በመከራ ፍጹም መሆን

«ብዙ ልጆችን ወደ ክብር ሲያመጣ የመዳናቸውን ራስ በመከራ ይፈጽም ዘንድ፥ ከእርሱ የተነሣ ሁሉ በእርሱም ሁሉ ለሆነ፥ ለእርሱ ተገብቶታልና።»

ዕብራውያን 2:10።

እንደ መጽሐፍ ቅዱስ የኀዘንንና የመከራን ፈተና ሊቋቋም የሚችል መጽሐፍ የለም። ሌሎች መጻሕፍት ልባችን ደስ ባለበት በብሩህ ሰዓታት ያስደስቱን ይሆናል፤ በጨለማና በደመናማ ቀናት ግን ወደ ጎን እንወረውራቸዋለን፤ በጉጉትም ወደ መጽሐፍ ቅዱሳችን እንሸሻለን። የዚህም ምክንያት ይህ መጽሐፍ በእሳት ውስጥ የተወለደ መሆኑ ነው። በጻፉትም ሆነ በተጻፈላቸው ሰዎች እንባ የራሰ ነው።

ለምሳሌ ይህን መልእክት ውሰድ። የተጻፈው የማዕበሉን ድርብ ቍጣ ለተጋፈጡት ለእነዚህ ዕብራውያን ክርስቲያኖች መራራ ጭንቀት መጽናናትን ለመስጠት ነው። በመጀመሪያ፣ የናዝራዊውን ተከታዮች ሁሉ የሚጠብቃቸው የማይቀር ተቃውሞና ስደት ነበር፤ ይህም ከአሕዛብ ብቻ ሳይሆን በተለይ እንደ ከሐዲዎች ይቆጥሯቸው ከነበሩት ከገዛ አገራቸው ሰዎች ነበር።

ቀጥሎም ዕለታዊ አገልግሎቱ፣ ክቡር በዓላቱና ግርማ ያለው ሥርዓቱ ካሉት ከመቅደሱ ድንቅ ሥርዓቶች የመገለል ሕመም ነበር። ከልጅነታቸው ጀምሮ በአንድ ግርማ ባለው ካቴድራል — በሚያስተጋባው ኦርጋኑ፣ በሙሉ ድምፅ በሚዘምሩ መዘምራኑ፣ እያንዳንዱን የውበት ስሜት በሚማርክና በሚያስር ምሥጢራዊ ሕንጻው — ማምለክ የለመዱ፣ ነገር ግን በአንድ ተራ የጸሎት ቤት ውስጥ ጥቂት የማይታወቁ ሰዎችን አምልኮ ለመቀላቀል ግድ የሆነባቸው ከመካከላችን ያሉ ሰዎች ብቻ፣ እነዚህ ቃላት የተጻፉላቸው ሰዎች የልጅነት ዘመናቸውን የሃይማኖት ትዝታዎች ምን ያህል በሕመም እንደ ናፈቁ ሊረዱ ይችላሉ።

ደግሞም ይህ መከራ የሚቀበል፣ የእሾህ አክሊል የደፋ፣ የሚሞት መሲሕ! ሕዝቡ ይናፍቀው የነበረው ክርስቶስ እርሱ እንደ ሆነ መቀበል የማይቻል ያህል ይመስል ነበር። የሁለቱን የኤማሁስ መንገደኞች እምነት ግራ ያጋቡት ተቃውሞዎች ሊቋቋሙት በማይቻል ኃይል ይነሡ ነበር፦ «እርሱንም የካህናት አለቆችና መኳንንቶቻችን … እንደ ሰቀሉት … እኛ ግን እስራኤልን እንዲቤዥ ያለው እርሱ እንደ ሆነ ተስፋ አድርገን ነበር» (ሉቃስ 24:20)።

በእነዚህ ቃላት የክርስቶስን መከራ ለማሳነስ ምንም ሙከራ አልተደረገም። ይህ የማይቻልም የማያስፈልግም ነበር። እርሱ በኀዘን ግዛት ውስጥ ንጉሥ ነው፤ በሕመሙ አቻ የሌለው፣ በጭንቀቱም ከሁሉ የላቀ ነው። ምድር በመከራ በሚሠቃዩ ሰዎች ብትሞላ እንኳ በመከራው ከጌታችን ጋር ሊፎካከር የሚችል የለም። የሰው ባሕርይ ውሱን ነው። የደስታውም ሆነ የኀዘኑ ዳርቻ ቶሎ ይደረስበታል። ፔንዱለሙ ወዲህና ወዲያ ብቻ ይወዛወዛል። ነገር ግን የክርስቶስን ባሕርይ ስፋት ማን ሊገምት ይችላል? ከዚህም የተነሣ ከባልንጀሮቹ የሚበልጥ የደስታ ጣዕም፣ ይህንንም ጥሪ የሚያጸድቅ እጅግ የበዛ ኀዘን ሊቀምስ ቻለ፦ «እግዚአብሔር በጽኑ ቍጣው ቀን ያስጨነቀኝ እንደ እኔ ኀዘን ያለ ኀዘን እንዳለ ተመልከቱ፥ እዩም።» ካርላይል እንደሚለው ኀዘናችን የልዕልናችን የተገለበጠ ምስል ከሆነ፣ ከዘራችን ሁሉ እጅግ ክቡር የሆነው የእርሱ ኀዘን ምን ያህል ጥልቅ መሆን ነበረበት! የግሪክ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓተ ቅዳሴ ወሰን በሌለው ርኅራኄ ስለ «የማይታወቁ ሕማማቱ» ቢናገር ተገቢ ነው።

የክርስቶስ መከራ ክርስቶስን እንድንጥል ያደርገናልን? ወይ፣ እንግዳ የሆነ ሞኝነት! ይህስ ሰማይን ስለ ፀሐይዋ፣ ሌሊትን ስለ ንግሥታዊቱ ጨረቃ፣ ዘውድን ስለ ንጉሣዊ ዕንቍው፣ ቤትንም ስለ እናት እንደ መጣል ነው። የክርስቶስ መከራ የወንጌል ታላቅ ትምክህት ነው። እርሱ ራሱ በሰማይ ምልክቶቹን ይለብሳል፤ የጦር አዛዥ በድል ቀን እጅግ የመረጠውን ኒሻን በደረቱ ላይ ለመልበስ እንደሚመርጥ። አዎን፣ «ከእርሱ የተነሣ ሁሉ በእርሱም ሁሉ» የሆነው እርሱ — ስለዚህም ማንኛውም ዘዴ በእጁ የነበረው — የመከራ መንገድ ልጁ በዓለማችን የሚያልፍበት መንገድ እንዲሆን ሆን ብሎ መረጠ። በኮረብቶቹ ላይ ያሉ መንገዶች ሽበት ለያዘውና ጋቢ ለተከናነበው እረኛ እንደሚታወቁ፣ በፍጥረት ውስጥ ያለ እያንዳንዱ መንገድ ሁሉን ለሚያውቀው አምላክ የታወቀ ነው። አብ ቢፈልግ ኖሮ ልጁን በእሾህና በባልጩት ከተሞላው የመከራ መንገድ ሌላ በሆነ መንገድ ወደ ክብር ሊመራው ይችል ነበር። ነገር ግን ለዚህ ተሞክሮ የነበሩት ምክንያቶች እጅግ ብርቱዎች ስለ ነበሩ ሊያልፋቸው አልቻለም። ሌላ ምንም ነገር ለእርሱ ባልተገባው ነበር። እነዚያ ምክንያቶች በአንድ ዓረፍተ ነገር ማለት ይቻላል ሊገለጹ ይችላሉ።

አባታችን ከመጀመሪያው ፍጥረቱ የሚበልጥ ሥራ በእጁ አለ። እርሱ «ብዙ ልጆችን ወደ ክብር» እያመጣ ነው። መንገዱ ሻካራና አሰልቺ ሊሆን ይችላል፤ ፍጻሜው ግን ክብር ነው። አባታችን እኛን የሚያመጣበት መንገድም ይኸው ነው፤ በልጁ ስላመንን ራሳችንን ልጆች ብለን የመጥራት መብት አለንና (ዮሐንስ 1:12)። ደግሞም ብዙዎች ነን። ብዙ ልጆች፣ ልጁ ግን አንድ ብቻ ነው። በጠባቡ መንገድ ብቻችንን አንጓዝም። አንድ እንኳ ሊቆጥራቸው የማይችል የብዙ ሕዝብ ክፍል ብቻ ነን። ቀደም ብለን የተናገርንለትና ኢየሱስ የገባበት ክብር ለእርሱ ብቻ ሳይሆን ለእኛም ነው። «ብዙ ልጆች» ከእርሱ ጋር አብረው ወራሾች ይሆናሉ፤ በዙፋኑ ላይ ከእርሱ ጋር ይነግሣሉ፤ የማይመረመረውን ባለጠግነቱንና የዘላለም መንግሥቱን ይካፈላሉ።

ነገር ግን እነዚህ ልጆች ሁሉ የመከራን መንገድ መርገጥ አለባቸው። የመጀመሪያው ኃጢአት በመጀመሪያዎቹ ወላጆቻችን ላይ መከራን፣ በመጀመሪያውም ቤት ደም መፋሰስን ካመጣ ወዲህ፣ እግዚአብሔርን እየመሰሉ ሊኖሩ ለሚወዱ ሁሉ አንድ ዕጣ ብቻ ሆኖአል። መንገዳቸው ወደ ክብር ይወስዳል፤ ነገር ግን እያንዳንዷ ጋት በደማቸው የተበከለችና በእንባቸው የራሰች ናት። ወደ ሔርሞን ጫፍ ይወጣል፤ ነገር ግን ወዲያውኑ አጋንንት ወደሚያሠቃዩበት ጨለምተኛ ሜዳዎች ይወርዳል። በዕርገቱ ብርሃን ወዳበራው ወደ ደብረ ዘይት ያደርሳል፤ ነገር ግን በመጀመሪያ በጌቴሴማኒ የአትክልት ስፍራ፣ በጎልጎታ የወይን መጭመቂያ፣ በመቃብሩም ብቸኝነትና ጨለማ በኩል ያልፋል።

«የኀዘን መንገድ፣ ያም መንገድ ብቻ፣

ኀዘን ወደማይታወቅበት ምድር ይመራል።»

የራሷ የፈተና ምድረ በዳ፣ ከሰዱቃውያንና ከጸሐፍት ጋር ግጭቷ፣ የድካምና የመትጋት ሰዓቷ፣ በዓመፀኛ ሰዎች በተሞሉ ከተሞች ላይ የምታፈሰው እንባ፣ ከወዳጆች የሚደርስባት ቅሬታ፣ ከጠላቶች የሚደርስባት ስደት፣ መጣል፣ ጭንቀት፣ ወዳጅ ማጣት፣ ብቸኝነት፣ መካድ፣ መከሰስ፣ ክሕደት፣ ሞትና መቀበር የሌላት እውነተኛ ነፍስ ማን ናት? እጅግ ክቡራንና ቅዱሳን የሆኑት ከሕይወት ወርቃማ ጽዋ የጠጡት መጠጥ እንዲህ ያለ ነው።

አባታችን ፍላጎታችንን አስቀድሞ አይቶ መሪ አዘጋጀልን። ለተጓዦች ቡድን እንደ ታላቅ-ልብ ያለ መሪ፣ ለሠራዊት አለቃ፣ ለስደት ጕዞም ሙሴ ማግኘት ታላቅ ስጦታ ነው። ደፋሮች፣ ጥበበኞችና ብርቱዎች መሪዎች እግዚአብሔር ለሰዎች የሚሰጣቸው መልካም ስጦታዎች ናቸው። እግዚአብሔርም ወደ ክብር በማምጣት ላይ ባለው በረጅሙ የተጓዦች ሰልፍ ፊት እንዲህ ያለውን ብቁ መሪ ማስቀመጡ የምንጠብቀው ነገር ብቻ ነው። ብቁ፣ ንጉሣዊና መለኮታዊ ሆኖ በሰልፉ ፊት በሚጓዘው መሪ መገኘትና ድምፅ ድካሙ የቀለለ፣ ርቀቱም ያጠረ ይመስላል፤ ወደ ኋላ የቀሩት ፍጥነታቸውን ይጨምራሉ፤ የሳቱትም ከጎዳና ዳር መንገዶች ይመለሳሉ። እናንተ የክብር ወራሾች፣ በረጅሙና አድካሚው ጕዞ የደከማችሁ፣ የታላቅ ሠራዊት ክፍል እንደ ሆናችሁ አስታውሱ፤ በሰልፉ ራስ ያለው አለቃ ወደ ከተማይቱ ከገባ ብዙ ዘመን ሆኖታል፤ ሆኖም ሰልፈኞቹ እየደከሙ ሲጓዙ ብርታት እየሰጣቸው በመካከላቸው ለማለፍ ተመልሶ መጥቶአል።

መሪያችን ፍጹም ነው። ይህ በእርግጥ የሥነ ምግባር ወይም የመንፈሳዊ ባሕርያቱን አያመለክትም። በእነዚህ እርሱ የፍጹም ሰው ቁመት አለው፤ እግዚአብሔር ስለ ሰውነት ያለውን አሳብ በእያንዳንዱ ዝርዝር ሞልቶአል። ነገር ግን ይህ ሁሉ ሆኖ ብዙ ልጆችን በመከራ በኩል ወደ ክብር ለመምራት ሥራ ፍጹም ብቁ ላይሆን ይችል ነበር። በጠባዩ ፍጹም፣ እኛንም ለመርዳት የሚመኝ ሊሆን ይችል ነበር፤ ነገር ግን ሞትን ከቶ ባይቀምስ ኖሮ በዮርዳኖስ ዳር ስንረግጥ ፍርሃታችንን እንዴት ሊያበርድ ይችል ነበር? ከቶ ባይፈተን ኖሮ የሚፈተኑትን ሊረዳቸው እንዴት ይችል ነበር? ከቶ ባያለቅስ ኖሮ እንባችንን እንዴት ሊያብስ ይችል ነበር? ከቶ መከራ ባይቀበል፣ ባይራብ፣ በችግር ኮረብታ ላይ ባይደክም፣ ወይም በኀዘን ረግረጎች መካከል መንገዱን ባያቋርጥ ኖሮ ላልተማሩትና ለሚስቱት የሚራራ የታመነና የሚምር ሊቀ ካህናት እንዴት ሊሆን ይችል ነበር? ነገር ግን እግዚአብሔር ይመስገን፣ መሪያችን ፍጹም ነው። ለሥራው ፍጹም ብቁ ነው። በመለኮታዊ መነሣሣት ድምፅ የተፈረመው የምስክር ወረቀቱ ሙሉ በሙሉ ብቁ እንደ ሆነ ያውጃል።

ነገር ግን ይህ ፍጹም ብቃት፣ እንዳየነው፣ የመከራ ውጤት ነው። በመከራ ፈተና እንደ ተዘጋጀው ያህል መሪያችን ለመሆን በሌላ በምንም ሊታሰብ በሚችል መንገድ ሊዘጋጅ ባልቻለ ነበር። እያንዳንዱ ጭንቀት፣ እያንዳንዱ እንባ፣ እያንዳንዱ ንዝረት — ሁሉም እኛን ለመርዳት የሚያስፈልገውን ዝግጅቱን ለማሟላት አስፈላጊዎች ነበሩ። ከዚህም በመነሣት፣ በሰልፉ ውስጥ እየተንገዳገዱ ላሉት ወንድሞቻችን በደካማ መጠናችን መሪዎችና አጽናኞች እንድንሆን እኛን ለማዘጋጀት አንዳንድ ጊዜ መከራ እንዲደርስብን እንደሚፈቀድ መገንዘብ እንችላለን። ዳግመኛ መከራ ስንቀበል፣ የአጋጣሚ ወይም የዕድል ወይም የሰው ቸልተኝነት ወይም የሲኦል ክፋት ውጤት እንዳልሆነ፣ ነገር ግን ምናልባት እግዚአብሔር ሌሎችን ለማጽናናትና ለመርዳት ያለንን ብቃት እየፈጸመ እንደ ሆነ እናምን።

በመከራና በኀዘን ጊዜ በተፈጥሮ ወደ እነርሱ የምትሄድባቸው ሰዎች በአካባቢህ የሉምን? ሁልጊዜ ትክክለኛውን ቃል የሚናገሩ፣ የምትናፍቀውንም ምክር የሚሰጡ ይመስላሉ፤ ነገር ግን የተከፈቱ ቍስሎችን በመጠገንና እንባዎችን በማበስ እንዲህ የተካኑ ከመሆናቸው በፊት የከፈሉትን ዋጋ አትገነዘብም። ያለፈውን ታሪካቸውን ብትመረምር ግን ከብዙዎች ይልቅ መከራ እንደ ተቀበሉ ታገኛለህ። የሕይወት መብራት የተንጠለጠለበት የብር ገመድ በዝግታ ሲፈታ ተመልክተዋል። የደስታ ወርቃማ ኩስኩስት በእግራቸው ሥር ተወርውሮ የያዘው ሲፈስ አይተዋል። በሚጎድል ማዕበል ዳር፣ በሚጠወልጉ ቅሎች አጠገብ፣ በቀትር ጀንበር መጥለቅ ፊት ቆመዋል፤ ነገር ግን የሰዎች አስታማሚዎች፣ ሐኪሞችና ካህናት እንዲሆኑ ይህ ሁሉ አስፈላጊ ነበር። ከሩቅ አገሮች የሚመጡ ሣጥኖች እጅግ የማያምሩ ናቸው፤ ነገር ግን አየሩን በምሥራቅ መዓዛ የሚሞሉ ቅመሞችን ይይዛሉ። እንዲሁም መከራ ሻካራና ለመሸከም ከባድ ነው፤ ነገር ግን ከሥሩ ተግሣጽን፣ ትምህርትን፣ ዕድሎችን ይሸሽጋል፤ እነዚህም ይበልጥ ክቡራን ያደርጉናል ብቻ ሳይሆን ሌሎችን ለመርዳትም ፍጹማን ያደርጉናል። አትበሳጭ፣ ጥርስህንም አትንከስ፣ መከራውም እስኪያልፍ ድረስ በግትርነት አትጠብቅ፤ ነገር ግን ለራስህም፣ እንደ እግዚአብሔርም ፈቃድ ለትውልድህ ለምታደርገው አገልግሎት የምትችለውን ሁሉ ከእርሱ አውጣ።

መከራ ርኅራኄን ያስተምራል፤ መንፈስን ያለሰልሳል፣ ንክኪን ያቀልላል፣ አረማመድን ጸጥ ያደርጋል፤ ያልተነገረ ኀዘንን ምልክቶች ከሩቅ ማንበብን መንፈስን ያለማምዳል፤ እንደ ሰሜን ዋልታ ክበብ ከዋክብት በክረምት ሌሊት እጅግ በብሩህ የሚያበሩትን የተስፋ ቃሎች መቍጠርን ነፍስን ያስተምራል፤ በሌላ መንገድ ሊያገኘው የማይችለውን ጥልቀት፣ ርኅራኄና ባለጠግነት ለመንፈስ ይሰጣል። እርሱ በመከራ ፍጹም ሆኖአል።

መከራው ይቅርታችንን ገዝቶአል። ስለ ሰው ሁሉ ሞትን ቀመሰ። ነገር ግን መከራው ከዚህም በላይ አድርጎአል፤ በታላቁ የእግዚአብሔር ቤተ ሰብ ውስጥ እጅግ ደካሞችና እጅግ የደከሙት የሚያልፉበትን ኀዘንና ጭንቀት ሁሉ በተሞክሮ እንዲረዳና መከራን እንደ ተቀበለ ሰው በርኅራኄ እንዲያስታግሥ አስችሎታል።

እንግዲህ ስለ ኀዘኑ ከመጣል ይልቅ፣ ይህ ፈጥነን ወደ ጎኑ እንድንቀርብ ይስበናል። በደስታ መዝሙሮቻችንም መካከል ይህ ዜማ ጎልቶ ይሰማል፦ «ክርስቶስ … መከራ ይቀበል ዘንድ … ይገባው የለምን?» «በዙፋኑና በአራቱ እንስሶች መካከልም … እንደ ታረደ በግ።»