ወደ ኋላ ማፈግፈግ

«ጻድቅ ግን በእምነት ይኖራል ወደ ኋላም ቢያፈገፍግ፥ ነፍሴ በእርሱ ደስ አይላትም።» (ዕብራውያን 10:38)። (ቁጥር 19-39ን አንብብ።)

መልእክቱ ለተወሰነ ጊዜ እየጨመረ በሚሄድ ሙቀት ሲግል ቆይቶአል፤ አሁን ደግሞ በአይሁድ ሃይማኖትና በክርስትና መካከል ገና ሲያመነቱ የነበሩትን የዕብራውያን ክርስቲያኖች ሳያስደነግጥና ሳያስፈራ የማይቀር ብርቱ ማስጠንቀቂያ ሆኖ ይንበለበላል። ከአንድ ጊዜ በላይ እንደ ተናገርነው፣ ወደ አንዱ ይመለሱ ወይም ከሌላው ጋር ይቀጥሉ የሚለው ለአንዳንዶቹ ታላቅ ጥያቄ ሆኖባቸው ነበር። የአይሁድ ሃይማኖት ግሩም ሥርዓት፣ የተከበረ ዕድሜውና የጥንት ትዝታዎቹ ከኋለኛው እምነት ቀላልነትና መንፈሳዊ ጥያቄዎች ሊያርቁአቸው በብርቱ ይታገሉ ነበር። ነገር ግን በእነዚህ ከፍ ባሉና ነፍስን በሚያነቃቁ ማሳሰቢያዎች ወደ ኋላ የሚደረገው እንቅስቃሴ በእርግጥ ይገታል፤ ወደ ክርስቶስ የሚገፋው ኃይልም ይፋጠናል።

አስቀድሞ የተደረሰበት ሦስት እጥፍ መደምደሚያ በሦስት ታላላቅ ሐሳቦች ይጠቃለላል።

በኢየሱስ ደም ወደ ቅድስተ ቅዱሳን በድፍረት ልንገባ እንችላለን። ቅድስተ ቅዱሳን ከእግዚአብሔር ጋር የሚደረገው የውስጠኛው ኅብረት ክፍል ነበረ። ወደዚያ መግባት ከእግዚአብሔር ጋር ፊት ለፊት መነጋገር ነበር። ለእኛም አቻው አምላካችንን የምሥጢራችን ባለቤትና ወዳጃችን የማድረግ መብት ነው፤ የኃጢአትንና የኀዘንን የችግርንም ታሪክ ሁሉ በምሥጢር በጆሮው ልናፈስስ እንችላለን። የቅርብ ጊዜ ኃጢአት ትዝታም ሊያስጨንቀን አያስፈልግም፤ የኢየሱስ ደም ንስሐ የገቡና የሚያምኑ ሰዎች ይቅር እንደሚባሉና ተቀባይነት እንደሚያገኙ ማረጋገጫ ነውና። የእስራኤል ሊቃነ ካህናት በዓመት አንድ ጊዜ ብቻ ሊረግጡት ወደ ቻሉት ስፍራ እኛ ዘወትር ልንሄድ፣ እንዲያውም ልንኖርበት እንችላለን።

ኢየሱስ አዲስና ሕያው መንገድ ከፍቶልናል። ኢየሱስ በሞተ ጊዜ የቤተ መቅደሱ መጋረጃ ተቀደደ፤ ይህም ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ወደ እግዚአብሔር የሚወስደው መንገድ ያለ አንዳች ክልከላና መሰናክል፣ ያለ ሰው ካህን ጣልቃ ገብነትም ለሰው ክፍት መሆኑን ያመለክታል። ካህናት መንገዱን ለመዝጋት፣ ሰዎችንም ስለ መክፈቱ ቀረጥ እንዲከፍሏቸው ለማስገደድ ሞክረዋል። ነገር ግን የሚሉት ሐሰት ነው። እንዲህ ያለ ሥልጣን የላቸውም። መንገዱ ዛሬም ለሚንቀጠቀጥ ፈላጊ ሁሉ ክፍት ሆኖ ይኖራል። አዲስ ነው፤ ምክንያቱም እልፍ አእላፋት ቢረግጡትም ለእያንዳንዱ አዲስ የካህን እግር እንደ ቀድሞው ትኩስ ነው። ሕያው ነው፤ ምክንያቱም ወደ እግዚአብሔር የምንመጣው በሕያው አዳኝ በኩል ነው። «በእኔ በቀር ወደ አብ የሚመጣ የለም።» ብልሃት የተሞላበት ሥራ ያለው መጋረጃ የክርስቶስ ሥጋ ምሳሌ እንደ ነበረ ለማስተዋል እዚህ ቆም በል። «በመጋረጃው፥ ማለት በሥጋው።» በእውነተኛ ሰብአዊ ኀዘን ስለ እኛ በመስቀል ላይ በተሰቀለው በዚያ የሰው ልጅ ሞት በኩል ወደ እግዚአብሔር እንቀርባለን።

ታላቅ ካህን አለን። በእምነት የእግዚአብሔር ቤተ ሰዎች ነን፤ ነገር ግን ካህን ያስፈልገናል። ካህናትም ካህን ያስፈልጋቸዋል። እንዲህ ያለውም አለን፤ እርሱ ስለ እኛ ሊያማልድ ዘወትር በሕይወት ይኖራል፤ ጸሎታችንንም ከራሱ ክቡር ብቃት ብዙ ዕጣን ጋር ደባልቆ በወርቁ መሠዊያ ላይ ያቀርባል። እስከዚህ ድረስ የተቀመጡትንና የተረጋገጡትን ሐሳቦች የሚያጠቃልሉት ሦስቱ መደምደሚያዎች እነዚህ ናቸው።

በቀደሙት መደምደሚያዎች ላይ የተመሠረተው ሦስት እጥፍ ምክር፦ «በቅን ልብ እንቅረብ» (ቁጥር 22)። «የተስፋችንን ምስክርነት እንጠብቅ» (ቁጥር 24)። «እርስ በርሳችን እንተያይ» (ቁጥር 24)። እነዚህ ሦስቱ ምክሮች እያንዳንዳቸው በመልእክቶቹ ውስጥ ብዙ ጊዜ በአንድነት በሚገኙት በሦስቱ ቃላት — በእምነት፣ በተስፋና በፍቅር — በአንዱ ዙሪያ ይሽከረከራሉ (የተሻሻለው ትርጉም)።

እምነት ሁለት ክፍሎች አሉት፦ አንዳንድ ቃላትን እውነት ብሎ የሚቀበል ማመን፣ እነዚህ ቃላት ስለ እርሱ በተነገሩለት አካል ላይ መታመንም። አንዱ ያለ ሌላው አይበቃም። በአንድ በኩል ስለ አንድ ሰው አንዳች ሳናውቅ በእርሱ ልንታመን አንችልም፤ በሌላ በኩል ደግሞ ከእንግሊዝ ባንክ ውጭ በብርድ የሚንቀጠቀጥ ምስኪን የባንኩ ግምጃ ቤቶች በወርቅ የተሞሉ መሆናቸውን ማወቁ እንደማይጠቅመው፣ እውቀታችንም ወደ መታመን ካልመራን አይረዳንም። የአእምሮ እምነት ብቻ አይበቃም። የእምነት መግለጫ መያዝ አያድንም። በቃላት ከማመን አልፈን ቃል በሆነው በእርሱ ወደ መታመን መሻገር አለብን። ኢየሱስ ሕያው እንደ ሆነ በእምነት እናውቃለን፤ ያን ሕይወትም በእምነት የራሳችን እናደርጋለን። ኢየሱስ በመስቀል ላይ ለኃጢአት ማስተስረያ እንዳደረገ በእምነት እናውቃለን፤ በእምነትም እጃችንን በውድ ራሱ ላይ በአክብሮት ጭነን ኃጢአታችንን እንናዘዛለን። እምነት ክርስቶስን የሚቀበል የተዘረጋ እጅ ነው። እምነት ሙላቱ ወደ እኛ የሚፈስበት የወርቅ ቧንቧ ነው። እምነት በቤዛው ልብ ውስጥ የሚመታው ሕይወት ወደ ነፍሳችን የሚገባበት ጠባብ መስመር ነው። እምነት ከሰው ዘወር ብለን ወደ መለኮታዊው ስንመለከት የምንይዘው አቋም ነው።

ከእምነት ሙሉ እርግጠኝነት ባነሰ ነገር ልንረካ አይገባንም። እርሱን ለማሳደግ ዋናው መንገድ ወደ እግዚአብሔር መቅረብ ነው። በቀድሞው ዘመን ካህናት ወደ እግዚአብሔር ፊት ከመግባታቸው በፊት ሰውነታቸው በውኃ ይታጠብና በደም ይረጭ ነበር። የዚህን መንፈሳዊ አቻ እንፈልግ። ከሚታወቀን በደል ጫና ተገላግለን፣ ሥጋ በጥሩ ውኃ ሲታጠብ እንደሚነጻ ቅንና ተንኰል የሌለበት ልብ ይዘን ወደ እግዚአብሔር እንቅረብ፤ ከእርሱም ጋር በኅብረት እንጽና፤ በዚያም አቋም እምነት እጅግ ታድጋለች። ከእንግዲህ በትቢያ ላይ አትቀመጥም፤ ነገር ግን የሚያማምሩ ልብሶችን ትለብሳለች። ከቀጭን ክር ወደ ወፍራም ገመድ ታድጋለች። ከእንግዲህ የአንዲት ሴት እጅ የሚንቀጠቀጥ ዳሰሳ ሳትሆን፣ እንደ ሶምሶን ታቅፋ የቤተ መቅደሱን ምሰሶዎች ትጨብጣለች።

ተስፋ ከእምነት ይበልጣል፤ በተለይም ወደማይታወቀው ወደፊት ያተኩራል፤ ያን ወደፊት እውን ያደርገዋል፤ በዕለት ሕይወታችንም ላይ እንዲሠራ ያደርገዋል። ወደፊቱን የሚሸፍነው መጋረጃ የሚገለጠው ወደ ፊት በሚሄደው ጀልባችን ቀስት ሲመታ ብቻ ነው፤ ስለዚህ ከዚያ ባሻገር ምን እንዳለ ብዙ ጊዜ መጠየቃችን ተፈጥሮአዊ ነው።

ሥጋት የክፉ ነገር ነቢይ ነው፤ ተስፋ ደግሞ የመልካም ነገር ነቢይ ነው። ሥጋት «በእርግጥ በሳኦል እጅ እንወድቃለን» ብሎ ይጮኻል፤ ተስፋ «በእኛ ላይ የተሠራ መሣሪያ ሁሉ አይከናወንም» ብሎ ይመልሳል። ሥጋት «ድንጋዩን ከመቃብር ደጃፍ ማን ያንከባልልልናል?» ብሎ ይጮኻል፤ ተስፋ «እግዚአብሔር በፊታችን ይሄዳል፥ ጠማማውንም ያቀናል» ብሎ በደስታ ይዘምራል። ከአለማመን የተወለደው ሥጋት «ሕዝቡ ታላቅና ረጅም ነው፥ ከተሞቹም እስከ ሰማይ ድረስ የተመሸጉ ናቸው» ብሎ ይጮኻል፤ ተስፋ ግን ምድሪቱን አስቀድሞ ያከፋፍላል፥ ርስቱንም ይመርጣል። ነገር ግን የክርስቲያን ተስፋ ከዓለማዊው ሰው ተስፋ እጅግ የሚሻልና ይበልጥ የሚታመን ነው። በተራ ተስፋ ውስጥ ሁልጊዜ የጥርጣሬ ገጽታ አለ፤ ለቅዠት መበተንና ለብስጭት ሊጋለጥ ይችላል፤ ነገሮች እንደ ጠበቅነው ላይሆኑ ይችላሉ፤ ስለዚህም የወጣትነት መለያ በመሆኑ ዓመታት ሲጨምሩ ይከስማል። የክርስቲያን ተስፋ ግን በእግዚአብሔር የተስፋ ቃል ላይ የተመሠረተ ነው፤ ስለዚህም ሊያሳፍር አይችልም፤ እንዲያውም ለአረጋዊት ነፍስ መልሕቅ ነው፤ ዓመታት ሲያልፉም ይበልጥ እያበራና እየጸና ይሄዳል፤ ምክንያቱም «የተስፋን ቃል የሰጠው የታመነ ነውና»።

ነገር ግን ከቶ እንዳይንሸራተትብን፣ ይልቁንም በማይናወጥ ጽናት አጥብቀን እንድንይዘው ተስፋችንን እንዴት ልናሳድግ እንችላለን? የተስፋ ቃሎቹ የተስፋ መልሕቅ ማረፊያ የሆኑትን የእርሱን ታማኝነት ከማሰብ ይበልጥ ፈጥኖ የሚያበረታው ምንም ነገር የለም። ቃል የገባውን ሳይፈጽም የቀረበት ጊዜ አለን? ከዋክብት ጊዜያቸውን በፀጉር ስፋት እንኳ ሳያዛንፉ ወደ ተወሰነላቸው ስፍራ አይመለሱምን? መልካም ሰዎች ኪዳኑን ስለሚጠብቀው አምላክ ታማኝነት በአንድ ድምፅ አልመሰከሩምን? ታማኝነቱ እንዲወድቅ ከቶ አልፈቀደም፤ ለወደፊትም አይፈቅድም። ስለዚህ ተስፋችን ሊያመነታ አያስፈልገውም፤ ነገር ግን ይበርታ፥ እጅግም ይጽና።

በመጨረሻ ፍቅር ይመጣል። እርሷ የውስጣዊው ሕይወት ጸጋዎች ሁሉ ንግሥት ናት። ፍቅር ራስን የመስጠት ብርቱ ፍላጎት ነው። ምን ያህል መስጠት እንደምትችል ወይም ምን ልትቀበል እንደምትጠብቅ ለመጠየቅ ከቶ አትቆምም፤ ነገር ግን ሁልጊዜ ሽቱዋን ታፈስሳለች፣ የአልባስጥሮስ ቢልቃጦቿን ትሰብራለች፣ የልቧንም ደም ታፈስሳለች። መስጠት ካልቻለች በናፍቆት ትሞታለች። ያላትን ማካፈል ግድ ነው። እጅግ ውድ የሆነውን አገልግሎት ሳትቈጥብ ትሰጣለች። እንዲህ ያለው ፍቅር በእግዚአብሔር ልብ ውስጥ አለ፤ በእኛም ውስጥ ሊኖር ይገባል፤ እርስ በርሳችንም በመተያየትና ከአማኝ ወንድሞቻችን ጋር በመቀራረብ በብዙ ልናሳድገው እንችላለን። መራራቅ ቅዝቃዜንና ግድየለሽነትን ይወልዳል። የክርስቲያን ወንድሞቻችንን ጉባኤ ስንተው ራሳችንን በግድየለሽነት ቀዝቃዛ መጎናጸፊያ የመጠቅለል ዝንባሌ አለን። ነገር ግን ሌሎችን በችግር ስናያቸውና ስንረዳቸው፤ ለመርዳትና ለማዳን ፈቃደኞች ስንሆን፤ እጅግ ከማይወደደው ሰው ውስጥ እንኳ የሚስብ ነገር እንዳለ ስናውቅ፤ የሌሎችን ሞቅ ያለ ርኅራኄ ስንቀበል — የገዛ ፍቅራችን በሚጠየቅበት ፍላጎትና በሚገለጥበት አጋጣሚ ያድጋል።

እነዚህን የሚበልጡ ስጦታዎች በብርቱ እንፈልግ፤ እንድናገኛቸውና እንድንበዛባቸውም፣ መግባቱ የጣፋጮቹን የክርስቲያን ጸጋዎች ሙሉ ሰልፍ ይዞ የሚመጣውን የጌታ ኢየሱስን ብፁዕ በውስጣችን መኖር እንለምን።

ሦስት እጥፍ ተግሣጽ። ወደ ፊት ግፉ! አለበለዚያ ቅጣት ይጠብቃችኋል (ቁጥር 26)። አንድ ሰው ሳያውቅ የሙሴን ሕግ ቢጥስ ይቅር ይባል ነበር፤ ሆን ብሎ ቢንቀው ግን ያለ ርኅራኄ ይሞት ነበር። ታዲያ በሲና የብረት ግዴታዎች ላይ ሳይሆን ከሚሞተው አዳኝ ከንፈሮች በሚንጠባጠቡት የጸጋ ቃላት ላይ ሆን ብለው ኃጢአት የሚያደርጉ ምን ሊጠብቁ ይችላሉ! ከቀራንዮ ፍቅርና ደም መፍሰስ ዘወር ብሎ ችላ የሚላቸው፣ ያለ ርኅራኄም ከእግሩ በታች የሚረግጣቸው ልብ እጅግ የደነደነ፣ ተስፋ የሌለው፣ መንፈስ ቅዱስንም እጅግ የሚዳፈር በመሆኑ ራሱን ለእግዚአብሔር ጽኑ ቍጣ ያጋልጣል፤ ስለ ኃጢአቱም ሌላ መሥዋዕት ሊጠብቅ አይችልም። ቀራንዮን የመናቅን ኃጢአት የሚያስተሰርይ መሥዋዕት የለም።

ወደ ፊት ግፉ! አለበለዚያ ያለፈው ድካማችሁ ከንቱ ይሆናል (ቁጥር 32)። እነዚህ የዕብራውያን ክርስቲያኖች ወደ ክርስቲያን ሕይወት በመጀመሪያ በገቡ ጊዜ እጅግ ብርቱ መከራ ተቀብለው ነበር፦ የቅዱሱ እስጢፋኖስ ሰማዕትነት፤ የጠርሴሱ ሳውል በቤተ ክርስቲያን ላይ ያደረሰው ታላቅ ጥፋት፤ ኢየሩሳሌምን የጎበኙትና ሰፊ ችጋር ያስከተሉት አስከፊ ራቦች። በነቀፌታና በመከራም መዘባበቻ እንኳ ሆነው ነበር። ነገር ግን ከፈተናው ሳይሸሹ የገንዘባቸውን ንጥቂያ በደስታ ተቀብለው ነበር። አሁን ወደ አይሁድ ሃይማኖት መመለስ ከመራራ ልምዳቸው ሊገኝ ይችል የነበረውን ጥቅም ይሽረዋል፤ የእንባቸውን መከር ያሳጣቸዋል፤ ይሰጣቸው የነበረውን አክብሮት ያፈርሳል፤ እስከ መጨረሻው ብቻ ቢጸኑ ጌታ ሊሰጣቸው የሚችለውን ብድራትም ይቀማቸዋል። «እንግዲህ ታላቅ ብድራት ያለውን ድፍረታችሁን አትጣሉ።»

ወደ ፊት ግፉ! ጌታ ቀርቦአል (ቁጥር 36)። ኢየሱስ የአሁኑን ዘመን ለመዝጋት በቅርቡ እንደሚመጣ፣ እንዲሁ በኢየሩሳሌም መውደቅ ሊመጣ ነበር፤ ምልክቱም ሁሉ የአይሁድ መንግሥታዊ ሥርዓት በሮሜ ሁሉን ድል በሚያደርግ ኃይል ፈጥኖ እንደሚጠፋ ያመለክት ነበር። ታዲያ ሊፈርስ ወደ ተቃረበው ነገር መመለስ — ተቃጥሎ ከመሬት ጋር ወደሚደባለቀው ቤተ መቅደስ፣ በቅርቡ ወደሚቀሩት መሥዋዕቶች፣ ፈጥኖ ለነፋስ ወደሚበተነው ክህነት መመለስ — ምንኛ ሞኝነት ይሆን ነበር!

አንድ አማራጭ ብቻ ነበር፦ ወደ እርግጠኛ ጥፋት፣ የነፍስን የተከበሩ ባሕርያት ሁሉ ወደሚያፈርስ፣ ወደ ውርደትና ወደ ብስጭት ወደማያልቅ ጸጸትም ወደ ኋላ መመለስ ሳይሆን፣ ታማኙ አገልጋይ በጌታ ይሁንታ ትክክለኛነቱ እስኪረጋገጥና ወደማያልቀው ብፅዕና ግዛት እስኪቀበል ድረስ በክፉ ወሬና በመልካም ወሬ፣ በኀዘንና በጭንቀት በደምም ውስጥ ወደ ፊት መቀጠል።

እኛስ ነፍሳቸውን ሊያድኑ ከሚያምኑቱ መካከል ነንን? እዚህ፣ እንደ ብዙ ጊዜው ሁሉ፣ የነፍስ መዳን እንደ ሂደት ታይቶአል። በመጀመሪያ ወደ መስቀሉ ዞር ብለን በተሰቀለው በታመንን ጊዜ በአንድ ዓይነት ትርጉም ድነናል፤ ይህ እውነት ነው። ነገር ግን መዳን መላ ማንነታችንን የሚያዳርሰውና የሚፈውሰው ከመስቀሉ በሚፈሰው ፍሰት ውስጥ ስንጸና ብቻ፣ ከአዳኙ ጋር በሚኖር ኅብረት ስንቀጥል ብቻ፣ ራሳችንን ዘወትር ለመለኮታዊው መንፈስ የጸጋ ተጽዕኖዎች ስናስገዛ ብቻ ነው። ያን ጊዜ ነፍስ ተገኘች ማለት ይቻላል (የተሻሻለው ትርጉም፣ የኅዳግ ንባብ)፤ ማለትም እግዚአብሔር የምድርን አፈር ሰው አድርጎ ከማበጀቱና የሕይወት እስትንፋስን እፍ ከማለቱ፣ ሰውም ሕያው ነፍስ ከመሆኑ በፊት በአእምሮው እንደ ታሰበችው ወደ ቀድሞ መልኳ ተመለሰች።