Ekifananyi kya Susanna Wesley

Ebyafaayo bya Susanna Wesley

1669–1742

Okuvvuunula kwa AI — kulindirira okukebera kw’omuzaaliranwa

Okuumba emitwe gy'abaana, ekintu ekisooka eky'okukola kwe kuwangula okwagala kwabwe n'okubaleeta ku mpisa ey'obuwulize. Okumanyisa okutegeera mulimu gwa kiseera, era eri abaana gulina okugenda mu maaso empolampola; na…

Susanna Wesley teyabuulira kubuulira kwonna, teyafulumya kitabo kyonna, era teyatandika kkanisa yonna. Yamala obulamu bwe bwonna munda mu bisenge by'ennyumba y'omusumba mu kifo ekitereevu ekya Lincolnshire, ng'azaala abaana n'abaziika, ng'abayigiriza ennukuta zaabwe n'okusaba kwabwe, ng'akwatagganya amaka wamu wakati mu bwavu, omuliro, n'okwawukana. Naye okuva mu ffumbiro eryo ery'abulijjo mwavaayo obulamu bubiri ku obwo obwaleeta ebibala ebisinga obunene mu byafaayo by'Ekikristaayo, era ekibiina kyonna ne kiyiga okumuyita nnyina waakyo. Luno lugero lwa kisa ekyakwekebwa mu mirimu gya buli lunaku, olw'okukkiriza okwasisinkana ennaku ey'amazima awatali kukankana, n'olw'okusaba okwalukibwa nnyo mu ssaawa okutuusa lwe kwafuuka enzimba yennyini ey'amaka.

Muwala wa Mukontanya

Yazaalibwa ng'ayitibwa Susanna Annesley mu London nga 20 Jaanwali 1669, nga ye muto mu baana nga amakumi abiri mu bataano aba Dr. Samuel Annesley, omuweereza omukulu Omukontanya. Yakulira mu maka ag'okuyiga n'enzikiriza enkalubo. Ennyumba ya kitaawe yali kifo ky'okukuŋŋaanira abaweereza, abayivu, n'abalowoozi Abakristaayo, era emboozi enzito ey'eby'okutendekebwamu eyajjuza ebisenge byayo yafuuka empewo omuto wa Annesley gwe yassa. Wadde abawala b'omu Bungereza ey'ekyasa eky'ekkumi na omusanvu emirundi mingi tebaafuna kuyigirizibwa kwa bugezi kwa mutindo, Susanna yalina eddembe okusoma ebitabo bya kitaawe, era okuyigirizibwa kwe, mu ngeri ennene nga yeeyoleseza yekka, kwali kugazi: eby'okutendekebwamu, eby'amagezi, n'okusinga byonna okuyiga Ebyawandiikibwa okw'obuziba n'obwegendereza. Ng'aweza emyaka kkumi na esatu yali, mu ngeri ey'ekitalo, alowoozezza ekkubo lye okuyita mu mpaka z'ekiseera kye n'eyeerondera Ekkanisa ya Bungereza mu kifo ky'Obutakontanya bwa kitaawe. Empisa eyo ey'olubereberye ey'okukkiriza okukeberebbwa era okweyimirizaawo teyamuvaako. Mu 1688, ng'aweza emyaka kkumi na mwenda, yawasibwa Samuel Wesley, omusumba omwegombi era omuzibu, era mu kiseera n'atereera naye mu nnyumba y'omusumba ey'e Epworth, gye yali agenda okumalira ennaku ze ezisigadde.

Obwabwe tebwali bufumbo bwangu, era Susanna teyeefuula kimala. Ensimbi bulijjo zaali nnyike; Samuel yasibibwa olw'amabanja; obusungu bwe n'obubwe byasobola okulwanagana. Mu 1701 bombi baagwa mu mpaka enkambwe Susanna, olw'omuntu, bwe yagaana okugamba "Amiina" ku kusaba kwa bba ku lwa Kabaka William, gwe yali tatwala nga Kabaka wa Bungereza omutuufu. Samuel yalayira obutabeera naye okutuusa lw'anaakomawo, era okumala emyezi n'aleka amaka ddala. Kyali okwawukana okw'obulumi era okw'olwatu, era kiraga omukazi eyali tagenda kuwaayo muntu we wadde eri bba gwe yali asaanidde okussaamu ekitiibwa. Okwawukana kwakoma, era omwana waabwe ow'oluvannyuma, Charles, yazaalibwa oluvannyuma lw'okutabaganya kwabwe; naye Susanna yatwala enzikiriza ze nga tazikutuse okutuusa ku nkomerero y'obulamu bwe.

Ennyumba ey'Abaana Abangi, n'Amalaalo Amangi

Ku baana kkumi na mwenda be yazaala, mwenda baafiira mu buto, nga mwe muli emirundi ebiri egy'abalongo, era omu yattibwa mu butanwa omulezi eyali akooye. Kkumi baawangaala okutuuka mu bukulu. Tekisoboka kusoma bulamu bwe awatali kubalirira obuzito obwo obw'abaana abaziikibwa, era Susanna teyabukweka mabega w'okutya Katonda. Yanakuwala, era n'agenda mu maaso, era ne yeeyiwa mu abo abaasigalawo. Yamalirira okuyigiriza buli mwana ye kennyini, ng'akkiriza nti okuyigirizibwa kulina okuumba omutwe n'empisa, era yakikola n'empisa eyafuuka ey'ettutumu. Essomero lyatandikanga ku lunaku olw'okuzaalibwa olw'okutuukiriza emyaka etaano; ennukuta zaayigibwanga mu lunaku lumu; buli nkya na buli kawungeezi byaggulwanga ne biggalwanga n'okusoma za Zabbuli n'Ebyawandiikibwa. Yanywerera nti omulimu ogusooka ogw'omuzadde Omukristaayo gwali kuyigiriza omwana obuwulize, era yakiwandiika mu bwerufu.

Okuumba emitwe gy'abaana, ekintu ekisooka eky'okukola kwe kuwangula okwagala kwabwe n'okubaleeta ku mpisa ey'obuwulize. Okumanyisa okutegeera mulimu gwa kiseera, era eri abaana gulina okugenda mu maaso empolampola; naye okuwangula okwagala kintu ekiteekwa okukolebwa omulundi gumu, era mangu mangu kye kirungi.

— Susanna Wesley, ebbaluwa eri John Wesley, 1732

Eri amatu aga kaakano kino kiyinza okuwulikika ng'ekikambwe, era kyali kikalubo; naye ekigendererwa kye tekyali kufuga kwokka. Yayagala buli mwana nga wa ddembe okuva ku bufuzi obw'okwagala kwe yekka olwo amagezi n'eddiini bisobole okusimba emirandira. Era yayolekanya obukambwe n'obukwatampola obw'ekitalo obw'okussaayo omwoyo. Mu nnyumba enene yayawulanga akawungeezi akakwata buli wiiki okubeera yekka ne buli mwana mu kyanjukiro, okwogera nabo ku myoyo gyabwe kinnoomu. Emyaka oluvannyuma, mutabani we omukulu John bwe yamusaba awandiike engeri ye, yakikola, era ebbaluwa gye yamuweereza mu 1732 yafuuka emu ku biwandiiko ebisinga okuterekebwa eby'okukuza abaana mu Kikristaayo. Emabega w'engeri waaliwo okukkiriza ku kye omwana yali ddala.

Sisobola okulema kutunuulira buli mwoyo gw'oleka wansi w'obulabirizi bwange nga talanta eyanteresebwa Mukama omukulu.

— Susanna Wesley

Ekitawuliro Ekyaggyibwa mu Muliro

Okuwulira okwo okw'obwesige obutukuvu kwakubibwa okutuuka ku bbugumu obweru omukisa ogwajja okwawula olugero lw'amaka ge. Mu Febwali 1709 ennyumba y'omusumba ey'e Epworth yakwatibwa omuliro ekiro. Ab'omu nnyumba baadduka mu kizikiza, era lwe baamala okukuŋŋaana ebweru we baategeererawo nti omwana omu, John ow'emyaka etaano, yali akyasibiddwa ku ddirisa erya waggulu. Baliraanwa baakola eddaala ery'abantu ne bamuggya nga bukyaliwo obuseera obutono ng'akasolya tekannagwa. Susanna yaddizibwa mutabani we ng'oyo eyazuukizibwa mu bafu, era teyakyerabira. John yennyini yali agenda okwogera ku kuba "ekitawuliro ekyaggyibwa mu muliro" obulamu bwe bwonna obusigaddewo. Mu mpapula ze ez'ekyama nnyina yawandiika okumalirira ku mulenzi eyali kumpi okumufiirwa.

Nteesa okwegendereza mu ngeri ey'enjawulo omwoyo gw'omwana ono, gwe wateekeddeteekedde n'ekisa ekingi bwe kityo, okusinga bwe nnabadde bulijjo, ndyoke nkolewo kye nsobola okuyingiza mu mutwe gwe emisingi gy'eddiini yo ey'amazima n'empisa. Mukama, mpa ekisa okukikola mu bwesimbu era n'amagezi, era owe emikono gyange obuwanguzi.

— Susanna Wesley, okufumiitiriza okw'ekyama

Wansi w'Ekitambaala

Eri Susanna Wesley, okusaba tekwali kiddukiro kya luusi luusi; kwali empisa eyategeka buli kintu ekirala. Wakati mu luyoogaano n'okunyiga kw'ennyumba ejjudde abaana, yayawulanga ekiseera buli lunaku okubeera yekka ne Katonda, era yakikuumanga n'obukambwe. Bwe yalemwanga okuva mu kisenge, yasitulanga bwereere ekitambaala kye ekiwanvu ku mutwe gwe, era buli mwana mu nnyumba yamanya nti Maama bwe yabeeranga wansi w'ekitambaala kye yabeeranga ne Katonda era teyandinyeenyezeddwa okuggyako mu bwetaavu obusinga obunene. Wansi w'eweema eyo ey'engoye z'awaka yasomanga Bayibuli ye, ng'akebera omuntu we, era ng'asabira amaka ge erinnya ku rinnya.

Eky'okuddamu ku kusaba okwo kwajja mu ngeri ze yasobola okulaba. Omwana eyaggyibwa mu nnimi z'omuliro yakula okuba John Wesley, n'oluvannyuma lwe Charles, era wakati waabwe baatwala enjiri ey'okuzaalibwa okupya okuyita mu Bungereza yonna n'ebitundu bya Amerika, nga bakuma okuzuukuka okunene okw'Abavanjeri era nga batandika ekitundu kya Bamesodisiti ekya kati kibalibwa mu bukadde amakumi. Ebinkumu bya Susanna biri wonna ku kyo: mu "engeri" yaakyo, eyazaalibwa mu nnyumba ye entegeke; mu kwagala kwakyo oluyimba ne Zabbuli; mu kunywerera kwakyo nti eddiini nsonga ya mutima ogufuulidwa omupya.

Omubuulizi mu Ffumbiro

Waliwo ekifaananyi kimu ekirala eky'e Epworth ekigwanira olugero luno. Mu kiseera bba yali agenze ekiseera ekiwanvu, Susanna yatandika okukuba okusinza okwa Ssande akawungeezi mu ffumbiro ery'ennyumba y'omusumba ku lw'abaana be, ng'asoma ekibuulwa n'ayimba Zabbuli. Abaddu ne basaba okujja, oluvannyuma baliraanwa, okutuusa enkuŋŋaana entono lwe yafuuka emyoyo bibiri, ekisinga okujjuza ekkanisa y'ekitundu. Amawulire bwe gaatuuka ku Samuel n'agaana nti tekyali kya kifaananyi kirungi eri omukazi, yamuddamu nti yali tasobola olw'omuntu okuleka ekirungi ekyeyoleka bwe kityo, era nti bwe yali ddala ayagala kikome ng'alina okumulagira mu bujjuvu n'avunaanibwe ku lwakyo mu maaso ga Katonda. Teyakikola. Mu mulembe ogwataali guwa bakazi kituuti, Susanna Wesley yali afuuse, awatali kukigenderera, ng'omubuulizi w'ekika mu kyalo kye.

Ebbaluwa eri Abaana be

Ekibiina kya Susanna eky'essomero tekyaggalwawo ddala. Abaana be bwe baava e Epworth okugenda mu yunivasite n'oluvannyuma mu buweereza bwabwe obwennyini, okuyigiriza kwe kwabagoberera bugoberezi ku poosita, mu bbaluwa empanvu, ez'okulowooza okw'obwegendereza ku kusaba, obuwulize, empisa ez'empisa, n'obutonde bw'okwewaayo okw'amazima okw'Ekikristaayo. Teyafulumya kintu mu bulamu bwe, naye ate ebbaluwa zino, awamu n'okufumiitiriza kwe okw'ekyama, byafuuka eby'okuterekebwa eri emirembe gy'Abakristaayo ku bwabyo, era bikiraga omutwe ogw'eby'okutendekebwamu ogw'obuziba obw'amazima nga gukola ku mmeeza y'effumbiro. Sentensi esinga okumanyika gye yali awandiise yali amagezi ge eri John ku ngeri y'okutegeera ekibi Ebyawandiikibwa we bitaayite tteeka lyonna, ennyonnyola gye yali agenda okutwala naye obulamu bwe bwonna.

Buli kintu ekinafuya amagezi go, ekyonoona obukwatampola bw'omuntu wo, ekizikiza okuwulira kwo okwa Katonda… ekintu ekyo kibi gy'oli.

— Susanna Wesley, ebbaluwa eri John Wesley

Ye Susanna mu butono: si lukalala lwa biragiro, wabula okuyita eri okwekebera omuntu okw'obwesimbu mu maaso ga Katonda. Emitwe emikulu egy'okuyigiriza kwe gidduka mu bbaluwa ze zonna: nti empisa nkulu eri okukula okw'omwoyo, nti buli mukkiriza alina okwanukula Katonda ku bubwe ku mbeera y'omwoyo gwe yennyini, era nti abazadde batwala obuvunaanyizibwa obutukuvu ku lw'okukkiriza kw'abaana baabwe. Ekitundu abaana be kye baazimba, n'enkuŋŋaana zaakyo ez'ebibinja, okwekebera kwakyo, n'okwewaayo kwakyo okutegeke, kitwala obubonero bw'enzikiriza zonna essatu.

Yimba Zabbuli ey'Ettendo

Emyaka gye egy'oluvannyuma gyali gy'obukkakkamu era, ku nkomerero, gyaliko emirembe gye yali amaze ebbanga eddene ng'anoonya. Samuel yafa mu 1735, era Susanna nnamwandu ku nkomerero yaleka Epworth n'agenda mu London, gye yamalira emyaka gye egy'enkomerero okumpi n'abaana be n'atunuulira, n'essanyu ery'obukkakkamu, entandikwa ez'olubereberye ez'okuzuukuka kwa Bamesodisiti abaana be kwe baali bakulembera. Yafa nga 23 Julaayi 1742, ng'aweza emyaka nsanvu mu esatu, ng'abaana be abakulu bangi bakuŋŋaanidde ku kitanda kye. Nga okwogera kwe tekunnalema yabawa ekiragiro eky'oluvannyuma ekyakuŋŋaanya obulamu bwe bwonna mu sentensi emu.

Baana bange, amangu nga mpeddwa eddembe, muyimbire Katonda Zabbuli ey'ettendo.

— Susanna Wesley, ebigambo bye eby'enkomerero

Era bwe yagenda baakikola. John Wesley, eyabuulira ku kuziika kwe mu Bunhill Fields eri kye yayita emu ku nkuŋŋaana ezisinga obw'ekitiibwa ze yali alabye, yawandiika akaseera mu Journal ye: "awatali kulwana kwonna, wadde kabonero, wadde kusinda, omwoyo gwateebwa eddembe." Yateekebwa okuwummula wakati mu Bakontanya n'abatukuvu b'ekifo ekyo ekimanyiddwa eky'okuziika, ekifo ekituufu eri muwala wa mukontanya eyayita mu Kkanisa n'agiwa bibiri ku bimuli byayo ebisinga okumasamasa.

Susanna Wesley teyaleka kijjukizo kinene eky'omukono gwe yennyini. Yaleka ekintu ekisinga okuba ekitali kya bulijjo: amaka agaali gategekeddwa nnyo okwagala n'okusaba kiasi nti Katonda yagazimbamu okuzuukuka. Yajjukiza buli mukkiriza owa bulijjo, era naddala buli muzadde omukooye, nti obwakabaka bwa Katonda emirundi mingi tebujja nga buyita mu bituuti n'ebibiina wabula nga buyita mu bwesigwa mu bisenge ebitono, nga buyita mu maama wansi w'ekitambaala kye ng'asitula abaana be erinnya ku rinnya mu maaso g'entebe ey'obwakabaka ey'ekisa. Abaana be baakyusa ensi; naye ye yabayigiriza okusaba, era n'abayigiriza okuyimba, era ekyo kyali kimala.

Tewali bitabo wadde okubuulira mu tterekero okwa muwandiisi ono okutuusa kaakano.