Wesley, abatandisi b'Obumesodiisi. Nga Omungirikaani ow'eddiini era maama w'abaana kkumi na mwenda (kkumi be baawona okutuuka mu bukulu), yawa abaana be enjigiriza y'eddiini enkalubo, ng'atandikawo enteekateeka za buli lunaku ez'okusaba n'okwekenneenya Ebyawandiikibwa. Newankubadde ng'yagwamu obuzibe bw'ensimbi n'okubulwako bba, yakuuma amaka ag'amaanyi mu mwoyo. Ebbaluwa za Susanna n'ebiwandiiko bye eby'obwakatonda byakwata ku buweereza bwa batabani be n'okukula kw'enjigiriza y'Obumesodiisi.