ጌቴሴማኒ

«እርሱም በስጋው ወራት ከሞት ሊያድነው ወደሚችል ከብርቱ ጩኸትና ከእንባ ጋር ጸሎትንና ምልጃን አቀረበ፥ እግዚአብሔርንም ስለ መፍራቱ ተሰማለት፤ ምንም ልጅ ቢሆን፥ ከተቀበለው መከራ መታዘዝን ተማረ።» (ዕብራውያን 5:7-8)።

ስምንት ጥንታውያን የወይራ ዛፎች እስከ ዛሬ ድረስ የጌቴሴማኒን ስፍራ ያመለክታሉ፤ እዚህ የተጠቀሰውን ያንን የማይረሳና ምሥጢራዊ ትዕይንት ሳያዩ አልቀሩም ማለት ይቻላል። ያ ትዕይንት እንዴት ያለ ነበር! ከእርሱ ይልቅ እጅግ የሚበልጥ ምሥጢር የያዙ አሥራ አምስት ሰዓታት ባይከተሉት ኖሮ፣ በልዩነቱና ሊቀረብ በማይችል አስደናቂነቱ ብቻውን በቆመ ነበር።

አዳኙ በዚያ የአትክልት ስፍራ ቅጥር ውስጥ ያለፈበትን ጽኑ ጭንቅ ለመግለጽ በግሪክ ቋንቋ ካሉት ቃላት እጅግ ብርቱዎቹ ተመርጠዋል። «ሊያዝን … ጀመር»፤ ቀድሞ ባሳለፈው ሕይወቱ ሁሉ ኀዘን ምን እንደ ሆነ ፈጽሞ ያላወቀ ይመስል! «ሊደነግጥም … ጀመረ»፤ አእምሮው ሊደነዝዝና ሊዋጥ የደረሰ ይመስል። «ሊተክዝም» ጀመረ፤ ኋላ ሥጋው ከመስቀሉ ክብደት በታች እንደ ጎበጠ፣ መንፈሱ ከኀዘኑ ክብደት በታች ጎበጠ፤ ወይም ቃሉ ከኀዘኑ የተነሣ እጅግ ተረብሾ ራሱን እስኪስት ደርሶ ነበር ማለት ሊሆን ይችላል። ጌታ ራሱም፦ «ነፍሴ እስከ ሞት ድረስ እጅግ አዘነች» ባለ ጊዜ ከተጠቀመበት ቃል የበለጠ ብርቱ ቃል ሊያገኝ ባልቻለም ነበር።

ነገር ግን ወንጌላዊው ሉቃስ ወዙ እንደ ታላላቅ የደም ነጠብጣብ ሆኖ በቀዝቃዛው የሌሊት አየር ውስጥ ቀላል ውርጭ በነካው መሬት ላይ ይወርድ እንደ ነበር ሲነግረን የጭንቁን እጅግ አሳማኝ ማስረጃ ይሰጠናል። ሥዕሉን የሚያጠናቅቀውም «ከብርቱ ጩኸትና ከእንባ ጋር» ጸሎት ማቅረቡን የሚናገሩት እነዚህ ቃላት ናቸው።

የተቀበለው መከራ። ይህ መከራ ምን ነበር? ምትካችን የተቀበለው የምትክነት መከራ አልነበረም። የቅዱሳት መጻሕፍት አጠቃላይ ትምህርት የሚያሳየው የምትክነቱ ሥራ በእርግጥ የተፈጸመው በመስቀል ላይ መሆኑን ነው። የተፈጸመው ጽድቃችን መጐናጸፊያ ከላይ ጀምሮ ወጥ ሆኖ የተሠራው በዚያ ነው። እርሱ ራሱ በሥጋው ኃጢአታችንን በእንጨት ላይ ተሸከመ በእንጨት ላይ ነው። ወደ እግዚአብሔር ያቀረበን በደሙ ነው። ከእግዚአብሔር ጋር የታረቅነው በእግዚአብሔር ልጅ ሞት ነው፤ ቅዱሳት መጻሕፍት፣ በተለይም ይህ መልእክት፣ ስለ መሥዋዕት ደጋግመው የሚናገሩትም በሞቱ ድርጊት ሕግን ከፍ የሚያደርግና የሚያከብር፣ ያለዚያም የእግዚአብሔር ፍቅር የምሕረት ዓላማውን እንዳይፈጽም ይከለክል የነበረውን መሰናክል ሁሉ የሚያስወግድ ሥራ እንደ ተፈጸመ ያመለክታሉ።

ጌታ ኢየሱስ ለዓለም ኃጢአት እንዴት ማስተስረያ እንዳደረገ፣ ወይም የተሸከመው ነገር ኃጢአተኛው የሰው ዘር ሊቀበለው ይገባ ለነበረው ቅጣት እንዴት ተመጣጣኝ ሊሆን እንደ ቻለ በዚህ ዓለም ፈጽሞ ሙሉ በሙሉ አናስተውልም። የምናነጻጽርበት መለኪያ የለንም፤ ወደዚያ ወዳልተመረመረው ምሥጢር ጥልቀት ሊያወርደን የሚበቃ ረጅም ገመድ የለንም፤ ነገር ግን እርግማኑን የሚያስወግደውን እንዳደረገ፣ ለሰው በደል ስርየትን እንዳስገኘ፣ ያለዚያም የኃጢአተኛ ሰዎች ዘር ሊሸከመው ይገባ ከነበረው መከራ ሁሉ በላይ የሚመዝን እንደ ሆነ፣ በቅዱሳት መጻሕፍት ገጽ ላይ ዘወትር የተነገረ እውነት አድርገን በምስጋና ልንቀበለው እንችላለን። ምሥጢሩ ከቋንቋችን አቅም በላይ ነው፤ በእምነት ግን ይጨበጣል፤ ፍቅርም በከፍተኛዎቹ ጫፎቿ ላይ ቆማ የክርስቶስን ሞት ትርጉም በመንፈሳዊ ስሜት ትገነዘበዋለች፤ ምንም እንኳ በመስቀሉ ዙሪያ ስለሚያንዣብቡት ምሥጢራት የተረዳችውን የምትገልጽበትን ቋንቋ ገና ፍጹም አድርጋ ባትማርም። ምናልባትም ራስን ባልወደዱ በሺህ በሚቈጠሩ ድርጊቶች ውስጥ፣ አንድ ቀን ሁሉን ልታስተውልና ልታብራራ የምትችልበትን ቃላት እያገኘች ይሆናል።

ነገር ግን አሁን በዚህ ስፍራ አጽንተን ልንናገር የሚያስፈልገን ይህ ብቻ ነው፦ በአትክልቱ ስፍራ የተቀበለው መከራ በምትክነቱ ሥራ ውስጥ የሚቈጠር አይደለም፤ ቢሆንም ወደ ፊት እንደምናየው ከእርሱ ጋር እጅግ የተቈራኘ ነበር። ጌቴሴማኒ መሠዊያው አልነበረም፤ ወደ መሠዊያው የሚወስደው መንገድ እንጂ።

ጌታችን በጌቴሴማኒ የተቀበለው መከራ እየቀረበ ያለውን የሥጋ ሥቃይ ከመፍራት የመጣ ሊሆን አይችልም። እንዲህ ያለው አሳብ መንፈሱን እስከ ሰጠበት ጊዜ ድረስ ከታየበት ጀግንነት የተሞላ ጽናት፣ ግርማ ካለው ዝምታው፣ በመከራ ላይ ከነበረው ጸጥ ያለ የበላይነት ጋር ፈጽሞ የማይስማማ ይመስላል፤ ይህ ጽናቱ ልቡ ከደነደነና ዓለማዊ ከሆነ ሮማዊ እንኳ የአክብሮት ቃል አስወጥቶአል።

ከዚህም በላይ፣ መገረፍንና መሰቀልን ማሰብ ብቻ ከጌታችን ይህን ብርቱ ጩኸትና እንባ የደም ወዝንም ያስወጣ ቢሆን ኖሮ፣ በእርሱ በማመን ብዙ ተከታዮቹ ከደረሱበት ደረጃ በታች በሆነ ነበር። እንደ ፖሊካርፕ ያሉ ሽማግሌዎች፣ እንደ ብላንዲና ያሉ ለጋ ቆነጃጅት፣ እንደ አታሎስ ያሉ ዓይናፋር ልጆች እጅግ የሚያስፈራ፣ እጅግ የሚረዝምና እጅግ የሚያሠቃይ ሞትን አስቀድመው ባልተረበሸ ጸጥታ አስበውታል፤ ሳይሸማቀቁም በጽናት ታግሠውታል። የተዋረዱ ወንጀለኞች እንኳ ሳይንቀጠቀጡና ሳያለቅሱ ወደ መስቀያው ወጥተዋል፤ እንግዲህ በሞትና በዘላለም ግርማ ፊት እጅግ ከፍ ያለው እምነት እጅግ ጨካኝ የሆነው ግድየለሽነት የሚያሳየውን ያህል ድፍረት ሊያሳይ በተገባው ነበር። በሰው አእምሮ ውስጥ ምንም ያህል ደካማ ቢሆን የሞትን ፍርሃት ማሸነፍ የማይችል ስሜት የለም ተብሎ በእውነት ተነግሮአል፤ ስለዚህ የሥጋ ሥቃይንና የውርደትን ፍርሃት የአዳኛችንን መንፈስ እንዲህ አናውጦታል ብሎ ማሰብ የማይቻል ነው።

ነገር ግን ለኃጢአት ማስተስረያ ሆኖ የሚቀበለውን መከራ አስቀድሞ ያይ ነበር። የሰውን ደስታ እያጠፋ መለኮታዊውንም ባሕርይ እያሳዘነ ካለው ኃጢአት ጋር እጅግ በቅርብ ሊገናኝ መሆኑን ያውቅ ነበር። ከወደቀው ዘራችን ጋር እንዲህ ራሱን ስላዋሐደ፣ እጅግ በጥልቅና በአስደናቂ መንገድ ኃጢአት እንደሚሆን፣ እርግማናችንንና ኀፍረታችንን እንደሚሸከም፣ በሰው እንደሚጣልና በእግዚአብሔርም የተተወ እንደሚመስል ያውቅ ነበር። እኛ ፈጽሞ በማናውቀው መጠን የኃጢአትን እጅግ ክፉነትና አስከፊነት ያውቅ ነበር፤ የዘራችን በደሎች ሁሉ የሚገናኙበት ስፍራ መሆን፣ የራሱ ያልሆነ በደል የተጫነበት የሚለቀቀው ፍየል መሆን፣ የዓለምንም ኃጢአት ተሸክሞ ማስወገድ ምን ማለት እንደ ሆነ ያውቅ ነበር። ይህ ሁሉ እንደ እርሱ ቅዱስና ስሱ ልብ ላለው ከመጠን በላይ የሚያስፈራ ነበር።

ይህን ከብዙ ጊዜ በፊት አስቀድሞ አይቶት ነበር። እርሱ ከዓለም ፍጥረት በፊት ጀምሮ የታረደው በግ ነበር። ኅሊናው የወቀሰው ኃጢአተኛ በግ ባረደ ቁጥር፣ ወይም የሚለቀቀው ፍየል ወደ ምድረ በዳ በተሰደደ ቁጥር፣ ወይም ርግብ በባልንጀራዋ ደም በቀላ ወራጅ ውኃ ውስጥ በተነከረች ቁጥር፣ ሊሆን ያለው ነገር ይታሰበው ነበር። ሥጋ ከመልበሱ በፊት መስቀሉ የሚሠራበት እንጨት ችግኝ በየትኛው ጫካ ውስጥ አድጎ ወጣት ዛፍ እንደሚሆን ያውቅ ነበር። እርሱ ራሱ በዝናቡና በፀሐዩ ይመግበው ነበር። በሕዝብ ፊት ባገለገለባቸው ዓመታት ብዙ ጊዜ በዙሪያው ከሚሆኑት ነገሮች አልፎ «ሰዓቴ» ብሎ ወደ ጠራው ወደዚያ ታላቅ ድርጊት ይመለከት እንደ ነበር ግልጥ ነው። ያም ሰዓት እየቀረበ በመጣ ጊዜ፣ የዓለምን ኃጢአት ክብደት መሸከም እንዳለበት ማሰቡ ሰብዓዊ ነፍሱን አጨናነቃት። ሰብዓዊ ባሕርዩ የተሸማቀቀው ከሞት ስለ ሞትነቱ አልነበረም፤ ነገር ግን የኃጢአታችን ማስተስሪያ ሆኖ፥ ለኃጢአታችንም ብቻ አይደለም፥ ነገር ግን ለዓለሙ ሁሉ ኃጢአት ማስተስሪያ ሆኖ ከሚሞተው ሞት ነበር።

ከመሞቱ ከስድስት ወር በፊት ወደ ኢየሩሳሌም ለመሄድ ፊቱን አቀና፤ በፊቱም ላይ የነበረው የጭንቅ ገጽታ የደቀ መዛሙርቱን ልብ በድንጋጤ የሚሞላ ነበር። የግሪክ ሰዎች ጥያቄ በቅርቡ በምድር ወድቆ መሞት እንዳለበት ባሳሰበው ጊዜ፣ ነፍሱ እጅግ ታውካ «አባት ሆይ፥ ከዚህ ሰዓት አድነኝ!» ብሎ ጮኸ። አሁንም ቢቻል ጽዋው ከእርሱ እንዲያልፍ እየለመነ ከብርቱ ጩኸትና ከእንባ ጋር ወደ አባቱ ምልጃን አቀረበ። በዚህ የተናገረችው ሰብዓዊ ነፍሱ ነበረች። በመለኮት ስለ ተወሰነው የቤዛነት ዓላማው ግን አንዳች መወላወልም ማመንታትም አልነበረም። ነገር ግን ሰው እንደ መሆኑ፣ ልቡን ያደረገበትን ቤዛነት የሚፈጽምበት ሌላ መንገድ ይኖር እንደ ሆነ ጠየቀ።

ነገር ግን ሌላ መንገድ አልነበረም። ሊያደርገው ከሰማይ የወረደለት የአብ ፈቃድ ወደ ቀራንዮ ወደሚወጣው፣ አልፎም ወደ መቃብር ወደሚወርደው ወደ ሻካራውና ባልጩት ወደ በዛበት መንገድ ያመለክት ነበር። እርሱም ወዲያው የተመደበለትን ዕጣ ተቀበለ፤ «ይህች ጽዋ ሳልጠጣት ታልፍ ዘንድ የማይቻል እንደ ሆነ፥ ፈቃድህ ትሁን» በሚሉትም ቃላት፣ እነዚያን የተባረኩ እግሮች ቈርጠው የደም ጅረት ወደሚያፈሱት ባልጩቶች ላይ ወጥቶ ተራመደ።

ብርቱ ጩኸቱና እንባው። ጌታችን ለሁሉ ወደሚደረስበትና በመከራና በፈተና ላሉት በተለየ ሁኔታ ውድ ወደ ሆነው ወደዚያ መሸሸጊያ ሄደ፤ ጸለየ። ልቡ በውስጡ ተጨነቀ፤ ጭንቁንም ሁሉ ከብርቱ ጩኸትና ከእንባ ጋር በአባቱ ጆሮ አፈሰሰ። እኛም የጨለማ ሰዓታችን በመጣ ጊዜ ልናልፍበት እንድንችል የዚያን ጸሎት ጠባያት እናስተውል።

ያ ጸሎት በስውር የቀረበ ጸሎት ነበር። አብዛኞቹን ደቀ መዛሙርቱን በአትክልቱ በር ላይ ትቶ፣ በኢያኢሮስ የሞተች ልጅ አጠገብ ቆመው የነበሩትንና በተለወጠ ጊዜ ያጥለቀለቀውን ብርሃን ያዩትን ሦስቱን ይዞ ሄደ። የወይን መጥመቂያውን ሲረግጥ ሊያዩት የተፈቀደላቸው እነርሱ ብቻ ነበሩ፤ ነገር ግን እነርሱ እንኳ የድንጋይ ውርወራ የሚያህል ርቀት ላይ ቀሩ፤ እርሱ ግን ብቻውን ወደ ጥልቁ ጥላ ገፋ ብሎ ሄደ። እንቅልፍ እንደ ሸነፋቸው ተነግሮናል፤ ስለዚህ የዚያን አስደናቂ ጸሎት ሙሉ ጭነት አንድም ሟች ጆሮ አልሰማም፤ ከእርሱ ጥቂት ቍርጥራጭ ቃላት ብቻ በወንጌላት ተጠብቀውልናል።

ያ ጸሎት በትሕትና የቀረበ ጸሎት ነበር። ወንጌላዊው ሉቃስ እንደ ተንበረከከ ይናገራል። ሌላው ደግሞ በፊቱ እንደ ወደቀ ይናገራል። በምስሉም እንደ ሰው ተገኝቶ ራሱን አዋረደ፥ ለሞትም ይኸውም የመስቀል ሞት እንኳ የታዘዘ ሆነ። ምናልባትም በዚያን ጊዜ እንኳ በእነዚያ የመጨረሻ ሰዓታት በከንፈሩ ላይ እጅግ ይገኝ የነበረውን ያን አስደናቂ መዝሙር፦ «እኔ ግን ትል ነኝ፥ ሰውም አይደለሁም፤ የሰዎች መሰደቢያ የሕዝብም መናቂያ ነኝ» እያለ መድገም ጀምሮ ይሆናል።

ያ ጸሎት የልጅነት ጸሎት ነበር። ማቴዎስ ጌታችን «አባቴ» እንዳለ ይገልጻል፤ ማርቆስ ደግሞ በሚንተባተቡ ታናናሽ የአይሁድ ልጆች ከንፈር ብዙ ጊዜ ይነገር የነበረውን የፍቅር ቃል፣ አባ የሚለውን እንደ ተጠቀመ ይነግረናል። ብዙውን ጊዜ በግሪክኛ ይናገር እንደ ነበር ይገመታል፤ አራማይክ ግን የልጅነቱ ቋንቋ፣ በናዝሬት የነበረው የተወደደው ቤቱ ቋንቋ ነበር። በሞት ጣር ሰዓት አእምሮ ሁልጊዜ መጀመሪያ ወደ ነቃበት ትዝታ ይመለሳል። ስለዚህ አዳኙ ይበልጥ ግርማ ያለው ግሪክኛ የልቡን ጥልቅ ናፍቆት በሚገባ እንደማይገልጽለት ተሰምቶት፣ በምትኩ የቀድሞዎቹን ዓመታት ለስላሳ ቋንቋ ተጠቀመ። «አባት» ብቻ ሳይሆን «አባ አባት ሆይ!» አለ።

ያ ጸሎት ብርቱ ትጋት የሞላበት ጸሎት ነበር። «አጽንቶ ይጸልይ ነበር»፤ ለዚህም አንዱ ማስረጃ ያንኑ ቃል መደጋገሙ ነው። ባሕርዩ እጅግ ከመጨነቁ የተነሣ በተለያዩ አገላለጾች ራሱን መግለጽ ያልቻለ ይመስል ነበር፤ እንዲህ ያለው ልዩነት የአሳብ እፎይታንና ነጻነትን ያመለክት ነበርና። እጅግ ከፍ ብሎ የሚፈስ አንድ ብርቱ የጭንቅ ጅረት እንደ ማዕበልና እንደ ጎርፍ ድምፅ አንድ ዓይነት የኀዘን ቃና ብቻ ሊያሰማ ይችላል። ቃላቱ ደጋግመው ተመለሱ፦ ጽዋ . . . ትለፍ . . . ፈቃድ . . . አባት። የወይን ፍሬ ቀይ ጭማቂ ከገበሬ ከባድ እግር በታች እንደሚጨመቅ ከግንባሩ የተጨመቀው የደም ወዝም የነፍሱን ጽኑ ጭንቅ መሰከረ።

ያ ጸሎት ለአባቱ ፈቃድ የተገዛ ጸሎት ነበር። ማቴዎስና ማርቆስ፦ «ነገር ግን አንተ የምትወደው እንጂ እኔ የምወደው አይሁን» የሚለውን ዓረፍተ ነገር ይጠቅሳሉ። ሉቃስ ደግሞ፦ «አባት ሆይ፥ ብትፈቅድ ይህችን ጽዋ ከእኔ ውሰድ፤ ነገር ግን የእኔ ፈቃድ አይሁን የአንተ እንጂ» የሚለውን ይጠቅሳል።

ኢየሱስ በመለኮታዊ ባሕርዩ የአብ ባልንጀራና ከእርሱ ጋር እኩል ነበር፤ ነገር ግን ለቤዛነት ዓላማ፣ የአምላክነቱን ባሕርያት ከመጠቀም ለጊዜው ራሱን እንዲያርቅና እውነተኛ ሰብዓዊ ሕይወት እንዲኖር አስፈላጊ ነበር። ሰው እንደ መሆኑ፣ በቤተ መቅደስ ከወላጆቹ ኋላ እንዲቀር ካነሣሣው ቀን ጀምሮ የአባቱን ፈቃድ ምልክት ሁሉ በጥንቃቄ ያስተውል ነበር፤ ትእዛዙንም ሁልጊዜ ወዲያው ይፈጽም ነበር። «ፈቃዴን ለማድረግ አይደለም እንጂ የላከኝን ፈቃድ ለማድረግ ከሰማይ ወርጃለሁና» አለ። የተሸከመው ቀንበር ይህ ነበር፤ ሲሸከመውም ለነፍሱ ዕረፍትን አገኘ። እንዲህ ያለው መታዘዝ ወደ የትኛውም አደጋ ወይም ችግር ቢወስደው፣ የዕለት ኃይል መና እንደሚወርድ፣ ጥልቁና ጣፋጩ የሰላም ውኃም ደመናው በሚመራበት እንደሚከተል ተረድቶ የመለኮታዊውን ፈቃድ መሪ ደመና ሁልጊዜ ይከተል ነበር። ያ መንገድ አሁን በሚነድድ እቶን መካከል የሚያልፍ ይመስል ነበር። ከመከተል በቀር ሌላ ምርጫ አልነበረም፤ እርሱም ለመከተል መረጠ፤ እንዲያውም በዚያን ጊዜ እንኳ የሞት ቀዝቃዛ ውኃ ሊያጠፋው በማይችል ደስታ ደስ አለው። በዚያው ጊዜ መታዘዝ ምን ማለት እንደ ሆነ ተማረ፤ በፍጥረተ ዓለም ታሪክ ሁሉ አቻ በሌለው ግርማ፣ ንጽሕናና ውበት ያበራ የመታዘዝ ምሳሌንም ሰጠ። ጌታችን ሰው እንደ መሆኑ መታዘዝ የሚለው ቃል ምን ያህል ትርጉም እንዳለው ያን ጊዜ ተማረ። «መታዘዝን ተማረ»። አሁንም እርሱ እግዚአብሔርን እንደ ታዘዘ እኛም እርሱን እንድንታዘዘው ይለምናል። «ለሚታዘዙለት ሁሉ»።

አንዳንድ ጊዜ የክርስቲያን የመታዘዝ መንገድ እጅግ አስቸጋሪ ይሆናል። ሽቅብ ይወጣል፤ ዳገቱ ዘወትር እየበረታ ይሄዳል፤ መቆሚያውም ይበልጥ እያስቸገረ ይሄዳል፤ ምሽትም ሲመጣ በማለዳ ቀልጣፋ የነበረው ወጪ በእጁና በጉልበቱ እየዳኸ ቀስ ብሎ ወደ ፊት ይሄዳል። ቀኑ ከኃይሉ ፈጽሞ አይበልጥም፤ ነገር ግን ኃይሉ በሥራ ላይ እየዋለ ሲያድግ የሚጠየቀውም ይበዛል፤ ሰዓቱም ይረዝማል። በመጨረሻም ስለ እግዚአብሔር ብለን የምንወደውን ማኅበር እንድንተው፣ ስማችንንና ዝናችንን ለማጣት እንድንደፍር፣ የሕይወት ዘመን የተወደደ ምኞታችንን እንድንተው፣ ስድብንና መከራን ሞትንም እንድንቀበል፣ መራራውን ጽዋ እንድንጠጣ፣ ወደ ከበደው ደመና እንድንገባ፣ ወደሚጤሰውም ተራራ እንድንወጣ የምንጠራበት ቅጽበት ሊመጣ ይችላል። አቤት! ያን ጊዜ እኛም መታዘዝ ምን ማለት እንደ ሆነ እንማራለን፤ ከብርቱ ጩኸትና ከእንባ በቀር ሌላ መሸሸጊያም አይኖረንም።

በእንደዚህ ያሉ ሰዓታት ልብህን በሚሰማ ጩኸት አፍስስ። «አባት» የሚለውን ስም ከልመናህ ጋር አብዝተህ አቀላቅል። ያንኑ ቃል ለመደጋገም አትፍራ። ወደ ሰው አትመልከት፤ እርሱ ሊረዳህ አይችልም፤ ነገር ግን ከምትወደው ሰው ይልቅ ወደ አንተ ወደሚቀርበው ወደ እርሱ ተመልከት። እንዲህም ካደረግህ፣ በስሜት ማዕበል የደከመ ሕፃን በእናቱ ጡት ላይ እየተንሰቀሰቀ እንቅልፍ እንደሚወስደው፣ በፈቃዱ እስክታርፍ ድረስ ይበልጥ እየረጋህና እየተረጋጋህ ትሄዳለህ።

መልሱ። «እግዚአብሔርንም ስለ መፍራቱ ተሰማለት»። ቅዱስ አክብሮቱና ለአባቱ ፈቃድ የነበረው መሰጠት ጸሎቱ ሳይመለስ እንዲቀር የማይቻል አደረገው፤ ምንም እንኳ ብዙ ጊዜ እንደሚሆነው መልሱ ፍርሃቱ ካሰበው በተለየ መንገድ ቢመጣም። ጽዋው አልተወሰደም፤ መልሱ ግን መጣ። ከጎኑ በቆመው መልአክ መላክ መጣ። ብዙም ሳይቆይ ያን ጸጥ ያለ የአትክልት ስፍራ በሻካራ ድምፃቸውና በሚረግጡ እግሮቻቸው የሞሉትን ጨካኝ ሕዝብ በተቀበለበት ጸጥ ያለ መረጋጋት መጣ። በሞትና በመቃብር ላይ ባገኘው ድል መጣ። ለሚታዘዙለት ሁሉ የዘላለም መዳን ምክንያት፣ እንደ መልከ ጼዴቅ ሹመት ለዘላለም ሊቀ ካህናት ይሆን ዘንድ መካከለኛ ሆኖ ፍጹም በመሆኑ መጣ።

በፍቅር የተነሣሡና እግዚአብሔርን ከመፍራት ጋር የተስማሙ ጸሎቶች ፈጽሞ አይጠፉም። እግዚአብሔር ቢሰጠን ጥበብ የጎደለውና ደግነት የሌለው የሚሆንበትን ነገር ልንለምን እንችላለን፤ በዚያን ጊዜ ግን ቸርነቱ የሚገለጠው ከመፍቀዱ ይልቅ በመከልከሉ ነው። ቢሆንም ጸሎቱ ይሰማል፤ ይመለሳልም። በዛለው ልብ ውስጥ ኃይል ይፈስሳል። መልአኩ ለእርሱ ሊያደርግለት የሞከረውን የታመነውና መሐሪው ሊቀ ካህናት ለእኛ ያደርግልናል፤ በመከራ ትምህርት ቤት ውስጥ የማጽናናትን ጥበብ እጅግ ብዙ ስለ ተማረ እንዴት እጅግ በተሻለ ሁኔታ ያደርገዋል! ቀኝ እጃችንንና እግራችንን ከኋላችን በመቃብር ውስጥ ትተን ቢሆንም እንኳ፣ በመጨረሻ መንገዱ ከዚያ ወጥቶ ወደ ሕይወት ይደርሳል። በዙሪያችን ላሉት የዘላለም መዳን መተላለፊያ የመሆንን ጥበብ እንደ ተማርን ደግሞ እንረዳለን። ኢየሱስ በዚያ መከራን ከተቀበለ ወዲህ፣ በጌቴሴማኒ መካከል አቋርጦ ወደ አዲሲቱ ኢየሩሳሌም የሚያልፍ የንጉሥ አውራ ጎዳና ተዘርግቶአል። በአካባቢውም እግዚአብሔር ብዙ ልጆቹን ከሚቀበሉት መከራ መታዘዝን እንዲማሩ፣ እነርሱም ራሳቸው በእግዚአብሔር እንደ ተጽናኑ ሌሎችን የማጽናናትን መለኮታዊ ጥበብ እንዲማሩ በዚያ አቆይቶአቸዋል።

ኢየሱስ በሕይወታቸው በአንድ ወቅት «ኑ፥ ከእኔም ጋር ትጉ» የማይላቸው ሰዎች በአንጻሩ ጥቂቶች ናቸው። ወደ ወይን መጥመቂያው ጨለማ ጥላ ከእርሱ ጋር ይወስደናል፤ ምንም እንኳ የድንጋይ ውርወራ በሚያህል ርቀት እርሱ ብቻውን ሊገባባቸው የሚገባ የጥላ ጓዳዎች ቢኖሩም። እነዚያን ውድ ሰዓታት ስሜት በሌለው ከባድ እንቅልፍ አናባክናቸው። በዚያ እንጂ በሌላ በየትም ስፍራ የማይገኙ ትምህርቶች አሉ፤ ነገር ግን ከእርሱ ጋር እንድንተጋ የሚያቀርብልንን ጥሪ ባንሰማ፣ የተመደበው ጊዜ ስላለፈና የአዲስ ዘመን ሰዓት ስለ ደረሰ፣ እንግዲህስ ተኙ ዕረፉም ብሎ ያን ውድ ዕድል ይዘጋው ይሆናል። የምንጸልይበትንና የምንዘጋጅበትን ዕድል ተሸክሞ የሚመጣውን ቅዱሱን ሰዓት ለጸሎትና ለዝግጅት ባንጠቀምበት፣ ከጌታችን ጋር ከመትጋት ይልቅ ብንተኛ፣ የሚያብረቀርቁት መብራቶችና የሚረግጡት እግሮች የአሳልፎ ሰጪውን መምጣት በሚያበሥሩበት ጊዜ የከበረ ድርሻችንን መወጣት እንደምንችል ምን ተስፋ አለን? የዝግጅቱን ጊዜያት ብታባክን፣ በሚመጡት ዓመታት ሁሉ ስላጣሃቸው ልትቆጭ ትችላለህ!