Mulimu ki? Muntu ki? Nsenguke, nsigale, njogere, oba nnindirire? Bitono ebitabulatabula Omukristaayo alowooza ennyo okusinga okusalawo ekintu ekikulu, n’okutya okutaggwaawo nti ayinza okusubwa okwagala kwa Katonda — ng’olinga enteekateeka ye mpiso ekwekeddwa mu kifunvu ky’essubi, era ng’okukola ensobi kwandyonoonye buli kimu.

Amawulire amalungi — era ddala malungi — gali nti Katonda ayagala nnyo okukukulembera okusinga ggwe bw’oyagala okukulemberwa. Takweka kwagala kwe ng’ekirabo ekiteekeddwa ku nkomerero y’ekkubo eryekulungirivu erizibu okuzuula. Ye Kitaffe akulembera omwana we. Ekibuuzo tekiri nnyo nti “Ekyama nnaakizuula ntya?” wabula nti “Nnaatambula ntya nga ndi kumpi naye ekimala okukulemberwa?” Bino bye Ebyawandiikibwa n’abawandiisi ab’edda ku bulagirizi bye bayigiriza ddala.

Tandika n’okwesiga, so si na maapu

Ekyawandiikibwa ekikulu ku bulagirizi tekyogera nnyo ku kusalawo; kyogera ku mutima gw’oleeta mu kusalawo okwo: “Weesige Mukama n’omutima gwo gwonna, so teweesigamanga ku magezi go gokka. Mukama mukulembezenga mu by’okola byonna, naye anaakuluŋŋamyanga n’owangula” (Engero 3:5–6). Weetegereze omuddiringanwa. Okusooka, weesige. Okusooka, lekera awo okwesigama ku magezi go. Ekisuubizo ky’ekkubo eggolokofu kijja oluvannyuma lw’okwewaayo, so si nga tekunnabaawo.

F. B. Meyer, ng’akatabo ke akatono Ekyama ky’Okuluŋŋamizibwa kanywezezza Abakristaayo okumala emyaka egisukka mu kikumi, kino kye yakifuula entandikwa ye: okutabulwa kwaffe okusinga obungi ku kwagala kwa Katonda ddala kuba kutabulwa ku kya bwe tuli abeetegefu okukukola nga tumaze okukumanya. Yawabula nti sooka ogonjoole ensonga y’okuba omwetegefu, era obulagirizi bujja kweyoleka bulungi nnyo.

Katonda akulembera ebirowoozo ebizziddwa obuggya, so si ebirowoozo ebigayaavu

Emirundi mingi twagala obulagirizi bujje ng’okuwulira okw’omunda oba ng’akabonero ak’okutuwonya omulimu gw’okulowooza. Naye Pawulo abunnyonnyola mu ngeri ndala: “So temwefaananyirizanga ba mirembe gino, naye mukyusibwe olw’okudda obuggya mu birowoozo byammwe okukakasibwa okusiimibwa kwa Katonda, okusanyusa era okw’amazima” (Abaruumi 12:2). Wano obulagirizi kye kintu ebirowoozo ebizziddwa obuggya bye byawula, so si kintu ebirowoozo ebyereere bye bifuna nga tebirina kye bikola. Katonda akyusa engeri gye tulabamu, tulyoke tweyongere okwagala ekyo ky’ayagala, era tusobole okwawula ekirungi ku ekyo ekisikiriza obusikiriza.

Asuubiza ddala okutuyigiriza: “Nnaakulagiranga era ne nkuyigiriza ekkubo mw’onootambuliranga; nnaakuwanga amagezi nga bwe nkulabirira” (Zabbuli 32:8). Era bwe tubulwa amagezi ku kusalawo okumu, tugambibwa bugambibwa okusaba: “Naye obanga omuntu yenna ku mmwe aweebuka mu magezi, asabenga Katonda agabira bonna atakayuka, galimuweebwa” (Yakobo 1:5). Ekyo kirabo kyewuunyisa nnyo. Amagezi agaweebwa mu bungi, awatali kunenyezebwa olw’okugeetaaga.

Naye weetegereze kino kye kiggyawo. Obanga Katonda akulembera ebirowoozo ebizziddwa obuggya, olwo okunoonya okwagala kwe si kintu ky’oyinza kukwasa kuwulira kwa munda, oba kabonero ng’ak’ebyoya by’endiga, oba lunyiriri lwa Byawandiikibwa lw’ogwako ng’osimba ppini mu Baibuli awatali kulonda. Amakubo ago amampi gatusikiriza kubanga gasuubiza obukakafu awatali kukyusibwa — gatuleka nga tukyali bantu be bamu, ne tufuna bufunyi okuddibwamu. Ekkubo lya Katonda lya mpola era lisinga obulungi: akyusa by’oyagala n’engeri gy’olabamu, olwo mu bbanga si kulagibwa bulagibwa kkubo ttuufu, wabula n’ofuuka omuntu asobola okulitegeera. N’olwekyo, omulimu omunene ogw’obulagirizi gukolebwa dda nnyo ng’okusalawo tekunnatuuka, mu kuzzibwa obuggya okw’akasirise okwa buli lunaku okw’ebirowoozo ebinnyikiddwa mu Byawandiikibwa era ebyewaddeyo mu kusaba.

Sooka osanyukire mu Mukama, olwo by’oyagala bifuuke ebyesigika

Olumu ku nnyiriri ezisinga okuwa eddembe ku nsonga eno era lwe lumu ku ezisinga okutegeerwa obubi: “Sanyukiranga mu Mukama, anaakuwanga omutima gwo bye gwetaaga” (Zabbuli 37:4). Kino si kisuubizo nti Katonda ajja kukuwa buli ky’oyaayaanira kaakano. Kiri wansi nnyo okusingawo. Bw’osanyukira mu ye, ye afuuka ekyo ky’osinga okwegomba — n’atandika okubumba by’oyagala ebitono, okutuusa ebyo by’oyagala n’ebyo by’ayagala lwe bigenda bisisinkana mpolampola. Omutima ogusanyukira mu Katonda gwe mutima ogw’okwegomba kwagwo okuyinza okweyongera okwesigibwa, kubanga ye yakubumba.

Okwagala kwa Katonda emirundi mingi kuli kumpi okusinga okusalawo okukulu

Tutera okukuumira ebigambo “okwagala kwa Katonda” ku masangazira — omulimu, okusenguka, obufumbo. Naye Ebyawandiikibwa bikozesa amaanyi gaabyo amangi ku kwagala kwa Katonda okw’olwaleero: “Musanyukenga ennaku zonna. Musabenga obutayosa. Mwebazenga olwa buli kintu kyonna, kubanga ekyo Katonda ky’abaagaliza mmwe abali mu Kristo Yesu” (1 Basessaloniika 5:16–18). Okwagala kwa Katonda okusinga obungi si kyama kya kuzuulibwa wabula kiragiro ekyaweebwa dda. Era abo abeesigwa mu kwagala kwa Katonda okweyolefu okwangu — obwesimbu, ekisa, okusaba, obulongoofu — batera okusanga ng’okusalawo okutategeerekeka kutangaala, kubanga baba dda batambula naye mu ddaala limu.

Obulagirizi bwe butera okujja

Kale, mu bulamu obwa bulijjo, Katonda akulembera atya? Tatera kukozesa ddoboozi okuva mu ggulu; atera kukozesa bintu bingi ebisisinkana awamu. Ekigambo kye kiteekawo ensalo ezitakyuka. Okusaba kukuuma omutima nga mugonvu era nga guwuliriza — akatabo ka Jeanne Guyon Enkola Ennyimpi era Ennyangu ey’Okusaba ddala kalungamya ku kasirise ako mwe tusobola okuwulira Katonda by’atuluŋŋamya okusinga oluyoogaano lwaffe. Embeera ziggulawo era ziggalawo. Okubuulirirwa okw’amagezi okuva mu bantu abatya Katonda kukakasa oba kulabula. Era emirembe egy’omunda egiteredde emirundi mingi gigenda wamu n’ekkubo ettuufu: “N’emirembe gya Katonda, egisukkiridde okutegeera kwammwe ginaabakuumanga amagezi gammwe n’emitima gyammwe mu Kristo Yesu” (Abafiripi 4:7).

Andrew Murray, mu Okulindirira Katonda, ayongerako ekirungo kye tusinga obutaagala: okulindirira. Obulagirizi bwa Katonda emirundi mingi bweyoleka mpola okusinga okweraliikirira kwaffe bwe kwandyagadde, era okutabulwa kwaffe okungi buba butali bugumiikiriza obwekwese — twagala ekkubo lyonna litangaale ate nga Katonda yasuubiza kitangaala ekimala eddaala eriddako lyokka. Naye okulindirira si budde bwonoonebwa; we wali okwesiga we kutendekerwa, ebigendererwa we byekenneenyezebwa, n’omutima we gutegekebwa okugondera ddala ky’awulira. Emiryango egisukka mu gumu gitwaliddwa ng’obulagirizi bwa Katonda olw’okuba nti tetwasobola kuyimirira butengerera ne tumuleka agiggale. Nga Isaaya bwe yasuubiza, “Bw’olidda ku mukono ogwa ddyo oba ku gwa kkono, amatu go galiwulira eddoboozi emabega wo nga ligamba nti, ‘Lino ly’ekkubo, litambuliremu.’” (Isaaya 30:21) — ekigambo ekitera okuwulirwa abo abatambula edda, so si abo abasibye ku masangazira nga tebeenyeenya.

Okutya “okukisubwa”

Wansi w’okweraliikirira kwaffe okusinga obungi waliwo okutya okumu: nti Katonda alina enteekateeka emu yokka entuufu ddala, nti eddembe lyaffe liyinza okugyonoona, era nti okulonda okukyamu kulituleka mu kya kubiri okumala obulamu bwaffe bwonna. Kigwana okutuuma okutya kuno erinnya, kubanga Ebyawandiikibwa tebikuwagira ddala. Katonda si mukulembeze wa muzannyo eyeeraliikirira, omuzannyo gwe gwonna ne gugwa singa omuzannyi omu asubwa w’alina okuyimirira. Ye mufuzi wa byonna, era ebigendererwa bye tebinafuye ng’ensobi zaffe. “Enteekateeka z’omuntu ziba nnyingi mu mutima gwe; byo ebigendererwa bya Mukama bituukirira” (Engero 19:21). Asobola okuluka n’ensobi zaffe ne zivaamu ebirungi — ekisuubizo kye kimu ekibudaabuda ababonaabona era kinyweza oyo eyeeraliikirira ng’asalawo: “eri abo abaagala Katonda, era abo abayitibwa ng’okuteesa kwe bwe kuli, ebintu byonna bibatuukako olw’obulungi” (Abaruumi 8:28).

Kino tekifuula kulonda kwaffe okutali kukulu; kukufuula okutatiisa. Tosumulula bbomu. Oli mwana abuuza Kitaawe ow’amagezi ekkubo ly’okukwata, era ng’okakasa nti bw’okyama mu mutima omulungi, ye asobola ddala okukuzza eka. F. B. Meyer yakyogera mu ngeri ey’okujjukirwa: bwe tuba nga ddala twagala okwagala kwa Katonda, okutwaliza awamu tuyinza okwesiga amagezi gaffe amalungi agatukuziddwa — okwagala okugonda kwennyini kitundu ku bulagirizi. Omutima ogumaliridde okusanyusa Katonda tekisuubirwa nti alireka gwokka ku masangazira.

Eddembe eriri wansi wa byonna

Wano we wali okuwummula okw’akasirise mu bino byonna. Yesu yagamba nti, “Endiga zange zitegeera eddoboozi lyange, era nzimanyi era zingoberera” (Yokaana 10:27). Tokyetaaga kuba mukugu mu by’omwoyo okusobola okukulemberwa; weetaaga kuba ndiga eri okumpi n’Omusumba. Amanyi ekkubo. Akumanyi. Era Omusumba omulungi bw’atyo tagenda kubuza ndiga emwesiga olw’okusalawo okw’amazima era okw’okusaba okukoleddwa mu kwagala okwa ddala okumusanyusa.

Kale kola ebintu ebyo ebitalabika nga bya kitiibwa. Teekateeka omutima gwo gubeere mwetegefu nga tonnabuuza kkubo ly’okukwata. Nnyika ebirowoozo byo mu Byawandiikibwa okutuusa lwe bitandika okulowooza ebirowoozo bya Katonda. Saba amagezi, era suubira okugaweebwa. Noonya okubuulirirwa okuva mu bantu abaagala Katonda era abakwagala. Tunuulira emiryango. Lindirira emirembe. Olwo, ekiseera bwe kituuka, tambula eddaala eriddako ery’obwesigwa nga toyagala kusooka kukakasa madaala ekkumi agaddirira. Eyo y’engeri okwagala kwa Katonda gye kutera okuzuulibwamu buli kiseera — si kukwasibwa lumu ng’amaapu esibiddwa, wabula kubikkulirwa eddaala limu ery’obuwulize ku lirala eri abo abatambula naye edda.