Ensonga ntono ze zireese okutabulwa okungi, n’okwegomba okungi, okusinga okubatizibwa kw’Omwoyo Omutukuvu. Abakristaayo abamu bakwogerako ng’ekintu eky’amaanyi eky’okubiri omuntu ky’ayitamu; abalala tebakwogerako n’akatono. Naye emabega w’empaka ezo waliwo enjala ey’amazima — okuwulira nti obulamu bw’Ekikristaayo bulina okubaamu ekisingawo ku kye tumanyi, amaanyi n’okubeera kumpi ne Katonda bye tusoma mu Byawandiikibwa naye bye tutatera kuwulira. Kale Yesu n’abatume baali bategeeza ki ddala? Wano tugezaako okuddamu mu ngeri ennyangu, n’okukulaga okujjula Katonda kw’akuwa ddala.
Ekisuubizo Yesu kye yawa
Nga tannalinnya mu ggulu, Yesu yagamba abagoberezi be okulinda: “mmwe mujja kubatizibwa na Mwoyo Mutukuvu mu nnaku si nnyingi” (Ebikolwa by’Abatume 1:5). Era n’abategeeza kye kugendererwa: “muliweebwa amaanyi, Mwoyo Mutukuvu bw’alimala okubakkako, era munaabanga bajulirwa bange” (Ebikolwa by’Abatume 1:8). Weetegereze ekigendererwa ekyo. Okubatizibwa kw’Omwoyo tekukwata nnyo ku ssanyu ly’omuntu ku bubwe; kukwata ku maanyi ag’okutuukiriza omulimu — okumanya Kristo n’okumumanyisa abalala.
Ekisuubizo ekyo kyatuukirizibwa ku Pentekoote. Abayigirizwa abo abaali batidde, abaasaasaana Yesu bwe yakwatibwa, amangwago ne bajjuzibwa, ne baba n’obuvumu, era nga tewali ayinza kubaziyiza (Ebikolwa by’Abatume 2). Peetero, eyali yeegaanye Mukama we mu maaso g’omuwala omuweereza wiiki ntono emabega, yayimirira mu maaso g’ekibiina ky’abantu abaali babakyawa n’abuulira Kristo nga tatya n’akatono. Waaliwo ekyakyuka — si nzikiriza yaabwe, wabula amaanyi gaabwe. Omwoyo gwe baali basuubiziddwa yali atuuse, era abasajja abaali beekwese emabega w’enzigi enzigale ne bakyusakyusa ensi. Enjawulo eyo ye nsonga yennyini. Enjawulo wakati w’abayigirizwa nga Pentekoote tennatuuka n’oluvannyuma teyali kumanya kusingawo oba kufuba kusingawo; yali kujjula kw’Omwoyo. Era enjawulo eyo yennyini — wakati w’okumanya ebikwata ku Katonda n’okujjuzibwa Ye — Abakristaayo bangi gye bawulira nti ebabulako.
Kye kiri: Katonda yennyini, munda mu ggwe
Mu musingi gwakwo, okubatizibwa kw’Omwoyo kye kirabo ky’okubeerawo kwa Katonda yennyini, nga kujja okutuula mu muntu. Yesu yali akufaananyizza n’ensulo ey’omunda: “Ng’Ekyawandiikibwa bwe kigamba nti buli akkiriza Nze emigga egy’amazzi amalamu girikulukuta nga gifuluma mu mutima gwe! Yesu yali ayogera ku Mwoyo Mutukuvu, abamukkiriza gwe baali bagenda okufuna” (Yokaana 7:38–39). Si mazzi mu ndobo agaleetebwa okuva ebweru, wabula ensulo efukumuka okuva munda.
Pawulo alaga bulungi nti mu ngeri emu buli mukkiriza yafuna dda Omwoyo: “ffenna twabatizibwa mu Mwoyo omu, ne tufuuka omubiri gumu” (1 Abakkolinso 12:13), era “omuntu yenna bw’ataba na Mwoyo wa Kristo, oyo si wa Kristo” (Abaruumi 8:9). Toyinza kuba Mukristaayo n’akatono awatali Mwoyo. Kale okubeerawo kw’Omwoyo si kya bantu batono ab’enjawulo mu by’omwoyo. Bw’oba oli wa Kristo, Omwoyo ali mu ggwe.
Kale lwaki bangi bawulira nga tebalina maanyi?
Obanga buli mukkiriza alina Omwoyo, lwaki Ebyawandiikibwa bikubiriza Abakristaayo okweyongerayo? Kubanga waliwo enjawulo wakati w’okuba n’Omwoyo n’okujjuzibwa Ye — wakati w’Omwoyo okubeera mu ffe n’Omwoyo okutufuga. Pawulo alagira nti: “temutamiiranga, … wabula Omwoyo ajjulenga mu bulamu bwammwe” (Abaefeso 5:18). Ekigambo kiraga ekikolwa ekigenda mu maaso: weeyongere okujjuzibwa. Kino si kintu kya mulundi gumu ky’ofuna n’okitereka, wabula kwewaayo kwa buli lunaku — okwewaayo okw’emirundi n’emirundi, nga tuwaayo ebisingawo ku ffe tufune ebisingawo ku Katonda.
R. A. Torrey, eyawandiika ebitabo bibiri ebisinga okunnyonnyola obulungi ensonga eno — Okubatizibwa n’Omwoyo Omutukuvu ne Omuntu n’Omulimu gw’Omwoyo Omutukuvu — yakalambira nti okujjula kuno si kwa kibinja kya Bakristaayo eky’enjawulo, wabula busika bwa buli mukkiriza, era kye kyama ekikulu eky’obulamu obubala ebibala. Torrey yali alabye Abakristaayo ab’abulijjo, abatiitiizi, nga bafuuka abajulirwa abazira bwe baalekera awo okufuba mu maanyi gaabwe ne bafuna amaanyi g’Omwoyo. Catherine Booth, eyatandikawo Eggye ly’Obulokozi awamu n’omwami we, yabuulira ekintu kye kimu mu bubaka bwe Omwoyo Omutukuvu: nti obunafu bw’ekkanisa, kumpi bulijjo, mu musingi gwabwo kiba kisuubizo abantu kye batannaba kwefunira.
Okubatizibwa kumu, oba okujjuzibwa emirundi mingi?
Wano Abakristaayo ab’amazima we bayawukana, era kirungi okukyogera mu lwatu. Enzikiriza ezimu ziyigiriza nti okubatizibwa kw’Omwoyo kintu kya njawulo eky’okubiri ekiddirira okukyuka; endala ziyigiriza nti kubaawo ng’omuntu akyuka, era ebiddirira kwe kujjuzibwa okw’emirundi n’emirundi. Obutakkaanya bungi bukwata ku bigambo okusinga ku bintu byennyini. Ebyawandiikibwa bikozesa “okubatizibwa,” “okujjuzibwa,” “okufuna,” ne “okukka ku” mu ngeri ezimu ezifaanagana, era abantu abatya Katonda batuuse ku ndowooza ez’enjawulo.
Naye wansi w’ebigambo ebyo, ekintu kyennyini tekibuusibwabuusibwa, era kye kikulu. Buli mukkiriza, bw’akyuka, agattibwa ku Kristo era Omwoyo we n’abeera mu ye — ekyo kyakakasibwa (Abaruumi 8:9; 1 Abakkolinso 12:13). Era buli mukkiriza oluvannyuma ayitibwa okweyongera okujjuzibwa, nga yeewaayo nnyo nnyo eri obufuzi bw’Omwoyo (Abaefeso 5:18). Oba oyita okwewaayo okw’amaanyi okujja oluvannyuma “omukisa ogw’okubiri” oba bw’otyo okwewaayo okusingawo obujjuvu, amagezi ag’omu bulamu obwa bulijjo gaba ge gamu: tokkiriza kufuna ku Katonda kitono okusinga ky’akuwa. Abayigirizwa baali ba Kristo dda nga Pentekoote tennatuuka, naye Pentekoote yabakyusa. Toganya mpaka ku mannya kukuggyako ekintu kyennyini. Akabi eri abasinga obungi ku ffe si nti tujja kwewaana nti tulina okujjula kw’Omwoyo okusinga bwe kiri, wabula nti mu kasirise tujja kweyongera okubeera mu bulamu obutaliimu kwo.
Okujjula kuno kye kuleeta
Omanya otya nti Omwoyo akola? Si nnyo mu bintu eby’ekitalo, newakubadde ng’ebimu bya mazima, wabula mu bubonero bubiri obweyoleka lwatu. Akabonero akasooka ge maanyi ag’okujulira — obuvumu n’obusobozi mu kulaga abalala Kristo, ebisukkulumye ddala ku by’obuzaaliranwa (Ebikolwa by’Abatume 1:8). Ak’okubiri ye mpisa efaanana eya Kristo: “ebibala eby’Omwoyo bye bino: okwagala, essanyu, emirembe, obugumiikiriza, ekisa, obulungi, obwesigwa, obuwombeefu, okwefuga” (Abaggalatiya 5:22–23). Omuntu ajjudde Omwoyo, mpolampola afuuka okufaanana Yesu. “Okubatizibwa” kwonna okuleeta amalala, enjawukana, oba omwoyo ogutaliimu kwagala, kuba tekutegedde Oyo ebibala bye bitandika n’okwagala.
Engeri y’okukufuna
Obanga okujjula kuno kirabo kya Katonda era kiragiro kya Katonda, tukufuna tutya? Enkola y’Endagaano Empya nnyangu nnyo mu ngeri eyeewuunyisa, era y’enkola Torrey gye yakubirizanga abo abaamubuuzanga:
- Saba. Yesu yagamba nti: “Kitammwe ali mu ggulu talisinga nnyo okubawa Mwoyo Mutukuvu abo abamusaba?” (Lukka 11:13). Kuno kusaba Katonda kw’asanyukira okuddamu.
- Weenenye era weerongoose. Omwoyo ajjuza ekyo ekiweereddwayo. Ekibi ky’okwatirira ng’omanyi kye kiziyiza ekikulu; okwatula n’okukyuka biwa Omwoyo ebbanga.
- Weewaayo. Okujjuzibwa kitegeeza okufugibwa. Kwe kuwaayo obulamu bwo bwonna — ebiruubirirwa, okutya, enteekateeka — eri obufuzi bw’Omwoyo.
- Weesige era ogondere. Tolinda kuwulira kintu mu mutima nga tonnakkiriza nti ofunye. Kkiririza mu kigambo kya Katonda, era otandike okugondera; amaanyi galabikira mu kugenda, so si nga tonnagenda.
Ekigambo eri abo abaggwaamu essuubi: abamu ku basoma kino baasaba, ne beewaayo, ne balinda — naye ne bawulira kitono. Tosalawo nti Katonda akwekwese, oba nti ekisuubizo kya balala so si kyo. Okujjula kwe kutera okuba okusirifu, era kutegeerekeka nnyo si mu kuwulira okw’amaanyi okw’akaseera akamu, wabula mu bibala byakwo mu wiiki eziddirira: okunywera okuggya, okwagala okukwewuunyisa, obuvumu awaali okutya. Okuwulira kw’omu mutima si kipimo kirungi eky’Omwoyo; empisa n’okubeera ow’omugaso bye bipimo eby’amazima. Weeyongere okusaba, weeyongere okwewaayo, weeyongere okugondera. Katonda takuzannyisa. “Kale obanga mmwe ababi muwa abaana bammwe ebirungi, Kitammwe ali mu ggulu talisinga nnyo okubawa Mwoyo Mutukuvu abo abamusaba?” (Lukka 11:13). Kitaffe ayagala nnyo okukujjuza okusinga ggwe bw’oyagala okujjuzibwa.
Omutima gw’ensonga eno
Ggyawo empaka zonna, era kino kye kiweebwayo ekiri wakati: Katonda eyakutonda ayagala okukujjuza Ye yennyini, osobole okubeera n’obulamu obusukka ennyo ku busobozi bwo — ng’oyagala abantu b’otandisobodde kwagala, ng’oyolekagana n’ebyo by’otandisobodde kugumira, ng’obuulira abalala ebikwata ku Kristo afuuse ow’amazima ddala gy’oli. Ekyo tekiterekeddwa bantu batono. Kye kisuubizo kya Kristo eri bonna abanaasaba, abanaawaayo obulamu bwabwe, era abanaakkiriza. Bw’owulira nti waliwo ekisingawo, oli mutuufu — era ekisingawo ekyo si nkola gy’olina kuyiga, wabula Muntu gw’olina okwaniriza.
Ekkanisa eyasooka teyazaalibwa mu nteekateeka za magezi, wabula mu kisenge ekyali kijjudde abantu ab’abulijjo abaali bajjuziddwa Omwoyo wa Katonda, era buli kuzuukuka kwa mazima okwaddirira kuvudde mu nsulo y’emu. Ekkanisa teyabulwangako mirimu egitegekeddwa, ebitone, wadde enteekateeka; ekyo ekitera okugibulako ge maanyi — amaanyi ag’olwatu, Katonda g’awa, agafuula abayigirizwa abatiitiizi okuba abajulirwa, n’emitima egyannyogoga okubuguma. Amaanyi ago si ga mu kyasa ekisooka kyokka. Kristo yagasuubiza abantu be mu buli mulembe, era gali gy’oli bw’onoogasaba. Togamala gakwewuunya mu kitabo ky’Ebikolwa by’Abatume. Gasabe, weewaayo eri Omwoyo, era ogende.