Mnyang’anyi Aliyekuwa Akifa

Akamwambia Yesu, Bwana, unikumbuke utakapoingia katika ufalme wako.

Kuna mgawanyo wa zamani na wa kweli wa kazi ya Kristo katika sehemu tatu—nabii, kuhani, na mfalme. Tofauti hiyo ipo waziwazi, ingawa yaweza kukuzwa kupita kiasi, au tuseme, maelezo yake yaweza kutiwa chumvi, ikiwa itadhaniwa kwamba matendo yake mbalimbali hutimiza kazi hizi mbalimbali, na kwamba huacha kuwa mmoja kabla hajawa mwingine. Badala yake ni kweli kwamba kazi yake yote ni ya kinabii, kwamba kazi yake yote ni ya kikuhani, na kwamba kazi yake ya kinabii na ya kikuhani ndiyo matumizi ya mamlaka yake ya kifalme. Lakini hata hivyo mgawanyo huo ni wa kweli, nao hutusaidia kuuweka mbele yetu, kwa uwazi na kwa hakika, upana mkubwa wa faida za utume na mauti ya Kristo. Inafaa kuangaliwa kwamba makundi haya matatu yaliyouzunguka msalaba—ambalo la tatu ndilo tunalopaswa kulizungumzia sasa—lile la “binti za Yerusalemu,” lile la waandishi waliodhihaki na askari wasiojali, na hili la wale wanyang’anyi wawili—kila moja hutuonyesha Kristo katika mojawapo ya nafasi hizo tatu. Maneno aliyoyasema msalabani, kuhusu watu wengine wasiokuwa yeye mwenyewe, yaweza kukusanywa kuzunguka, na kupangwa chini ya, sura hiyo ya mara tatu ya kazi ya Kristo. Nabii alisema, “Enyi binti za Yerusalemu, msinililie mimi, bali jililieni nafsi zenu, kwa maana siku zinakuja.” Kuhani alisema, “Baba, uwasamehe, kwa kuwa hawajui watendalo.” Mfalme, katika enzi yake kuu, aliutawala moyo wa yule mtu aliyetubu kutoka msalabani pake, na taji ilipong’aa katikati ya moshi na uchungu wa mauti, mfalme “aliwafungulia waaminio wote milango ya ufalme wa mbinguni” aliposema, “Leo hivi utakuwa pamoja nami peponi!”

Hatutajaribu, tunapolishughulikia tukio hili, kuchora picha. Nina jambo la maana zaidi sana la kufanya kuliko hata kujaribu kuileta waziwazi mbele ya akili zenu ile hali iliyokuwa juu ya kilima kile kidogo cha Kalvari. Maana ndiyo tunayoijali, wala si mambo ya nje tu. Basi, nachukulia kwamba tunayajua mambo yenyewe:—yule mtu aliyekuwa akifa katika uchungu wake, akianza kuona kwa ufifi, nafsi yake ilipokuwa ikifunga mlango kwa mambo ya dunia, huyu alikuwa nani—mvumilivu, mwenye upendo, mwenye uweza pale pale katika mateso yake; naye akiitumia pumzi yake ya mwisho kulia, “Bwana, unikumbuke!”—na yule mteswa aliyeketi kitini katika utukufu wa upole wake, na Uungu wa ustahimilivu wake; mtulivu, mwenye fahamu, aliyejaa uweza uliohisiwa lakini ulio kimya, akipokea heshima, akiinama kuipokea toba, akimpenda mwenye dhambi, na kuifungua kwa nguvu milango ya falme zile zilizofifia ambazo alikuwa karibu kuzipita, kwa maneno haya yake ya mwisho.

Basi, kwanza, tunaona hapa kielelezo cha Msalaba katika uweza wake wa kuwavuta watu kwake. Ni ajabu kufikiri kwamba, huenda, wakati ule mwanadamu pekee aliyemwamini Kristo kikamilifu alikuwa yule mnyang’anyi aliyekuwa akifa. Wanafunzi wote wamekwenda zao. Walio waaminifu zaidi miongoni mwao wameasi, wanakana, wanakimbia. Wanawake wachache wamesimama pale, wasijue la kufikiri juu ya jambo hilo, wamepigwa bumbuazi lakini wenye upendo; na peke yake (kama ninavyodhani) peke yake miongoni mwa wanadamu wote, yule mhalifu aliyesulubiwa alikuwa katika mwanga wa jua wa imani, na aliweza kusema, “Naamini!” Kwa kuwa kila jambo la historia ya baadaye ya ulimwengu na ya Injili limefananishwa katika matukio ya kusulubiwa, ilifaa kwamba hapa tena, na mwishoni, pawe na utimizo wa kinabii wa neno lake mwenyewe, “Nami nikiinuliwa, nitawavuta wote kwangu.”

Lakini angalieni, hapa tuna mfano unaogusa wa sheria ya ulimwengu wote ya maendeleo ya Injili, katika juhudi ya pande mbili ya kuutafakari msalaba. Miguuni pake palionekana dhihaka ya waandishi na bumbuazi la askari; na sasa hawa hapa wale wanyang’anyi wawili—mmoja akijiunga na lawama za kila mtu; na mwingine akilitazama tukio lile lile, akiwa na mambo yale yale yakionyeshwa mbele yake, nayo yanamwathiri hivi. Ndugu zangu, hii ndiyo hasa historia ya Injili popote iendapo. Ni historia yake sasa, na katika kusanyiko hili. Injili huhubiriwa sawasawa kwa kila mtu. Ujumbe ule ule hutujia sisi sote, ukitupa masharti yale yale. Kristo husimama mbele ya kila mmoja wetu katika hali ile ile. Na matokeo ni nini? Kugawanyika kwa umati wetu wote, wengine upande huu na wengine upande ule. Kama vile unapochukua sumaku, na kuishikilia karibu na lundo lililochanganyika la vumbi la madini, itavikusanya vyuma vyote, na kuyaacha nyuma mengine yote! “Nami nikiinuliwa,” alisema, “nitawavuta wote kwangu.” Nguvu ya kuvuta itaenea juu ya jamii yote ya ndugu zake; lakini kwa wengine hapatakuwa na jibu. Katika mioyo mingine hapatakuwa na kuuitikia mvuto huo. Wengine watabaki wamekita mizizi, wakaidi, imara mahali pao; na kwa wengine neno jepesi kuliko yote litakuwa na uweza wa kutosha kuyaamsha mapigo yote yaliyolala ya mioyo yao iliyolemewa na dhambi, na kuwaleta, wamevunjika na kutubu, miguuni pake ili wapate rehema. Kwa mmoja yeye ni “harufu ya uzima iletayo uzima, na kwa mwingine harufu ya mauti iletayo mauti.” Fundisho pana kuliko yote la kufaa kwa Injili kwa wote, na kusudi lake kwa wote pia, kama “uweza wa Mungu uuletao wokovu,” huficha ndani ya vilindi vyake ukweli huu usiokanushika, kwamba, sababu iwe iwavyo (na, kama ninavyoamini, sababu iko kwetu, nalo ni kosa letu) matokeo haya ya kutenganisha na kuhukumu hufuata kila mahubiri ya uaminifu ya maneno ya Kristo. Alikuja kuuhukumu ulimwengu, “ili wao wasioona (kama alivyosema mwenyewe) waone, na wao wanaoona wawe vipofu.” Na pale msalabani mchakato huo uliendelea ndani ya watu wawili, waliofanana katika hitaji, waliofanana katika uhalifu, waliofanana katika hili, kwamba kidole cha barafu cha Mauti kilikuwa kikiwekwa juu ya mioyo yao, ili kuzuia mtiririko wote wa damu yake ya kishenzi na tamaa zake, lakini waliotofautiana katika hili, kwamba mmoja wao aligeuka, kwa neema ya Mungu, akaishika Injili aliyopewa, na yule mwingine aligeuka mbali, akadhihaki, akafa.

Na sasa, liko jambo jingine la kutafakari. Tukimtazama mtu huyu, mnyang’anyi huyu aliyetubu, na kumlinganisha yeye, historia yake ya zamani, na hisia zake za sasa, na watu waliosimama kuzunguka, wakakataa na kudhihaki, tunapata mwanga kuhusu aina ya jambo linalowafanya watu wasifae kuitambua na kuipokea Injili wanapopewa. Kumbukeni makundi mengine ya watu waliokuwa pale. Walikuwako askari wa Kirumi, wenye ufahamu mdogo sana wa kile walichokuwa wakifanya, ambao hisia yao pekee ilikuwa ya kutojali kabisa; na walikuwako marabi wa Kiyahudi, Mafarisayo, Makuhani, na watu, waliojua kidogo zaidi juu ya kile walichokuwa wakifanya, ambao hisia yao ilikuwa dhihaka na dharau. Basi, tukiangalia namna Maandiko yanavyoeleza kwa kawaida, hasa kuhusu kundi hili la mwisho, hatuwezi kuacha kuona kanuni hii ikijitokeza:—Jambo ambalo kuliko yote huwafanya watu wasifae kumpokea Kristo kama Mwokozi, na kuitegemea kwa unyofu damu yake ya upatanisho na rehema yake ya Kimungu, si uasherati mbaya wa muda mrefu, wala uvunjaji wa sheria wa nje na wa nguvu; bali ni kujiridhisha nafsi, kujiona mwenye haki kwa namna safi na ya kuua, na kujitosheleza.

Kwa nini Waandishi na Mafarisayo walimgeuzia kisogo? Kwa sababu tatu. Kwa sababu ya kiburi chao cha hekima. “Sisi ndio watu tunaojua yote kuhusu Musa na mapokeo ya wazee; hatulihukumu jambo hili jipya kwa swali hili, Linazijiaje dhamiri zetu, na linaigusaje mioyo yetu? bali tunalihukumu kwa swali hili, Linapatanaje na elimu yetu ya kirabi na sheria zetu za hila za kupambanua kesi? Sisi ndio Makuhani na Waandishi; na watu wasioijua torati, wao waweza kukubali jambo linalougusa tu moyo wa kawaida wa kibinadamu, lakini sisi, katika ubora wetu wa kiakili, tukiishi mbali na mahitaji ya kawaida ya watu wa hali ya chini, tusiohitaji Injili ya namna hiyo, ghafi na ya nje, twaweza kuishi bila jambo kama hilo, nasi tunalikataa.” Waliugeuzia msalaba kisogo, na chuki yao ikazidi giza hata ikawa dhihaka, na vitisho vyao vikaishia katika kusulubisha, si kwa sababu ya kiburi cha hekima tu, bali kwa sababu ya kujiona wenye haki kwa kujiridhisha, kusikojua lo lote juu ya ukweli wa dhambi, kusikowahi kujifunza kujiamini kuwa kumejaa uovu, kulikokuwa kumejifunika sana katika taratibu za ibada hata kukapoteza uzima; kulikokuwa kumeishusha sheria ya Kimungu ya Mungu, pamoja na fahari zake zote za umeme, na uweza wake wa kutisha, hata ikawa jambo la “mnanaa na bizari na jira.” Waligeuka mbali kwa sababu ya tatu. Dini ilikuwa imekuwa kwao mkusanyiko tu wa mafundisho ya mapokeo, ambayo kuyafikiri kwa usahihi au kuyahoji kwa uwazi ndilo lililokuwa jambo pekee la lazima. Ibada ikiwa imekuwa taratibu tu, na maadili yakiwa yamekuwa ujanja wa kupambanua kesi, na dini ikiwa imekuwa elimu ya theolojia, watu hao walikuwa wagumu kama jiwe la chini la kusagia, wala hapakuwa na la kufanya nao mpaka magamba hayo matatu yamenyuliwe moyoni, na, karibu na kwa kuchoma, moyo ulio wazi na kweli iliyo wazi ya Mungu vigusane.

Ndugu zangu, badilisheni jina, na habari hii ni kweli juu yetu. Mungu apishe mbali nikane kwamba kila namna ya uasherati mbaya wa tamaa za mwili, “hufanya kila kitu kilicho ndani kuwa kigumu (kama alivyosema mmoja wa wahanga wake maskini), na kuzigeuza hisia kuwa jiwe.” Mungu apishe mbali nionekane kuuzungumzia kwa wepesi ubaya mkuu mno wa dhambi kama hiyo, au kuzimwagia dharau sheria za maadili ya kawaida! Msinielewe vibaya hivyo. Hata hivyo si dhambi katika sura zake za nje inayoweka kizuizi kibaya zaidi kati ya mtu na msalaba, bali ni dhambi pamoja na kujiona mwenye haki ndiyo inayoweka kikwazo kisichoshindika kwa imani yote na toba yote. Na lo! katika siku zetu, tamaa zinapofugwa kwa vifungo na minyororo mingi hivyo; nguvu ya jamii inapotulemea sisi sote, ikituwekea njia yetu, na kuwazuia wengi wetu na maovu, kwa sehemu kwa sababu hatujaribiwi, na kwa sehemu kwa sababu tumelelewa kama miti michanga nyuma ya ukuta, ndani ya ua wa desturi za adabu na mwenendo wa heshima,—tuna haja kubwa zaidi sana ya kuwaambia watu wenye utaratibu, wenye heshima, wenye maadili—“Ndugu yangu, kitu kile ulicho nacho hakina thamani yo yote, katika kuithibitisha hali yako mbele za Mungu;” kuliko kusimama na kunguruma juu ya uhalifu ambao nusu yetu hatujawahi kuusikia, na labda ni sehemu ndogo mno tu kati yetu iliyowahi kuutenda. Dhambi yote humtenga mtu na Mungu, lakini kinachoufanya utengano huo kudumu si dhambi, bali ni kutoijua dhambi. Kujiona mwenye haki, naam, na kiburi cha hekima, hivyo—hivyo vimepotosha tabia nyingi, roho nyingi za vijana zilizokuwa zikiwaka, na kuwageuza mbali na Injili. Ikiwa yuko mtu hapa anayeutazama ujumbe sahili wa amani na msamaha na usafi kwa njia ya Kristo, na anajiambia, Ndiyo; huenda unafaa akili za watu wa kawaida wanaohitaji ishara na alama za nje, na ambao lazima waifunge imani yao kwenye taratibu; lakini kwangu mimi pamoja na elimu yangu, kwangu mimi pamoja na mielekeo yangu ya kiroho, kwangu mimi pamoja na nuru zangu mpya, mimi sihitaji ukombozi wo wote ulio nje yangu; mimi sihitaji kitu cho chote cha kunihakikishia upendo wa Kimungu, wala sihitaji Mwokozi ye yote aliyesulubiwa ili anihubiri kwamba Mungu ni mwenye rehema!—tukio hili lililo mbele yetu lina funzo zito sana ndani yake kwa ajili yake. Na ikiwa yuko mtu hapa anayeishi maisha yasiyo na lawama kwa juu juu, lina funzo zito vivyo hivyo kwa ajili yake. Mtazameni Mwandishi, na mtazameni Farisayo—watu wa dini kwa namna yao, watu wenye hekima kwa namna yao, watu wa adabu na wa heshima kwa namna yao; na mtazameni yule mnyang’anyi maskini aliyekamatwa nyikani kati ya mapango na mashimo, akaletwa akiwa na mikono michafu kwa damu juu ya upanga wake, na hatia moyoni mwake, akapigiliwa misumari pale juu kwa utaratibu mfupi na wa haraka wa sheria ya Kirumi;—na fikirini kwamba Mwandishi, na Farisayo, na Kuhani, hawakuona kitu cho chote ndani ya Kristo; na kwamba yule mpotovu mnyonge maskini aliona hiki ndani yake,—kutokuwa na hatia kulikong’aa kwa namna ya mbinguni dhidi ya weusi wa kishetani wake; na moyo wake ukatikisika, akamshika katika dhiki ya uchungu wake mkuu—kama mtu anayezama anavyoshika cho chote kinachojitokeza ukingoni; akakishika na kukitikisa, na kitu kile kilikuwa imara, naye akawa salama! Si uvunjaji wa sheria unaomfungia mtu nje ya rehema. Uvunjaji wa sheria, ulio wetu sote, hutufanya tuwe wahusika wa rehema; lakini ni kiburi, kujiona mwenye haki, kujitumainia wenyewe, ndiko “kunakofunga kwa komeo milango ya rehema dhidi ya wanadamu;” na watu ambao wamehukumiwa wamehukumiwa si kwa sababu tu wameziasi amri za Mungu, bali “hii ndiyo hukumu, ya kuwa nuru imekuja ulimwenguni, na watu wakapenda giza kuliko nuru, kwa maana matendo yao yalikuwa maovu.”

Na kisha (na ni neno moja tu) tunaona hapa pia, vitu ambavyo imani inayokubalika imeundwa navyo. Mtu hajui hasa kwa hatua zipi au kwa njia gani mnyang’anyi huyu maskini aliyekuwa akifa alipitia, hata ikazaa imani—kama ilikuwa ni mguso uliotokana na kuwapo kwa Kristo, kama alikuwa amewahi kusikia lo lote juu yake hapo kabla, au kama ilikuwa tu ile hekima ikaayo pamoja na mauti iliyokuwa ikianza kuyafungua macho yake uhai ulipokuwa ukimtoka. Lakini kwa njia yo yote aliyoifikia hakika hiyo, angalieni ni nini alichokiamini na kukieleza,—Mimi ni mtu mwenye dhambi; adhabu yote inayonishukia nimeistahili kabisa: Mtu huyu ni safi na mwenye haki; “Bwana, unikumbuke utakapoingia katika ufalme wako!” Ni hayo tu—ni hayo tu. Hilo ndilo jambo linalomwokoa mtu. Ni kiasi gani alichokijua kweli—kama alijua kina chote cha alichokuwa akisema, aliposema, “Bwana!” ni swali ambalo hatuwezi kulijibu; kama aliuelewa “ufalme” ule aliokuwa akiutazamia ni nini, ni swali ambalo hatuwezi kulitatua; lakini hili ni wazi—upande wa kiakili wa imani waweza kuwa wa giza na wa mashaka, lakini upande wake wa kimaadili na wa kihisia ni dhahiri na wazi. Palikuwa na hili, Mimi si kitu—Wewe ni kila kitu: najileta mwenyewe pamoja na utupu wangu kwenye utimilifu wako mkuu: ujaze unifanye mwenye heri! Imani ina hilo. Imani ina toba ndani yake—toba nayo ina imani ndani yake. Imani ina ndani yake kuutambua uhakika na haki ya hukumu inayokuja ikishuka kwa kishindo juu ya kila kichwa cha mwanadamu; na kisha kutoka katikati ya hofu hizo, na huzuni, na dhoruba ya giza lile kuu, huinuka katika usiku wa vitisho, mng’ao wa tumaini moja, labda lililofifia, linalotetemeka, lililo mbali, lakini lililotolewa na Mungu, “Mwokozi wangu! Mwokozi wangu! Yeye ni mwenye haki: Amekufa—Yu hai! Sitakawia tena; nitajitupa juu yake!”

Tena,—tukio hili hutukumbusha si uweza wa msalaba wa kuvuta tu, bali pia uweza wa msalaba wa kinabii. Tuna hapa Msalaba ukiuelekea na kuutabiri Ufalme. Ukiuonyesha, na kuutabiri: yaani, bila shaka, na ikiwa tu, tunayakubali maelezo ya Maandiko juu ya mateso hayo yalikuwa nini, juu ya Nafsi aliyeyastahimili, na juu ya maana ya kustahimiliwa kwake. Lakini jambo pekee ambalo ningependa kukaa juu yake hapa, ni kwamba tunapomfikiri Kristo kama anayekufa kwa ajili yetu, kamwe hatupaswi kulitenganisha hilo na kuja kule kwingine kwa utukufu na kwa wakati ujao ambako mnyang’anyi huyu maskini anakuona kwa mbali. Walimvika taji ya miiba, wakampa unyasi kuwa fimbo yake ya enzi. Dhihaka ile, iliyokuwa ya kawaida sana kwa Warumi wale wenye nguvu na wa mambo ya vitendo walipomshughulikia mtu waliyemdhania kuwa mshabiki asiye na madhara, ilikuwa ishara ambayo wale walioifanya hawakuiota hata kidogo. Taji ya miiba hutangaza enzi kuu iliyojengwa juu ya mateso. Fimbo ya enzi ya unyasi dhaifu husema juu ya uweza unaotumiwa kwa upole. Msalaba huongoza kwenye taji. Kipaji cha uso kilichochomwa na ule ushada mkali wa miiba, kwa hiyo huvaa kilemba cha kifalme cha ulimwengu wote. Mkono ulioshika bila kupinga ile dhihaka ya unyasi usio na thamani, usio na kiini, kwa hiyo huwatawala wakuu wa dunia kwa fimbo ya chuma. Yeye aliyeinuliwa msalabani, kwa tendo hilo hilo, aliinuliwa ili awe Mtawala na Jemadari wa mataifa. Kwa ajili ya mauti ya msalaba Mungu amemtukuza sana awe Mkuu na Mwokozi. Njia ya utukufu kwake, uweza ambao kwa huo anautawala ufalme wa ulimwengu, ni hasa kwa njia ya mateso. Na kwa hiyo kila mara sura ya jambo moja inapoinuka mbele yetu, lo! sura ya lile jingine nayo na iinuke mbele yetu vivyo hivyo. Msalaba huungana na ufalme—ufalme huuangaza msalaba! Ndugu yangu, Mwokozi anakuja—Mwokozi anakuja akiwa mfalme! Mwokozi anayekuja akiwa mfalme ndiye Mwokozi aliyekuwa hapa akasulubiwa. Ufalme anaoustawisha, umejaa baraka, na upendo, na upole; na kwetu sisi (ikiwa tutayaunganisha mawazo ya msalaba na taji) hufunguliwa si uwezekano tu wa kuwa na ujasiri mbele zake katika siku ya hukumu, bali hufunguliwa pia hili—uhakika kwamba yeye “atapokea mazao ya taabu ya nafsi yake, naye ataridhika.” Lo, kumbukeni kwamba kama ulivyo hakika ukweli wa kihistoria,—Alikufa Kalvari; ndivyo ulivyo hakika ukweli wa kinabii,—Atatawala, nawe na mimi tutasimama pale! Sithubutu kuligusa jambo hilo. Liingizeni mioyoni mwenu wenyewe; na mlifikiri—ufalme, kiti cha hukumu, taji, ulimwengu wote uliokusanyika; kutengwa, uamuzi, kutekelezwa kwa hukumu. Na lo! jiulizeni, “Jicho lile la upole, lenye umeme katika vilindi vyake, litakaponiangukia, likinitenga peke yangu, likiniita mimi kuja mbele ya kizimba chake,—nitasimamaje?” “Katika hili pendo letu limekamilishwa, ili tuwe na ujasiri mbele zake katika siku ya hukumu.” “Bwana, unikumbuke utakapoingia katika ufalme wako.”

Mwisho. Hapa ni Msalaba ukiifunua na kuifungua Paradiso ya kweli.—“Leo hivi utakuwa pamoja nami peponi.” Hatuhusiki kwa sasa na hitimisho nyingi za hila kuhusu hali ya wafu, na kuhusu hali ya roho ya kibinadamu ya Bwana wetu kabla ya ufufuo, ambazo zimetolewa kutokana na maneno haya. Kwangu mimi yanaonekana kwa haki kubeba hitimisho moja pana na sahili, kwamba roho za waliookolewa huingia kweli wakati wa kufa katika hali ya kuwa mbele ya Mwokozi wao kwa ufahamu kamili, na kwa hiyo katika hali ya furaha na heri. Lakini zaidi ya hapo hatuna msingi imara wa kwenda. Lina faida zaidi ya kimatendo kuangalia hili: ombi lisilo wazi la mtu aliyetubu linajibiwa, na kujibiwa kupita kiasi. Anaomba, “Utakapoingia”—wakati wo wote ule utakapokuwa—“unikumbuke.” Nitasimama mbali; usiniache nisahauliwe kabisa. Kristo anajibu—Nikukumbuke! wewe utakuwa pamoja nami, karibu kabisa ubavuni mwangu. Nikukumbuke nitakapokuja!—leo hivi utakuwa pamoja nami.

Na tofauti hiyo ni kubwa jinsi gani—heri yenye ufahamu ikija mbio mara moja nyuma ya giza la kitambo la mauti. Wakati mmoja yuko pale yule mnyang’anyi akining’inia, akigaagaa katika uchungu wa kifo; kelele za kishenzi za umati mkali miguuni pake zinafifia masikioni mwake; mji uliotandaa miguuni pake, na mandhari yote ya dunia aliyoyazoea yanafifia mbele ya jicho lake lililotiwa ukungu. Mkuki wa askari unakuja, miguu inavunjwa, na kwa dakika moja pale pananing’inia maiti iliyolegea; na roho, roho—iko wapi? Lo! iko mbali jinsi gani; imefunguliwa kutoka katika dhambi yake yote na uchungu wake mkali, ikipanda mara moja katika upanuzi wa ajabu namna hiyo wa Kimungu, nyota mpya ikielea katika anga la mbinguni, uso mpya mbele ya kiti cha enzi cha Mungu, mwenye dhambi mwingine aliyekombolewa kutoka duniani! Heri ya papo hapo yenye ufahamu ya yule aliyeondoka—awe ye yote awaye, maisha yake yawe yalivyokuwa yo yote—ambaye hatimaye, akiwa wa giza, mwenye dhambi, amesimama kwa mguu mmoja ukingoni mwa umilele, na kujiweka tayari kwa kuruka, hujitupa mikononi mwa Kristo—heri ya milele, kuwapo kwa Kristo na furaha ya Kristo, huo ndio ujumbe ambao mnyang’anyi anatuachia kutoka msalabani pake. Paradiso imefunguliwa kwetu tena. Msalaba ndio “mti wa uzima” wa kweli. Makerubi wa moto, na upanga ugeukao huko na huko, wameondoka, na njia pana kuingia mjini, Paradiso ya Mungu, pamoja na uzuri wake wote na furaha yake yote ya amani—Paradiso iliyo bora zaidi, “Edeni yenye fahari zaidi,” kuliko ile tuliyoipoteza, imefunguliwa wazi kwetu milele.

Usiitumainie toba ya kitanda cha mauti, ndugu yangu. Nimesimama karibu na vitanda vingi vya mauti, na kwa kweli ni vichache sana ambapo ningeweza kuamini kwamba mtu yule alikuwa katika hali ya kimwili (bila kusema lo lote juu ya mambo mengine) ya kuuona waziwazi na kuushika ujumbe wa Injili. Rehema haina kikomo. Najua kwamba rehema ya Mungu haina mipaka. Najua kwamba “maadamu kuna uhai kuna tumaini.” Najua kwamba mtu, akienda—akichukuliwa na mkondo kuelekea Niagara ile kuu,—ikiwa, kabla mtumbwi wake mdogo haujapinduka kuingia katika maporomoko ya kutisha, anaweza kuruka mruko mmoja mkubwa kwa nguvu zake zote, na kuifikia nchi kavu iliyo imara—najua kwamba anaweza kuokolewa. Ni hatari ya kutisha kujitia ndani yake. Kosa la hesabu la kitambo kimoja, na mtumbwi pamoja na msafiri wanamezwa katika vurugu ya kijani iliyo chini, na kuibuka wakiwa wamevunjwa-vunjwa kuwa si kitu, mbali kule chini katika povu jeupe lenye msukosuko. “Mmoja aliokolewa msalabani,” kama walivyotuambia wanatheolojia wa zamani, “ili asiwepo atakayekata tamaa; na mmoja tu, ili asiwepo atakayejiamini kupita kiasi.” “Sasa ndio wakati uliokubaliwa, na sasa ndiyo siku ya wokovu!”