Wasifu na mahubiri ya Alexander Maclaren

Alexander Maclaren alizaliwa Glasgow tarehe 11 Februari 1826, mwana wa David Maclaren, mfanyabiashara aliyekuwa pia mhubiri wa kawaida wa Kibaptisti — hivyo mvulana alikua akisikia Maandiko yakifunuliwa nyumbani kabla hajawahi kuyafungua yeye mwenyewe mimbarini. Alikuwa mwepesi wa akili, mpenda vitabu, na mcha Mungu. Alisoma kwanza katika Chuo Kikuu cha Glasgow, na familia ilipohamia London aliwekwa ili kujifunza kwa ajili ya huduma katika Stepney College, shule ya mafunzo ya wahudumu wa Kibaptisti, akijiunga mwaka 1842. Huko alikutana na mwalimu aliyemuumba kwa maisha yake yote: mtaalamu wa Kiebrania Benjamin Davies, aliyemsimika mwanafunzi wake mchanga kwa kina kikubwa katika Kiyunani na Kiebrania hata Maclaren asiache kamwe siku ipite bila lugha hizo baada ya hapo. Huku ndiko kulikomfanya kuwa mfafanuzi: mtu ambaye angetumia nusu karne akitoa mahubiri kutoka katika maneno yenyewe ya Maandiko alikuwa amefundishwa kwanza kuyapenda maneno hayo katika lugha yaliyoandikwa. Alipata shahada ya Chuo Kikuu cha London mwaka 1845, akishinda tuzo katika mtihani wa Maandiko, na akiwa na miaka ishirini alikuwa tayari — mchanga kuliko watu wengi walivyo wanapoanza kwanza kuwasikiliza wahubiri, yeye alikuwa tayari ameitwa kuwa mmoja wao.

Utumishi wa muda wa miezi mitatu uliodumu miaka kumi na miwili

Wadhifa wake wa kwanza ulikuwa Portland Chapel huko Southampton, alipoanza kutumikia tarehe 28 Juni 1846. Alialikwa kama mhudumu wa muda, labda kwa miezi mitatu, kwa kusanyiko dogo — chumba cha kuchukua wasikilizaji mia tatu, uanachama wa watu ishirini, na mshahara mdogo wa uhakika. Miezi ile mitatu ikawa miaka kumi na miwili. Ulikuwa uanagenzi mgumu, usio na fahari, nao ulimfundisha ustadi ambao ungemfanya kuwa maarufu: jinsi ya kuchukua andiko moja na kulifungua hata kusanyiko la kawaida likaona injili nzima ikisimama ndani yake.

Mnamo 1858 aliitwa Union Chapel, Manchester, na hapo ndipo alipobaki — si kwa msimu mmoja, bali kwa maisha yake yote yaliyosalia ya utumishi. Kuanzia 1858 hadi 1903, miaka arobaini na mitano, aliwahubiria watu wale wale kwa kiasi kikubwa, katika mji ule ule, kutoka katika kitabu kile kile. Ni mojawapo ya huduma za uchungaji za muda mrefu za ajabu zaidi za karne ile, na kutoka humo ilizuka sifa iliyoshikamana naye milele baada ya hapo: mkuu wa wahubiri wafafanuzi. Umati ulikuja kutoka pande zote za mji na hata mbali zaidi kumsikiliza, na wahudumu vijana walikuja kujifunza; lakini mtu mwenyewe hakuitafuta kamwe sifa hiyo, naye angehesabu nafsi moja iliyosaidiwa kumwelekea Kristo kuwa faida bora zaidi kuliko ukumbi uliojaa. Mara mbili Baptist Union ilimfanya kuwa rais wake, na Baptist World Alliance ilipokutana kwa mara ya kwanza London mwaka 1905 ilimfanya mzee huyo wa Manchester kuwa rais wake wa kwanza. Lakini heshima hizo hazikumtoa kamwe mezani pake pa kazi, naye aliyivaa kwa wepesi, akiwa mfafanuzi hadi mwisho badala ya mtu wa vyeo.

Chumba cha kusomea, si chumba cha kupumzikia

Nguvu ya Maclaren mimbarini ilikuwa tunda la nidhamu ya chumbani mwa kusomea ambayo haikulegea kamwe. Kila asubuhi alisoma sura moja ya Agano la Kale kwa Kiebrania na sura moja ya Agano Jipya kwa Kiyunani — si kama msomi anayenoa vifaa vyake, bali kama mwabudu, Neno lililosomwa kwa magoti kabla halijawahi kuhubiriwa jukwaani. Aliingia chumbani mwake mwa kusomea saa tatu asubuhi, na — kama vile hadithi ilivyoenea miongoni mwa waliomjua — alikuwa akivua viatu vyake vya ndani na kuvaa jozi ya viatu vizito vya kazi vya nje, ili kujikumbusha kwamba kile alichokuwa karibu kufanya kilikuwa kazi ngumu. Chumba chake cha kusomea, alisisitiza, kilikuwa chumba cha kusomea, si chumba cha kupumzikia wala hakika si ofisi; hapakuwa na simu, na visumbufu havikukaribishwa. Aliwaonya wahudumu vijana wasijiache watupwe kwenye kamati na mikutano ya chai wakati walipopaswa kuwa mezani pao na andiko.

Alikataa kuandaa mahubiri yake wiki nyingi kabla. “Ni lazima nilitoe likiwa moto,” alisema, naye alimaanisha hivyo — ujumbe ulipaswa kuja ukiwa moto kutoka katika moto wa asubuhi ile, si uliopashwa moto tena kutoka katika maandishi baridi ya wiki nzima. Alihubiri, kama ilivyojulikana sana, bila hati. Tabia hiyo ilizaliwa kutokana na ajali ndogo mwanzoni mwa huduma yake: maandishi aliyoyaweka ndani ya Biblia yake yaliruka kwa upepo wakati wa ibada, naye akaazimia papo hapo kutowahi tena kuwakabili watu wake huku kikiwa na kipande cha karatasi kati yao. Kwa nusu karne baada ya hapo aliandika sentensi zake chache za kwanza tu na kuhubiri sehemu iliyobaki kutoka katika karatasi moja yenye vichwa vichache kabisa — na waandishi wa kifupi walioyaandika maneno yake walipata kidogo sana cha kusahihisha.

Alichohubiri

Mahubiri yake yalikuwa na umbo lililotambulika kama sauti yake. Yalifikia kama dakika arobaini na maneno elfu nne, yakiwa yamefungamana kwa karibu na andiko na karibu sikuzote yakigawanywa katika vichwa vitatu vilivyo wazi — kwa uhakika kiasi kwamba mkosoaji mmoja mwenye urafiki alisema aliigawa mkate wa uzima kwa uma wenye ncha tatu. Lakini muundo huo haukuwa kamwe ngome; ulikuwa njia ya kulichukua kusanyiko, hoja kwa hoja, hadi ndani ya moyo wa fungu la Maandiko mpaka waliona lote. Alihubiri ili kushawishi, si kujionyesha, naye alilinda lengo hilo kwa wivu. Kujiondoa mwenyewe njiani, ili kwamba kisiwe kitu kilichosimama kati ya wasikilizaji wake na Kristo wa andiko, aliona kuwa miongoni mwa wajibu wa kwanza wa mhubiri — na miaka arobaini na mitano katika mimbari moja, akikataa majukwaa na kamati ambavyo vingemfanya kuwa mtu wa umma, ilikuwa mazoezi marefu ya usadikisho huo.

Kile alichowapa watu wake, kikiwa moto na bila maandishi, kilikuwa Kristo — Kristo aliyeoneshwa kutoka katika andiko kwa uwazi uliowafanya watu waone kile walichokisoma mara mia moja bila kamwe kukiona. Alikuwa na kipawa cha sentensi ya kukumbukwa iliyokaa katika kumbukumbu na isiyoondoka, na tena na tena kiini cha ujumbe wake kilikuwa jambo lile moja aliyokuwa na uhakika nalo zaidi ya yote: kwamba moyo wa mwanadamu umeumbwa kwa ajili ya Mungu nao hauna raha mpaka upumzike ndani yake.

Zawadi za ulimwengu huu huchosha wala hazitoshelezi kamwe; Mungu hutosheleza wala hachoshi kamwe.

— Alexander Maclaren

Hakuhubiri dini ya wasiwasi. Ile pumziko alilolisifu halikuwa thawabu ya kujikaza kwa nguvu bali ni utulivu wa asili wa nafsi iliyopata makao yake ya kweli, naye aliwasukuma wasikilizaji wake kuelekea kwake kama kuelekea kwenye jema lililotulia na linalotosheleza yote.

Tunapumzika tunapokuwa na Mungu, na kumtamani Yeye ni kuhakikisha kumiliki jema kamili linalotosheleza yote.

— Alexander Maclaren

Yale mahubiri ya miaka arobaini na mitano yalikusanywa, mwishoni, katika kazi ile kuu ambayo kwayo wasomaji wengi humjua sasa: Expositions of Holy Scripture, ufafanuzi unaoendelea wa Biblia nzima uliotolewa moja kwa moja kutoka mimbarini pa Union Chapel. Haijawahi kutoka matumizini. Vizazi vya wahubiri ambao hawakuisikia kamwe sauti yake wamejifunza kutoka katika juzuu zile jinsi ya kupata hubiri ambalo tayari limefichwa ndani ya andiko — jinsi ya kufungua fungu la Maandiko mpaka litoe Kristo wake, na kisha kujiepusha njiani wakati linapofanya kazi yake. Si mihadhara bali ni mahubiri bado, yakiwa moto kutoka ukurasani, na wasomaji wanaokuja kwayo kwa ajili ya ufafanuzi hujikuta wakihubiriwa badala yake. Maclaren mwenyewe alihesabu kwamba faraja na ufanisi wa mhubiri mwenyewe hupanda na kushuka sawasawa na kina cha ushirika wake wa kila siku na Mungu; kuzaa kwake mwenyewe kwa muda mrefu kulikuwa tu uthibitisho unaoonekana wa maisha yaliyofichwa. Ile miaka arobaini na mitano katika Union Chapel, ile saa ya kila siku kwa magoti pamoja na Kiyunani na Kiebrania, yale mahubiri ya kawaida katika vichwa vyao vitatu vya kawaida — yote yalitiririka kutoka katika usadikisho ule ule, kwamba mtu hawezi kutoa kile ambacho hakujakipokea kwanza ndani.

Mwisho wa uaminifu wa muda mrefu

Maclaren aliacha uchungaji wa moja kwa moja wa Union Chapel mwaka 1903, siku ile iliyotimiza miaka arobaini na mitano tangu siku aliyoanza, naye akafanywa mchungaji mstaafu wa heshima. Mwaka 1909 alistaafu na kwenda Edinburgh, na huko, tarehe 5 Mei 1910, alifariki, akiwa katika mwaka wake wa themanini na tano. Maisha yake hayakuwa ya ishara na maajabu — hakuna ukombozi maarufu wa kusimulia, hakuna jibu la kushangaza la ombi la dhiki — bali yalikuwa ya kitu adimu zaidi na, kwa namna yake, kigumu zaidi: uaminifu ulio imara na usiokatika hata inaweza kuwa rahisi kuupuuza. Alisoma Maagano yale mawili yale yale kila asubuhi, aliingia chumba kile kile cha kusomea, na aliwahubiria watu wale wale, kwa sehemu kubwa ya nusu karne, na uchangamfu haukukoma kamwe kwa sababu chemchemi haikukauka kamwe. Maisha yake ni hoja ya kimya ya mahubiri yake mwenyewe — kwamba nafsi iliyo na Mungu haihitaji kitu, na kwamba mtu anayekaa karibu na chemchemi hatakauka kamwe.