«ወንጌል» የሚለው ቃል በቀላሉ የምሥራች ማለት ነው። ግን የምን የምሥራች ነው? ለሁለት ሺህ ዓመታትስ የሚሊዮኖችን ሕይወት የለወጠው ለምንድን ነው? ክርስትና ስለ ምን እንደ ሆነ አሥር ሰዎችን ብትጠይቅ፣ ብዙ ጊዜ ስለ ሕግጋት፣ ስለ ቤተ ክርስቲያን ወይም ጥሩ ሰው ስለ መሆን አሥር የተለያዩ መልሶችን ታገኛለህ። እውነተኛው ወንጌል ግን በመጀመሪያ ደረጃ የትእዛዛት ዝርዝር አይደለም። እርሱ አዋጅ ነው — እግዚአብሔር ስላደረገው ነገር የሚነገር ዜና ነው — በእውነትም የሰው ልጅ ሊሰማው ከሚችለው ዜና ሁሉ የሚበልጥ መልካም ዜና ነው።
እንግዲህ የክርስትና ወንጌል በተቻለ መጠን ግልጽ ሆኖ ተብራርቶ ይኸውና፦ ምን እንደ ሆነ፣ ለምን አስፈላጊ እንደ ሆነ፣ እንዴትስ ምላሽ መስጠት እንደሚገባ።
ወንጌል በአንድ ዓረፍተ ነገር
ጳውሎስ በመጽሐፍ ቅዱስ ውስጥ ካሉት ሁሉ እጅግ ግልጹን ማጠቃለያ ይሰጠናል፦ «መጽሐፍ እንደሚል ክርስቶስ ስለ ኃጢአታችን ሞተ፥ ተቀበረም፥ መጽሐፍም እንደሚል በሦስተኛው ቀን ተነሣ» (1ኛ ቆሮንቶስ 15:3-4)። ከዚህ ሊቀነስ የማይችለው የወንጌል እምብርት ይህ ነው — በታሪክ ውስጥ የተፈጸመ እውነተኛ ድርጊት፦ ኢየሱስ ስለ ኃጢአት ሞተ፣ ተቀበረ፣ ደግሞም ተነሣ። ሌላው ሁሉ እነዚህን ጥቂት ቃላት የሚያብራራ ነው። ወንጌል ወደ እግዚአብሔር ለመድረስ ማድረግ ስላለብን ነገር የሚሰጥ ምክር አይደለም፤ እግዚአብሔር ወደ እኛ ለመድረስ አስቀድሞ ስላደረገው ነገር የሚነገር ዜና ነው።
ይህ ልዩነት ሁሉን ነገር የሚወስን ነው፤ ወንጌልንም ከሃይማኖቶች ሁሉ የተለየ የሚያደርገው እርሱ ነው። ሃይማኖት መሰላል ሰጥቶህ «ውጣ» ይልሃል። ወንጌል ግን እግዚአብሔር ራሱ ወደ ታች እንደ ወረደ ያውጃል። ሌላው ሥርዓት ሁሉ በልቡ አድርግ ይላል — እነዚህን ነገሮች አድርግ፣ እነዚህን ሕግጋት ጠብቅ፣ ይህን ደረጃ አሟላ፣ ምናልባትም እግዚአብሔር ይቀበልህ ይሆናል። ወንጌል ግን ተደርጓል ይላል — ፈጽሞ ልታደርገው ያልቻልከው ነገር ስለ አንተ ተደርጓል፤ የቀረው ነገር ቢኖር መቀበል ብቻ ነው። በደከመ ሕሊና ላይ እንዲህ ያለ እፎይታ ሆኖ የሚያርፈው ለዚህ ነው፦ አንድ ተጨማሪ ግዴታ አይደለም፤ የግዴታዎች ሁሉ ፍጻሜ ነው።
የምሥራች ለምን ያስፈልገናል፦ በመጀመሪያ መጥፎው ዜና
የምሥራች ትርጉም የሚኖረው ከእውነተኛ ችግር አንጻር ብቻ ነው፤ ወንጌልም የእኛን ችግር በሐቅ ይጠራዋል። «ሁሉ ኃጢአትን ሠርተዋልና የእግዚአብሔርም ክብር ጎድሎአቸዋል» (ሮሜ 3:23)። በግልጽ የሚታዩ ክፉዎች ብቻ አይደሉም — ሁላችንም ነን። የተፈጠርነው ለእግዚአብሔር ነበር፤ እያንዳንዳችን ግን ሕይወታችንን በራሳችን ለመምራት ዞር ብለናል፤ ያ ዓመፅም ደመወዝ አለው፦ «የኃጢአት ደመወዝ ሞት ነው» (ሮሜ 6:23)። ልንከፍለው የማንችለው ዕዳ ለቅዱሱ እግዚአብሔር አለብን፤ የቱንም ያህል መልካም ጠባይ ቢኖረን አስቀድሞ የተፈጸመን በደል ሊሽር ወይም ኃጢአታችን የከፈተውን ገደል ሊያሻግረን አይችልም። የምሥራቹን ውድ የሚያደርገው ይህ መጥፎ ዜና ነው — ያለ እርሱ መስቀሉ ማዳን ሳይሆን አሳዛኝ ክስተት ብቻ በሆነ ነበር።
የነገሩ እምብርት፦ እግዚአብሔር በመስቀል ላይ ያደረገው
የምሥራቹ ጥሶ የሚገባው እዚህ ላይ ነው። እግዚአብሔር የራሳችንን ዕዳ እንድንከፍል ከመተው ይልቅ ራሱ ከፈለው። «ነገር ግን ገና ኃጢአተኞች ሳለን ክርስቶስ ስለ እኛ ሞቶአልና እግዚአብሔር ለእኛ ያለውን የራሱን ፍቅር ያስረዳል» (ሮሜ 5:8)። ራሳችንን ካጸዳን በኋላ አይደለም — ገና ኃጢአተኞች ሳለን ነው። በመስቀል ላይ ኃጢአት የሌለበት የእግዚአብሔር ልጅ ኢየሱስ በበደለኞች ስፍራ ቆመ። ጳውሎስ ታላቁን ልውውጥ እንዲህ ይገልጸዋል፦ «እኛ በእርሱ ሆነን የእግዚአብሔር ጽድቅ እንሆን ዘንድ ኃጢአት ያላወቀውን እርሱን ስለ እኛ ኃጢአት አደረገው» (2ኛ ቆሮንቶስ 5:21)። ኃጢአታችን በክርስቶስ ላይ ተጫነ፤ ፍጹም ጽድቁም ለእኛ ተቈጠረልን። እኛ ፈጽሞ ልናገኘው ያልቻልነውን እንድናገኝ፣ እርሱ እኛ የሚገባንን ተቀበለ።
ይህ የመልእክቱ ሁሉ ማጠፊያ ነው፤ በእርሱም ላይ ትንሽ ቆም ማለት ይገባል፤ ምክንያቱም ቅን ልብ ሁሉ ውሎ አድሮ ለሚጠይቀው ጥያቄ መልስ ይሰጣልና፦ ጻድቅ የሆነ አምላክ በደልን እንዲያው እንዴት ሊያልፈው ይችላል? መልሱ እርሱ አያልፈውም የሚል ነው — ራሱ ይከፍልበታል። በመስቀሉ ላይ የእግዚአብሔር ፍትሕና ምሕረቱ ይገናኛሉ፦ ኃጢአታችን የጠየቀው ቅጣት ሙሉ በሙሉ ተፈጸመ፤ ነገር ግን በፈቃዱ ራሱን በሰጠ ምትክ ላይ ተፈጸመ፤ ይኸውም እግዚአብሔር «ራሱም ጻድቅ እንዲሆን በኢየሱስም የሚያምነውን እንዲያጸድቅ» ነው (ሮሜ 3:26)። ምንም ነገር ተሸፋፍኖ አልታለፈም፤ ሁሉም ሙሉ በሙሉ ተከፍሏል። ክርስቲያን ምናልባት በመጨረሻ ሒሳቡ ይወራረድ ይሆናል የሚል የሚያስጨንቅ ተስፋ ሳይሆን ከእግዚአብሔር ጋር እውነተኛ ሰላም ሊኖረው የሚችለው ለዚህ ነው። ሒሳቡ ተዘግቷል።
ቻርልስ ስፐርጀን በሕይወት ዘመኑ ሁሉ በዚህ በአንድ ርዕስ ላይ ሰበከ — «የተሰቀለው ክርስቶስ»፤ ሁሉም በጸጋ በተሰኘው መጽሐፉም የተጨነቀውን ኃጢአተኛ ራሱን ለማዳን መሞከሩን ትቶ ክርስቶስ አስቀድሞ ባደረገው ላይ በቀላሉ እንዲታመን ይማጸነዋል። ባዶው መቃብር ይህን ያትመዋል፦ ኢየሱስ «በሦስተኛው ቀን ተነሣ» ስለሆነ፣ ሞቱ ሽንፈት ሳይሆን ድል ነበር — ዕዳው በእውነት እንደ ተከፈለና ሞት ራሱ እንደ ተሸነፈ እግዚአብሔር በአደባባይ የሰጠው ደረሰኝ ነው።
ለምን አስፈላጊ ነው፦ ወንጌል የሚሰጥህ
ይህ እንዲያው የምንስማማበት ትምህርት ብቻ አይደለም፤ ሰው በእግዚአብሔር ፊት ያለውን አቋም ሁሉ ይለውጣል። ወንጌል ለሚቀበሉት ሁሉ የሚሰጠው ይህ ነው፦
- ይቅርታ — ያለፈውን፣ የአሁኑንና የሚመጣውን ኃጢአት ሁሉ የሚሸፍን፣ በመስቀል ላይ ዋጋው ሙሉ በሙሉ የተከፈለበት ሙሉና ነጻ ምሕረት።
- አዲስ ግንኙነት — ከእንግዲህ ዓመፀኞች ወይም እንግዶች አይደለንም፤ ወደ ቤተሰቡ የተቀበልን የእግዚአብሔር ልጆች ነን።
- የዘላለም ሕይወት — «የእግዚአብሔር የጸጋ ስጦታ … በክርስቶስ ኢየሱስ በጌታችን የዘላለም ሕይወት ነው» (ሮሜ 6:23)። ማለቂያ የሌለው ኑሮ ብቻ ሳይሆን ሞት ሊያቋርጠው የማይችል ከእግዚአብሔር ጋር ያለ ሕይወት ነው።
- የመለወጥ ኃይል — ወንጌል «ለሚያምኑ ሁሉ የእግዚአብሔር ኃይል ለማዳን» ነው (ሮሜ 1:16)፤ ይቅር የሚለን ብቻ ሳይሆን እንደ ገና የሚሠራንም ነው።
በጸጋ እንጂ በራስ ጥረት አይደለም
ከሁሉ ይልቅ ልንረዳው የሚገባን ነገር ይህ ሁሉ ስጦታ መሆኑን ነው። ለማግኘት መሥራትን በጣም ስለለመድን፣ ሳናስበው መዳንን በመልካም ሥራ ልንገዛው እንሞክራለን። ወንጌል ግን ያንን በር ይዘጋዋል፦ «ጸጋው በእምነት አድኖአችኋልና፤ ይህም የእግዚአብሔር ስጦታ ነው እንጂ ከእናንተ አይደለም፤ ማንም እንዳይመካ ከሥራ አይደለም» (ኤፌሶን 2:8-9)። አስቀድሞ ስለ አንተ የተገዛውን ልትገዛው አትችልም፤ ልትቀበለው ብቻ ትችላለህ። መልካም ምክር ብቻ ሳይሆን የምሥራች የሚያደርገው ይህ ነው — ምክር ምን ማድረግ እንዳለብህ ይነግርሃል፤ ዜና ግን ምን እንደ ተደረገ ይነግርሃል።
ደግሞም ያለው ማዳን ይህ ብቻ ነው፦ «መዳንም በሌላ በማንም የለም፤ እንድንበት ዘንድ የሚገባን ለሰዎች የተሰጠ ስም ከሰማይ በታች ሌላ የለምና» (የሐዋርያት ሥራ 4:12)።
እንዴት ምላሽ መስጠት እንደሚገባ
ወንጌል እግዚአብሔር ያደረገውን የሚያውጅ ከሆነ፣ ምላሹ አብልጦ መጣር ሳይሆን መታመን ነው — ሕይወትህን በራስህ ከመምራት ዞር ብለህ በክርስቶስ ላይ ማረፍ ነው። ምናልባት በዓለም ላይ እጅግ የታወቀው ጥቅስ ይህን ሁሉ በአንድነት ይናገራል፦ «በእርሱ የሚያምን ሁሉ የዘላለም ሕይወት እንዲኖረው እንጂ እንዳይጠፋ እግዚአብሔር አንድያ ልጁን እስኪሰጥ ድረስ ዓለሙን እንዲሁ ወዶአልና» (ዮሐንስ 3:16)። ማመን ማለት በራስህ መታመንን ትተህ በእርሱ መታመን መጀመር ነው — እርሱ የገዛውን ምሕረት በእርግጥ እንደ ሆነው ነጻ ስጦታ አድርገህ መቀበል ነው። ንስሐና እምነት የዚያ መመለስ ሁለት ገጽታዎች ናቸው፦ ንስሐ ሕይወትህን በራስህ ከመምራት ዞር ማለት ነው፤ እምነት ደግሞ እርሱ እንዲመራው ወደ ክርስቶስ መዞር ነው። ሁለቱም አንዳች ነገር የሚያስገኙ ሥራዎች አይደሉም፤ ሁለቱም አስቀድሞ የተገዛን ስጦታ የሚቀበሉ ባዶ እጆች ብቻ ናቸው።
ያ ምላሽ እንደ አንድ ቅን ጸሎት ቀላል ሊሆን ይችላል፦ ራስህን ማዳን የማትችል ኃጢአተኛ መሆንህን አምኖ መቀበል፣ ኢየሱስ ስለ አንተ እንደ ሞተና እንደ ተነሣ ማመን፣ አዳኝህና ጌታህም እንዲሆን መለመን። ከኢየሱስ ጋር የተሰቀለውና ሊሞት የተቃረበው ወንበዴ ይህን በአንድ ዓረፍተ ነገር አደረገው፤ ኢየሱስም «ዛሬ ከእኔ ጋር በገነት ትሆናለህ» ሲለው ሰማ። ወንጌል ሕይወታቸውን ላስተካከሉ ሰዎች የሚሰጥ ሽልማት አይደለም። ራሳቸውን ማዳን እንደማይችሉ ለሚያውቁ የሚደርስ ማዳን ነው — ይህም ሁላችንንም ይመለከታል። እንዲህ ያለ ታላቅ የምሥራች የሆነው ለዚህ ነው።
ወንጌል ያልሆነው
ቃሉ በልቅነት ስለሚሠራበት፣ አንዳንድ የተለመዱ ግራ መጋባቶችን ማጥራት ይጠቅማል። ወንጌል «ጥሩ ሰው ሁን፣ እግዚአብሔርም ይቀበልሃል» አይደለም — ያ የጸጋ ፍጹም ተቃራኒ ነው፤ በቂ እንዳደረግህም ፈጽሞ እንዳታውቅ ያደርግሃል። ያ ፍቅር ያስከፈለው መስቀል የሌለበት «እግዚአብሔር ይወድሃል፣ ለአንተም ድንቅ ዕቅድ አለው» የሚል መልእክት ብቻም አይደለም። የሕግጋት ዝርዝር፣ የፖለቲካ መርሐ ግብር ወይም ራስን የማሻሻያ ዘዴ አይደለም። ደግሞም በመጀመሪያ ራስህን አስተካክለህ ከዚያ ወደ እግዚአብሔር መምጣት አለብህ የሚል መልእክት አይደለም። እነዚህ ሁሉ መዳንን አንተ በጥረትህ የምታገኘው ነገር ያደርጉታል፤ ወንጌል ግን የምትቀበለው ነገር ያደርገዋል።
በደለኞችንና የደከሙትን የማጽናናት እንዲህ ያለ ኃይል ያለው በትክክል ለዚህ ነው። በራስ ጥረት ላይ የተመሠረተ ሃይማኖት ሁልጊዜ አብልጠህ ጣር ከማለት በቀር ሌላ ሊልህ አይችልም፤ ቅን ሕሊና ደግሞ አብልጦ መጣር በቂ እንዳልሆነ ያውቃል። ወንጌል ግን የትኛውም ሃይማኖት ሊያደርገው የማይችለውን ያደርጋል፦ ሥራው እንደ ተፈጸመ ያውጃል። ኢየሱስ ከመስቀል ላይ የጮኸው ጩኸት «ተፈጸመ» የሚል ነበር — «ወደ ሥራ ግቡ» ሳይሆን «ተደርጓል» ነበር። በወንጌልና ራሱን የምሥራች ብሎ በሚጠራው በሌላው ነገር ሁሉ መካከል ያለው ልዩነት ይህ ነው፤ በሚያደክምህ እምነትና በመጨረሻ ዕረፍት በሚሰጥህ እምነት መካከል ያለው ልዩነትም ይህ ነው።
