Kielelezo cha Maombi

Ee Bwana, utege sikio lako, unisikie; maana mimi ni maskini na mhitaji. Uihifadhi nafsi yangu, maana mimi ni mtakatifu; Ee wewe Mungu wangu, umwokoe mtumishi wako anayekutumaini. Unirehemu, Ee Bwana, maana nakulilia wewe kila siku. Uifurahishe nafsi ya mtumishi wako, maana nakuinulia wewe nafsi yangu, Ee Bwana. Kwa maana wewe, Bwana, u mwema, u tayari kusamehe, na mwingi wa rehema kwa watu wote wakuitao.

“Nanyi mnaposali, msipayukepayuke kama watu wa mataifa.” Lakini kurudia-rudia kwa bidii si kupayukapayuka. Hili la kwanza huzaliwa na shaka; lile la pili huzaliwa na imani. Ombi linalochipuka kutoka katika hitaji linalohisiwa kwa kina, nalo halikomi mpaka hitaji hilo limetimizwa, laweza kusema mambo yale yale mara mia, na bado yasiwe bure. Bali, kama vile damu ile ile husukumwa tena na tena katika mishipa kwa kusinyaa na kupanuka kwa moyo, ndivyo kila ombi la kweli litakavyobubujika tena na tena, roho inapojifungua kwa shauku, na kujifunga katika kuifurahia kwa utulivu neema iliyoipokea, kisha kupanuka tena kwa kutamani na kuhisi uhitaji. Hivyo Bwana, aliyetuonya juu ya upagani wa kurudia-rudia maneno matupu, 3 s alituagiza tuwe na ule ung’ang’anizi ushindao; na juu yake mwenyewe imeandikwa, “Akawaacha tena, akaenda mara ya tatu, akisema maneno yale yale.”

Kurudia-rudia huku kwa uaminifu na kwa ushindi ndiko kunakotambulisha kwa namna ya ajabu mfululizo huu wa kuvutia wa dua katika mistari hii. Kwa asili yote ni moja; lakini sura mbalimbali za shauku ile moja zinaonyesha jinsi ilivyokuwa ikijulikana sana akilini mwake katika pande zake zote; na wingi wake ni ishara ya shauku yake ya dhati na ya kuhisi kwake kwa kina uhitaji wake. Kama yule babu mkuu wa taifa lake, anashindana na Mungu na kushinda.

Zaburi nzima yaonekana kuwa ya wakati wa baadaye, nayo imejaa manukuu kutoka katika nyimbo za zamani zaidi — hasa za Daudi. Basi kwa uwezekano wote, hapa tunaye mtu mcha Mungu wa vizazi vya baadaye, akimtolea Mungu vilio vyake, na kutumia, kama sisi tufanyavyo, maneno yaliyowekwa wakfu ya Maandiko ya zamani zaidi, ambayo anayarudia kwa uhuru na kuyachanganya na dua zake mwenyewe. Hiyo si dalili ya ombi baridi na la kubuni, kama vile dua zetu nazo zisivyopaswa kuhesabiwa hivyo, kwa sababu mara nyingi hububujika kwa kawaida katika maneno ya Biblia, ambayo yametakaswa na kumbukumbu nyingi, na ambayo kwa kuyatumia tunaunganisha maisha yetu duni na maisha ya watakatifu wa kale, ambao “walimlilia Mungu, naye akawasikia, akawaokoa na shida zao zote.”

Ukamilifu na wingi wa namna za dua hizi unastahili kutafakariwa kwa makini. Kusudi langu sasa hasa ni kuudhihirisha utajiri wa maana uliomo ndani yake. Angalieni maombi ya kumwita Mungu, dua zenyewe, na hoja anazozitoa.

I. Kumwita Mungu.

Nadhani, ndugu wapendwa, kuna sehemu chache za maombi yetu — ingawa yote yana mwelekeo wa kuwa ya kimazoea — zilizo za kimazoea zaidi, za kimashine zaidi, na zisizo na maana zaidi, kuliko kulirudia kwetu jina la Yule tunayesema naye. Tunamalizia sentensi zetu kwalo. Tunaanzia maombi yetu kwalo; tunayafunga kwa desturi, na ipasavyo, kama tudhanivyo, kwalo; lakini, tukielewa sawasawa maana ya sehemu ile ya ombi, ambayo wanatheolojia wa zamani katika katekisimu zao waliiita kumwita Mungu, tutaelewa kwamba ndiyo msingi wa yote, na kwamba inakiri, kwa wazi kabisa, imani iliyo mbali sana na kuwa ya kimazoea. Kwa maana, tunapoliitia jina la Mungu, ikiwa tunafanya hivyo ipasavyo, wala hatuangukii hukumu ya amri ile, “Usilitaje bure jina la Bwana, Mungu wako” — tunamaanisha nini? Tunafanya nini kwa jambo hilo? Mambo matatu. Tunaileta mbele ya mawazo yetu sura ile ya tabia ya Mungu iliyomo katika jina tunalolitamka. Hatutamki silabi tupu. Tunatamka neno lenye maana linalotuambia jambo fulani kumhusu Mungu; na tunapolitumia, isipokuwa ile picha tukufu ambayo limekusudiwa kuimulika akilini mwetu kweli inametameta na kung’aa humo, ingekuwa afadhali tuseme kwa lugha isiyojulikana, kuliko kwa akili isiyozaa matunda. Zaidi ya hayo, tunakiri kwamba tunatenda tendo la imani katika tabia ile iliyofunuliwa katika jina hilo. Kwa kweli tunasema: “Sura hii ya utoshelevu wako wote wa kiungu, kipande hiki cha ukamilifu wako usioneneka, juu ya hiki ninajenga, na kwa hiki ninakata rufaa.” Zaidi ya hayo, tunamletea Mungu tabia yake mwenyewe kama sababu ya kumsukuma. Kwa kweli tunasema: “Ninakuletea wewe mwenyewe, na kwa jina lile kuu, kwa ajili ya yale linayoyatangaza, naomba mema haya nipewe.” Basi, kumwita Mungu ni kuitafakari tabia yake, kuitumainia tabia ile tunayoitafakari, na kuamini kwamba yeye huyaitikia mapatano yaliyomo ndani yake.

Basi, ikiwa hilo ndilo wazo la jumla la kumwita Mungu, sasa twaweza kusonga mbele kuona jinsi yalivyo mapana na ya namna nyingi majina ambayo kwayo Mtunga Zaburi hapa anamwita Mungu, msaidizi wake, na kuuimarisha ujasiri wake mwenyewe.

Kwa jumla, Zaburi hii inajulikana kwa kutumia mara nyingi majina ya Mungu. Karibu katika kila mstari yanarudi, na kurudi kwake mara kwa mara kunatupa picha hai ya bidii, ya kujua uhitaji, na ya imani iliyobanwa sana hata isingeweza kujitegemeza ila kwa kuushika upya daima mshiko wake juu ya Mungu. Mara tano katika mistari hii ya andiko letu anamwita, tena kwa majina matatu tofauti — Yehova, Mungu wangu, Bwana. Majina haya matatu matakatifu kila moja lina maana yake ya pekee linapotumika katika maombi; yanaleta mbele sura mbalimbali za tabia ya Mungu kama msingi wa ujasiri wetu, na kama sababu ya dua zetu.

Anamwita Yehova.

Kuhusu jina hilo la kwanza, niwakumbushe kwa ufupi kabisa kwamba lina nguvu mbili katika Maandiko — moja inayotokana na maana yake halisi ya kilugha; nyingine inayotokana na matumizi na makuzi yake katika historia. Kuhusu ile ya kwanza kati ya hizo mbili, kama sisi sote tujuavyo, nadhani, neno hilo kwa asili linamaanisha kuwako kwa milele, kusikofungwa na wakati, kujitegemea kwenyewe kusikotokana na kitu kingine. Jina lake ni, “MIMI NIKO AMBAYE NIKO,” Yeye aliyeko na aliyekuwako na atakayekuwako, chemchemi moja ya asili ya uhai wote unaopita na wa viumbe, ambaye “yeye mwenyewe asiyesogezwa husogeza vitu vyote.” Na tena, jina hilo linapata nguvu kutokana na historia ya chanzo chake na matumizi yake. Lilitolewa kama muhuri wa agano, kama msingi wa ukombozi ule mkuu kutoka katika utumwa wa Misri. Kuwako kwa taifa kulisimama juu yake. Uhai wa Israeli ulihakikishwa na umilele wa Mungu wa Israeli. Kile kijiti kilichowaka moto wala hakikuteketea kilikuwa ishara ya Yeye anayetoa wala hapungukiwi, anayefanya kazi bila kuchoka, anayemimina uhai na nuru katika vizazi vyote kwa viumbe vyote, wala hapunguzi hata chembe ukamilifu wa chemchemi ya uzima iliyo pamoja naye. Na kuwako huko kusikochakaa, kusikokwisha, ndiko dhamana ya usalama wa Israeli, hakikisho kwamba “Hatalibadili neno lililotoka midomoni mwake.” Ilikuwa dhamana na msingi wa ukombozi ule mkuu uliomfanya Israeli kuwa taifa — lilikuwa jina lililodhihirisha kusudi la Mungu la kuwafanya watu wale kuwa watu wake, watakaozitangaza sifa zake.

Tunapolitumia katika maombi yetu tunayatafakari, tunayatumainia, na kumsihi kwa mawazo haya yote makuu: kuwako kwa milele, uweza usiokwisha, nguvu zisizochoka, rasilimali zisizopungua kamwe, makusudi yasiyobadilika kamwe, nafsi isiyoshindwa kamwe, asili iliyoinuliwa juu sana kupita mabadiliko ya wakati, Yeye akaaye mahali palipo juu ya nyakati zote na hali zote, naye yuko, na alikuwako, na atakuja, katika wakati mmoja wa sasa usioneneka na wa siri. Wala si hivyo tu — bali tunasema pia — “na mwamba huu wa vizazi vyote na msingi wa vyote vilivyopo, amenena na kuingia katika vifungo vya upendo na agano pamoja na wanadamu, ambavyo kwavyo waweza kumsihi kwa tabia yake iliyofunuliwa, na kumkatia rufaa kwa msingi wa ahadi yake ya kale, na kuanza dua zao zote za imani kwa kilio kile — Ee Yehova, uishiye milele; Ee Yehova, Mungu wa agano, na mkombozi wa watu wako!”

Tena, angalieni jina lile jingine ambalo juu yake Mtunga Zaburi anasimamisha dua zake na hoja zake pia, “Ee wewe Mungu wangu.” Nahitaji tu kusema kwamba, kwa kadiri ya maana yake halisi, jina hili lina tu kile ambacho mtu angekiita dhana ya asili ya uungu, tofauti na lile la kwanza, ambalo kwa msisitizo ni jina la Mungu wa ufunuo. Neno hili linamaanisha wingi na ukamilifu wa uweza, na kwa hiyo laweza kupatikana, na mara nyingi hupatikana, vinywani mwa wapagani. Linautazama Uweza wote, zaidi ya sifa za kimaadili au mahusiano ya agano ya Mungu, kama msingi wa matumaini yetu.

Lakini basi, angalieni jinsi dhana hii ya jumla, ambayo yenyewe haivuki wazo walilo nalo wanadamu wote la uweza usioonekana uliotawazwa mbinguni, inavyokuwa ya pekee vinywani mwa Mtunga Zaburi kwa neno lile dogo analoliambatanisha nalo, “Mungu wangu.”

Kwa kadiri tuwezavyo kuamua kutokana na Maandiko, alikuwa Daudi aliyethubutu kwanza kudai kwa jina hilo uweza wa Mungu wa Israeli kuwa wake. “Mungu wangu” ndiyo alama iliyopigwa muhuri juu ya Zaburi za Daudi. Joto la upendo wa kibinafsi linalodunda ndani yake, na uthabiti wa tumaini la kibinafsi, vinadhihirishwa kwa namna ya ajabu kwa neno hilo moja, linalojitwalia nguvu na neema ya agano kwa ajili ya faraja ya nafsi moja.

Iwe Zaburi hii ni yake, au, kama ionekanavyo kuwa na uwezekano mkubwa zaidi, ni kazi ya mpenzi wa Mungu wa baadaye, imefinyangwa kwa mfano wa Zaburi zake. Mwito huu wa pili kwa Mungu unapata nguvu yake kutokana na neno lile moja linaloutazama uweza usio na kikomo na utukufu wa juu wa kiungu kama mali yote ya, na iliyojiunga upande wa, nafsi ile maskini inayomlilia. Mkono wake wenye ujasiri na wenye kicho unanyooka kuushika ukamilifu wote wa Mungu. Wewe ndiwe Mungu wa Israeli, Mungu wa Ibrahimu, na Isaka, na Yakobo, Mungu wa dunia yote — lakini wewe ndiwe Mungu wangu, wangu kwa imani yangu, wangu kwa msaada wangu.

Kisha, jina la mwisho analolitumia Mtunga Zaburi hapa — “Bwana” — si, kama msomaji wa Kiingereza tu angeweza kudhani, neno lile lile linalotafsiriwa “Bwana” katika mstari wa kwanza. Lile, kama tulivyokwisha kusema, ni Yehova. Hili linamaanisha kile hasa ambacho neno letu “bwana” linamaanisha; linabeba wazo la jumla la mamlaka na utawala. Mkiangalia, ndilo jina linalotumika mara nyingi zaidi katika Zaburi hii. Nguvu yake vinywani mwa Mtunga Zaburi, na mawazo aliyoyaambatanisha nalo, yanaweza kufahamika kutokana na mistari inayofuata. “Katika miungu hakuna kama wewe, Ee Bwana, wala hakuna kazi kama kazi zako” — ambapo ukuu usio na kifani na utawala mkuu kabisa vinahusishwa naye. Vivyo hivyo, Mtunga Zaburi anaendelea, “Mataifa yote uliowafanya watakuja, watasujudu mbele zako, Ee Bwana, watalitukuza jina lako, kwa kuwa wewe u mkuu,” ambapo mawazo ya enzi juu ya ulimwengu wote, na ya kuinuliwa juu ya udogo wetu wote tulio chini yake, yanatolewa kutoka katika jina hilo.

Basi, tunapoyachanganya yote haya pamoja — ni kana kwamba Mtunga Zaburi amesema, “Yehova aliye hai milele, Yehova wa agano, Mungu wangu ambaye ndani yake ninadai fungu la kibinafsi, anipendaye kwa upendo unaonitambua mimi mmoja mmoja, na kunijali kwa utunzaji wa pekee, mfalme na mtawala mkuu kabisa wa ulimwengu wote — Yeye ndiye ninayemjia na dua yangu. Ninayafikiri majina yake, ninayatumainia, ninayaweka mbele zake Yeye ambaye yote kwa pamoja yanamtangaza kwa sehemu tu; nami namwomba — kwa ajili ya jina lake mwenyewe, kwa sababu ya alivyo na alivyojitangaza kuwa, akisikie kilio changu duni, aijibu imani yangu isiyokamilika, ajionyeshe tena mara moja zaidi kuwa kile ambacho jina lake limemtangaza kuwa tangu zamani.”

Ndugu wapendwa, kwetu sisi kulijua na kulitumainia jina hilo ndilo zoezi la juu kabisa la imani yote. Kulitamka kwa kuamini ndicho kiini hasa cha kila ombi la kweli. Si kama mwanzo wa kimazoea na kama mwisho wa kimazoea, bali kama msingi pekee wa kukubaliwa, ndivyo tunavyoliunganisha na dua zetu. Linapaswa kuyaanza maombi yetu kama msingi wake, linapaswa kuyamaliza kama muhuri wake. Kutamka jina tu kwaweza kuwa ndio udesturi mtupu kabisa, au kwaweza kuwa imani yenye nguvu kuliko zote. Upendo ulio wa kina kabisa mara nyingi huona kwamba lugha yote hushindwa, na kwamba kulitamka kwa pumzi jina la mpendwa kunatosha. Huruma yote yaweza kuwekwa ndani yake —furaha kuu yote, sifa zote. Je, mnakumbuka habari ile ya ajabu ya asubuhi ya ufufuo: “Yesu akamwambia, Mariamu. Yeye akamwambia, Raboni”? Jina lake vinywani mwa Yesu lilitosha kuufunua moyo wake na kuidhihirisha nafsi yake; jina la Yesu vinywani mwa Mariamu lilitosha kudhihirisha ungamo la imani yake, kurukia kwa hamu kwa roho yake kwake, kumiminika kwa moyo wake, msisimko wa furaha yake iliyokuwa imekufa pamoja naye na sasa iko hai, ikiwa imefufuliwa tena kutoka kwa wafu.

Je, yeyote kati yenu, wazazi, amewahi kumsikia mtoto wake akiamka usingizini kwa hofu fulani ya ghafla, na kupiga kelele jina la mama yake katika giza? Je, hiyo haikuwa sihi yenye nguvu kuliko maneno yote? Na, kuweni na hakika, kwamba nafsi inayomlilia Mungu kwa sauti kuu, “Mungu, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo,” hata kama “haina lugha ila kilio,” haitaita bure kamwe.

II. Basi yatosha kuhusu kumwita Mungu, na sasa neno moja au mawili kuhusu dua ambazo mistari hii inatupa.

Kama nilivyosema, kwa asili zote ni moja, na hata hivyo zinatofautiana kiasi cha kuonyesha jinsi pande zote za ukombozi aliotamani Mtunga Zaburi zilivyokuwa zikijulikana sana kwake. Twaweza kutambua, nadhani, maendeleo ya wazo ndani yake, ambayo nitayagusa kwa muda mfupi. Dua zenyewe ni hizi — “Utege sikio lako,” “unisikie,” “unihifadhi,” “umwokoe mtumishi wako,” “unirehemu,” “uifurahishe nafsi ya mtumishi wako.” Kwanza, kuna kilio kwamba Mungu asikie, msingi wa yote yanayofuata. Kisha kuna maelezo ya sehemu tatu ya mchakato wa ukombozi — “hifadhi,” “okoa,” “rehemu.” Kisha kuna shauku ya kile kinachokuja baada ya msaada, tunda la kusikiwa — “Uifanye nafsi ya mtumishi wako ifurahi.”

Ni jambo lenye maana sana, nalo laweza kutufundisha mafundisho kadhaa yanayostahili kujifunzwa, kwamba Mtunga Zaburi, kabla ya dua yoyote ya pekee, anaanza na kilio kile — “Utege sikio lako; unisikie.” “Nini!” mwasema, “je, Mungu hajui kila kitu?” “Kuna faida gani kuliomba sikio lijualo yote lisikie?” Ndiyo, bila shaka. Na je, mnadhani kwamba kile ambacho ningekiita ujuzi baridi, usio na hisia, wa kiasili wa Mjuzi wa yote, unatosha kwa mioyo yetu? Kuna jambo zaidi linalohusika katika “kusikia” maombi kuliko ujuzi wa yote ulio wa lazima wa asili ya kiungu isiyo na mipaka. Kuna tendo la mapenzi yenye upendo, linalodhihirishwa wazi kabisa kwa ile sitiari yenye nguvu, na hata hivyo rahisi na inayoeleweka, “Utege sikio lako,” kama msikilizaji mwenye hamu aletavyo mkono wake sikioni na kukipinda kingo cha sikio lake kuelekea upande wa sauti. Pia anaomba, katika dua hiyo, kile ambacho twaweza kukiita kusikia kunakodhihirishwa katika tendo la ukombozi. Kwa Mungu, kusikia ni kujibu. Mara tu tunapotamani yeye anajua shauku yetu; mara tu anapoijua shauku yetu yeye huikabili kwa kipawa chake. Hakuna muda unaoweza kupimwa unaotumika katika kupita kwa ujumbe wa kusihi kutoka duniani hadi mbinguni, wala hakuna katika ujumbe wa baraka unaorudi kutoka mbinguni hadi duniani. Kama Daudi asemavyo, katika Zaburi ile kuu inayosimulia jinsi alivyookolewa, “Kilio changu kikafika mbele zake, hata masikioni mwake. Ndipo nchi ikatikisika, ikatetemeka.” Yeye husikia anapoyaangalia maombi yetu kwa upendo; yeye husikia anapokijibu kilio chetu kwa uweza — na hayo mawili ni kitu kimoja.

Tena Mtunga Zaburi anaomba matendo ya msaada na ukombozi,— “Uihifadhi nafsi yangu;” “umwokoe mtumishi wako;” “unirehemu.” Dua hizi zote kwa asili ni moja; lakini hata hivyo kuna tofauti ndogo kati yake zinazostahili kuangaliwa. Ya kwanza yaweza kutafsiriwa, “ilinde” au “iangalie” nafsi yangu — na tafsiri hiyo inatusaidia kuitofautisha na zile nyingine. Tukizitazama zote tatu, tunaona kwamba ya kwanza inaomba ulinzi; ya pili inasonga hatua moja mbele zaidi, na kuomba ulinzi huo ufikie mwisho mwema wa usalama; na ya tatu inachimba chini zaidi, na kuomba ile rehema iliyo msingi pekee wa ulinzi na wa usalama unaoleta. Ulinzi wa Mungu hutimiza wokovu wetu, na ulinzi wake uokoao ni tunda la rehema yake.

Basi wakati dua hizi tatu zinatofautiana hivyo, kwa kuwa zinautazama mchakato wa ukombozi wetu katika mzizi wake wa ndani kabisa, katika njia yake ya subira na ya bidii, na katika mwisho wake mwema, zinatofautiana pia kwa kuwa zinabeba mawazo mbalimbali ya uhitaji na udhaifu wa yule anayeomba. Katika zile mbili za kwanza anajiona hana kinga na yuko hatarini. Anahitaji mkono mkuu uzungushwe kumzunguka, ambao katika kiganja chake atakuwa salama. Nafsi yake iko wazi kwa mashambulizi ya adui, kama kijiji fulani kidogo kisicho na ukuta katika tambarare, naye anatamani ngome na ulinzi wa uwepo wa Mungu, ukeshaji wa jicho lake lisilosinzia. Katika ile ya mwisho anajiona kuwa mnyonge na asiyestahili— kwa maana “rehema” ni upendo unaoonyeshwa kwa walio duni, au kwa wale wanaostahili kitu kingine. Kujua kutokuwa na msaada kumekuwa kujua dhambi. Ulinzi si kitu pekee tunachohitaji. Lazima kuwe na msamaha pia. Mkono ule unaopaswa kunyooshwa kulinda na kuokoa ungeweza kwa haki kunyooshwa kupiga. Msingi pekee wa tumaini letu kwamba Mungu atakuwa “mlinzi wetu wakati wa taabu,” na atatuokoa kwa wokovu kamili mwishoni, ni tumaini letu kwamba hatawanyima rehema wale wanaoikiri dhambi yao, na kuitafuta kupitia Yesu Kristo.

Inafaa kuangalia pia kwamba katika wingi huu wote wa dua za ukombozi, hakuna neno hata moja kuhusu namna yake hasa. Njia ambayo kwayo rehema ya Mungu italinda na kuokoa imeachwa, kwa subira ya upole, kwa uamuzi wa Mungu. Tusimwekee njia atakayoifuata, bali tuikabidhi kwa hekima yake mwenyewe yenye upendo. Kuna njia mbili za kuupunguza mzigo — moja ni kuupunguza uzito wake, nyingine ni kuyatia nguvu mabega yanayoubeba. Hii ya pili mara nyingi ndiyo yenye baraka zaidi — na mara nyingi ndiyo namna ambayo Mungu huyajibu maombi yetu. “Kwa ajili ya jambo hilo nalimsihi Bwana mara tatu ili liniondokee. Naye akaniambia, Neema yangu yakutosha.”

Kisha, katika dua ya mwisho, Zaburi inapanda juu zaidi bado, na bila kuridhika na kumsihi Mungu asikie, alinde, na kuokoa — inaomba furaha pia, “Uifurahishe nafsi ya mtumishi wako.”

Twaweza kuthubutu kuomba na kutazamia furaha ikiwa sisi ni watumishi wa Mungu. Viumbe vyake vyote vina haki kwake ya kupata heri kwa kadiri ya uwezo wao, ilimradi wanasimama pale alipowaweka — na sisi, tuliotoka katika utii ule ulio furaha, bado twaweza, katika unyenyekevu wa toba, kumrudia na kumwomba aifurahishe nafsi ya mtumishi wake. Toba ya ndani kabisa ya Daudi ilithubutu kuomba, “Unifanye kusikia furaha na shangwe, mifupa uliyoiponda ifurahi.” Maneno yetu ya taabu kuu zaidi ya uhitaji mzito, mihemo yetu na kuugua kwetu, yanapaswa kuambatana na imani inayohisi jua la kiangazi la furaha hata katikati ya majira ya baridi ya maumivu yetu, na kuona mashamba ya mizabibu jangwani. Tunapaswa kuamini, na kutumaini, na kuomba zaidi ya ukombozi mtupu— ^ingawa ni vigumu kufikiri kwamba furaha bado inawezekana. Machipukizi na maua yatakuja tena, hata kama baridi kali isiyo ya wakati wake imeyachoma majani machanga yakawa unga wa kahawia. Hakuna huzuni iliyo nzito na isiyo na tumaini kiasi kwamba furaha haiwezi tena kuutembelea moyo, mahali tumaini na upendo vinapokaa. Ila tukumbuke kwamba Zaburi hii inatafuta furaha, mahali pale pale inapotafuta msaada, si kutoka vyanzo vya kidunia, bali kutoka kwa Mungu. Mabirika yaweza kuvunjika, lakini chemchemi haiwezi kuzibwa na mabaki yake. Wale wanaopata ukombozi wao katika Mungu mara nyingi hujaribiwa kutafuta furaha yao mahali pengine. Mara nyingi ni rahisi zaidi kuomba kwa machozi, “Unihifadhi na uniokoe,” kuliko kumchagua yeye kwa upendo usiogawanyika kuwa furaha yetu pekee. Lakini moyo wa kweli wa kumcha Mungu humgeukia Mungu vivyo hivyo kwa yote unayohitaji — na ombi lake daima ni, “Ee Mungu, unihukumu, unitetee kwa ajili ya hukumu yangu. . . . Uniokoe — ndipo nitakwenda madhabahuni pa Mungu, kwa Mungu, furaha ya shangwe yangu.”

III. Mwisho, tunapaswa kuzitafakari hoja ambazo juu yake dua hizi zimesimamishwa.

Mantiki ya maombi hapa ni ya ajabu sana na nzuri. Kila sura ya hali na tabia ya Mtunga Zaburi, pamoja na yote anayoyajua kumhusu Mungu, vinakuwa vinywani mwake sababu ya kumsihi Mungu ajibu ombi lake. Ule ustadi ule ule wa imani, kama mtu angeweza kutumia neno kama hilo, alioonyesha yule mwanamke Msirofoinike alipoushika ule ukataaji ulioonekana wa ombi lake, na kumrudishia Kristo mfano wake mwenyewe kama sababu ya kumkubalia — unajitokeza hapa.

Hoja hizi zinagawanyika katika sehemu tatu. Anasihi kwa mahitaji yake. Yeye ni “maskini na mhitaji,” au tuseme, labda — kwa kulipa kila neno maana yake ya pekee — “mwenye taabu na maskini,” aliyelemewa na uzito wa msiba wa nje, na asiye na akiba yoyote ya ndani. Hivyo sura moja ya uhitaji wetu ni maovu yanayotuonea kutoka nje, na nyingine ni kukosa nguvu ya ndani ya kustahimili dhidi ya hayo. Mazingira na tabia vyote viwili ni sihi kwa Mungu. Au, kwa urahisi zaidi, tumelemewa na dhiki kuu, na pia tumefanywa maskini wa njia zote, za nje au za ndani.

Ndiyo, ndugu, kwa rehema ya Mungu tunatiwa ujasiri kuuchukua udhaifu wetu, kutokuwa kwetu na msaada, kama hoja mbele zake. Tunajua jinsi mara nyingi kuona taabu kulivyougusa moyo wa Kristo, na jinsi “alivyowahurumia,” nasi tunaamini kwamba huruma ya Kristo ndiyo mfano wa kweli zaidi tulio nao wa huruma ya Mungu wetu. Utupu ulio wazi wa mioyo yetu iliyokauka, yenye kiu ya Mungu, kama ardhi iliyopasuka wakati wa ukame, ni hoja mbele zake. Na tunapokaribia kiti chake cha enzi, hatuhitaji kuleta mastahili yetu bali mahitaji yetu ili tupokee jibu. “Bwana, okoa, tunaangamia,” ndicho kilio chetu bora cha kuuamsha utendaji wa mkono ule usiolala kamwe. Kujua uovu kusitufukuze mbali naye, bali na kutusukume karibu naye. Uongo wa Ibilisi ni kwamba sisi ni wabaya mno kumwendea. Ukweli ni kwamba mahitaji yetu — naam, na dhambi zetu pia — zaweza kufanywa hoja mbele zake. “Unisamehe uovu wangu, kwa kuwa ni mwingi sana.”

Anasihi kwa uhusiano wake na Mungu na kwa shauku yake ya ushirika naye.

“Mimi ni mtakatifu.” Hilo linasikika la ajabu. Kuna ladha ya kujiona mwenye haki ndani yake inayomshtua mtu. Lakini hakuna wazo kama hilo katika neno lenyewe, na neno “mtakatifu” la tafsiri ya Kiingereza linalificha kabisa wazo la Mtunga Zaburi. Itatosha hapa kusema kwamba neno la lugha ya asili lina maana tu ya “mtu aliye mpokeaji au mlengwa wa rehema.” Kwa maana yake ni la kutendewa, si la kutenda. Bila shaka rehema inayokusudiwa ni rehema ya Mungu, hivi kwamba maana yake ni kama Biblia yetu ilivyo nayo pembeni, “Mtu unayemfadhili.” Basi hoja hapa inatolewa, si katika haki ya mtu, bali katika rehema ya Mungu. Inaueleza uhusiano kati ya Mungu na yule anayemwomba kutoka upande wa Mungu, na kuisihi rehema ya neema ya Mungu aliyomkirimia zamani kama sababu ya kuendelea kwake na kukamilishwa kwake. “Imekupendeza kunipenda na kunifadhili, kunitajirisha kwa neema yako. Uwe vile ulivyokuwa: fanya vile ulivyofanya: usiziache kazi za mikono yako mwenyewe.” Na Mungu, asiyeanza jengo lolote asiloweza kulimaliza, anaitambua nguvu ya hoja hiyo — naye atatimiza yale yanayotuhusu.

Unafuata uhusiano ule ule ukitazamwa kutoka upande wa mwanadamu, na huo pia ni hoja mbele za Mungu. “Mtumishi wako anayekutumaini.” Nimefungamanishwa nawe, kama mtumishi mimi ni wa nyumba yako, na heshima ya Bwana inahusika katika usalama wa yule anayemtegemea. Mtumwa hutunzwa na Bwana wake. Mimi ni wako — basi ulinde kilicho chako mwenyewe. Ninakutumaini wewe. Hatuitaji imani yetu kama dai la mastahili mbele za Mungu, bali kama hoja mbele zake. Si kwamba inastahili ukombozi — vinginevyo tungesita kuitaja, tunapofikiria udhaifu wake na kukatizwa kwake mara nyingi — bali kwamba kwa hakika italeta ukombozi. Kwa maana lolote linawezekana kuliko kwamba tumaini lile linalotetemeka zaidi likose kubarikiwa na kujibiwa.

Upande wa kibinadamu wa uhusiano kati ya Mungu na mtumishi wake unasisitizwa zaidi katika vifungu vinavyofuata, vinavyohusu shauku na juhudi za Mtunga Zaburi za kutafuta ushirika na Mungu. “Nakulilia wewe kila siku” — hafikiri kwamba kilio chake kinastahili jibu, lakini anajua kwamba katika rehema kuu ya Mungu, Mungu amejifunga “kukisikia kilio chetu na kutuokoa”; naye anaikatia rufaa ahadi ile ya uaminifu. Ameitimiza sharti, naye anatazamia jibu. Haiwezekani ila yule anayemwita Mungu atajibiwa. Lolote linaaminika kuliko kwamba ombi letu linapopanda litupwe nyuma bila kujibiwa, kana kwamba limegonga mbingu zilizo za shaba. Imani yetu na iishike ahadi yake, na hapo ukweli wa ombi letu ni hoja mbele za Mungu, na kwetu ni dhamana ya jibu lake. Tusiwe na shaka kwamba kweli tuna uweza mbele za Mungu tunapoomba — nasi tutashinda.

Tena anasihi, “Nakuinulia wewe nafsi yangu.” Hilo linaeleza juhudi ya makusudi ya kuiinua nafsi yake yote juu ya dunia, kuuinua uzito mzito wa asili yake, uliofungwa katika minyororo ya hisia kwa ulimwengu huu wa chini, juu na juu zaidi hadi kwa Aliye Juu, aliye makao yake. Na je, inawezekana kwamba shauku na juhudi ile ya kutafuta ushirika ibaki bila kutoshelezwa? Je, inawezekana kwamba nitanyoosha mikono ya kupapasa na kumtafuta Mungu bure gizani? Je, inawezekana kwamba hatanitambua, kwamba imani yangu duni itavunjwa moyo, kwamba ombi langu litapotea katika anga tupu, kwamba nafsi yangu haitaipata Raha yake? Kamwe. “Kuna mtu gani kwenu, ambaye mwanawe akimwomba mkate, atampa jiwe? — Je, si zaidi sana Baba yenu aliye mbinguni atawapa mema wale wamwombao?”

Na, mwisho, kwa sababu mahitaji yetu, na shauku zetu hupata nguvu yao kama hoja kutoka katika tabia ya Mungu mwenyewe, anaisisitiza hiyo kama sihi yake ya mwisho na yenye nguvu kuliko zote. Alianza kwa kumwita Mungu, naye anamaliza kama alivyoanza. Jina la Mungu ndilo msingi wa tumaini letu lote, na sababu ya rehema yake yote. Geukeni, ndugu, mwache mawazo yote ya nafsi, ya mahitaji yenu wenyewe, ya tumaini lenu wenyewe, na ombi, na shauku. Mkiacha kila tegemeo jingine, kimbilieni lile “jina la Bwana,” ambalo ndani yake, kama ndani ya “ngome imara,” twaweza “kukimbilia na kuwa salama.” Hoja moja yenye kushinda mbele za Mungu ni kuisimulia kwa uaminifu neema na huruma yote ile ambayo yeye ndiye na ambayo ameitenda. Nyingine zote ziko chini yake, na zina nguvu tu iliyotolewa na hii. “Kwa maana wewe, Bwana, u mwema, u tayari kusamehe, na mwingi wa rehema kwa watu wote wakuitao.” Uhitaji wetu ni nafasi; imani yetu na shauku yetu ni mfereji; lakini yeye mwenyewe ndiye sababu, kama yeye mwenyewe alivyo chanzo, cha ukombozi wetu wote na wokovu wetu wote. “Kwa kuwa hakuwa na mkuu zaidi wa kumwapia, aliapa kwa nafsi yake” — na kwa kuwa hatuwezi kuomba kwa mwingine yeyote, tunamsihi kwa nafsi yake mwenyewe, kwa ajili ya Jina lake Takatifu mwenyewe, kwa sababu yeye ndiye Yeye aliyeko, atuhurumie sisi tunaomlilia.

Na, ndugu, tunapoliitia jina la Yesu Kristo Bwana wetu, na kuomba maombi yetu yasikiwe “kwa ajili ya Kristo,” hatutii vinywani mwetu hoja nyingine yoyote ila ile ya kale na yenye kushinda daima ya Zaburi hii. Ni rehema yake mwenyewe katika Kristo tunayoileta mbele zake. Ni kazi ya upendo wake mwenyewe tunayoileta kama hoja yetu. “Nimelihubiri jina lako kwa ndugu zangu.” Kristo ndiye Mfunuaji wa jina la Baba, na wale wanaoomba kwa jina la Kristo wana ahadi hii kwa tumaini lao, “Nanyi mkiomba lo lote kwa jina langu, hilo nitalifanya, ili Baba atukuzwe ndani ya Mwana” — na hii, “Mkimwomba Baba neno lo lote, atawapa kwa jina langu.”