Thế kỷ truyền giáo

Andrew Murray

Andrew Murray Jr., sinh năm 1828 tại Nam Phi, là một mục sư và nhà thần học, người đã ảnh hưởng đến rất nhiều người qua sự dạy dỗ của ông về sự cầu nguyện.

Sinh
1828
Mất
1917
Trên Ochorus
11 cuốn sách

Nên bắt đầu đọc từ đâu

Bắt đầu với

Phòng cầu nguyện kín

Bắt đầu đọc
Kế hoạch đọc 31 ngày trong trường cầu nguyện 31 ngày

Sách của Andrew Murray (11)

Cũng xuất hiện trong

Tiểu sử

  1. 1828
  2. 1848
  3. 1860
  4. 1871
  5. 1917

Andrew Murray sinh ngày 9 tháng 5 năm 1828 tại Graaff-Reinet, một thị trấn biên cương đầy bụi đỏ thuộc Thuộc địa Cape, trong một gia đình vốn đã thấm đẫm sự cầu nguyện. Cha ông, một mục sư người Scotland được Hội Thánh Scotland (Church of Scotland) sai phái sang đây, giữ thói quen đều đặn đọc cho cả nhà nghe những câu chuyện về các cuộc phục hưng, và tuần này qua tuần khác nài xin Đức Chúa Trời đổ Thần Ngài xuống trên miền Nam Phi. Andrew lớn lên giữa những lời khẩn cầu ấy bên bàn thờ gia đình, và dù sự đáp lời còn lâu mới đến, nó sẽ đến qua chính người con đã từng quỳ bên cạnh người cha ấy. Mẹ ông, bà Maria Susanna Stegmann, mang dòng máu của những người tị nạn Huguenot (Tin Lành Pháp) và những tín hữu Lutheran người Đức, nên trong huyết quản cậu bé chảy ký ức của hai dân tộc từng chịu khổ vì đức tin của mình.

Cậu Bé Được Gửi Qua Biển Cả

Năm mười tuổi, vào tháng 7 năm 1838, Andrew và người anh là John được gửi vượt đại dương sang Scotland để đi học tại Aberdeen. Hai anh em thực hiện chuyến hải trình dài dưới sự chăm sóc của Mục sư James Archbell cùng phu nhân, và ở với người chú là Mục sư John Murray, người trông nom việc học hành của các cháu. Đặt hai cậu bé nhỏ lên một con tàu đi sang bên kia bán cầu và không gặp lại chúng trong nhiều năm là một điều hết sức lớn lao, và cuộc chia ly ấy đè nặng trên các em. Nhưng Scotland không chỉ lấy đi mà còn ban cho. Vào mùa xuân năm 1840, nhà phục hưng William C. Burns đến Aberdeen, và hai cậu bé được tận mắt thấy một người mà cả sự giảng dạy lẫn toàn bộ nếp sống đều đã dâng hiến cho Đức Chúa Trời; ấn tượng Burns để lại trong lòng cậu Andrew trở thành một trong những ảnh hưởng định hình cả cuộc đời ông. Hai anh em được cuốn theo làn sóng của những cuộc tỉnh thức Tin Lành đang khuấy động xứ sở lúc bấy giờ, hít thở cùng một bầu khí với những người như Robert Murray M’Cheyne và Horatius Bonar, và cả hai đều tốt nghiệp tại Marischal College ở Aberdeen năm 1845. Từ đó họ tiếp tục sang Đại học Utrecht ở Hà Lan để học thần học, và gắn bó với Het Réveil, một phong trào phục hưng Tin Lành chống lại chủ nghĩa duy lý lạnh lẽo của giáo hội Hà Lan, đề cao sự hoán cải, lòng tin kính bề trong và một đức tin được kinh nghiệm thật sự.

Dù được nuôi dạy trong sự tin kính, Murray không hề tự mãn về đời sống tôn giáo của mình. Chính ông thuật lại rằng ban đầu ông nhắm đến chức vụ mục sư như một nghề nghiệp đáng kính hơn là một hành động của đức tin. Chính trong những năm ở Utrecht, đức tin của ông mới đạt đến sự xác quyết vững vàng, và ông viết thư về nhà kể lại sự đổi thay ấy với sự giản dị của một người biết rõ khác biệt giữa tín điều thừa hưởng và sự đầu phục cá nhân.

Con trai của cha mẹ đã được tái sinh… Con đã phó thác chính mình cho Đấng Christ.

— Andrew Murray, trong thư gửi cha mẹ từ Utrecht

Sự đổi thay ấy sâu xa hơn một quyết định nhất thời; nó trở thành niềm khao khát suốt đời về sự hiện diện của Đức Chúa Trời, được gói trọn trong lời cầu nguyện của chính ông: xin cho không một giây phút nào trong đời con trôi qua bên ngoài ánh sáng, tình yêu và niềm vui của sự hiện diện Đức Chúa Trời. Ngày 9 tháng 5 năm 1848, đúng sinh nhật thứ hai mươi của ông, ông và người anh được Ủy ban The Hague của Hội Thánh Cải Cách Hà Lan tấn phong, rồi quay về hướng quê nhà châu Phi.

Chức Vụ Trên Lưng Ngựa

Nhiệm sở đầu tiên của ông là Bloemfontein, một giáo xứ đúng ra là cả một vùng lãnh thổ hơn là một thị trấn — rộng khoảng một trăm nghìn dặm vuông, trải dài bên kia sông Orange và sông Vaal. Được nhậm chức năm 1849 khi vừa tròn hai mươi mốt tuổi, ông trở thành mục sư thường trú đầu tiên ở phía bắc sông Orange, chịu trách nhiệm cho những cộng đồng Voortrekker rải rác trên những khoảng cách mênh mông không đường sá. Ông cưỡi ngựa hàng tuần liền để đến những nông trại hẻo lánh, làm phép báp-têm, dạy giáo lý, cử hành hôn lễ, chôn cất người qua đời, và giảng cho những người có thể cả năm trời mới gặp lại một mục sư; trong một khoảng hai năm liên tiếp, ông đã làm phép báp-têm cho hơn sáu trăm trẻ em. Những người di dân tin cậy vị mục sư trẻ không chỉ trong việc linh hồn, và ông đứng bên họ như một người bạn và người trung gian trong những cuộc thương lượng giành tự do khỏi sự cai trị của người Anh. Đó là một chức vụ trên lưng ngựa và giữa đồng cỏ veld bao la, và nó sớm dạy ông rằng công việc thuộc về Đức Chúa Trời chứ không phải của ông.

Ngày 2 tháng 7 năm 1856, ông kết hôn với Emma Rutherford tại Cape Town, một cuộc hôn nhân của tình yêu sâu đậm và bền bỉ, sinh được mười một người con, trong đó chín người sống đến tuổi trưởng thành. Rồi đến năm 1860, bước ngoặt của cuộc đời ông xảy ra. Murray nhận lời mời về Worcester, và tại đó ông bước thẳng vào sự đáp lời cho hàng chục năm cầu nguyện của cha mình.

Cuộc Phục Hưng Năm 1860

Cuộc phục hưng năm 1860 không khởi đầu từ Murray. Trên một nông trại gần Worcester, một nhóm nhỏ tín hữu đã nhóm lại hằng tuần suốt nhiều tháng, nài xin Đức Thánh Linh được đổ xuống; một người phụ nữ trong số họ mang gánh nặng đến nỗi bà cầu nguyện gần như không ngừng suốt một tuần lễ. Khi Đức Thánh Linh giáng xuống, Ngài giáng xuống với một quyền năng đảo lộn mọi khuôn phép thường lệ của một buổi nhóm Cải Cách Hà Lan. Chính Murray, khi chủ tọa một buổi nhóm như thế, đã đưa ra những chỉ dẫn cẩn thận và mời mọi người lần lượt từng người cầu nguyện — nhưng thay vào đó, cả hội chúng cùng lúc òa lên cầu nguyện, khóc lóc xin thương xót. Khi Murray cố lập lại trật tự, một người nông dân thẳng thắn bảo ông hãy lui ra: không ai có thể đắp đập ngăn lại điều Đức Chúa Trời đang làm. Vị mục sư trẻ vốn nề nếp và thận trọng đã ghi khắc bài học ấy. Ông học cách nới lỏng dây cương, và Đức Chúa Trời dùng ông để chăn dắt một cuộc tỉnh thức mà ông không thể tự tạo ra và cũng không dám dập tắt.

Từ cuộc phục hưng ấy, Murray nhà văn ra đời. Sự chăm sóc mục vụ của ông dành cho dòng người tân tín hữu đông đảo, cùng nỗi lo rằng tình yêu ban đầu của họ sẽ nguội dần thành hình thức, đã thúc đẩy ông viết Ở Trong Đấng Christ (Abide in Christ) — thoạt đầu bằng tiếng Hà Lan với tựa Blijf in Jezus — và qua đó ông tìm thấy mạch nguồn mà ông sẽ khai thác suốt phần đời còn lại. Từ Worcester, năm 1864 ông chuyển về nhà thờ Groote Kerk ở Cape Town, đứng vững tại đó trước làn sóng thần học tự do đang dâng cao, và năm 1871 về Wellington, nơi ông an cư trong mùa chức vụ dài nhất và kết quả nhất của đời mình, ba mươi lăm năm tại cùng một tòa giảng.

Wellington và Một Tầm Nhìn Rộng Mở

Wellington trở thành mảnh đất ươm mầm cho tầm nhìn rộng lớn hơn của ông. Giáo hội của ông biết rõ giá trị của ông: qua nhiều năm, sáu lần Hội Thánh Cải Cách Hà Lan tại Nam Phi mời ông làm chủ tịch Đại Hội Đồng (Synod), và hiếm ai góp phần nhiều hơn ông trong việc biến một tổ chức khép kín ấy thành một hội thánh truyền giáo. Tin chắc rằng Hội Thánh phải hướng ra bên ngoài, ông dày công thành lập những cơ sở sẽ tồn tại lâu hơn ông. Năm 1874, được cảm hứng từ công cuộc tiên phong của nhà giáo dục người Mỹ Mary Lyon, ông lập Học viện Nữ sinh Huguenot (Huguenot Seminary) để giáo dục Cơ Đốc cho phụ nữ, tuyển giáo viên từ Hoa Kỳ; được đặt nền trên sự cầu nguyện, ngôi trường phát triển thành Huguenot University College và ngày nay vẫn tiếp nối dưới tên Huguenot College, tiếp tục đào tạo những người hầu việc Chúa và những nhà lãnh đạo xã hội. Là thành viên ủy ban truyền giáo hải ngoại của giáo hội mình, ông quyên góp quỹ để lập ba hội tại Wellington năm 1877 — Liên Hiệp Truyền Giáo của Các Mục Sư (Ministers’ Missionary Union), Liên Hiệp Kinh Thánh và Cầu Nguyện (Bible and Prayer Union), và Liên Đoàn Truyền Giáo Tín Hữu (Layman’s Mission League) — và năm 1889, cùng với Martha Osborn và Spencer Walton, ông góp phần thành lập Hội Truyền Giáo Tổng Quát Nam Phi (South African General Mission), một công việc sống lâu hơn tất cả họ, trở thành Hội Thông Công Tin Lành Châu Phi (Africa Evangelical Fellowship) năm 1965 và sáp nhập vào SIM International năm 1998.

Ngòi bút của ông không bao giờ ngơi nghỉ. Đến cuối đời, ông đã viết hơn 240 sách, lời chứng và bài giảng — về sự cầu nguyện hơn mọi đề tài khác, nhưng cũng về sự xưng tội, về việc biết ý muốn Đức Chúa Trời, về sự tương giao hằng ngày với Đức Chúa Trời, về sự đắc thắng của Cơ Đốc nhân — được viết bằng tiếng Anh và tiếng Hà Lan và dịch ra hơn mười lăm thứ tiếng, cho đến khi lòng tin kính thầm lặng của một người Afrikaans được đọc trên khắp các châu lục. Những trang viết hay nhất của ông nảy sinh từ con mắt của một nhà giảng đạo luôn tìm thấy hình ảnh minh họa sống động. Vào mùa hè năm 1898, ông có được một gốc nho màu nâu, và từ sự suy gẫm lâu dài về nó, ông viết Lẽ Mầu Nhiệm Của Gốc Nho Thật (The Mystery of the True Vine), đề tặng những Cơ Đốc nhân đang vật lộn khắp thế giới; đến khi sách được xuất bản, gốc nho cũ ấy đã dạy ông thêm một bài học khác, và ông viết tiếp Bông Trái Của Gốc Nho (The Fruit of the Vine).

Sự khiêm nhường, tức là chỗ đứng hoàn toàn nương cậy nơi Đức Chúa Trời, xét theo chính bản chất của mọi sự, là bổn phận đầu tiên và đức hạnh cao cả nhất của loài thọ tạo, và là cội rễ của mọi đức hạnh.

— Andrew Murray, Sự Khiêm Nhường

Thử Thách và Những Năm Im Lặng

Đức tin của ông không được miễn khỏi thử thách, và ông cũng chẳng giả vờ khác đi. Năm 1879, cổ họng ông suy yếu; ông mất giọng và bước vào điều ông gọi là “những năm im lặng”, hai năm mà nhà giảng đạo không thể giảng. Ngay cả việc viết cũng trở nên nhọc nhằn, nên ông đọc những bài suy gẫm của mình cho vợ và con gái chép lại — và khi kết thúc mỗi bài, ông chắp tay, nhắm mắt và cầu nguyện thành tiếng những dòng cuối cùng trước khi chúng được ghi xuống, để sách của ông kết thúc nơi lòng ông kết thúc: trong sự cầu nguyện. Ông tìm đến những người dạy thần học về sự chữa lành bởi Đức Chúa Trời, và năm 1882 đến một ngôi nhà đức tin ở Luân Đôn, từ đó ông trở về với niềm xác tín rằng sự chữa lành thuộc về công cuộc cứu chuộc của Đấng Christ, và được phục hồi trở lại tòa giảng. Thế nhưng ông không bao giờ biến sự chữa lành của mình thành cây roi để quất người bệnh, cũng không xem đó là sự khước từ việc chữa trị thông thường. Về sau, năm 1893, một tai nạn xe ngựa ở Natal khiến ông bị thương lưng vĩnh viễn và dáng người còng xuống; trong những thập niên cuối đời, ông thường ngồi mà giảng, một cụ già còng lưng vì bệnh tật nhưng không vì thế mà im tiếng.

Chính từ một mùa đau đớn như thế, ông đã để lại cho Hội Thánh lời khuyên được yêu mến nhất của mình. Năm 1895, khi đang nghỉ ngơi tại nhà một người bạn ở Wimbledon, thân thể đau đớn và đêm trước vừa bị tổn thương bởi một lá thư gay gắt công kích sự dạy dỗ của ông, ông cầm bút viết một mẩu ghi chú không phải để xuất bản mà cho chính linh hồn mình.

Thứ nhất, chính Ngài đã đem tôi đến đây; bởi ý muốn Ngài mà tôi ở trong cảnh ngặt nghèo này: trong sự thật ấy tôi sẽ yên nghỉ. Kế đến, Ngài sẽ gìn giữ tôi ở đây trong tình yêu của Ngài, và ban cho tôi ân điển để cư xử như con cái Ngài. Rồi, Ngài sẽ biến thử thách thành phước hạnh, dạy tôi những bài học Ngài muốn tôi học, và làm thành trong tôi ân điển Ngài định ban cho. Sau cùng, trong thời điểm tốt lành của Ngài, Ngài có thể đem tôi ra khỏi đó — bằng cách nào và khi nào, Ngài biết.

— Andrew Murray, “Trong Lúc Gian Truân, Hãy Nói”, viết tại Wimbledon, 1895

Phòng Cầu Nguyện Riêng

Nền tảng bên dưới tất cả là sự cầu nguyện. Murray — được một số người gọi là học trò hàng đầu trong trường cầu nguyện của Đấng Christ — dạy rằng sự cầu nguyện vừa là điều đơn sơ nhất mà một đứa trẻ có thể làm, vừa là công việc cao cả nhất mà con người có thể vươn tới, và ông sống điều mình dạy, gìn giữ “phòng riêng” của sự cầu nguyện thầm kín như nguồn mạch từ đó mọi sự khác tuôn chảy. Ông thức dậy gặp Đức Chúa Trời trước khi gặp con người, và khuyên người khác rằng biết cách thưa chuyện với Đức Chúa Trời là điều lớn lao hơn biết cách nói chuyện với con người.

Dù lúc khởi đầu sự cầu nguyện đơn sơ đến nỗi một đứa trẻ yếu ớt cũng có thể cầu nguyện, thì đồng thời nó lại là công việc cao cả nhất và thánh khiết nhất mà con người có thể vươn tới.

— Andrew Murray, Lạy Chúa, Xin Dạy Chúng Tôi Cầu Nguyện

Di Sản

Andrew Murray qua đời tại Wellington ngày 18 tháng 1 năm 1917, ở tuổi tám mươi chín, sống lâu hơn cuộc phục hưng đã hun đúc ông đến hơn nửa thế kỷ, và để lại cho Hội Thánh cả một kệ sách vẫn còn dạy các tín hữu biết ở trong Chúa, biết hạ mình xuống, và biết cầu nguyện. Ảnh hưởng của ông vượt xa giáo hội của riêng ông: những độc giả khác biệt nhau như Watchman Nee ở Trung Quốc và Jessie Penn-Lewis ở xứ Wales đều múc sâu từ sự dạy dỗ của ông và mang nó vào những phong trào của riêng họ. Ông chưa bao giờ muốn được ghi nhớ như một vĩ nhân; chính các trang viết của ông không ngừng nhấn mạnh điều ngược lại — rằng vinh quang của loài thọ tạo là sự hư không của nó, và chỉ linh hồn đã được dốc cạn bản ngã mới để Đức Chúa Trời được tự do làm mọi sự trong mọi sự. Có những bức tượng dựng lên để tưởng nhớ ông ở Wellington và bên ngoài nhà thờ Groote Kerk ở Cape Town, nhưng tượng đài chân thật hơn là con người đang quỳ gối, ở bất cứ nơi nào trên thế giới, mở một trong những cuốn sách nhỏ của Murray và một lần nữa học cách thưa rằng: “Lạy Chúa, xin dạy chúng tôi cầu nguyện.”

Bài viết về Andrew Murray (4)

Hỏi và đáp

Andrew Murray xuất thân từ đâu, và cội nguồn gia đình ông ra sao?

Andrew Murray sinh ngày 9 tháng 5 năm 1828 tại Graaff-Reinet, một thị trấn biên cương thuộc Thuộc địa Cape của Nam Phi, trong một gia đình Cải Cách Hà Lan sùng đạo. Cha ông là một mục sư người Scotland được Hội Thánh Scotland sai phái sang, thường đọc cho cả nhà nghe những câu chuyện phục hưng và cầu nguyện nhiều năm liền để Đức Chúa Trời đổ Thần Ngài xuống trên miền Nam Phi. Mẹ ông, bà Maria Susanna Stegmann, là hậu duệ của những người tị nạn Huguenot người Pháp và những tín hữu Lutheran người Đức, nên hai truyền thống Tin Lành từng bị bắt bớ đã gặp nhau trong sự nuôi dạy ông.

Murray được học hành ở đâu, và khi nào đức tin thật sự trở thành của riêng ông?

Năm mười tuổi, ông và người anh là John được gửi vượt biển sang Scotland, đi học ở Aberdeen và tốt nghiệp tại Marischal College năm 1845, rồi tiếp tục sang Đại học Utrecht ở Hà Lan để học thần học. Tại Aberdeen, nhà phục hưng William C. Burns để lại ấn tượng sâu đậm trong ông, và ở Utrecht ông gắn bó với Het Réveil, một phong trào phục hưng Tin Lành chống lại chủ nghĩa duy lý lạnh lẽo của thời ấy. Chính trong những năm ở Utrecht, đức tin thừa hưởng của ông trở thành sự đầu phục cá nhân, và ông viết thư về nhà: “Con trai của cha mẹ đã được tái sinh… Con đã phó thác chính mình cho Đấng Christ.”

Nhiệm sở đầu tiên của ông khi còn là một mục sư trẻ như thế nào?

Được tấn phong năm 1848 đúng vào sinh nhật thứ hai mươi, Murray nhận nhiệm sở đầu tiên tại Bloemfontein năm 1849, trở thành mục sư thường trú đầu tiên ở phía bắc sông Orange. Giáo xứ của ông đúng ra là cả một vùng lãnh thổ rộng khoảng một trăm nghìn dặm vuông hơn là một thị trấn, và ông cưỡi ngựa hàng tuần liền để đến những nông trại hẻo lánh, làm phép báp-têm, cử hành hôn lễ, dạy giáo lý và chôn cất người qua đời. Trong một khoảng hai năm liên tiếp, ông đã làm phép báp-têm cho hơn sáu trăm trẻ em.

Murray đã đóng vai trò gì trong cuộc phục hưng năm 1860?

Cuộc tỉnh thức bắt đầu trước khi ông đến, trong một buổi nhóm cầu nguyện trên một nông trại gần Worcester, nơi các tín hữu đã nài xin suốt nhiều tháng để Đức Thánh Linh được đổ xuống. Khi chủ tọa một buổi nhóm như thế, vị mục sư trẻ cẩn trọng đưa ra những chỉ dẫn có trật tự, nhưng rồi cả hội chúng cùng lúc òa lên cầu nguyện, khóc lóc xin thương xót; khi ông cố lập lại trật tự, một người nông dân thẳng thắn bảo ông rằng không ai có thể đắp đập ngăn lại điều Đức Chúa Trời đang làm. Murray ghi khắc bài học ấy, học cách chăn dắt một cuộc tỉnh thức mà ông không thể tự tạo ra cũng không thể dập tắt.

Vì sao Andrew Murray lại viết nhiều sách đến vậy?

Các tác phẩm của ông nảy sinh trực tiếp từ cuộc phục hưng năm 1860: lo rằng dòng người tân tín hữu đông đảo sẽ để tình yêu ban đầu nguội dần thành hình thức, ông viết Ở Trong Đấng Christ, thoạt đầu bằng tiếng Hà Lan với tựa Blijf in Jezus. Qua đó ông tìm thấy mạch nguồn mà ông sẽ khai thác suốt phần đời còn lại, và đến cuối đời đã viết hơn 240 sách, bài giảng và lời chứng, được dịch ra hơn mười lăm thứ tiếng. Những trang viết hay nhất của ông luôn giữ con mắt của nhà giảng đạo tìm hình ảnh minh họa sống động, như khi một gốc nho màu nâu ông có được năm 1898 trở thành cuốn Lẽ Mầu Nhiệm Của Gốc Nho Thật.

Murray đã dạy gì về sự cầu nguyện và về việc ở trong Đấng Christ?

Sự cầu nguyện là kỷ luật nằm ở cội rễ toàn bộ đời sống ông và là đề tài ông trở đi trở lại nhiều hơn bất cứ đề tài nào khác, và ông gìn giữ “phòng riêng” của sự cầu nguyện thầm kín như nguồn mạch từ đó mọi sự khác tuôn chảy. Ông tin rằng sự cầu nguyện vừa là điều đơn sơ nhất mà một đứa trẻ có thể làm, vừa là công việc cao cả nhất mà bất cứ ai có thể vươn tới: “Dù lúc khởi đầu sự cầu nguyện đơn sơ đến nỗi một đứa trẻ yếu ớt cũng có thể cầu nguyện, thì đồng thời nó lại là công việc cao cả nhất và thánh khiết nhất mà con người có thể vươn tới.” Về sự khiêm nhường, nốt nhạc song hành của sự dạy dỗ ấy, ông viết rằng đó là “bổn phận đầu tiên và đức hạnh cao cả nhất của loài thọ tạo, và là cội rễ của mọi đức hạnh.”

Có thật là Murray từng mất giọng suốt hai năm không?

Đúng vậy. Khoảng năm 1879, cổ họng ông suy yếu và ông bước vào điều ông gọi là “những năm im lặng”, chừng hai năm mà nhà giảng đạo không thể giảng. Ngay cả việc viết cũng nhọc nhằn, nên ông đọc những bài suy gẫm cho vợ và con gái chép lại, và khi kết thúc mỗi bài, ông chắp tay, nhắm mắt và cầu nguyện thành tiếng những dòng cuối cùng trước khi chúng được ghi xuống. Về sau ông tìm đến những người dạy về sự chữa lành bởi Đức Chúa Trời, đến một ngôi nhà đức tin ở Luân Đôn năm 1882, và trở lại tòa giảng với niềm xác tín rằng sự chữa lành thuộc về công cuộc cứu chuộc của Đấng Christ.

Murray đã đối diện với những mùa đau đớn và khó khăn của chính mình như thế nào?

Một tai nạn xe ngựa ở Natal năm 1893 khiến ông bị thương lưng vĩnh viễn và dáng người còng xuống, nên trong những thập niên cuối đời ông thường ngồi mà giảng, còng lưng vì bệnh tật nhưng không vì thế mà im tiếng. Năm 1895, khi đang nghỉ ngơi tại nhà một người bạn ở Wimbledon, thân thể đau đớn và đêm trước vừa bị tổn thương bởi một lá thư gay gắt công kích sự dạy dỗ của ông, ông cầm bút viết một mẩu ghi chú riêng cho chính linh hồn mình. Nó mở đầu: “Thứ nhất, chính Ngài đã đem tôi đến đây; bởi ý muốn Ngài mà tôi ở trong cảnh ngặt nghèo này: trong sự thật ấy tôi sẽ yên nghỉ,” và đã trở thành một trong những lời khuyên được Hội Thánh yêu mến nhất trong lúc gian truân.

Murray đã làm gì cho công cuộc truyền giáo và giáo dục Cơ Đốc?

Sáu lần được mời làm chủ tịch Đại Hội Đồng của Hội Thánh Cải Cách Hà Lan tại Nam Phi, ông đã góp phần rất lớn trong việc biến một tổ chức khép kín thành một hội thánh truyền giáo. Năm 1874, được cảm hứng từ nhà giáo dục người Mỹ Mary Lyon, ông lập Học viện Nữ sinh Huguenot tại Wellington để giáo dục Cơ Đốc cho phụ nữ, một công việc ngày nay vẫn tiếp nối dưới tên Huguenot College. Ông cũng góp phần quyên quỹ cho các hội truyền giáo, và năm 1889 cùng Martha Osborn và Spencer Walton thành lập Hội Truyền Giáo Tổng Quát Nam Phi, một công việc sống lâu hơn tất cả họ rất nhiều.

Andrew Murray được ghi nhớ như thế nào?

Murray qua đời tại Wellington ngày 18 tháng 1 năm 1917, ở tuổi tám mươi chín, sống lâu hơn cuộc phục hưng đã hun đúc ông đến hơn nửa thế kỷ. Ảnh hưởng của ông vượt xa giáo hội của riêng ông, thu hút những độc giả khác biệt nhau như Watchman Nee ở Trung Quốc và Jessie Penn-Lewis ở xứ Wales. Ông chưa bao giờ muốn được ghi nhớ như một vĩ nhân; chính các trang viết của ông nhấn mạnh điều ngược lại, rằng chỉ linh hồn đã được dốc cạn bản ngã mới để Đức Chúa Trời được tự do làm mọi sự trong mọi sự.