የክርስቶስ ደም

«ደምም ሳይፈስ ስርየት የለም» (ዕብራውያን 9:22)።

ወደ ቀድሞው ዘመን በሚያሳየው በዚህ ጥንታዊ መስኮት (ቁጥር 15-28) ዙሪያ የደም ቀይ ገመድ ደጋግሞ ተጠምጥሟል። ይህ የተከበረና የሚያስፈራ ቃል ቢያንስ አሥራ ሁለት ጊዜ ተጠቅሷል። ዲያብሎስ ራሱ ይህ ቃል ምሥጢራዊ ኃይል እንዳለው የሚቀበል ይመስላል፤ አለዚያ ብዙዎቹን ጐስቋላ ተከታዮቹን በሚናገሩት ሐረግ ሁሉ መካከል ይህን ቃል እንዲሰነቅሩ ለምን ያስገድዳቸዋል? ሰው ሳያስበው በሚመጣበት ጽሞናዊ ፍርሃት ካልሆነ በቀር ደምን ሊመለከት ወይም ስለ ደም ሊናገር አይችልም፤ ምናልባት የማንነቱን እጅግ ጥልቅ ውስጣዊ ስሜቶች ረግጦ ካልሆነ ወይም ከመለማመድ የተነሣ መናቅን ካልተማረ በቀር። ይህን ምዕራፍ ስናነብም ከምሥጢራት ሁሉ እጅግ ጥልቅ ወደ ሆነው፣ ከተከበሩ ነገሮች ሁሉ እጅግ ወደ ተከበረው፣ ከአሳዛኝ ታሪኮች ወይም ከሰማዕትነቶች ወይም ከመሥዋዕት ሥርዓቶች ሁሉ እጅግ ወደሚያስፈራው ልብ የገባን ያህል ይሰማናል። ጫማህን ከእግርህ አውጣ፤ አሁን አብረን የቆምንባት ስፍራ የተቀደሰች መሬት ናትና።

ደም ከሰው አካል እጅግ አስፈላጊ ከሆኑት ክፍሎች አንዱ መሆኑ ከጊዜ ወደ ጊዜ ይበልጥ እየታወቀ ነው። የሳይንስና የሌሎችም ዘርፎች ምርምር፣ ሙሴ በዘመኑ እጅግ የላቀውን ሳይንስ በተማረባቸው በግብፅ የትምህርት ማዕከላት የመለኮታዊ መነሣሣት ማኅተም ገና ሳይታተምባቸው ተነግረው ሊሆኑ የሚችሉትን እነዚህን የጥንት አባባሎች ይበልጥ ወደ ማረጋገጥ እያዘነበለ ነው፦ «ደሙ ሕይወት ነው»፤ «የሥጋ ሕይወት በደሙ ውስጥ ነው» (ዘዳግም 12:23፤ ዘሌዋውያን 17:11)። የደም ቀይ ሕዋሳት የአየሩን ኦክስጅን ተሸክመው ያረጁትን የአካል ሕዋሳት በማቃጠልና በሰው አካል ክፍል ሁሉ እሳትን በማንደድ ትልቅ ተግባር እንደሚያከናውኑ እናውቃለን። ነገር ግን በደም ፈሳሽ ውስጥ የሚንሳፈፉትንና ከሕያውነታችን ዋና ማንነት ጋር ጥብቅ ግንኙነት ሊኖራቸው የሚችሉትን ቍጥር የሌላቸውን ቀለም አልባ ቅንጣቶች ምሥጢራዊ ተግባራት ሁሉ ማን ሊነግረን ይችላል? እርግጡ ግን ይህ ነው፦ የደከመ ደም የደከመ ሕይወት ማለት ነው፤ የተበከለ ደም መበስበስና በሽታ ማለት ነው፤ እያለቀ የሚሄድ ደም እየከሰመ የሚሄድ ሕይወት ማለት ነው። ሐኪም በመጀመሪያ የሚያደርገው የደሙን ትርታ መዳሰስ ነው፤ እጅግ ገዳዩ በሽታም የደም መመረዝ ነው። ደሙ ሕይወት ነው። የፈሰሰ ደምም ከምንጩና ከመነሻው የፈሰሰ ሕይወት ነው።

ስለዚህ በሰው ውስጥ ከደም ይበልጥ የከበረ ነገር የለም። ደሙን ከሰጠ ሊሰጠው የሚችለውን እጅግ የተሻለውን ሰጠ። ደሙ ሕይወቱ ነው — ያለው ሁሉ፤ ሰውም ይህን ታላቅ ስጦታ ለሌሎች ለመስጠት የተዘጋጀ ሲሆን ይህ የተከበረ ተግባር ነው። የጦርነትን ሰይጣናዊነት የሚያበራውና እጅግ ሻካራና ጨካኝ በሆኑ ወታደሮች ላይ እንኳ ጊዜያዊ የክብር ብልጭታ የሚያፈሰው ይህ ነው፤ ጠላትን ከቤትና ከጓዳ፣ ከአባት አገርም መልሰው ለመግፋት ሕይወታቸውን በደም ጐርፍ ለመሠዋት የተዘጋጁ መሆናቸው። ሴቶች ለነጻነት ወይም ለሃይማኖት ሰማዕታት ከሆኑት ሰዎች ደም ሥር በአንገት መቍረጫው ግንድ ላይ በፈሰሰው ደም የተነከሩ መሐረቦችን እንደ ውድ ነገር ያስቀመጡት በዚህ ምክንያት ነው። ሰዎች ለነጻነት ቅዱስ ዓላማ በተመዘዙ ሰይፎች ላይ ወይም የአረማዊነትንና የጳጳሱን ሥርዓት ሠራዊት በመዋጋት ፊት ቀድመው በመሩ በተቀዳደዱ ሰንደቅ ዓላማዎች ላይ ያለውን የደም እድፍ ሳይዘገንናቸው የሚያመለክቱትም ስለዚህ ነው። የቤተ ክርስቲያን ታሪክ ጸሐፊ በሲሲሊ የምሽት ጸሎት ዕልቂት ዋዜማና በጨለማው የቅዱስ በርተሎሜዎስ ቀን እንደ ወንዝ ስለ ፈሰሰው ደም ደጋግሞ ለመጥቀስ የማይጸየፈውም ስለዚህ ነው። በእርግጥም፣ የተከበሩ ሰዎች እንደ ውኃ በምድር ላይ ባፈሰሱት ደም እንመካለን። ከእኛ መካከል ይህን አባባል በደስታ ከማሰላሰል የሚሸሽ ስሱ ሰው የለም።

እንግዲያስ ስለ ክርስቶስ ደም ለመናገር ለምን እናመነታለን? የንጉሥ ደም ነበር። «በገዛ ደሙ» (ቁጥር 12) ይላል፤ እርሱም በእውነት ንጉሥ ነበር። በፈቃዱ የፈሰሰ ነበር፦ «ራሱን ለእግዚአብሔር ያቀረበ» (ቁጥር 14)። ደሙ ንጹሕ ነበር፤ «ንጹሕ ደም»፣ «ነውር የሌለው» (ቁጥር 14)። ደሙ የመሥዋዕት ደም ነበር። እንደ ሰማዕት ሳይሆን እንደ አዳኝ ሞተ (ቁጥር 26)። የሐሳብን ኃጢአት ያስተሰርይ ዘንድ እሾህ ከተጠመጠመበት ራሱ ፈሰሰ፤ የሥራንና የአካሄድን ኃጢአት ያስተሰርይ ዘንድ ከተቸነከሩት እጆቹና እግሮቹ ፈሰሰ፤ የፍቅራችንን ኃጢአት ይደመስስ ዘንድ፣ ደግሞም በአራቱ የልቡ ክፍሎች ውስጥ ሊታመቅ ያልቻለውንና በምድር ላይ በመፍሰስ መውጫ ማግኘት የነበረበትን ጥልቅና ብርቱ ፍቅሩን ይነግረን ዘንድ ከጎኑ ፈሰሰ። ስለ ክርስቶስ ደም ለምን እናፍራለን? በክርስቶስ ሞት ውስጥ የሚገናኙትን ውስብስብ ሐሳቦች ሁሉ እንደዚህ ቶሎና በበቂ ሁኔታ የሚሰበስብ ሌላ አባባል የለም። ሕይወት፤ የፈሰሰ ሕይወት፤ በግፍ የፈሰሰ ሕይወት፤ በግፍና እንደ መሥዋዕት የፈሰሰ ሕይወት፤ በግፍና በመሥዋዕትነት ወጥቶ፣ በራሳችን ሕይወት እንዲኖረን ብንሻ ሁላችንም ጐንበስ ብለን ልንጠጣው የሚገባን ጅረት የሆነ ሕይወት (ዮሐንስ 6:53-56)።

«በውኃና በደም የመጣ ይህ ነው እርሱም ኢየሱስ ክርስቶስ፤ በውኃውና በደሙ እንጂ በውኃው ብቻ አይደለም።» (1ኛ ዮሐንስ 5:6)። እንዴት ያሉ የከበሩ ቃላት ናቸው! የወታደሩን ሻካራ የጦር ጫፍ ተከትሎ ከአዳኙ ከተሰበረ ልብ ደምና ውኃ የወጣበትን ያን ከቶ የማይረሳ ድርጊት ያስታውሱናል (ዮሐንስ 19:34)። ውኃ ብቻ ቢሆን ኖሮ በጠፋን ነበር። ውኃ ለተከበሩ ኃጢአተኞች — አምሳ ዲናር ለተበደሩት፣ እንደ ሌሎች ሰዎች ኃጢአተኞች ላልሆኑ ፈሪሳውያን — ሊበቃ ይችል ይሆናል። ነገር ግን አንዳንዶቻችን ውኃ ምንም እንደማይጠቅመን ይሰማናል። ኃጢአታችን እጅግ ጠልቆ የነከረን፣ ሥር የሰደደና የጸና በመሆኑ ከደም በቀር ነጻ ሊያወጣን የሚችል ምንም የለም። ደም ሊያስተሰርይልን ይገባል። ደም ሊያነጻን ይገባል። በሌላ አነጋገር፣ ሊቤዠን ሕይወት — ከእግዚአብሔር ልጅ ማንነት የሚፈስ ዓይነት ሕይወት — ሊፈስ ይገባል።

ነገር ግን ያ ደም በዘመናት ሁሉ እየፈሰሰ፣ እያጠበ፣ እያነጻና ነፍስን እየመገበ ያለበት ጥልቅ ትርጉም አለ። እንደ ምድረ በዳው ጅረት ይከተለናል። ስለ ሰው ከእግዚአብሔር ጋር፣ ስለ እግዚአብሔርም ከሰው ጋር እየተሟገተ «ይናገራል» (12:24)። «ያነጻል» — እንደ አንድ ያለፈ ድርጊት ብቻ ሳይሆን በአማኙ ነፍስ ውስጥ እንደ ዘወትር ልምምድ፣ የቅርብ ጊዜውን ኃጢአት እያስወገደና የክፉ ባሕርያችንን መነሣሣት እየገታ (1ኛ ዮሐንስ 1:7)። የምእመናን ነፍሳት ሁሉ መጠጥ ነው፤ ዘላቂ መገኘቱና ኃይሉም አሁንም በቤተ ክርስቲያን የጌታ እራት ማዕድ ላይ በሚቀርበው ወይን በሚገባ ተመስሏል፤ ወይኑ፣ አንድ ጊዜ የፈሰሰውና ዳግመኛ ከቶ የማይፈሰው የቀራንዮ ደም እንደ ቀድሞው ወይም አዲስ ወደ ጽዋው እንደ ተቀዳው ወይን ትኩስና ኃይለኛ መሆኑን ለአምላኪው ይነግረዋል። ሰዎች የፈለጉትን ይበሉ፤ የክርስቶስ ደም መፍሰስ በእግዚአብሔር ማንነት ውስጥ ያለ ዘላለማዊ እውነት መገለጫ ነው፤ ለሰውም ጤናማ ሕይወት አስፈላጊ ቅድመ ሁኔታ ነው።

የረከሰውን ሕሊና ያነጻል፤ በረከሱትም ላይ የተረጨ የጊደር አመድ በሥርዓት የረከሱትን ሰዎች ሥጋ ካነጻው ይልቅ ፈጽሞ ያነጻዋል (ቁጥር 14)። እንግዲያስ የኃጢአትን ዘወትር የሚያስጨንቅ ስሜት ለምን ተሸክመህ ትዞራለህ? ኃጢአትን እንዳወቅህ ወዲያው ተናዘዝ። የመርጨትን ደም ለራስህ ተቀበል፤ ሕያውን እግዚአብሔርን ለማገልገልም ወዲያውኑ ሂድ።

የቀደሙትን ዘመናት ኃጢአት አስወገደ። ቅዱሱ እግዚአብሔር የብሉይ ኪዳን ቅዱሳንን በደል ይቅር ለማለትና ፍጹም ያልሆነውን አገልግሎታቸውን ለመቀበል የቻለው በቀራንዮ ሊፈጸም በነበረው ሞት ምክንያት ነው። የመስቀሉ ጥላ ወደ ፊት ብቻ ሳይሆን ወደ ኋላም ወደቀ። በዕንቍ ደጅ ውስጥ ያለፉት ወይም ወደ ፊት የሚያልፉት ሁሉ የዳኑት ኢየሱስ ባደረገው ነገር ነው (ቁጥር 15፤ ሮሜ 4:24ን ደግሞ አወዳድር)።

ኪዳኑን ያጸናል። በቀድሞው ዘመን ያለ ደም የጸና ኪዳን አልነበረም። እግዚአብሔር ከአብርሃም ጋር ኪዳን በገባ ጊዜ አምስት እንስሳት በመካከል ተከፍለው መተላለፊያ ተሠራ፤ በዚያም መካከል የመለኮታዊው መገኘት የእሳት ምልክት አለፈ። «ኪዳን የገባው ሞት የግድ ያስፈልጋል።» ይህንንም የጥንት ልማድ በመከተል የፊተኛው ኪዳን በክብር በደም ታተመ (ቁጥር 18-19)። እግዚአብሔር ስለ እኛ ከዋሳችን ጋር የገባው ኪዳን እንዴት የጸናና የማይናወጥ መሆን አለበት! የኢየሱስ ደም ሊካድ ወይም ሊጣስ የማይችል የመሐላ ማረጋገጫ ነው። ኢየሱስ ከሞተ ጀምሮ የእግዚአብሔር ፈቃድ ሁሉ ለእኛ ተከፍቶአል። የምንሻውን ልንጠይቅ እንችላለን። እኛ ወራሾቹ ነን፤ የታላቅ ወንድማችን የኢየሱስ ሀብት ወራሾች ነን።

ወደ ቅድስተ ቅዱሳን የሚወስደውን መንገድ ይከፍታል። ሊቀ ካህናቱ በየዓመቱ በጥቂቱ ያደረገውን ክርስቶስ አንድ ጊዜ አደረገው (ቁጥር 24-26)። «አንድ ጊዜ ፈጽሞ ለኃጢአት ሞቶአል።» ሊቀ ካህናታችን ሆኖ በእግዚአብሔር ፊት ስለ እኛ አሁን ይታይ ዘንድ በገዛ ደሙ ኃይል አንድ ጊዜ ፈጽሞ ወደ እውነተኛይቱ ቅድስተ ቅዱሳን ገባ፤ ሊከተሉት ለሚደፍሩትም መንገዱን ለዘላለም ክፍት አድርጎ ተወው። «በሰማያት ያሉቱ ራሳቸው» መንጻት ያስፈልጋቸዋል፤ ይህም በራሳቸው ውስጣዊ ክፋት ስላለባቸው ሳይሆን በኃጢአተኞች ሰዎች ዘወትር ስለሚጠቀሙባቸውና ስለሚረገጡ ነው። አሁን ግን፣ ምንም እንኳ ይህ እንዲሁ ቢሆን፣ በኢየሱስ ሥራ ውስጥ ርኵሰታችንን ዘወትር የሚያካክስና በድፍረትና በተቀባይነት ወደ እግዚአብሔር እንድንቀርብ የሚያስችል ኃይል አለ።

ኃጢአትን ሻረ። «አንድ ጊዜ ፈጽሞ።» «በዓለም ፍጻሜ … አንድ ጊዜ ተገልጦአል።» ለእያንዳንዱ ዘመን ሳይሆን ለዘመናት ሁሉ። ለአንድ ትውልድ ሳይሆን ለትውልዶች ሁሉ። ለጥቂቶች ሳይሆን ማንም ሊቆጥረው የማይችለውን የታላቁን የሰው ልጅ ቤተሰብ ብዛት ሁሉ ለሚያጠቃልሉት ለ«ብዙዎች»። የአንድ ሕዝብ የዓመት ኃጢአት ወደ ምድረ በዳ በሚለቀቀው ፍየል ተሸክሞ እንደ ተወሰደና እንደ ተወገደ፣ እንዲሁ የሰው ዘር ኃጢአት ሁሉ በኢየሱስ ራስ ላይ ተከማቸ። እርሱ ኃጢአት ተደረገ። አንድ ሐኪም የታማሚዎቹን ደዌ ሁሉ ወደ ራሱ ሲስብ ሊታሰብ እንደሚችል፣ እንዲሁ ኢየሱስ የሰው ልጆችን ኃጢአት ሁሉ ወደ ራሱ ሳበ፤ በራሱም ላይ ወሰደ። እርሱ ለዓለሙ ሁሉ ማስተስረያ ነበር። በሞተም ጊዜ ኃጢአትን እንደ ድንጋይ ወደ መርሳት ጥልቅ ጣለው። ኃጢአትንም ሻረ። የግሪኩ ቃል እጅግ ብርቱ ነው፤ አጠፋው፣ ከንቱ አደረገው፣ ከቶ እንዳልነበረ አደረገው። ዕዳ በተከፈለ ጊዜ እንደሚሰረዝ፣ ኃጢአት በእግዚአብሔር አሳብና ዓላማ ዘንድ ፈጽሞ ተሰርዟል። ሃሌ ሉያ! በሰማይና በምድር (ራእይ 5:9፤ 1:5)። ነገር ግን ይህ የእኛን የጊዜ ልዩነቶች ለማያውቀው ለእርሱ ዘላለማዊ እውነት ቢሆንም፣ በእውነት የሚጠቅመው እያንዳንዱ ኃጢአተኛ ይህን ድንቅ ዝግጅት ለራሱ ሲጠይቅ፣ ኃጢአቱን ሲናዘዝና የእግዚአብሔር በግ የእርሱንና የዓለምን ኃጢአት ስላስወገደ ከእንግዲህ ወዲህ ኵነኔ እንደሌለ ሲረዳ ብቻ ነው። ይህ ለአንተ እውነት እንደ ሆነ — ስለ ተሰማህ ሳይሆን እግዚአብሔር ስለ ተናገረው — አሁን ለመቍጠር ትደፍራለህን? 1ኛ ጴጥሮስ 2:24ንና ኢሳይያስ 53:5ን «የእኛ» በሚለው ፋንታ «የእኔ» እያልህ ለመድገም ድፈር።

እነዚህ ሦስቱ መገለጦች እንዴት ድንቅ ናቸው! አንድ ጊዜ በዓለም ፍጻሜ እንደ መሥዋዕት ተገለጠ። አሁን በሰማይ እንደ ካህን ይታያል። ያድናቸው ዘንድ ለሚጠባበቁት ሁለተኛ ጊዜ ያለ ኃጢአት ይታይላቸዋል፤ ይኸውም ጥንት ሊቀ ካህናቱ በማስተስረያው ቀን ፍጻሜ እጆቹን ዘርግቶ ሕዝቡን ለመባረክ ይወጣ እንደ ነበረ ነው። ያን የሚያበራ ራእይ ወይም የሰላምን ርኅሩኅ በረከት እንዳናጣ እርሱን እየተጠባበቅን ብንኖር ምንኛ መልካም ነው!