የጸና ልብ

«… ልባችሁ በጸጋ ቢጸና መልካም ነው እንጂ በመብል አይደለም፤ በዚህ የሚሠሩባት አልተጠቀሙምና።» (ዕብራውያን 13:9)።

የጸና ልብ ማግኘት መልካም ነገር ነው። ለብዙዎቻችን ውስጣዊ ሕይወታችን ተለዋዋጭና ወላዋይ ነው። አንዳንድ ጊዜ በጸሎትና ከእግዚአብሔር ጋር በኅብረት የምናሳልፈው ጊዜ ከቶ የሚበዛብን የማይመስለን፣ ጥልቅ የሃይማኖት ትጋት የሞላባቸው ቀናት ይኖሩናል። በዚያን ጊዜ አየሩ እጅግ ጥርት ያለ ስለሚሆን ከሚለየን ባሕር ውኃ ማዶ እስከ ሰማያዊው የባሕር ዳርቻ ቅርጾች ድረስ ልናይ እንችላለን። ነገር ግን እጅግ ጥቂት ነገር ሰላማችንን ያደፈርሳል፤ ምናልባትም ለረጅም ሳምንታት የሚሸፍነንን የጉም መጋረጃ በነፍሳችን ላይ ይጥላል። ምነው የጸና ልብ ባገኘን!

ይህን የተባረከ የጽናት ሁኔታ ከቶ የማያመጣ አንድ ነገር አለ። ያም «መብል» በሚለው ቃል ተገልጾአል፤ ይህም የአይሁድን ሕግ ሥርዓተ አምልኮ አምላኪነት ያመለክታል። በሰው ልብ ውስጥ ሁልጊዜ ወደ ሥርዓት ሃይማኖት የማዘንበል ዝንባሌ አለ። ነፍስን ለእምነት፣ ለፍቅርና ለመንፈሳዊ አምልኮ ከማበርታት ይልቅ የውጭ ሥርዓትን ደንቦች መጠበቅ እጅግ ይቀላል። ለሃይማኖተኛው ተከታታይ የውጭ ሥርዓቶችን ስጠው፤ የምትጠይቀው ነገር ምንም ያህል ጥብቅና ጠላቂ ቢሆን ብዙም አይለይም፤ ሁሉም በሰዓቱና በባርነት መንፈስ ይፈጸማል፤ ደግሞም በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነትንና ሞገስን ለማግኘት አንድ ነገር እንዲያደርግ ስለ ተፈቀደለት በስውር የእርካታ ስሜት ይሰማዋል።

በመካከላችን የሥርዓተ አምልኮ ልማዶች እጅግ እየበዙ ነው። ዘመናችን ወደ መንበርከክ ሥርዓቶች፣ ወደ ዐቢይ ጾም ጽኑ ተጋድሎዎች፣ ረጅምና የማያቋርጡ አገልግሎቶችን በጥንቃቄ ወደ መጠበቅ፣ እንዲሁም ወደ ጥብቅ ሥርዓተ አምልኮ ጥያቄዎች ሁሉ ያዘነበለበትን አካሄድ በመገረም እንመለከታለን። በጠባያቸውም ሆነ በአኗኗራቸው የእውነተኛ ሃይማኖት ምልክት የማያሳዩ ሰዎች እነዚህን የውጭ ሃይማኖታዊ ሥርዓቶች በመጠበቅ እጅግ ጥንቁቆች ናቸው። ወጣቶች ቀኑን ሙሉ ሰንበትን ለሚያረክሱበት ኑሮአቸው ኅሊናቸውን በማለዳ በሚደረግ የቍርባን ሥርዓት ያስታግሣሉ። በብዙ ሁኔታዎች እነዚህ ነገሮች በታሪኳ እጅግ ክፉና ጨለማ በሆኑት ዘመናት ክርስቲያን ነኝ ወደምትለው ቤተ ክርስቲያን የገቡ የጥንት የባቢሎናውያን ልማዶች ዳግም መነሣት ናቸው። ነገር ግን ዳግም መነሣታቸው የሰው ባሕርይ ያለውን ብርቱ ሃይማኖታዊ ናፍቆትና የውጭ ሥርዓቶች በውስጣዊ እውነታዎች ፋንታ የሚያሳድሩትን መማረክ ያመለክታል።

ነገር ግን «መብል» ውስጣዊውን ሕይወት ከቶ ሊያጸና አይችልም። እጅግ ቀናተኛ የሆነው ሥርዓተ አምልኮ አምላኪ እንኳ፣ ነፍሱ ወደ ለመለመ መስክና ወደ ዕረፍት ውኃ በማትደርስበት በአሰልቺ የይስሙላ ሥርዓተኝነት ደረቅ ምድረ በዳ ውስጥ ያለማቋረጥ እንድትመላለስ ስትፈረድባት፣ የውስጥ እርካታ ማጣትንና እረፍት ማጣትን መናዘዝ ግድ ይለዋል። «በዚህ የሚሠሩባት አልተጠቀሙምና።»

ለጸና ልብ ሌላው እንቅፋት የሚመጣው ሁልጊዜ ልዩ ልዩ ዓይነት የሆነ እንግዳ ትምህርትን ከሚያሳድድ የማወቅ ጕጕት ነው። በቤተ ክርስቲያን ዘመናት ሁሉ ሰዎች የእውነትን አንድ ገጽታ ብቻ ነጥለው በመያዝ ከወንጌል ስምምነት አውጥተው አጣመዋል፤ ወደ ተጋነነና አደገኛ ጽንፍም ወስደውታል። ማንኛውም አንድ እውነት በወንጌል ሚዛን ውስጥ ካለው ስፍራው ወጥቶ በታየ ቅጽበት ኑፋቄ ይሆናል፤ መርከብ ሰባሪ ዘራፊዎች በባሕር ዳርቻ እንደሚያውለበልቡት የሐሰት መብራት በማታለሉ ነፍሳትን ያስታል። ከእግዚአብሔር መንፈስ ትምህርት ተለይተን የሰው አስተማሪዎችን ወጣ ገባ አሳብና ግምት መከተል ከጀመርን ደግሞ ወደ ወላዋይና እረፍት የለሽ ሁኔታ እንገባለን፤ ይህም ከጸና ልብ ፍጹም ተቃራኒ ነው።

ከቶ የማይናወጥ አንድ መሠረት ብቻ፣ ከቶ የማይለወጥ አንድ ሁኔታ ብቻ አለ። «መልካም የሚሆነው ልብ ሲጸና ነው — በጸጋ ሲጸና።» በመጀመሪያ ደረጃ፣ በእርግጥ፣ የጸና ልብ የእግዚአብሔር ስጦታ ነው። «በክርስቶስም ከእናንተ ጋር የሚያጸናን … እግዚአብሔር ነው።» «እግዚአብሔር ለራሱ ቅዱስ ሕዝብ አድርጎ ያቆምሃል።» «የጸጋ ሁሉ አምላክ … ራሱ ፍጹማን ያደርጋችኋል ያጸናችሁማል ያበረታችሁማል።» ስለዚህ በጸጋ የጸና ልብ እንዲሰጠን ወደ እርሱ መጸለይ ያስፈልገናል። ነገር ግን በዚህ ክፍል ውስጥ የተመለከቱና ብንፈጽማቸው መልካም የሆኑ አንዳንድ ሁኔታዎችም አሉ።

ክርስቶስን መመገብ አለብን። በአሥረኛው ቁጥር ያለው ክልከላ ራሱ እኛ ልንበላበት መብት ያለን መሠዊያ እንዳለ ያረጋግጣል። በመብል ላይ ትኩረት የሚያደርጉት አይሁድ ብቻ ሳይሆኑ ክርስቲያኖችም ናቸው፤ ነገር ግን ወዮ፣ የሚመገቡት ምግብ ምንኛ የተለያየ ነው! እነዚህ ዕብራውያን ክርስቲያኖች ገና በወጡበት በዚያ ጥንታዊ ሥርዓት ውስጥ ካህናት ሕዝቡ በእግዚአብሔር መሠዊያ ላይ ካቀረቧቸው መሥዋዕቶች ብዙውን ክፍል ይበሉ ነበር። መተዳደሪያቸውም ይኸው ነበር። ፈጽመው ለመለኮታዊው አገልግሎት የተለዩና በምድሪቱ ርስት ያልነበራቸው በመሆናቸው «ከመሠዊያው ይኖሩ ነበር»። እኛ ግን በበለጠ መለኮታዊ መብት ካህናት የሆንን ድንኳኒቱን ከሥርዓተ አምልኮዋና ከመሥዋዕቶቿ ጋር ወደ ኋላ ትተናታል፤ የምንናዘዘውን የቅዱሱን ሃይማኖታችንን መንፈሳዊነት ሳንክድም እነዚህን የውጭ መብሎች ልንመገብ አንችልም።

መሠዊያችን መስቀል ነው። መሥዋዕታችን የሚሞተው አዳኝ ነው። ምግባችንም ሥጋውን መብላት ነው። «ሰው ከእርሱ በልቶ እንዳይሞት ከሰማይ አሁን የወረደ እንጀራ ይህ ነው።» «እኔም ስለ ዓለም ሕይወት የምሰጠው እንጀራ ሥጋዬ ነው።»

መብላት ሦስት ሂደቶች አሉት፤ እነርሱም መያዝ፣ ማኘክና ማዋሐድ (ምግቡን የሰውነት ክፍል ማድረግ) ናቸው፤ እያንዳንዳቸውም የሕይወታችን ሕይወት በሆነው ክርስቶስን በመመገብ ውስጥ መንፈሳዊ አቻ አላቸው። እኛም የእግዚአብሔርን ቃል በጥንቃቄ በማንበብ እርሱን መያዝ አለብን። ሕያው ቃል በተጻፉት ቃላት ውስጥ ነው። የእርሱ ቃሎች መንፈስና ሕይወት ናቸው። ሁልጊዜ መብላት እንደማይገባን ሁሉ ሁልጊዜም እነርሱን ማንበብ አያስፈልገንም። ነገር ግን መልካም ማዕድ ከበላነው በኋላ ለረጅም ጊዜ፣ እንዲያውም ስለ እርሱ ማሰብ ካቆምን በኋላ እንኳ እንደሚመግበን ሁሉ፣ እንዲሁ የእግዚአብሔርን ቃል በጸሎት ረዘም ላለ ጊዜ ማጥናት ከዚያ በኋላ ለረጅም ጊዜ ነፍሳችንን ይመግባል።

እኛም በቃሉ ውስጥ ስለ ጌታ ኢየሱስ ማንነትና ሥራ የተገለጠልንን ሁሉ በረጅሙና በጥልቅ አሳብ በማሰላሰል ሁለተኛውን የመብላት ሂደት መፈጸም አለብን። እነዚህ የተቀደሱ ጉዳዮች ይመግቡን ዘንድ እውን የሚሆኑልን ልባችንና አእምሮአችን በእነርሱ ላይ በማሰላሰል እንዲቈይ ስንፈቅድ ብቻ ነው። ብዙ አንብቦ ጥቂት ከማሰላሰል ይልቅ ጥቂት አንብቦ ብዙ ማሰላሰል ይሻላል።

እኛም ክርስቶስን ማዋሐድ አለብን፤ ይህም እርሱ የማንነታችን ክፍል እስኪሆን ድረስ፣ እኛም — እኛ ሳንሆን፣ ክርስቶስ በእኛ ስለሚኖርና ሕይወታችን ራሱ ስለ ሆነ — መኖር እስክንጀምር ድረስ ነው። ጌታችን ለደቀ መዛሙርቱ እርሱ ከአብ የተነሣ ሕያው እንደ ሆነ ነገራቸው፤ እነርሱም በእርሱ ላይ በዚያው ዓይነት ጥገኝነት ሊኖሩ ቢፈልጉ «ሊበሉት» እንደሚገባቸው ተናገረ (ዮሐንስ 6:57)። በክርስቶስ በራሱ ሁኔታ፣ ማንነቱ ከአብ ማንነት ጋር እጅግ ወደ ጠለቀ አንድነት ደርሶ ስለ ነበር፣ እርሱን ማየት ወይም መስማት ወይም ማወቅ እግዚአብሔርን ማየትና መስማትና ማወቅ ነበር። እኛም ከእርሱ ጋር ብቻችንን በጸሎትና በፍቅር ኅብረት ብዙ ጊዜ ብናሳልፍ በእኛም ላይ ታላቅ ለውጥ ይመጣ ነበር፤ ከክብር ወደ ክብር በተከታታይ ደረጃዎች ወደ መልኩ እንለወጥ ነበር።

በተወሰነ ጊዜ ልዩነት እንጀራውን ለመብላትና ወይኑን ለመጠጣት በጌታ ማዕድ ዙሪያ እንሰበሰባለን። ነገር ግን እርሱን መመገባችን እንደ ዕለት ተዕለት የተለመደ ምግባችን ተደጋጋሚ ሊሆን ይገባዋል።

መንፈስን ከሥጋ አሳንሰን ለምን እንመግባለን? ወዮ! ፍላጎት እስኪጠፋብን ድረስ ሥጋን ምንኛ እናቀማጥላለን፤ መንፈስንም እናስርባለን! የምግብ ፍላጎታችንን በሚያቅለሸልሹ የሥጋ ስሜት ጣፋጮችና ቍርስራሾች እያጠገብን እናበላሸዋለን። ለራሳችን በቀጥታ ምግብ ከማግኘት ይልቅ በሌሎች ጭማቂ እንደሚኖሩ ጥገኛ ተሕዋስያን ሆነን ለመኖር እንረካለን። እንግዲህ በትምህርት ነፋስ ሁሉ ወዲያና ወዲህ ብንንሳፈፍና የጸና ልብ ቢጐድለን ምን ያስደንቃል? ምናልባትም ለሁላችን ክርስቲያኖች የመጽሐፍ ቅዱስ ጥናት መነቃቃት፣ የማለዳውን ሰዓት እንደ ገና ለእግዚአብሔር መቀደስ፣ ከመምህራችንና ከጌታችን ጋር ረዘም ያሉ የኅብረት ጊዜያትን በመደበኛና በሥርዓት መጠበቅ ከማንኛውም ነገር የተሻለ ይሆን ነበር።

ክርስቶስን ልንመገብ ብንወድ ወደ ሰፈሩ ውጭ መውጣት አለብን። በታላቁ የማስተስረያ ቀን በተከበረው ሥርዓት፣ የኃጢአት መሥዋዕት ሆነው የሞቱትና ደማቸው በስርየት መክደኛው ፊት የተረጨው እንስሶች ሁሉ ሥጋ ከሰፈሩ ውጭ እንዲቃጠል ታዝዞ ነበር (ዘሌዋውያን 16:27)። በዚህ ምሥጢራዊ ትእዛዝ ውስጥ ምናልባት ሁለት እውነቶች ተመስለው ነበር፦ መጀመሪያ፣ የዓለም እውነተኛ የኃጢአት መሥዋዕት የሆነው ኢየሱስ ዘመኑ ሲፈጸም ከከተማይቱ በር ውጭ መከራ እንደሚቀበል፤ ሁለተኛም፣ ሰዎች በክርስቶስ መሥዋዕት በኩል በእግዚአብሔር ዘንድ ተቀባይነት የማግኘትን ብፅዕና ሁሉ ሊያገኙ ቢወዱ የምድራዊ ሥርዓቶችን መርሖችና ልማዶች ወደ ኋላ መተው እንዳለባቸው ነው።

እንግዲያስ ኢየሱስን ምግባችን፣ ደስታችንና ሕይወታችን አድርገን ልናገኘው ብንወድ፣ የዚህ ዓለም ሰዎች በተከሏቸው ሰፈሮች ውስጥ እናገኘዋለን ብለን መጠበቅ የለብንም። ከእነዚህ ሁሉ መውጣት አለብን፤ ከዓለም ሴሰኝነት ሰፈር እንደምንወጣ ሁሉ ከሃይማኖተኛነቱም ሰፈር፣ ከከንቱነቱ ድንኳኖች እንደምንወጣ ሁሉ ከይስሙላ ሥርዓተኝነቱና ከሥርዓተ አምልኮ አምላኪነቱም ድንኳኖች መውጣት አለብን።

ከሰፈሩ ውጭ የመውጣት መንገድ ለዓለም ራሱ የሚጠቅመው ብቸኛ መንገድ እንደ ሆነ ሁሉ ለእኛም ብቸኛው አስተማማኝ መንገድ ነው። ሥነ ምግባሩን ከፍ ለማድረግ እየጣሩ በሰፈሩ ውስጥ መቈየት እጅግ ጥበብ ያለበት መንገድ ነው ብለው የሚከራከሩ ብዙዎች አሉ። ምክራቸውን ብንቀበል ብቻችንን እዚያ መቅረት እንዳለብን አይገነዘቡም፤ ጌታችን አስቀድሞ ሄዶአልና። እርሱ በተባረረበት ስፍራ እኛ መኖሪያ ማግኘታችን በእርግጥ አይገባም። ጌታችን እጅግ ዝቅተኛ ወንጀለኞች እንደሚደርስባቸው ዕጣ ወደ ውጭ ሲጣል፣ እኛን ይህን ያህል ተቀባይነት እንድናገኝ የሚያደርግ በእኛ ውስጥ ያለው ምንድን ነው? ከዚህም በላይ፣ እኛ ሰፈሩን ወደ መልካም ከመለወጥ ይልቅ የሰፈሩ አየር በክፋቱ እንደሚበክለን ለማወቅ ብዙ ጊዜ አይወስድብንም። እኛ እርሱን ወደ ላይ ከፍ ከማድረግ ይልቅ እርሱ እኛን ወደ ታች ያወርደናል።

ዓለምን የማንቀሳቀሻው ብቸኛ መርሕ ከዓለም ውጭ የመቆሚያ ነጥብ በማግኘት አርኪሜደስን መምሰል ነው። በዘመናቸው ለኅብረተሰባቸው ከፍ ማለት አሻራ የተዉ ሰዎች ሁሉ፣ ያለማቋረጥ በከተማይቱ በሮች ወጥቶ ኢየሱስ በሞተበት መስቀል አጠገብ የሚቆመውን የመንገደኞች ሠራዊት ለመቀላቀል ግድ ሆኖባቸዋል። ወደዚያ የማይረሳ ስፍራ መለስ ብለን ስንመለከት፣ እንድንቀላቀላቸው በሚጋብዙን በዘመናት ሁሉ ሐዋርያት፣ ሰማዕታት፣ ተሐድሶ አራማጆችና ነቢያት ተጨናንቆ የምናየው ይመስለናል። ወደ ሰፈሩ በሚስቡን ቅንጦትና መማረኪያዎች መካከል እንዘገይ እንደ ሆነ፣ ወይም መስቀላችንን ለመሸከም ደፍረን ነቀፌታውን እየተሸከምን ጌታችንን በቪያ ዶሎሮሳ (በመከራው መንገድ) እንከተለው እንደ ሆነ መወሰኑ የእኛ ፈንታ ነው። ወዮ፣ እናንተ ወጣት ልቦች፣ በስውር ያላችሁ ደቀ መዛሙርት፣ በሁለት ሐሳብ የምታነክሱ ሆይ፣ የእንዲህ ያለው ምርጫ ውጤት አጠራጣሪ ሊሆን አይችልም! ዴውስ ቩልት (እግዚአብሔር ይሻዋል) በሚል ጩኸት ይህን አዲስ የመስቀል ጦርነት ትቀላቀላላችሁ፤ በመስቀሉ የቀጠሮ ስፍራም ከኢየሱስ ጋር ትቆማላችሁ።

ወደ ሰፈሩ ውጭ ብንወጣ ነቀፌታውን መሸከም አለብን። ስለ ካምብሪጁ ደግ ሰው ስለ ቻርልስ ሲምዮን እንዲህ ይተረካል፤ በካምብሪጅ ወንጌላዊ ቄስ ሆኖ አገልግሎቱን በጀመረበት ወቅት እጅግ መራራ ስድብና ተቃውሞ ስለ ገጠመው መንፈሱ ሊደቅቅ የቀረበ ይመስል ነበር። አቅጣጫና ማበረታቻ ለማግኘት ወደ እግዚአብሔር ቃል ዘወር ባለ ጊዜ ዓይኑ በሚከተለው ክፍል ላይ አረፈ፦ «ሲወጡም ስምዖን የተባለው የቀሬናን ሰው አገኙ፤ እርሱንም መስቀሉን ይሸከም ዘንድ አስገደዱት።» ስምዖን የሚለው ስም ከራሱ ስም (ሲምዮን) ጋር መመሳሰሉ ልቡን ያዘው፤ ከኢየሱስ መከራ ጋር አንድ እንደ ሆነ በማሰብም አዲስ ድፍረት አገኘ። ለሁላችንም እንዲሁ ነው። ስለ ኢየሱስ ስም ብንነቀፍ ብፁዓን ነን፤ ክብሩም ሲገለጥ እኛም ሐሤት እያደረግን ደስ እንዲለን፣ በክርስቶስ መከራ በምንካፈልበት ልክ ደስ ሊለን ይገባል።

ከቀደሙት ቅዱሳን ጋር የተሳሰርንበት ማሰሪያ ምን ያህል የቀረበ እንደ ሆነ መማር እንዴት ድንቅ ነው! ክርስቲያኖች በመሆናችን ስንነቀፍ፣ ሙሴ በግብፅ ንጉሣዊ ቤተ መንግሥት ውስጥ በዕብራዊ ትውልዱ ሲሰደብ የተሰማውን በጥቂቱ እናውቃለን፤ እርሱ ግን «ብድራቱን ትኩር ብሎ ተመልክቶአልና ከግብፅ ሀብት ይልቅ የክርስቶስን ነቀፋ የሚበልጥ ባለ ጠግነት አድርጎ ቈጠረ።»

ነገር ግን የክርስቶስን ነቀፋ ስንሸከም ጸንታ የምትኖረውን ብቸኛ ከተማ እናገኛለን። ከከተማይቱ በር ራሳችንን ነቅለን ስንወጣና እጅግ ጸንተው የሚኖሩ የምድራዊ ዘላቂነት ሕንጻዎች ምልክት መስሎ ለታየን ነገር ስንሰናበት፣ በእርግጥ ከሚያልፈውና እውን ካልሆነው ነገር ወጥተን ጸንታ የምትኖረውና የምትቀጥለው የብቸኛይቱ ከተማ ዜጎች ለመሆን መሻገራችን እጅግ አስደናቂ ነው።

የሰው ታላቅነት ያቆማቸው እጅግ ታላላቅ ከተሞች ጸንተው አልኖሩም። ባቢሎን፣ ነነዌ፣ ቴብስ፣ የሜክሲኮ ኃያላን ከተሞች — ሁሉም አልፈዋል። ሣር በለምለምነት በሚበቅልባቸው ጉብታዎች ውስጥ ተቀብረዋል፤ የዱር አራዊትም በፈራረሱት የጥንት ቅሪቶች መካከል ይሳባሉ። ነገር ግን በዚህ ሁሉ መካከል ከዘመን ወደ ዘመን አንድ ቋሚ ሕንጻ፣ ጸንታ የምትኖር ከተማ፣ በማይለወጠው አዳኝ ዙሪያ የምትሰበሰብና አንዳች የመበስበስ ነገር የሌለባት ኅብረት እየተነሣች ነው። በዕለት ተዕለት ልምዳችን በዚህች ከተማ በበቂ ሁኔታ እንኖራለንን? በምድር ታላላቅ ከተሞች ጎዳናዎች ላይ እየደከምን ስንጓዝ በወርቃማ መንገዶቿ ላይ መራመድ፣ ምንም እንኳ በውጭ ሲታይ ቀኖቻችንን በጨለማ የከተማ ቢሮዎች ውስጥና ገንዘብ በሚወዱ ባልንጀሮች መካከል የምናሳልፍ ብንመስልም ከተባረኩ ማኅበሮቿ ጋር መቀላቀልና በቅዱስ ተግባሮቿ መካፈል ይቻላል። ወደ ከተማይቱ የሚጓዝ እውነተኛ መንገደኛ በእርግጥ በከተማይቱ ውስጥ ይኖራል። ብዙ ጊዜ አይቈይም፤ የእምነትና የመንፈሳዊ ራእይ ጉዳይ ብቻ ሆና አትቀርም፤ ትገለጣለች። እነሆ፣ ትመጣለች! ትመጣለች! ቅድስቲቱ ከተማ ከሰማይ ከእግዚአብሔር ዘንድ — በብርሃኑ የምታበራ፣ በዝማሬ የምታስተጋባ፣ የቅዱሳን መኖሪያ፣ የተቤዠችው ምድር ዋና ከተማ፣ ፍጥረተ ዓለም ሁሉ ለእርሷ የተፈጠረላት የበጉ ሙሽራ።