
Nên bắt đầu đọc từ đâu
Bắt đầu với
Sự Tin Kính
Sách của Catherine Booth (1)
Bài giảng của Catherine Booth (4)
Cơ Đốc Giáo Xông Pha
Bà Booth nói: hãy đọc sách Công Vụ mà không biết gì về những điều xảy ra sau đó, thì bạn hẳn sẽ trông đợi rằng thế gian đã được chinh phục từ lâu — vậy tại sao, sau một ngàn chín trăm năm, lại ra thế này? Câu trả lời của bà không phải là một bộ máy tốt hơn, mà là một phép báp-têm của tình yêu thương: một Hội Thánh sẵn lòng bị chê cười ngoài đường phố, và coi đó là phẩm giá duy nhất đáng có.Nhu Cầu Của Thế Gian
“Con ơi, bữa nay con hãy ra làm vườn nho.” Bà Booth chuyển từ nhu cầu của thế gian sang sự chần chừ lạ lùng của Hội Thánh trước nhu cầu ấy, và đặt câu hỏi tại sao có quá ít người thuộc về Đấng Christ thật sự chịu đi. Bà lập luận rằng vấn đề không phải là thiếu người làm công, mà là những người sẵn lòng thì chưa được huấn luyện, còn những người đã được huấn luyện thì không sẵn lòng — và bà khuyên người nghe ra về mà suy nghĩ về những nhu cầu của một thế gian đang hấp hối.Làm Chứng Cho Đấng Christ
Bà Booth khẳng định rằng làm người làm chứng không phải là biện hộ cho một vụ kiện, nhưng là làm chứng về điều mình đã thấy và đã cảm nhận — và một Hội Thánh đã thôi làm chứng thường là một Hội Thánh đã thôi kinh nghiệm. Bà thúc giục mọi tín hữu, dù có học thức hay không biết chữ, bước vào cùng một bổn phận đơn sơ: kể lại những gì Chúa đã làm cho linh hồn mình.Đức Thánh Linh
Các môn đồ được dặn phải chờ đợi cho đến khi được mặc lấy quyền phép từ trên cao, và Booth không để người nghe vội vàng bước qua mệnh lệnh ấy. Bà nói rằng ân tứ, tài hùng biện và sự tổ chức đều chẳng có giá trị gì nếu không có phép báp-têm của Đức Thánh Linh — và bà kêu gọi Hội Thánh hãy chờ đợi điều ấy như các sứ đồ đã chờ đợi, và hãy trông mong điều ấy.Cũng xuất hiện trong
Tiểu sử
- 1829
- 1852
- 1855
- 1860
- 1890
Catherine Booth được nhớ đến qua hai cái tên. Cái tên thứ nhất do cha mẹ đặt cho bà tại Ashbourne, thuộc hạt Derbyshire, ngày 17 tháng 1 năm 1829: Catherine Mumford, một cô bé nhút nhát, ham sách vở, người đã đọc trọn Kinh Thánh tám lần trước khi lên mười hai tuổi. Cái tên thứ hai do một phong trào đặt cho bà nhiều thập niên sau, khi hàng trăm ngàn người trên nhiều xứ sở gọi bà đơn giản là Người Mẹ của Đội Quân. Giữa hai cái tên ấy là một trong những cuộc đời có ảnh hưởng sâu rộng nhất của Cơ Đốc giáo thế kỷ mười chín, và ở tâm điểm của cuộc đời ấy là một người phụ nữ một mực tin rằng Đức Chúa Trời vẫn còn phán dạy, vẫn còn cứu rỗi, và vẫn còn kêu gọi bất cứ ai Ngài muốn để rao giảng Phúc Âm của Ngài.
Tuổi thơ của lương tâm và sách vở
Catherine là con gái duy nhất trong gia đình Giám Lý Wesley của John và Sarah Mumford — cha bà là một nhà truyền đạo giáo dân thuộc Giám Lý, mẹ bà là người tận hiến sâu xa, có phẩm cách đạo đức vững vàng — và trong bốn người anh em trai của bà, chỉ một người sống đến tuổi trưởng thành. Mẹ bà sớm dạy bà biết yêu lẽ thật và yêu Kinh Thánh, và cả hai bài học ấy theo bà suốt đời. Lúc bốn tuổi, bà nằm thổn thức trong nôi cho đến khi thú nhận một lời nói dối nhỏ; lúc năm tuổi, bà đã đọc to các câu chuyện Kinh Thánh bên cạnh mẹ. Bà nhạy cảm đến mức đau đớn trước sự tàn nhẫn, có lần chạy về nhà không nói nên lời vì quá bàng hoàng khi thấy một người đàn ông đánh đập con cừu của mình. Đến tuổi thiếu niên, sự nhạy cảm ấy đã trở thành niềm xác tín sắc bén. Điều làm bà day dứt hơn hết là nạn say sưa và cảnh nghèo khổ đang để lại vết sẹo trên nước Anh thời Victoria, và bà đã sớm đi đến kết luận rằng một Cơ Đốc giáo xứng với danh xưng ấy phải biến đổi không chỉ phẩm cách cá nhân mà cả những hoàn cảnh con người đang sống. Những mối bận tâm thuở ban đầu ấy về sau sẽ đứng ở trung tâm chức vụ của bà.
Bà chưa bao giờ khỏe mạnh. Một chứng bệnh nặng ở cột sống buộc bà phải rời trường nội trú về nhà suốt ba năm dài, phần lớn thời gian nằm ngửa trên giường, có lúc phải nằm sấp liên tục bảy tháng. Bà biến những ngày bị giam hãm ấy thành một trường học cho linh hồn, đọc Kinh Thánh, thần học và tiểu sử của những người đã sống cho Đức Chúa Trời, rồi gấp sách lại để ghi chép những gì mình còn nhớ. Không trường đại học nào mở cửa cho phụ nữ thế hệ của bà, và bà chưa từng được đào tạo học thuật chính quy; thế nhưng từ căn phòng bệnh ấy đã xuất hiện một nhà thần học tự học. Bà thuộc lòng nhiều phần lớn của Kinh Thánh, tự mình tìm hiểu các cuộc tranh luận trong Giám Lý và trong thế giới Tin Lành rộng lớn hơn, rồi lần lượt xác lập từng niềm xác tín — sự thánh khiết của Đức Chúa Trời, sự nghiêm trọng của tội lỗi, sự cần thiết của ơn cứu rỗi cá nhân, bổn phận của Cơ Đốc nhân đối với người nghèo, và sự bình đẳng giữa nam và nữ trong sự phục vụ Đức Chúa Trời. Về sau bà nhìn thấy lòng thương xót ẩn giấu trong những năm tháng ấy. Bà nói: “Việc phải sống quá nhiều trong cô độc khi còn trẻ, và phải tự mình đối diện với những suy nghĩ của chính mình cùng những tư tưởng được viết ra trong sách vở, đã giúp ích cho tôi rất nhiều.”
Sự cải đạo và sự bảo đảm mà bà không thể sống thiếu
Dù Thánh Linh của Đức Chúa Trời đã tranh chiến với lòng bà từ thuở ấu thơ, Catherine đã đi đến một cơn khủng hoảng vào khoảng tuổi mười lăm. Bà không thể yên lòng nếu không biết chắc mình đã được cứu, và khước từ ý nghĩ dễ chịu rằng chỉ cần cả đời cố gắng làm điều đúng là đủ. Bà cầu nguyện: “Lạy Chúa, con phải được cứu. Con không thể yên nghỉ cho đến khi Ngài đổi mới trọn cả bản chất con; xin làm cho con điều Ngài vẫn làm cho kẻ trộm cướp và người say rượu.” Suốt sáu tuần, thiên đàng dường như im lặng. Bà đi tới đi lui trong phòng đến hai giờ sáng, Kinh Thánh và sách thánh ca đặt dưới gối, nài xin được bảo đảm.
Sự bảo đảm ấy chẳng bao lâu đã bị thử thách. Một người anh họ thông minh nài ép bà đính hôn với anh, và dù bà yêu anh, bà biết anh chưa dâng mình cho Đức Chúa Trời. Khi cầu xin ánh sáng, bà đọc được câu: “Chớ mang ách chung với kẻ chẳng tin,” và nghe trong đó tiếng phán của Đức Chúa Trời. Bà viết thư hủy bỏ hôn ước, và không bao giờ mở lại vấn đề ấy nữa. Nhiều năm sau, bà nhận ra rằng nếu khi ấy bà chiều theo cảm xúc thay vì vâng phục, thì “cả cuộc đời bà hẳn đã khác đi”. Sự vâng phục, kể cả sự vâng phục phải trả giá đắt, đang dần trở thành ngữ pháp của đức tin bà.
Hôn nhân, và sự hình thành một người giảng đạo
Năm 1852, bà gặp William Booth, một mục sư Giám Lý trẻ đầy nhiệt huyết truyền giáo; họ kết hôn năm 1855. Hôn nhân của họ là một sự cộng tác thật sự trong niềm xác tín — ngay từ đầu, bà đã là người cố vấn của ông về thần học và chiến lược, và nhiều người nhận định rằng sự minh mẫn của bà đã góp phần định hình công cuộc về sau không kém gì ngọn lửa nhiệt thành của ông. Thế nhưng có một điểm họ đã bất đồng suốt một thời gian dài. Từ chính Kinh Thánh, Catherine đã đi đến niềm tin rằng phụ nữ có quyền như nam giới để nói thay cho Đức Chúa Trời. Khi một cuộc tranh luận nổ ra trên báo chí về vấn đề này, năm 1859 bà đáp lại bằng cuốn sách nhỏ Chức Vụ của Phụ Nữ (Female Ministry), lần lượt xem xét từng phân đoạn Kinh Thánh vốn được dùng để bắt phụ nữ im lặng và lập luận rằng chúng đã bị hiểu sai — vì nếu Đức Thánh Linh ban phước cách hiển nhiên như vậy trên công lao của những người phụ nữ tận hiến, thì lệnh cấm kia hẳn là một sự hiểu sai, bởi “Lời và Thánh Linh không thể mâu thuẫn với nhau”. Bà bênh vực sự kêu gọi của những người phụ nữ khác trong khi lại cưỡng lại sự kêu gọi của chính mình.
Giờ phút quyết định đến vào Chúa Nhật Lễ Ngũ Tuần năm 1860, tại nhà nguyện ở Gateshead. Đang ngồi giữa hội chúng cùng đứa con trai lớn, lòng nặng trĩu và chẳng trông đợi điều gì, bà cảm nhận Thánh Linh thúc giục bà chính sự vâng phục mà bà từng khuyên người khác. Mọi lời bào chữa trỗi dậy; rồi lời cuối cùng của kẻ cám dỗ lại khiến bà quyết định dứt khoát. Chính bà đã ghi lại điều ấy.
“A!” tôi nói, “đây chính là vấn đề. Tôi chưa bao giờ sẵn lòng làm kẻ dại vì Đấng Christ. Bây giờ tôi sẽ làm kẻ dại ấy!” Không dừng lại thêm một giây nào, tôi đứng dậy khỏi chỗ ngồi và bước xuống lối đi.
— Catherine Booth
Người chồng sửng sốt của bà chỉ có thể thông báo: “Người vợ thân yêu của tôi muốn nói đôi lời,” rồi ngồi xuống. Bà kể rằng bà đứng đó, nương cậy nơi “cánh tay của Đấng Toàn Năng”, và chỉ đơn sơ xưng nhận sự bất tuân lâu năm của mình. Hôm ấy trong nhà nguyện có nhiều nước mắt hơn bất cứ dịp nào trước đó. Bà suy ngẫm: “Lời xưng nhận thành thật ấy đã làm được điều mà hai mươi năm giảng đạo cũng không thể làm được.” Từ đó bà không bao giờ lùi bước nữa.
Chức vụ và bông trái
Lời mời đổ về dồn dập, vì bà đi đến đâu, linh hồn được cứu đến đó. Bà trở thành một trong những nhà giảng đạo lỗi lạc nhất thời bấy giờ, làm chật kín những hội trường lớn nhất nước Anh với thính giả thuộc mọi tầng lớp. Thế nhưng chẳng điều gì đến dễ dàng. Với bốn con nhỏ, ít tiền bạc và không chút thì giờ rảnh rỗi, bà soạn bài giảng trong lúc cho con bú, ghi vội ý tưởng bằng bút chì. Bà từ chối mọi sự kiểu cách; theo bà, “sự cứng nhắc” là trở ngại lớn cho lẽ thật thiêng liêng. Và bà không chịu dừng lại ở bất cứ điều gì kém hơn việc người nghe được cứu. Về một khán đài chật kín đàn ông, bà viết: “Tôi cảm thấy dường như chết ngay tại đó, ngay lúc ấy, cũng chỉ là chuyện nhỏ, nếu điều đó có thể đem họ đến với Chúa Giê-xu.”
Đức Chúa Trời bắt bạn chịu trách nhiệm, không phải về việc trình bày lẽ thật, mà về việc ĐƯA NÓ VÀO TRONG—đưa nó đến tận lòng người, đóng nó vào lương tâm như một thanh sắt nung đỏ, như một mũi tên, phóng thẳng ra từ ngai của Ngài.
— Catherine Booth
Năm 1865, William bắt đầu giảng đạo cho những người nghèo khổ nhất ở Đông Luân Đôn, và câu hỏi làm sao gia đình họ có thể sống nhờ tiền dâng của những người túng quẫn đè nặng trên họ. Câu trả lời của Catherine đã trở thành một bước ngoặt của lịch sử. Từ công việc ở Whitechapel ấy đã nảy sinh Hội Truyền Giáo Cơ Đốc (Christian Mission), và từ Hội Truyền Giáo ấy, năm 1878, Đội Quân Cứu Thế ra đời. Bà góp phần định hình giáo lý của Đội Quân, soạn thảo phần lớn sự dạy dỗ của nó, và biến sự bình đẳng của phụ nữ trong chức vụ thành một nguyên tắc vững chắc của phong trào — ngay từ những ngày đầu, phụ nữ đã có thể phục vụ với tư cách sĩ quan và người giảng đạo, một chính sách mang tính cách mạng vào thời ấy. Ông bà Booth có tám người con, và bà lần lượt dâng từng người cho sự phục vụ trong Đội Quân; nhiều người trong số họ trở thành những nhà lãnh đạo nổi bật, và con trai cả của họ là Bramwell về sau sẽ kế vị cha mình đứng đầu phong trào. Theo mọi nghĩa, bà là người mẹ của Đội Quân.
Ngòi bút của bà cũng chiến đấu cùng một trận chiến như bục giảng của bà. Trong các bài giảng được xuất bản với nhan đề Cơ Đốc Giáo Tiến Công (Aggressive Christianity), bà thúc giục các tín hữu từ bỏ một thứ tôn giáo thụ động, chỉ cốt cho đứng đắn, để dấn thân vào công tác truyền giáo và cải cách. Những chủ đề trong sự dạy dỗ của bà không bao giờ thay đổi: một Phúc Âm cho mọi người bất kể địa vị, phẩm giá và sự kêu gọi mà Đức Chúa Trời ban cho phụ nữ, lòng thương xót thiết thực đối với người nghèo như một phần không thể tách rời khỏi đức tin chân thật, và sự chống đối không khoan nhượng đối với ngành buôn bán rượu mà bà tin là đang hủy hoại các gia đình và cộng đồng. Lý luận Kinh Thánh vững chắc kết hợp với mối quan tâm cháy bỏng dành cho những người đau khổ — chính sự kết hợp ấy đã làm cho bà trở thành một trong những tiếng nói Cơ Đốc quan trọng nhất của thời đại mình.
Một cuộc đời được nâng đỡ bởi sự cầu nguyện
Bí quyết trong sự giảng dạy của bà không nằm ở tài năng trên bục giảng mà ở phòng cầu nguyện kín. Bà đo lường kết quả bằng sự cầu thay của mình, và không chịu đứng trước hội chúng cho đến khi đã đứng trước mặt Đức Chúa Trời.
Khi William còn do dự, cân nhắc xem liệu họ có thể sống nổi về mặt tài chính giữa những người nghèo ở Đông Luân Đôn hay không, câu trả lời của bà mang cùng một niềm tin cậy ấy: “Chúng ta đã từng tin cậy Chúa về sự chu cấp một lần, và chúng ta có thể tin cậy Ngài một lần nữa.” Đội Quân lớn lên từ ngày đức tin ấy về sau sẽ trải rộng khắp đất.
Cơn thử thách như lửa sau cùng
Tháng 2 năm 1888, Catherine một mình đến gặp một bác sĩ chuyên khoa, và như mọi khi, bà xin được biết sự thật. Đó là ung thư vú, chính căn bệnh mà bà đã từng chăm sóc mẹ mình cho đến cuối đời, với hai hay ba năm đau đớn đang chờ phía trước. Bà cảm ơn bác sĩ, đi xe về nhà, và quỳ xuống cầu nguyện ngay trong xe. Bà nói với William rằng ý nghĩ đầu tiên của bà là nỗi buồn vì sẽ không còn ở bên để chăm sóc ông lúc cuối đời. Phương châm của bà cho cơn thử thách dài ấy chỉ gồm vài chữ: “Cuộc chiến phải tiếp tục.” Các buổi nhóm được hoạch định ngay từ phòng bệnh của bà, và phần lớn kế hoạch Nơi Tăm Tối Nhất Nước Anh (In Darkest England) của William dành cho những người bị ruồng bỏ đã được nghĩ ra bên giường bệnh của bà.
Trong mười hai tháng cuối cùng, bà như một tù nhân trong căn phòng mình, đau đớn không ngừng, nhưng được tươi tỉnh lại mỗi khi nghe tin về một chiến thắng cho Đấng Christ. Ngày 4 tháng 10 năm 1890, tại Clacton-on-Sea, cuối cùng bà đã đến bên bờ sông. Bà chỉ vào câu Kinh Thánh treo trên tường, “Ân điển ta đủ cho ngươi rồi,” và xin đặt nó ở cuối giường mình. Bà thì thầm: “Ôi Emma, hãy để mẹ đi, con yêu,” rồi: “Ngay bây giờ! Vâng, lạy Chúa, xin hãy đến, ôi, xin hãy đến!” Bà hưởng thọ sáu mươi mốt tuổi. Tang lễ của bà tại Luân Đôn thu hút những đám đông khổng lồ — một lời chứng, từ cả người giàu lẫn người nghèo, về ý nghĩa của cuộc đời bà đối với cả một dân tộc.
Bên mộ bà, William Booth gói trọn bốn mươi năm hôn nhân trong một câu duy nhất: bà là ánh sáng của mắt ông và là nguồn cảm hứng của linh hồn ông, và điều mà những người đàn ông khác mất đi nơi nhiều người, thì ông đã mất đi nơi một người. Bà để lại cho phong trào một lời trăng trối mà chính bà đã sống theo: “Niềm an ủi lớn lao cho một chiến sĩ Đội Quân Cứu Thế trên giường hấp hối là cảm nhận rằng mình đã là người chinh phục linh hồn.” Di sản của bà không chủ yếu nằm ở hàng triệu người mà Đội Quân Cứu Thế ngày nay vẫn đang phục vụ khắp thế giới qua các nơi tạm trú, bệnh viện và công tác cứu trợ, cũng không hẳn nằm ở những cánh cửa mà sự vận động của bà đã mở ra cho vai trò lãnh đạo của phụ nữ vượt xa phạm vi phong trào của bà, dù di sản ấy cũng bao gồm những điều đó. Di sản ấy chính là niềm xác tín vững vàng, được đúc kết qua sự nhút nhát, qua bệnh ung thư và qua sự vâng phục lâu dài, rằng Đức Chúa Trời vẫn kêu gọi những ai Ngài muốn, và vẫn nhậm lời cầu nguyện của những người sẵn lòng làm kẻ dại vì Đấng Christ.
Hỏi và đáp
Thời thơ ấu của Catherine Booth như thế nào?
Sinh ra với tên Catherine Mumford tại Ashbourne, hạt Derbyshire, ngày 17 tháng 1 năm 1829, bà là một cô bé nhút nhát, ham sách vở và có tấm lòng mềm mại, lớn lên trong một gia đình Giám Lý Wesley sùng đạo, và người ta kể rằng bà đã đọc trọn Kinh Thánh tám lần trước khi lên mười hai tuổi. Bà chưa bao giờ khỏe mạnh: một chứng bệnh nặng ở cột sống buộc bà phải rời trường về nhà suốt ba năm, phần lớn thời gian nằm ngửa trên giường. Thay vì để những ngày bị giam hãm ấy trôi qua vô ích, bà lấp đầy chúng bằng Kinh Thánh, thần học và tiểu sử của những người tin kính, biến căn phòng bệnh thành nơi hun đúc một nhà thần học phần lớn là tự học.
Catherine Booth có thật sự tin rằng phụ nữ có quyền giảng đạo không?
Có, và bà đi đến niềm xác tín ấy từ chính Kinh Thánh, rất lâu trước khi bà dám hành động theo nó. Khi một cuộc tranh luận nổ ra trên báo chí về vấn đề này, năm 1859 bà đáp lại bằng một cuốn sách nhỏ, “Chức Vụ của Phụ Nữ: Quyền Rao Giảng Phúc Âm của Phụ Nữ” (Female Ministry: Woman’s Right to Preach the Gospel), lần lượt xem xét từng phân đoạn vốn được dùng để bắt phụ nữ im lặng và lập luận rằng chúng đã bị hiểu sai. Lập luận của bà dựa trên một nguyên tắc đơn giản: vì Đức Thánh Linh đã ban phước cách hiển nhiên trên công lao của những người phụ nữ tận hiến, nên lệnh cấm họ không thể đúng được, bởi “Lời và Thánh Linh không thể mâu thuẫn với nhau”.
Chính Catherine Booth đã bắt đầu giảng đạo như thế nào?
Suốt nhiều năm, bà bênh vực sự kêu gọi của những người phụ nữ khác trong khi cưỡng lại sự kêu gọi của chính mình, cho đến Chúa Nhật Lễ Ngũ Tuần năm 1860 tại nhà nguyện ở Gateshead. Đang ngồi giữa hội chúng, lòng nặng trĩu và chẳng trông đợi điều gì, bà cảm nhận Thánh Linh thúc giục bà chính sự vâng phục mà bà từng khuyên người khác; bà đứng dậy, bước xuống lối đi, và người chồng sửng sốt của bà chỉ có thể nói: “Người vợ thân yêu của tôi muốn nói đôi lời,” rồi ngồi xuống. Bà xưng nhận sự miễn cưỡng lâu năm của mình trong việc làm, theo lời bà, “kẻ dại vì Đấng Christ”, và từ đó không bao giờ lùi bước nữa. Về sau bà suy ngẫm: “Lời xưng nhận thành thật ấy đã làm được điều mà hai mươi năm giảng đạo cũng không thể làm được.”
Cuộc hôn nhân của bà với William Booth như thế nào?
Catherine gặp William Booth, một mục sư Giám Lý trẻ đầy nhiệt huyết truyền giáo, vào năm 1852, và họ kết hôn năm 1855. Hôn nhân của họ là một sự cộng tác thật sự trong niềm xác tín, ngay từ đầu Catherine đã là người cố vấn của ông về thần học và chiến lược, và nhiều người nhận định rằng sự minh mẫn của bà đã góp phần định hình công cuộc về sau không kém gì ngọn lửa nhiệt thành của ông. Không phải lúc nào họ cũng đồng ý ngay với nhau, đáng chú ý nhất là về chức vụ của phụ nữ, nhưng trong những mục tiêu lớn của cuộc đời, họ hoàn toàn hiệp một.
Vì sao Catherine Booth được gọi là “Người Mẹ của Đội Quân Cứu Thế”?
Cùng với William, bà góp phần xây dựng công việc ở Đông Luân Đôn, về sau trở thành Hội Truyền Giáo Cơ Đốc (Christian Mission) rồi, năm 1878, trở thành Đội Quân Cứu Thế, và hàng trăm ngàn người đã gọi bà đơn giản là “Người Mẹ của Đội Quân”. Bà góp phần định hình giáo lý của Đội Quân, soạn thảo phần lớn sự dạy dỗ của nó, và biến sự bình đẳng của phụ nữ trong chức vụ thành một nguyên tắc vững chắc, nhờ đó ngay từ những ngày đầu phụ nữ đã có thể phục vụ với tư cách sĩ quan và người giảng đạo, một chính sách mang tính cách mạng vào thời ấy. Theo mọi nghĩa, bà là người mẹ của Đội Quân, trong niềm tin của nó cũng như trong sự ra đời của nó.
Catherine Booth là một nhà giảng đạo như thế nào?
Bà trở thành một trong những nhà giảng đạo lỗi lạc nhất thời bấy giờ, làm chật kín những hội trường lớn nhất nước Anh và thu hút thính giả thuộc mọi tầng lớp, từ dân nghèo khu East End đến giới thượng lưu khu West End. Chẳng điều gì đến dễ dàng; với con nhỏ và ít tiền bạc, bà soạn bài giảng trong lúc cho con bú, ghi vội ý tưởng bằng bút chì, và bà từ chối mọi sự kiểu cách, gọi “sự cứng nhắc” là trở ngại lớn cho lẽ thật thiêng liêng. Bà đo lường kết quả bằng sự cầu nguyện trước đó, có lần đã viết: “Tôi luôn thấy kết quả tương xứng chính xác với tinh thần cầu thay mà tôi đã có trước đó.”
Ngoài việc giảng đạo, Catherine Booth có tham gia các vấn đề xã hội không?
Có, vì từ thuở con gái bà đã tin rằng một Cơ Đốc giáo xứng với danh xưng ấy phải biến đổi không chỉ phẩm cách mà cả những hoàn cảnh con người đang sống. Năm 1885, bà góp tiếng nói vào chiến dịch bảo vệ sự trong sạch, cùng với Josephine Butler và W. T. Stead, góp phần nâng tuổi được phép ưng thuận của các bé gái từ mười ba lên mười sáu, và bà vận động chống lại tình trạng lao động bóc lột của những phụ nữ làm việc trong các xưởng diêm, những người bị nhiễm độc phốt-pho vàng, một chứng bệnh được gọi là “hàm phốt-pho” (“phossy jaw”). Một năm sau khi bà qua đời, Đội Quân Cứu Thế mở xưởng diêm riêng, dùng phốt-pho đỏ an toàn và trả lương công bằng hơn, một bông trái trực tiếp của mối quan tâm ấy.
Các con của ông bà Booth về sau ra sao?
William và Catherine có tám người con, và bà lần lượt dâng từng người cho sự phục vụ trong Đội Quân; nhiều người trong số họ trở thành những nhà lãnh đạo nổi bật. Con trai cả của họ, Bramwell Booth, về sau kế vị cha mình đứng đầu phong trào. Đối với bà, việc nuôi dạy một gia đình mà về sau sẽ lãnh đạo công việc trên khắp thế giới cũng là một phần của cùng một sự tận hiến đã đưa bà lên bục giảng.
Catherine Booth đã viết những gì?
Ngoài cuốn sách nhỏ năm 1859 về chức vụ của phụ nữ, các bài giảng của bà được tập hợp thành những cuốn sách như “Cơ Đốc Giáo Tiến Công” (Aggressive Christianity), trong đó bà thúc giục các tín hữu từ bỏ một thứ tôn giáo thụ động, chỉ cốt cho đứng đắn, để dấn thân vào công tác truyền giáo và cải cách. Những chủ đề của bà không bao giờ thay đổi: một Phúc Âm cho mọi người bất kể địa vị, sự kêu gọi mà Đức Chúa Trời ban cho phụ nữ, lòng thương xót thiết thực đối với người nghèo như một phần không thể tách rời khỏi đức tin chân thật, và sự chống đối không khoan nhượng đối với ngành buôn bán rượu. Lý luận Kinh Thánh vững chắc kết hợp với mối quan tâm cháy bỏng dành cho những người đau khổ đã làm cho bà trở thành một trong những tiếng nói Cơ Đốc quan trọng nhất của thời đại mình.
Catherine Booth đã đối diện với cái chết như thế nào?
Tháng 2 năm 1888, bà một mình đến gặp một bác sĩ chuyên khoa và xin được biết sự thật; đó là ung thư vú, chính căn bệnh mà bà đã từng chăm sóc mẹ mình cho đến cuối đời, với nhiều năm đau đớn đang chờ phía trước. Bà cảm ơn bác sĩ, đi xe về nhà, và quỳ xuống ngay trong xe để phó thác thân thể, gia đình và công việc của mình cho Đức Chúa Trời, chọn làm phương châm cho cơn thử thách dài ấy mấy chữ: “Cuộc chiến phải tiếp tục.” Bà qua đời ngày 4 tháng 10 năm 1890 tại Clacton-on-Sea, hưởng thọ sáu mươi mốt tuổi, sau khi đã chỉ vào câu Kinh Thánh “Ân điển ta đủ cho ngươi rồi” và thì thầm: “Ngay bây giờ! Vâng, lạy Chúa, xin hãy đến, ôi, xin hãy đến!” Tang lễ của bà thu hút những đám đông khổng lồ gồm cả người giàu lẫn người nghèo, một lời chứng về ý nghĩa của cuộc đời bà đối với cả một dân tộc.