Ebyafaayo

Abawandiisi Abakristaayo ab'oku lukalu lwa Bulaaya 1090–1983

7 abawandiisi

Bapaapa n'abamonaki, Abazzi b'obuggya n'ab'ekyama, omukugu mu kubala n'omukozi w'essaawa Omudaaki. Abawandiisi b'oku lukalu lwa Bulaaya bakwata kumpi emyaka enkumi bbiri egy'ebyafaayo by'ekkanisa.

Abawandiisi

Ekifananyi kya Bernard of Clairvaux

Bernard of Clairvaux 1090–1153

Soma ebyafaayo byonna

Bernard of Clairvaux (1090–1153) yayingira ekkomera ly’abamonaki eppya eryali lifuba ng’aweza emyaka amakumi abiri mu ebiri, ng’aleeta ne banne amakumi asatu, era yafuuka abbot ng’aweza emyaka amakumi abiri mu etaano okumala emyaka amakumi asatu mu munaana egyasigalawo mu bulamu bwe. Yassaawo paapa, n’agoberera Abelard okutuusa lwe yasingibwa omusango, n’abuulira olutalo lw’eddiini olwagwa n’akabi kanene, era mu myaka gye gimu n’awandiika Ku Kwagala Katonda ne buulira kinaana mu mukaaga ku Luyimba lwa Sulemaani. Okuddamu kwe ku kigambo eky’okwagala Katonda kumeka kwali nti tewali kigero.

Ekifananyi kya Thomas à Kempis

Thomas à Kempis 1380–1471

Soma ebyafaayo byonna

Thomas à Kempis (nga 1380–1471) yali omumonaki Omuholandi eyazaalibwa mu Bugirimaani, eyamala emyaka ensanvu mu kkanisa y’abamonaki emu ebweru wa Zwolle, ng’akoppolola ebiwandiiko, ng’akuuma ebyafaayo by’ekibiina kye, era ng’ayigiriza abayizi baakyo. Yabumbibwa e Deventer mu Ab’Oluganda ab’Obulamu obwa Bulijjo, yawandiikira abavubuka abo obutabo buna obw’okubuulirira obwafuuka The Imitation of Christ — oluvannyuma lwa Baibuli, ekitabo Ekikristaayo ekyasingira ddala okusomebwa. Ekyamala ebbanga liwanvu nga kigenda awatali linnya lya mwandiisi era nga kiwakanyizibwa, kaakano kimanyiddwa nti kye kikye. Obulamu bwe bwali obwekwese, obutaayanguyizibwa, era okwekweka okwo kwe ttaka ekitabo mwe kyakulira.

Ekifananyi kya Martin Luther

Martin Luther 1483–1546

1 okubuulira

Martin Luther (1483–1546) yali omufulente Omugirimaani, eyazza obuggya enjigiriza ey'okuweebwa obutuukirivu olw'okukkiriza kwokka, okwo ne kukoleeza Okuzza Obuggya kw'Abaputotesitanti. Entiisa mu kibuyaga eky'enkuba n'emutwala mu nnyumba y'abafulente, ate olunyiriri olwali mu Baruumi ne lumutuusa mu mirembe; yateeka ensonga ze ekyenda mu ttaano mu 1517, yawakanya paapa ne kabaka omukulu ku Lukiiko lwa Worms, yavvuunula Endagaano Empya mu Lujerumaani e Wartburg, era n'awa Ekkanisa ennyimba n'ekatekisimu zaayo. Ebigambo bye ebisembayo bye yawandiika byali nti, “Tuli basabiriza. Kino kya mazima.”

Ekifananyi kya John Calvin

John Calvin 1509–1564

1 okubuulira

John Calvin (1509–1564) yali omusomesa w’ebya Katonda asinga obukulu ow’omulembe ogwokubiri ogw’Okuzza Obuggya era omusumba w’e Geneva okumala emyaka egisukka amakumi abiri. Nga munnamateeka Omufaransa era humanist eyafuuka omuzzi w’obuggya oluvannyuma “lw’okukyuka okw’amangu,” yawandiika Institutes of the Christian Religion — ennyanjula esinga obujjuvu ey’okukkiriza okwa Reformed — era n’akola ku by’Obuporotesitanti okwetooloola Bulaaya ng’ayita mu kubuulira kwe, ennyonnyola ze ku kumpi Ebyawandiikibwa byonna, ne mu Academy of Geneva.

Ekifananyi kya Jeanne Guyon

Jeanne Guyon 1648–1717

Soma ebyafaayo byonna

Jeanne Guyon, eyazaalibwa mu 1648 mu Montargis, mu Bufalansa, yafuuka eddoboozi erikulembera mu kwewaayo okw'ekyama okw'Ekikristaayo. Bwe yasikirizibwa mu buto okusaba okw'ekweeka, yawaayo obulamu bwe eri okwewaayo okw'omunda n'okuzzibwa obuggya okw'omwoyo. Enjigiriza ye yaleeta okwewaayo n'empaka, ekyavaako okusibibwa mu kkomera. Yafa mu 1717, naye ebiwandiiko bye bikyakwata ku bulamu obw'omwoyo obw'Ekikristaayo leero. Ebyafaayo bye ebyo yennyini bikyali by'ettutumu mu biwandiiko by'omwoyo. Okussa kwa Guyon essira ku kwagala okutuukiridde n'okwewaayo eri Katonda kwasoomooza eddiini ey'empisa zokka.

Ekifananyi kya George Müller

George Müller 1805–1898

Soma ebyafaayo byonna

George Müller (1805–1898) yali muvaanjulizi w'enjiri eyazaalibwa mu Prussia, era oluvannyuma lw'obuvubuka obw'obukwakkulizo obwalimu obubbi n'ekiseera mu kkomera, yakyuka mu lukuŋŋaana lw'okusaba e Halle mu 1825 n'awaayo obulamu bwe okubeera nga bwesigamira ku kukkiriza. Yatuula mu Bristol, gye yatandikawo amaka g'abaana bamulekwa aga Ashley Down, gye yalabirira n'aliisa abaana bamulekwa abasukka mu kakumi mu bulamu bwe bwonna, awatali kusaba muntu yenna ssente n'olumu — ng'asigamira ku kusaba kwokka era ng'akuuma ebiwandiiko ebituufu eby'ebyanukulwa. Ekigendererwa kye kyali kuleka ensi n'obujulizi obulabika nti Katonda akyawulira okusaba; yabuulira mu mawanga amakumi ana mu abiri okutuusa mu myaka gye egy'ekyenda, n'afiira mu maka ge ag'abaana bamulekwa mu 1898.

Ekifananyi kya Corrie ten Boom

Corrie ten Boom 1892–1983

Soma ebyafaayo byonna

Corrie ten Boom (1892–1983) yali omuddaabiriza wa ssaawa Omudatchi eyakweka, ne famire ye, Abayudaaya ng’abawonya ba Nazi mu kisenge eky’ekyama mu maka gaabwe ag’e Haarlem. Yakwatibwa n’asibibwa mu Ravensbrück, mwannyina Betsie gye yafiira, naye n’awonawo n’amala emyaka mingi ng’atambula mu nsi yonna ng’abuulira okusonyiwa kwa Katonda — ne eri akuumi eyabadde ow’olusiisira.

Ebibuuzo n'Eby'okuddamu

Abawandiisi Abakristaayo abakulu ab'e Bulaaya be baani?

Mu bo mulimu Gregory Omukulu ne Bernard of Clairvaux mu Myaka egya Wakati, Martin Luther ne John Calvin mu kiseera ky'Okuzza Obuggya, Blaise Pascal ne Teresa ow'e Ávila, ne Dietrich Bonhoeffer ne Corrie ten Boom mu kyasa ekya 20.

Kitabo ki Ekikristaayo eky'e Bulaaya ekisinga okusomebwa?

The Imitation of Christ ekya Thomas à Kempis, ekyawandiikibwa mu kyasa ekya 15, kibadde kimu ku bitabo Ebikristaayo ebisinga okusomebwa mu nsi yonna.

Bufalansa ne Bugirimaani birina empapula zaabyo ez'enjawulo?

Yee. Bufalansa ne Bugirimaani buli emu erina olupapula lwayo, era olupapula luno lubikuŋŋaanya wamu n'abawandiisi okuva mu Yitale, Sipeyini, Budaaki n'awalala.