የማይለወጠው አዳኝ

«ኢየሱስ ክርስቶስ ትናንትና ዛሬ እስከ ለዘላለምም ያው ነው።» (ዕብራውያን 13:8)።

ጥናቱ እጅግ ደስ የሚያሰኝና የሚጠቅም በሆነልን በዚህ መልእክት መዝጊያ በሆነው በዚህ ምዕራፍ ውስጥ፣ ቅዱሱ ጸሐፊ በላያቸው የሚገዙትን በበጎ እንዲያስቡ አንባቢዎቹን ሦስት ጊዜ ደጋግሞ ያሳስባቸዋል። የግሪኩ ቃል ሙሉ ትርጉም ‹ገዢ› ከሚለው ቃል ይልቅ በዳር ማስታወሻው ላይ በተሰጠው ‹መሪ› በሚለው አተረጓጎም በተሻለ ይገለጣል። ያም ሆነ ይህ፣ ያመለከተው የመንጋው መንፈሳዊ መሪዎችና አስተማሪዎች የነበሩትን ነው። ሦስቱ ትእዛዛት እነዚህ ናቸው — አስቡ (ቁጥር 7)፤ ታዘዙ (ቁጥር 17)፤ ሰላምታ አቅርቡ (ቁጥር 24)።

ለክርስቲያን አገልጋይ መሪ ተብሎ መጠራት የሚያኮራ ስም ነው። ነገር ግን ከጠባይ ብርታት፣ ከአንደበተ ርቱዕነት ወይም ከአእምሮ ኃይል ከሚመጣው የተለየ ሌላ መብት ከሌለው፣ ስሙ ባዶ ድምፅ ብቻ ይሆናል፤ አሁን ያለበትን ሳይሆን ሊሆን የሚችለውን የሚያመለክት ምልክት ይሆናል። ሌሎችን ሰዎች ለመምራት ብቃት ያላቸው ራሳቸው ክርስቶስን በቅርብ የሚከተሉ ሊሆኑ ይገባቸዋል፤ ይኸውም ወደ ሌሎች ዘወር ብለው «እኔ ክርስቶስን እንደምመስል እኔን ምሰሉ»፤ «እኔን የምትመስሉ ሁኑ» ለማለት እንዲችሉ ነው።

ነገር ግን ክርስቲያን አገልጋይ ስለ ነፍሳት ደግሞ ሊተጋ ይገባዋል (ቁጥር 17)። ወደ ተሰጠው መንጋ የተላከው ታላላቅ ስብከቶችን ለመስበክ፣ ድንቅ ንግግሮችን ለማዘጋጀት ወይም የሰዎችን አእምሮ ለማስደመም አይደለም፤ ብርሃኑ ከግራጫው ማለዳ በቀትሩ ጥልቅ ቀለማት አልፎ በከፍተኞቹ ገደሎች ላይ ወደሚታየው የምሽት የመጨረሻ ለስላሳ ፍካት ሲለወጥ፣ እረኛ በኮረብታማው መስክ ላይ ተበትኖ የሚሰማራውን መንጋውን እንደሚጠብቅ ነፍሳቸውን ሊጠብቅ ነው እንጂ። በምሽት ስሌት መስጠት ስላለበት በእርግጥ በጥንቃቄ ሊጠብቅ ይገባዋል፤ የጠፋው እያንዳንዱ ከእጁ ይፈለጋልና።

ስለ ቅዱሱ ሜልቪል እንዲህ ተብሎ ይነገራል፤ ሚስቱ አንዳንድ ጊዜ በብርዳማው የክረምት ሌሊት ተንበርክኮ ታገኘው ነበር፤ ወደ አልጋው እንዲመለስ በጠየቀችው ጊዜም «በእኔ ኃላፊነት ሥር አንድ ሺህ አምስት መቶ ነፍሳት አሉ፤ ከእነርሱም የአንዳንዶቹ ነገር እየከፋ እንደ ሆነ እሰጋለሁ» ብሎ ይመልስላት ነበር። እንደዚህ ያሉትን ሰዎች ማሰብም ሆነ መታዘዝ ወይም ሰላምታ ማቅረብ አስቸጋሪ አይደለም። የጌታቸውን ምልክት በፊታቸው ላይ ይሸከማሉ። ክርስቶስ ለቤተ ክርስቲያኑ ከሰጣቸው እጅግ ውድ ስጦታዎች መካከል ናቸው።

ነገር ግን ከሰው መሪዎችና አስተማሪዎች ሁሉ ጋር የተያያዘ አንድ ኀዘን አለ። ምንም ያህል የተወደዱና የሚጠቅሙ ቢሆኑ፣ እንዳይኖሩ ሞት ይከለክላቸዋል። አንዱ ከሌላው በኋላ ወደ መናፍስት ዓለም ያልፋሉ፤ ወደ ከፍተኛው አገልግሎታቸው ሊገቡ፣ ስሌታቸውን ሊሰጡ፣ የወደዱትንም ጌታ ሊያዩ ነው። የመጨረሻው ስብከት በጥናት ጠረጴዛው ላይ ሳያልቅ ተቀምጦ ይቀራል፤ እነርሱ ግን ሊጨርሱት ወደዚያ ከቶ አይመለሱም። የመጨረሻው ቃል ተነግሯል። የመዝጊያው ቡራኬ ተሰጥቷል። አገልግሎቱ አብቅቷል። ነገር ግን ከሰዎች ወደ ክርስቶስ፣ በሰው አስተማሪዎች ዘንድ ካለው የማያቋርጥ ለውጥ ወደማይለወጠው ጌታ፣ ዛሬ ካሉና ነገ ከሚሄዱት ምክትል እረኞች በበዓለ ኀምሳው ማለዳ የመጀመሪያ ብሩህ ጨረሮች እንደ ነበረው ሁሉ በዚህ ዘመን የምሽት ጥላዎችም በጎቹን ወደሚጠብቀው ወደ እረኞች አለቃና ወደ ነፍሳት እረኛና ጠባቂ ዘወር ማለት እንዴት ያለ እፎይታ ነው!

ጸሐፊያችን (ቁጥር 7) ማለቱ ይህ ነው። ግሡ በኃላፊ ጊዜ ነው፦ «የእግዚአብሔርን ቃል የተናገሩአችሁን ዋኖቻችሁን አስቡ፥ የኑሮአቸውንም ፍሬ እየተመለከታችሁ በእምነታቸው ምሰሉአቸው።» ለእነርሱ እጅግ ውድ የነበሩ የአንዳንዶችን ሕይወትና አገልግሎት ፍጻሜ በቅርቡ እንዳዩ ግልጽ ነው። ልባቸውም በኀዘን ሳለ፣ ትኩረታቸው ከሚለወጠው መሪና አለቃ ወደ ዘላለም ሕያው ወደ ሆነውና ወደማይለወጠው ጌታ፣ ትናንትና ዛሬ እስከ ለዘላለምም ያው ወደ ሆነው ወደ ኢየሱስ ክርስቶስ ተመለሰ።

የሚካደው ነገር። ጊዜም ሆነ ስሜት፣ ሁኔታም ሆነ ማስቆጣት ወይም ሞት ጌታችንን ኢየሱስ ክርስቶስን ሊለውጡት እንደሚችሉ ይካዳል።

ጊዜ ይለውጠናል። ከብዙ ዓመታት በፊት፣ በጕልምስናህ ዘመን የተነሣኸው ምስልህ በቤትህ ግድግዳ ላይ ተሰቅሏል። አንዳንድ ጊዜ በኀዘን ከአሁኑ ማንነትህ ጋር ታነጻጽረዋለህ። ያን ጊዜ ዓይን በብዙ እንባ በጠፉ እሳቶች ያበራ ነበር። ያን ጊዜ ጠጕሩ እንደ ቁራ ጥቁርና ጥቅጥቅ ያለ ነበር፤ አሁን ግን የመድከም ምልክት በሆነው ሽበት በብዛት ተወርሯል። ያን ጊዜ ፊቱ በጭንቀት አልተጨማደደም፣ በግጭትም አልጠባሸም ነበር፤ አሁን ግን እንዴት የደከመና የተሸበሸበ ነው! ቀጥ ያለው ቁመና ጐብጧል፤ እርምጃውም ኃይሉን አጥቷል።

ነገር ግን በሁለት የአእምሮ ምስሎች መካከል ያለው ልዩነት በሁለት የአካል ምስሎች መካከል ካለው ይበልጣል። አመለካከቶች ይለወጣሉ። ለውጥ ፈላጊው ወግ አጥባቂ ይሆናል፤ ጠባይ ይለወጣል፣ ፍቅርም ይቀዘቅዛል። ቀድሞ ልብን በደስታ ያስፈነድቁ የነበሩ ስሞችና ፊቶች አሁን ያለ አንዳች ስሜት ይታወሳሉ። በአንድ ወቅት እጅግ ብርቅ የሆኑ አበቦች ለአክብሮት በማይበቃ ስጦታ እስትንፋሳቸውን በሰጡበት ስፍራ የጠወለጉ የአበባ ጉንጉኖች ተጥለዋል። ከሴት ለተወለዱ ሁሉ እንዲሁ ነው። መከራና ሥልጣን ሥቃይም ሊያደርጉት የማይችሉትን ጊዜ ያደርግባቸዋል። አንዳንድ ጊዜም ጥያቄ ይነሣል፦ በአራቱ ወንጌላውያን እጆች በማይደበዝዙ ቀለማት ተሥሎ በልባችን ግድግዳ ላይ የተሰቀለውን የእርሱን ምስል ጊዜ ሊለውጠው ይችላልን?

በእርግጥ ጊዜ ዘላለማዊና የማይለወጥ በሆነው ‹ያለና የሚኖር› በሆነው በእግዚአብሔር ላይ ምንም ውጤት የለውም። ኢየሱስ ግን እግዚአብሔር እንደ ሆነ ሁሉ ሰውም ነው። በህልውናው ውስጥ ጊዜያት አሉት፤ ያለፈው ዘመን ትናንት፣ የአሁኑ ዘመን ዛሬ፣ የወደፊቱ ዘመን ነገ። ለሰው ልምምዶች የተቃኘው ሰብአዊ ባሕርዩ የዘራችን መለያ የሆነውን ለጊዜ ንክኪ የመሰማትን ስሜት ይዞ፣ ንጉሣዊ ልቡን እንኳ እስከ መንካት ሊደርስ ይችል እንደ ሆነ ቢያንስ ጥያቄ ሊሆን ይችላል። ነገር ግን ጥያቄው ለቅጽበት ብቻ ይቆያል። ራሱን እንደ ተናገረ ወዲያው፦ «በምድራዊ ሕይወቱ ትናንት እንደ ነበረ፣ በአሁኑ ዘመን ቀትርም ያው ነው፤ ነገም የጊዜን ዳርቻዎች ርቀን ትተን ሞገድና ዐውሎ ነፋስ በሌለበት በዘላለማዊነት ውቅያኖስ ጥልቀት ላይ ከእርሱ ጋር ስንጓዝ ያው ይሆናል» ብለው በሚጮኹ የድምፆች ታላቅ ውካታ ይዋጣል።

የተባረኩትን ሙታን ከቅዱሳት ወንጌሎች ገጾች ተነሥተው እንዲሆን ከጠበቁት የተለየ ሆኖ አገኙት እንደ ሆነ ልንጠይቃቸው ብንችል፣ የመላእክትን ቃል ደግመው — ይህ ከእናንተ ወደ ሰማይ የወጣው ኢየሱስ — ባሉ ነበር፤ ጠጕሩ እንደ በረዶም ነጭ የሆነው በእርጅና ሳይሆን በጥልቅ ንጽሕና ብርሃን እንደ ሆነ፣ ፊቱ ወደ ምዕራብ የማዘንበል ምልክት ሳይታይበት አሁንም በኃይል እንደሚበራ እንደ ፀሐይ እንደሚያበራ፣ ድምፁም አልዓዛርን ከመቃብር በጠራበት ጊዜ እንደ ነበረው የሞላ፣ ማርያምን እንድታውቀው በጠራበት ጊዜ እንደ ነበረው የሚጣፍጥ እንደ ሆነ ይነግሩን ነበር። ጊዜ በኢየሱስ ላይ ይከሽፋል። እርሱ ከጊዜ ክልል ወጥቶ አልፎአል፤ የጊዜ ድግምትም አይደርስበትም።

ስሜት ይለውጠናል። አንድ ቀን እንደ ብርቱካን ሌላ ቀን እንደ ሎሚ የሆኑ ሰዎችን እናውቃለን፤ አሁን የበጋ ቀን፣ ደግሞ የሚቆነጥጥ ውርጭ፤ ተራ በተራ ዓለትና ሸምበቆ። ከሚለዋወጠው ስሜታቸው ጋር ራስህን ማስማማት አለብህ፤ ነገ ለመጥቀስ የማትደፍረውን ዛሬ ትጠይቃለህ፤ በዚህም በወዳጆቻቸው ልብ ውስጥ የማያቋርጥ ዕረፍት ማጣትና ብልሃት መፈለግ ይኖራል።

ከኢየሱስ ጋር ግን እንዲህ አይደለም። ከቶ አይደክምም፣ አይበሳጭም፣ አይለዋወጥም። በመዞርም የተደረገ ጥላ በእርሱ ዘንድ ጥላ የለም። በምድራዊ ሕይወቱ በየትም ብናየው — በተራራው ጥግ፣ በሐይቁ ውኃ ላይ፣ በምሽት ከወይራ ዛፎች በታች፤ በምኵራብ ውስጥ ወይም ብቻውን፤ በፀሐይ ብርሃን በሥራ ላይ፣ በጨረቃ ብርሃን በጸሎት ላይ፣ በሰገነቱ ላይ በእራት ላይ — ሁልጊዜ ያው ኢየሱስ ነበር። ለተወሰነ ዓላማ አካሄዱን ለውጦ ራሱን እንግዳ ያደረገባቸው የሚመስሉት ልዩ ሁኔታዎችም መሠረታዊውን ያው መሆኑን ይበልጥ ጎላ አድርገው ከማሳየት በቀር ሌላ አላደረጉም። ዛሬም እንዲሁ ነው። ከሌሎች ሰዎች ወይም ከራሳችን ስሜት አሳብ ሁሉ ርቀን በማይለወጠው በፍቅሩ ሰማይ ሥር ስንረጋጋ ደስተኞችና ብርቱዎች እንሆናለን።

ሁኔታዎች ይለውጡናል። በድህነትና ባልታወቁበት ዘመን ለሁሉ ቅርብና ደግ የነበሩ ሰዎች በችሎታቸው ሲመለኩና በሀብታቸው ምክንያት ሲሽቆጠቆጥላቸው ትዕቢተኞችና ትምክህተኞች ይሆናሉ። በወኅኒ ቤት ሳለ ለዮሴፍ ማንኛውንም ውለታ ሊያደርግለት ፈቃደኛ ይሆን የነበረው የጠጅ አሳላፊዎች አለቃ በቤተ መንግሥቱ ወደ ቀድሞ ሹመቱ በተመለሰ ጊዜ ረሳው። አዳዲስ ወዳጆች፣ አዳዲስ የሥራ ክልሎችና አዳዲስ አካባቢዎች ሰዎችን በሚያስደንቅ ሁኔታ ይለውጣሉ።

የሟች ዓይኖች ካዩት ወዲህ በኢየሱስ ክርስቶስ ላይ እንዴት ያለ ለውጥ አልፎአል! የክብርና የምስጋናን ዘውድ ተጭኖ፤ በአብ ቀኝ ተቀምጦ፤ የዓለማትን ሁሉ አስተዳደር ይዞ፤ በከፍተኞቹ መናፍስት እየተሰገደለት። ይህ ወራትንና ዘመናትን እንደማያውቅ እየመሰከረ፣ በጥቂት ድሆችና በተናቁ ሰዎች ተከቦ፣ የተገፋና መከራ የሚቀበል ሆኖ በዓለማችን የተመላለሰው እርሱ ሊሆን ይችላልን? በእርግጥ እርሱ ነው። ነገር ግን ፈጽሞ ያው እንዲሆን መጠበቅ በእርግጥ ከመጠን ያለፈ ይሆናል! አይደለም፤ እርሱ ያው ነው። ለዚህም አንዱ ማስረጃ በቤተ ክርስቲያን የመጀመሪያ ዘመን ያፈሰሳቸው ጸጋዎች ዛሬ እኛ ከምንደሰትባቸው ጋር ፍጹም አንድ ዓይነት ባሕርይ የነበራቸው መሆኑ ነው።

የብርሃን ሸማን እንዳልተለወጠ እናውቃለን፤ ምክንያቱም አዳም የኤደንን ደጃፍ በተሻገረ ጊዜ ጉዞውን ከጀመረበት ከአንድ የራቀ ኮከብ አሁን ገና የደረሰን ጨረር ሲመረመር፣ አሁን በዚህ ገጽ ላይ የሚያርፈው የብርሃን ጨረር ሲመረመር ከሚገኘው ጋር ፍጹም አንድ ዓይነት ባሕርይ አለውና። ኢየሱስ ክርስቶስም ቀድሞ እንደ ነበረው ያው እንደ ሆነ እናውቃለን፤ ምክንያቱም በመጀመሪያዎቹ አማኞች ውስጥ ይመታ የነበረው ሕይወት በልባችንና በሕይወታችን ውስጥ የሚታዩትን እነዚያኑ ፍሬዎች አፍርቶአልና፤ ሁሉም ከእርሱ የፈለቁ ናቸው። ዓለማትን ማስተዳደር አለበት፤ ነገር ግን ያቺ አይሁዳዊት ሴት የወለደችውን እናት ከመቅናት ራሷን መግታት ባቃታት ጊዜ፣ በቢታንያ በሾላ ዛፎች መካከል ሊያርፍ በተቀመጠ ጊዜና እኅቶቹ በእግሩ ሥር ባረፉ ጊዜ እንደ ነበረው ሁሉ፣ አሁንም ለእጅግ ርኩሳን ቅርብ ነው፤ እንደዚያው ገር፣ ልበ ርኅሩኅ፣ ትሑትና የሚወደድ ነው።

ኃጢአትና ማስቆጣት ይለውጡናል። ሰባት ጊዜ ይቅር እንላለን፤ በስምንተኛው ግን መስመር እናበጃለን። መተማመናችንን ላታለሉን ሰዎች ነፍሳችን ትዘጋባቸዋለች። በውጭ ወዳጃዊ እንሆናለን፤ በውስጣችን ግን ውርጭ አለ። ይቅር እንላለን፤ ነገር ግን አንረሳም፤ ከዚያም በኋላ እንደ ቀድሞው ፈጽሞ አንሆንም። ኃጢአት ግን አካሄዱን ሊነካ ቢችልም የክርስቶስን ልብ ሊለውጥ አይችልም። ቢችል ኖሮ ለጴጥሮስ የነበረውን ስሜት በለወጠው ነበር። ነገር ግን ያ አሳዛኝ ክሕደት ያመጣው የሚመስለው ብቸኛ ለውጥ የጨመረ ርኅራኄና አሳቢነት ነበር። «ሄዳችሁ ለደቀ መዛሙርቱ ለጴጥሮስም … ንገሩአቸው።» «ለኬፋም ታየ በኋላም ለአሥራ ሁለቱ።» «ጴጥሮስን፦ ትወደኛለህን? አለው።»

ኃጢአቶችህ ብዙና የከበዱ ሊሆኑ ይችላሉ፤ የእርሱ ነኝ ማለትን ፈጽሞ መተው እንዳለብህ ለማሰብ ታዘነብል ይሆናል። ነገር ግን አታውቀውም። ኃጢአቶችህን ቸል አይልም፤ እያንዳንዳቸውን በሚወጋ የሕመም ሥቃይ አስተውሎአቸዋል። ዓይኑ መንገድ ስተህ በተቅበዘበዝክበት ሁሉ ተከትሎሃል፤ ነገር ግን እርሱ ፈጽሞ አልተለወጠም። በመጀመሪያው የወጣትነት ተስፋህ ፍካት በእግሩ ሥር በተንበረከክህበትና የጥንት ተዋጊዎች ይለብሱ እንደ ነበረው ከተፈተነው ጥሩርህ በላይ ነውር የሌለበት ቀሚስ በለበስህበት ጊዜ እንደ ነበርከው አሁንም ለእርሱ የተወደድህ ነህ። የተናገርከውም ሆነ ያደረግኸው ምንም ነገር ፍቅሩን በአንዲት ቅንጣት አላጐደለውም፤ ወይም በፀጉር ስፋት ያህል ከአቅጣጫው አላስቀየሰውም። በዘላለም ወደደህ፤ ልቡን በአንተ ላይ ከማድረጉ በፊት የምትሆነውን ሁሉ አስቀድሞ አውቋል፤ በድንገት በሚፈነዳው ክፋትህ ሊደነቅ አይችልም። አንተ ልትደነቅ ትችላለህ፤ እርሱ ግን አይችልም፤ ሊቤዥ በተነሣ ጊዜ ይህንና ከዚህ የበለጠውን አስቀድሞ አስቦበታል። የእግዚአብሔር ልጅ ሆይ፣ የሕፃን ብስጭት የእናቱን ልብ ሊለውጥ እንደማይችል ኃጢአቶችህም የጌታህን ልብ ሊለውጡ አይችሉም።

የሚረጋገጠው ነገር። እርሱ በማንነቱ ያው ነው (ዕብራውያን 1:12)። መጎናጸፊያው ይለወጣል። የገበሬውን ሻካራ ኩታ፣ ሥጋ በለበሰበት ዋዜማ አውልቆ ትቶት በነበረው ልብስ ለውጦታል፤ ነገር ግን ከዚያ ልብስ በታች ወዳጁ ሞቶ በተኛበት መቃብር አጠገብ በጭንቀት ይናወጥ የነበረው ያው ልብ ይመታል። በትንሣኤ ክብር ቢሆንም፣ ላቡ እንደ ደም ነጠብጣብ ሆኖ ይቆምበት የነበረውን ፊት ገና እናያለን፤ በመስቀል ላይ የተቸነከሩትንም እጆች እንዳስሳለን፤ የሰው ልጅንም ድምፅ እንሰማለን። የአርባው ቀን ምሥጢር ከዚህ በቀር ምን ያስተምረናል? ይኸውም ምንም እንኳ ይህ የሚበሰብሰው የማይበሰብሰውን ቢለብስ፣ ይህም የሚሞተው የማይሞተውን ቢለብስ፣ ሥጋ የለበሰበትን ያንኑ አካል ከመቃብር ይዞ ወደ ላይ ወደ ቤቱ እንደ ሄደ ነው። ስለዚህ «ኢየሱስ» በመሆኑ ያው ነው።

እርሱ በሹመቱም ደግሞ ያው ነው (ዕብራውያን 7:24)። አሮን በሖር ተራራ ላይ ሞተ፤ ተተኪዎቹም ሁሉ በምሥጢራዊ ሰልፍ ተከተሉት። የጥንት የመቃብር ስፍራዎች በካህናት፣ በገዳማት አበምኔቶችና በአባቶች ቅሪት የተጨናነቁ ናቸው። የእረኞቹ አመድ ከመንጎቻቸው አመድ ጋር ተቀላቅሏል። ሹመቱ ይኖራል፤ ባለሹመቶቹ ግን ያልፋሉ። ክርስቶስ ግን የተቀባው ካህን እንደ መሆኑ ለዘወትር ያው ነው። የሰዎች መካከለኛ፣ ካህንና አማላጅ ሆኖ የመረጠውን ሥራ ሳይታክት ይቀጥላል። አይደክምም፣ ተስፋም አይቈርጥም። ታላቁ የሰው ዓለም ባያውቀውና ባያስተውለውም፣ ከመስቀሉ ላይ ሆኖ ለገዳዮቹ መጀመሪያ በማለደ ጊዜ እንደ ነበረው በልቡ ላይ ይሸከመዋል። «አባት ሆይ፥ ይቅር በላቸው፤ ይቅር በላቸው!» የማይታክት የዘወትር ጩኸቱ ነው። ዘመኑ በዐውሎ ነፋስ የጠቆረ በደምም የቀላ ቢሆን፣ ርኅራኄው ውኃቸውን ከዘላለማዊ ምንጮች ስለሚቀዱ ሙቀት እንደማያደርቃቸው ብርድም እንደማያቀዘቅዛቸው እንደ እነዚያ የማይነጥፉ ፏፏቴዎች ይፈልቃል። ስለዚህ «ክርስቶስ» በመሆኑ ያው ነው።

የሚያመለክተው ነገር። እርሱ እግዚአብሔር መሆኑን ያመለክታል። ደግሞም ወንጌሎች ከዘላለማዊ የዕለት ማስታወሻው የተገነጠሉ ቅጠል እንደ ሆኑና የአሁኑ ሕይወቱ እውነተኛ መዝገብ ተደርገው ሊወሰዱ እንደሚችሉ ያመለክታል። እርሱ የነበረውን አሁንም ነው። አሁንም በጀልባው ውስጥ ከእኛ ጋር ይጓዛል፤ ከሰዓት በኋላ ከእኛ ጋር ወደ ኤማሁስ ይሄዳል፤ በምሽትም በመካከላችን ቆሞ መጻሕፍትንም ሲከፍትልን ይገኛል። ልጆቻችንን በማለዳ «ጣሊታ ቁሚ» እያለ ይቀሰቅሳቸዋል፤ ወንዶች ልጆችን ወደ ጕልበቱ ይጠራል፤ ሲጫወቱ ይመለከታቸዋል፤ ሆሣዕናቸውን የሚከለክሉትንም ይገሥጻል። በእንጀራና በዓሣ ይመግበናል፤ እንዲያሞቀን በአሸዋው ላይ እሳት ያነድዳል፤ መረባችንን የምንጥልበትን የጀልባውን ቀኝ ጎን ያሳየናል፤ የድካማችንንም ውጤት በአሳቢነት ይከታተላል። ወደ መልክ መለወጥ ተራራ ጫፍና ወደ ጌቴሴማኒ ጥሻዎች ከእርሱ ጋር ይወስደናል።

ለማመን ስንዘገይ እርሱ ለቍጣ ይበልጥ ይዘገያል። እንደ ማስተዋል ችሎታችን ትምህርቱን በደረጃ እያስተካከለ ብዙ ነገር ያስተምረናል። ከዚህ በላይ መሸከም ሳንችል ስንቀር ብርሃኑን ይጋርዳል። ለከፍተኛ ስፍራ ስንሻማ ይገሥጸናል። ስንቆሽሽ እግራችንን ያጥባል። በአደጋ ውስጥ ስንሆን አረፋ በሚደፍቁ ማዕበሎች ላይ ተሻግሮ ሊረዳን ይመጣል። ስንደክም ለዕረፍት ገለል ወዳለ ስፍራ ይወስደናል።

ወይ! ወንጌሎችን ያለፈውን ዘመን ብቻ እንደሚዘግቡ አድርገህ አታንብባቸው፤ ይልቁንም ዘወትር የሚያደርገውን ነገር የሚያሳዩ ግልባጮች አድርገህ አንብባቸው። እያንዳንዱ ተአምር፣ ምሳሌና ጠባይ በቀንና በሌሊት በየቅጽበቱ በእልፍ አእላፋት የሚፈጸሙ የዘላለማዊ እውነታዎች ናሙና ነው፤ ዘወትር ሕያው የሆነውና ዘወትር የሚሠራው ጌታ ሥራዎች ናቸው። በውኃው ላይ የሚራመደው ያ ምስል የሌለበት ሐይቅ የለም። ከጩኸቱ የሚበረታው ያ ድምፅ የሌለበት ዐውሎ ነፋስ የለም። ለበረከት ቀና ያለው ያ ፊት ወይም በመቍረስ የተያዘው ያ እጅ የሌለበት ማዕድ የለም። በኀዘን የተነካው ያ ርኅሩኅ ልብ የሌለበት መቃብር የለም። ቀንበሩን ለመጋራት ፈቃደኞች የሆኑት እነዚያ ትከሻዎች የሌሉበት ሸክም የለም።

ወይ! ረጅሙን ዘመናት አሻግራችሁ ወደ ነበረው ክርስቶስ መልሳችሁ አትውሰዱኝ! እርሱ አለ! እርሱ ሕያው ነው! እርሱ እዚህ ነው! ከእንግዲህ ከቶ ብቻዬን ልሆን፣ በጨለማ እጅን ፍለጋ ልዳብስ፣ ልጣልም ሆነ ልተው አልችልም። ለነፍሴ መሪን፣ ጌታን፣ ወዳጅን ወይም ባልን ከቶ አላጣም፤ ዘመን በማይቈጠርለት በዘላለማዊነት ቀትር ውስጥ ስፍር ቍጥር ለሌላቸው እልፍ አእላፋት የሚበቃው እርሱ አለኝና። በትናንቱ ያለፈ ዘመን ሁሉ ነገር የነበረው፣ በነገው የወደፊት ዘመንም ሁሉ ነገር የሚሆነው እርሱ ዛሬ የእኔ ነው፤ በህልውናዬም በእያንዳንዱ የአሁን ቅጽበት — እዚህም በዓለማትም ሁሉ — የእኔ ነው።

የተሻሻለው ትርጉም፣ ጸሐፊው በኢየሱስ አለመለወጥ ላይ የሚያደርገውን አጽንዖት ለማውጣት በዚህ ቁጥር ላይ ትርጉም ያለው ‹አዎን› የሚል ቃል ይጨምራል። በትክክለኛ ስፍራው ገብቷል። ያ ቃል በምን ዓይነት የስምምነት ነጎድጓድ ሊነገር ይችላል! በዚህ አሳብ የሚስማሙ ሁሉ ‹አዎን› ብለው ይመልሳሉ። በመጀመሪያ አእላፋት መላእክት ይናገሩታል፤ ከዚያም ፍጹማን የሆኑት የጻድቃን መንፈሶች ደግመው ያጸኑታል፤ ከዚያም የሕጎቹና የሂደቶቹ ሥርዓታዊነት ከዚሁ የመነጨው የፍጥረታት ሁሉ ዓለም በአንድ ታላቅ አሜን ይፈነዳል። እግዚአብሔር ራሱ አሜን ይላል፤ «እግዚአብሔር ለሰጠው የተስፋ ቃል ሁሉ አዎን ማለት በእርሱ ነውና፥ ስለዚህ ለእግዚአብሔር ስለ ክብሩ በእኛ የሚነገረው አሜን በእርሱ ደግሞ ነው።»