የጥንት ዕብራውያን ልማድ

«መሥዋዕትንና መባን አልወደድህም ሥጋን ግን አዘጋጀህልኝ።» (ዕብራውያን 10:5)።

አሁን እጅግ ርቆ በቀድሞው ዘመን ደብዛዛ ድንግዝግዝ ውስጥ በሚገኘው በዚያ በጥንቱ የዕብራውያን ዓለም፣ ከጊዜያዊ ጉጉት የሚያልፍ ትርጉም ያላቸው በርካታ ልማዶች ነበሩ፤ ከእነርሱም አንዱ፣ በባሕር ውስጥ ርቆ ያለ ማዕበል የፀሐይ ብርሃን ለአፍታ ሲመታው እንደሚያንጸባርቅ፣ በዚህ መልእክት ንክኪ ሥር ለቅጽበት እያንጸባረቀ አሳባችንን ይጠራል።

አንድ እስራኤላዊ በክፉ ወቅቶችና ተስፋ በሚያስቆርጡ መከሮች ጫና ምክንያት ለአንድ ሀብታም ጎረቤቱ አበዳሪ እጅግ ብዙ ዕዳ ቢከማችበት — የርስቱ መሬት ከሚያወጣው ዋጋ በላይ እስኪበደር ድረስ — መሬቱን እስከ ኢዮቤልዩ ዓመት ድረስ አሳልፎ ለመስጠት ብቻ ሳይሆን፣ ዕዳውን ሠርቶ ይከፍል ዘንድ አገልግሎቱን ለመሸጥ ይፈቀድለት እንደ ነበር ይታያል። አባቶቹ የኖሩበትንና የበለጸጉበትን ትሑት ቤቱንና የሚወዳቸውን ንብረቶቹን ተሰናብቶ ወደ ሌላ ሰው አገልግሎት መውጣት ለዚያ ባለ መሬት ገበሬ እጅግ የሚያሠቃይ ነገር ሳይሆን አይቀርም። እርሱና ቤተ ሰቡ ተመልሰው ለማየት በሕይወት ላይኖሩ በሚችሉባት በዚያች ትንሽ ማሳ ዙሪያ ያደረገው የስንብት ጉዞ እጅግ ልብ የሚነካ ሳይሆን አይቀርም። ይሁን እንጂ ወዲያው ተከትሎ በመጣው ከጭንቀት ነጻ መውጣት የመለያየቱ ምሬት እጅግ ቀልሎና ቀንሶ መሆን አለበት። ስለ ወደፊቱ የጨለማ ሥጋት ከእንግዲህ የለም፤ ረሀብን ከደጃፉ እንዴት እንደሚያርቅ የሚያስጨንቅ ጥያቄ ከእንግዲህ የለም፤ ከክፉ ወቅቶች ጋር የሚደረግ እኩል ያልሆነ ትግል ከእንግዲህ የለም። ኃላፊነት ሁሉ — ለሌሎች አበዳሪዎች የሚከፈለው፣ ለራሱ፣ ለሚስቱና ለልጆቹ የሚያስፈልገው ምግብና ልብስ — ከዚያን ጊዜ ጀምሮ በሌላው ትከሻ ላይ ያርፋል።

እንዲህ የተወሰኑት ስድስት ዓመታት አለፉ፤ በፍጻሜያቸውም ጌታው ሠራተኛውን ሊያሰናብተው ወደ ፊቱ ይጠራው ነበር። ነገር ግን በዚያች ቅጽበት ሠራተኛው ከፈለገ ራሱን ለዚያ ጌታ አገልግሎት ለዘላለም ሊያስር ይችል ነበር። የድህነትንና የችግርን ማዕበል ለመጋፈጥ ቢፈራ፤ እንዲያ በደስታ ከተጠበቀበት የኑሮ ትግል ይልቅ የጌታውን ቤት መጠለያና ብዛት ቢመርጥ፤ ከሁሉም በላይ ጌታውን ቢወድድና ዳግመኛ ከእርሱ መለየት ባይፈልግ፣ ይህን ለመናገር ነጻ ነበር፦ «ጌታዬን እወድዳለሁ፤ አርነት ወጥቼ አልሄድም።» ከዚያም፣ ምርጫው ሆን ተብሎ መጽናቱ ይታወቅ ዘንድ፣ በክብር በፈራጆች ፊት ጌታው ጆሮውን በወስፌ ከመቃኑ ጋር ይበሳው ነበር፤ ይህም ስለ ገቡበት ግንኙነት የማይጠፋና የማይፋቅ ቋሚ ምልክት ይተው ነበር። «ለዘላለምም ያገለግለዋል» (ዘጸአት 21:6)። ይህ ልማድ —

በመዝሙረኛው የተጠቀሰ ነው (መዝሙር 40:6)። ይህ ቅዱስ በዕለታዊ፣ በወርሃዊና በዓመታዊ መሥዋዕቶች ልማድ መካከል ሲኖር፣ እነርሱ ኃጢአትን ለማስወገድ እንደማይችሉ በጥልቅ ተሰማው፤ ለእግዚአብሔር የሚቀርበው እውነተኛ መባ ሌላ ዓይነት መሆን እንዳለበትም አየ። የእግዚአብሔርን ድንቅ ሥራዎችና ቍጥር የሌላቸውን አሳቦቹን በሚገባ ለመግለጽ ምን ሊያደርግ ይችል ነበር! የዱቄት ወይም የደም መባ፣ የሚቃጠል መሥዋዕት ወይም የኃጢአት መሥዋዕት የሰው ፍቅርና ራስን መስጠት ከፍተኛው መግለጫ ሊሆን እንደማይችል በእርግጥ ተረዳ፤ ከዚያም የሚበልጥ መንገድ ታሰበው። የፈቃዱን መጽሐፍ ጥቅልል በእጁ ይዞ ወደ እግዚአብሔር ይመጣል፤ ልቡ በዚያ የአባቱ ጠባይ ቅዱስ ቅጂ ላይ ይመሰጣል፤ አዎን፣ ትእዛዛቱን ወደ ፈጣንና ፍቅር ወደ ሞላበት መታዘዝ ይተረጉማቸዋል። «አምላኬ ሆይ፥ ፈቃድህን ማድረግ ደስ ያሰኘኛል፤ ሕግህም በልቤ ውስጥ ነው።» «ቀንድና ሰኮና ካለው ከበሬ ወይም ከወይፈን ይልቅ ይህ እግዚአብሔርን ደስ ያሰኘዋል።»

ይህም ብቻ አይደለም፤ ቀደም ብለን የጠቀስነውን የጥንቱን ልማድ በማስታወስ፣ የዕብራዊውን ባሪያ ስእለት ራሱ ሲደግም፣ ጆሮውም ለዘላለም ከደጁ ጋር ሲበሳ በትሕትናና በፈቃዱ በእግዚአብሔር ደጅ ላይ ቆሞ ራሱን ይመለከታል። ከዚያን ጊዜ ጀምሮ ከሐዋርያው ጋር እንዲህ ብሎ ሊጮኽ ይቀርበዋል፦ «እኔ የኢየሱስን ማኅተም በሥጋዬ ተሸክሜአለሁና ከእንግዲህ ወዲህ አንድ ስንኳ አያድክመኝ።» «ጆሮዬን ወጋህልኝ።» «አቤቱ፥ እኔ በእውነት ባሪያህ ነኝ፤ እስራቴን ፈታህልኝ።»

ቀጥሎ የሚመጣው የደስታ ፍንዳታ ሊያስደንቀን አይገባም (ቁጥር 10)። መዝሙረኛው በአጽንዖትና በተደጋገመ አነጋገር ስለ እግዚአብሔር ፍቅር ያገኘውን ለታላቁ ጉባኤ ሊነግር እንዳሰበ ሲገልጥ፣ የደስታውን ምክንያት በሚገባ ልንረዳ እንችላለን። የኢየሱስ ባሪያ በመሆን ከሌሎች ጌቶች ሁሉ እንዳመለጠው ሕይወት ያለ ነጻ ሕይወት የለም። የወስፌውን ውጋት የተቀበለ፣ ስለ ውዱ ስለ እርሱ ራስን በመሠዋት ደም የተነከረ፣ ዳግመኛም ላይወጣ በተከፈተው ደጅ ያለፈ ባሕርይ እንደሚትረፈረፍበት ያለ ደስታና የማይነገር ሰላም የሚትረፈረፍበት ባሕርይ የለም። ከዚያ በኋላ ምንም ጭንቀት እንደማያውቀው ዕረፍት ያለ የማይነገር ዕረፍት የለም፤ የኀዘንንና የኃጢአትን፣ የኃላፊነትንና የችግርን ጫና ብቻውን ሊሸከም በሚችለው በእርሱ ላይ ጭንቀት ሁሉ አንድ ጊዜ ለዘላለም ተጥሎአልና።

ጌታ ኢየሱስ የራሱ ያደረገው ነው። ብፁዕ ጌታችን ሥጋ በመልበሱ እጅግ ታዋቂ ከሆኑት ቅዱሳኑ ከንፈሮች የተነገሩትን ከፍተኛ ምኞቶችና አዋጆች ሁሉ እውን አድርጎአል። ስለዚህ እነርሱ የተጠቀሙባቸውን ቃላት፣ የኃጢአትና የሟች ድካም የተሰበረ ኑዛዜ በሚያንገዳግዳቸው ስፍራ ካልሆነ በቀር፣ ያለ ማጋነን ቃል በቃል የራሱ ሊያደርጋቸው ይችላል። ከሌሎችም መካከል፣ ወደ ዓለም በመጣ ጊዜ እነዚያን የአርባኛውን መዝሙር የጥንት ቃላት አንሥቶ፣ በእነርሱም አማካይነት የጥንቱን የዕብራውያን ልማድ ትርጉም ሊፈጽም ቻለ።

የዘሌዋውያን መሥዋዕቶች የአዳኛችን ሞት በምን እውነተኛ መልክ ሊታይ እንደሚገባው ሰዎችን ከእግዚአብሔር አሳቦች ጋር በማላመድ እጅግ አስፈላጊ የሆነ ዓላማ አገልግለዋል፤ ነገር ግን የእርሱን አሳብ ሊያሟጥጡ ወይም የቤዛነት ዓላማውን መስፈሪያ ሊሞሉ እንደማይችሉ ግልጥ ነበር። ፈቃዱ ከሁሉም እጅግ ርቆ ይሄድ ነበር፤ ስለዚህም ያልተሟሉ ከመሆን ሌላ ሊሆኑ አልቻሉም፤ ባለመሟላታቸውም ምክንያት ያለማቋረጥ መደጋገም አስፈለጋቸው፤ ለዘመናት ቢደጋገሙም እንኳ መለኮታዊው ባሕርይ የወሰነባቸውን ዓላማዎች ሊፈጽሙ አልቻሉም። የእግዚአብሔርን ፈቃድ መስፈሪያ በኮርማዎችና በፍየሎች ደም ለመፈጸም መሞከር ውቅያኖስን በጋሪ አፈር ለመሙላት እንደ መሞከር ነው።

ነገር ግን ኢየሱስ ወደ ዓለም በመጣ ጊዜ ያን ቅዱስ ፈቃድ ለመፈጸም ወዲያው ራሱን ሰጠ። የዘወትር ጩኸቱ ይህ ነበር፦ «እነሆ፥ አምላኬ ሆይ፥ ፈቃድህን ላደርግ መጥቼአለሁ!» እርሱም በሕይወቱ በእያንዳንዱ ጥቃቅን ነገርና ዝርዝር የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለማድረግ መጣሩ ብቻ ሳይሆን፣ በተለይ ፈቃዱ ኃጢአትን ከማስወገድ፣ ሰዎችን ከመቤዠት፣ የሚያምኑትንም ከመቀደስና ፍጹማን ከማድረግ ጋር በተያያዘበት ስፍራ ሁሉ ይህን አደረገ። አዳኙ በመስቀል ላይ የሞተው በእነዚህ ነገሮች የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለመፈጸም ነበር። የመለኮታዊውን አሳብ ንድፍ በሙሉ ከመታዘዙ ጨርቅ ቆርጦ በማውጣት ፍጹም ስለ ተሳካለትም፣ የአይሁድ ሃይማኖት ፍሬ ቢስ መሥዋዕቶች ፍጻሜ አግኝተዋል፤ የእርሱ መሥዋዕት ግን አንዲት ትንፋሽ፣ ወይም እንባ፣ ወይም የጨለማ ሰዓት፣ ወይም የሥቃይ ንዝረት እንዲጨመርበት አላስፈለገውም። የኢየሱስ ክርስቶስን ሥጋ አንድ ጊዜ ፈጽሞ በማቅረብ ተቀድሰናል፤ ማለትም፣ በእግዚአብሔር ፊት ያለን የሕግ አቋም ፍጹም አጥጋቢ ነው። ደግሞም አንድ ጊዜ በማቅረብ የሚቀደሱትን የዘላለም ፍጹማን አድርጎአቸዋል፤ ማለትም፣ በውስጣዊ ልምዳችን ገና ብዙ ሊሠራ ቢቀርም፣ በእርሱ ሆነን በእግዚአብሔር ፊት ተቀባይነት እንዳገኘን ቅዱሳን እንድንቆም ከእኛ ውጭ የሚፈጸመውን የቤዛነታችንን ሥራ ሁሉ ፈጽሞአል (ዕብራውያን 10:10, 14)።

ጌታችን ለአባቱ ፈቃድ ፍጹም መገዛቱ እዚህ የጥንቱን መዝሙር ሲጠቅስ በተደረገው ጥቂት ለውጥ እጅግ በሚያምር ሁኔታ ይታያል። ምናልባት በመለኮታዊው መንፈስ ይሁንታ አንድ የቀድሞ ትርጉም ወይም ሌላ ንባብ ተሰጥቶ ይሆናል። ጌታ «ጆሮዬን ከፈትህልኝ» ከማለት ይልቅ «ሥጋን ግን አዘጋጀህልኝ» እንዳለ ሆኖ ቀርቦአል። በእርግጥ ጆሮ ታስሮ ሳለ እጅን ወይም እግርን ማንቀሳቀስ እጅግ አስቸጋሪ እንደ ሆነ የታወቀ ስለ ሆነ ጆሮ አካልን ሁሉ ይዞ ይሄድ ነበር፤ ቢሆንም ዕብራዊው ባሪያ ራሱን የመስጠቱ ምልክት አድርጎ ለሚበሳው ወስፌ የሰጠው ጆሮውን ብቻ ነበር። ጌታችን ኢየሱስ ግን ጆሮውን ብቻ ሳይሆን በችሎታውና በኃይሉ ሁሉ መላ ሥጋውን ሰጠ። ምንም አላስቀረም፤ ነገር ግን በቅዱሱ ሥጋ የመልበስ ምሥጢር በመንፈስ ቅዱስ የተዘጋጀለትን ያን ሥጋ በሙሉ ለእግዚአብሔር አብ አስገዛ። አቤት! የእግዚአብሔር ቅዱስ የቤዛነት ዓላማ በመቃን ላይ ሳይሆን በመስቀል ላይ አንድ ጊዜ ፈጽሞ በተቸነከረው በዚያ ሥጋ መቅረብ እንዲህ ፈጽሞና እንዲህ በብቃት በመፈጸሙ ዕድላችን ብፁዕ ነው!

ለእኛም የሚሠራ ነው። በዛሬው ዘመን በእግዚአብሔር ሕዝብ መካከል መልካሙ እረኛ ሊሰጥ የመጣውን ያን «የበዛ ሕይወት» የመሻት ብርቱ ጥማት አለ። ከዚህ ጥማትም ታላቅ እንቅስቃሴ እየፈለቀ ነው፤ የሚከተሉትን ሕግጋትና ሁኔታዎች ቢጠብቅ በእርግጥ ለቤተ ክርስቲያን በረከት ይሆናል።

ተፈጥሮአዊ መሆን አለበት። ከትንንሽ ልጆች ጋር መጫወትና መሳቅ የማይችል፣ በዙሪያው ባለው ዓለም ያሉትን ታላላቅ እንቅስቃሴዎች በጎሪጥ የሚያይ፣ ራሱንም በገዳም መገለል የሚዘጋ ቅድስና የኢየሱስ ክርስቶስ ዓላማ አይደለም፤ እርሱ በገበያ ስፍራ የሚጫወቱትን ልጆች ይመለከት ነበር፣ ወደ እቅፉም ጠራቸው፣ በባለጠጎችም ማዕድ በነጻነት ተቀላቅሎአል። ያ ቅድስና ምናልባት ከእርሱ ቅድስና ይቀል ይሆናል፤ ነገር ግን ልቡን ያረካል ብሎ ማሰብ ታላቅ ስሕተት ነው። አይደለም፤ የእውነተኛው ቅዱስ ቅድስና መኖሪያውን በሰዎች ተራ ቤቶችና መዋያ ስፍራዎች ውስጥ ማግኘት አለበት።

ትሑት መሆን አለበት። አንድ ሰው ስለ ደረሰበት ነገር መመካት በጀመረ ቅጽበት፣ በሕያው ልምድ የጐደለውን በወሬ እንደሚሞላው እርግጠኛ ልትሆን ትችላለህ። አንዳንዶች ስለ ፍጹምነት የሚናገሩበት ቃና ከእርሱ ምን ያህል ርቀው እንዳሉ ያሳያል። ኃጢአት የለብኝም ብሎ መመካት ከኃጢአቶች ሁሉ ለከፋው ለትዕቢት እጅ መስጠት ነው። ባለቤቱ እንደሚያበራ እስካወቀ ድረስ በእውነት የሚያበራ ፊት የለም። ራሱን እያስተዋለ የሚኖር ልብ እንደ ሕፃን ልብ አይደለም።

ክርስቶስ ከእኛ ውጭ በፈጸመው ሥራ ላይ አጽንዖት መስጠት አለበት። በነፍስና በእግዚአብሔር መካከል ያለውን ማንኛውንም ነገር ለማግኘትና ለማስወገድ ራስን መመርመር ያስፈልጋል፤ የቆሸሸ የጢስ መውጫ ውስጥ የተከማቸውን ጥቀርሻ ለማስለቀቅ አንዳንድ ጊዜ ባሩድ ማፈንዳት እንደሚያስፈልግ ማለት ነው። ነገር ግን አስፈላጊው የራስ ምርመራና የኑዛዜ ሥራ ከተፈጸመ በኋላ፣ የነፍስ ዓይን በጌታ ኢየሱስ ማንነትና ሥራ ላይ በአምልኮ እያተኮረ ወዲያው ወደ እግዚአብሔር መመለስ ይገባል። ኢየሱስን ይበልጥ ያለማቋረጥ ለማየት ካልሆነ በቀር ራስን መመርመርን ፈጽሞ ማበረታታት የለብንም።

እነዚህ ሦስቱ ሁኔታዎች ከተጠበቁ፣ አሁን የተጀመረው እንቅስቃሴ ለዓለም ሁሉ ቤተ ክርስቲያን በረከትን ከማስገኘት ሊቀር አይችልም፤ ምናልባትም ብዙ ሕዝብ በመዝሙሩ እንደ ተገለጠው ባለ ልምድ ውስጥ እንዲያልፉ ያደርጋቸዋል። ቀደም ሲል ከሕግ አጥባቂነትና ከግዴታ ስሜት ብቻ ተነሥተው፣ በሕጉ እንደ ታዘዘው መሥዋዕቶችንና መባዎችን ሲያቀርቡ ኖረው ይሆናል። ነገር ግን ኢየሱስ አርነት በወጣውና ራሱን በሰጠው ባሕርያቸው ላይ ያለውን መብት ሁሉ ከተገነዘቡበት ከዚያች የደስታ ሰዓት ጀምሮ እንዲህ ብለው ይጮኻሉ፦ «ጌታችንን እንወድዳለን፤ አርነት ወጥተን አንሄድም፤ ለዘላለም እናገለግለው ዘንድ ጆሮዎቻችን በደጁ ላይ ይበሱ፤ ፈቃዱን ማድረግ ደስ ያሰኘናል፤ ሕጉ በልባችን ውስጥ ነው፤ በፈቃዱ መጽሐፍ ጥቅልል የተጻፈውን ሁሉ ለማድረግ እንጓጓለን።»

እንደነዚህ ያሉ ቃላትን ከቶ ተናግረህ ታውቃለህ? ሕይወትህ መፈክሩ «ግድ ነው» የሆነ፣ ልታመልጠው የማትችለው አሰልቺ የአገልግሎት ዙር ብቻ ሆኖ ኖሮአልን? ወዮ! ቀንበሩ ምን ያህል ልዝብ፣ ሸክሙም ምን ያህል ቀሊል እንደ ሆነ ገና አልቀመስህም። ነገር ግን ከዚህች ቅጽበት ጀምሮ ልብህን ሁሉ ለመንፈስ ቅዱስ ሥራ ብትከፍት፣ ፈጽመህም ለእርሱ እጅ ብትሰጥ፣ የእግዚአብሔርን ፍቅር በልብህ ውስጥ ያፈስሳል፤ ለእርሱ ያለህንም ፍቅር ያቀጣጥላል፤ ወዲያውም ከሕግ የተነሣ ያደረግኸውን ከፍቅር የተነሣ ታደርገዋለህ፤ ያለ እርሱ መኖር ብትችል እንኳ ከእርሱ ነጻ መሆንን እስከማትፈልግ ድረስ ከክርስቶስ ጋር ትቈራኛለህ፤ የኢየሱስ ባርነት ጠባሳም በባሕርይህ ውስጥ ለዘላለም ተቀርጾ ይኖራል።

የእግዚአብሔርን ፈቃድ እንደ ማድረግ ለነፍስ እጅግ ብዙ ዕረፍት የሚሰጥ ነገር በዓለም ላይ የለም፤ ፈቃዱ በቅዱሳት መጻሕፍት ገጽ ላይ ቢናገር፣ ወይም በልብ መቅደስ ውስጥ በመንፈስ ቅዱስ መነሣሣት፣ ወይም በተራው ወይም ባልተለመደው የመግቦት የዕለት ዙር ቢናገር። ሁልጊዜ «ፈቃድህን ማድረግ ደስ ያሰኘኛል፤ እነሆ መጣሁ፥ እነሆ መጣሁ!» ማለት ብንችል፤ ኢየሱስ እንዳደረገው እግዚአብሔር ያዘጋጀልንን ሥጋችንን እስከ መስቀሉ ምሬት ድረስ ለእርሱ ማቅረብ ብንችል፤ ሰዎች የግል ምኞታቸውን ግብ ለማሳካት እንደሚተጉ እኛም እርሱ ልናደርገው የሰጠንን ሥራ ለመፈጸም ብንተጋ፤ ያን ጊዜ የእግዚአብሔር ፈቃድ የሚደረግበት የሰማይ መንፈስ፣ ሞቃቱ የገልፍ ስትሪም የባሕር ፍሰት የክረምትን ዳርቻ እንደሚከብብ፣ ውርጩን እያባረረና አፈሩን እጅግ ባማሩ አበቦችና በገነት ፍሬዎች እየሸፈነ፣ መካኑንና የደከመውን ሕይወታችንን ይከብበዋል። የእግዚአብሔርን ፈቃድ ለመሰማት አትሞክር፤ በፈቃድህ ያዘው፣ ምረጠው፣ ታዘዘው፤ ጊዜ እያለፈም በመምረጥ የጀመርኸውን በጋለና በብርቱም ፍቅር በመውደድ ትጨርሰዋለህ።