ስለ አለማመን የተሰጠ ማስጠንቀቂያ

«ወንድሞች ሆይ፥ ምናልባት ሕያው እግዚአብሔርን የሚያስክዳችሁ ክፉና የማያምን ልብ ከእናንተ በአንዳችሁ እንዳይኖር ተጠንቀቁ።» (ዕብራውያን 3:12)።

በዚህ መልእክት በሦስተኛውና በአራተኛው ምዕራፎች መካከል ያለው ልዩነት እጅግ ጉልህ ነው። የመጀመሪያው መልክዓ ምድሩ ሁሉ በሚጠርግ ዝናብ እንደሚርስበትና የበሰበሱ ቅጠሎች በእርጥብና በጭቃማ መሬት ላይ መቃብራቸውን ለማግኘት እንደ ካፊያ እንደሚረግፉበት እንደ ጨፍጋጋ የኅዳር ቀን ነው። ሁለተኛው ደግሞ ተፈጥሮ ከፀሐይ ያልተቈጠበ እንክብካቤ በታች በሰላማዊ ደስታ እንደምትፈነድቅበት እንደ ጸጥ ያለና ጥርት ያለ የበጋ እኩሌታ ቀን ነው። በመካከላቸው ያለው ልዩነት በሮሜ መልእክት በሰባተኛውና በስምንተኛው ምዕራፎች መካከል ያለውን ያህል ነው።

ነገር ግን እያንዳንዱ ምዕራፍ የክርስቲያንን ውስጣዊ ሕይወት አንድ ልምምድ ይወክላል። ምናልባት አብዛኞቹ ክርስቲያኖች ወሰን የሌለው ኪሳራ እየደረሰባቸው በሦስተኛው ምዕራፍ ውስጥ ይኖራሉ፤ በዚያም ይሞታሉ። ወደ አራተኛው የሚሻገሩት በንጽጽር ጥቂቶች ናቸው። ሆኖም አንባቢ ሆይ፥ አንተ ዛሬ ድንበሩን ተሻግረህ የኑሮህ የተለመደ ሥርዓት የሆኑትን መራራና አጥጋቢ ያልሆኑ ልምምዶች ለዘላለም ወደ ኋላ የማትተዋቸው ለምንድን ነው? ለረጅም ጊዜ ከተቅበዘበዝክበት ምድረ በዳ ውጣ። በዚያ የቆየኸው እግዚአብሔር ስለ ፈለገው፣ ወይም እርሱ በዘፈቀደ ስለ ወሰነው፣ ወይም ከጠባይህ ተፈጥሮአዊ ድካም የተነሣ አይደለም፤ ይልቁንም በውስጣዊው ሕይወት ሥርዓት በአንተ በኩል በተፈጸሙ አንዳንድ ከባድ ውድቀቶች ምክንያት ነው።

እስከ ዛሬ ከነበሩት ጨፍጋጋ ልምምዶችህ ፍጹም ተቃራኒው ክርስቶስ ነው፤ የማይመረመረው የክርስቶስ ባለ ጠግነት ነው፤ የክርስቶስ ተካፋይ መሆን ነው፤ ክርስቶስ ወተትና ማር የምታፈሰው የተስፋይቱ ምድር ነውና፤ በእርሱም ያለ ጕድለት እንጀራ እንበላለን፤ ብርቅ የሆነ የመንፈሳዊ ብፅዕና ወይንን፣ ሮማንንና ወይራን እንሰበስባለን።

የምድረ በዳ ልምምዶች። የእስራኤል ልጆች በቀይ ባሕር ዳርቻ በድል አድራጊነት በቆሙበት በዚያ ማለዳ ከያዙት የበለጠ የሚያስመካ ስፍራ የያዘ ሕዝብ ከቶ አልነበረም። የአምባገነኑ ኃይል በተከታታይ ድንቅ ተአምራት ተሰብሮ ነበር። የግብፅ ፈረሰኞች ጦር በኃይለኛው የሞት ውኃ ውስጥ እንደ አረር ሰጥሞ ነበር። ፀሐይም ከኤዶምያስ ተራሮች በስተ ኋላ ወጥታ በተወለወለው የባሕሩ መስተዋት ላይ የሚያብረቀርቅ መንገድ ስትዘረጋ፣ እስከ ውኃው ዳር ተገፍተው የወጡ ረጃጅም የሬሳ ረድፎችን ገለጠች። ከኋላቸው ግብፅ ለዘላለም ቀርታለች። ከላያቸው የእግዚአብሔር ሰረገላ፣ የመገኘቱም ማደሪያ የሆነው እንደ ጥጥ ነጭ ደመና አለ። ከፊታቸው የተስፋይቱ ምድር አለች። ብዙዎቹም ከሁለት ወይም ከሦስት ወር ቀላል ጕዞ በኋላ የሚደርሱባቸውን የወይን ቦታዎችንና የወይራ ቦታዎችን፣ የተደላደለ ቤትንም ቀድሞውኑ እያለሙ ነበር።

ነገር ግን በድልና በተስፋ ከተሞሉት ከእነዚያ ስድስት መቶ ሺህ ሰዎች መካከል ወተትና ማር የምታፈሰውን ምድር ለማየት የተወሰነላቸው ሁለት ብቻ ነበሩ፤ እነርሱም ቢሆኑ አድካሚ አርባ ዓመታት ቀስ ብለው እስኪያልፉ ድረስ አላዩአትም። የቀሩትስ ሁሉ ምን ሆኑ? ወዮ! ሬሳቸው በምድረ በዳ ወደቀ። በተስፋይቱ ምድር በአንድ የቤተሰብ መቃብር ከማረፍ ይልቅ ሥጋቸው አንድ በአንድ ተነሥቶ በምድረ በዳው ባድማ ተቀበረ፤ አሸዋው መገነዣቸው፣ ብቸኝነቱም የመቃብር ሐውልታቸው ሆነ። ሁሉም ሞተው እስኪያልቁ አርባ ዓመት ፈጀ። ይህም እንዲፈጸም የሞቱት ሰዎች ቍጥር እጅግ ከፍ ያለ መሆን ነበረበት። እነዚያ ያላቋረጡ የቀብር ሥርዓቶች ምንኛ ያሳዝኑ ነበር! በሰፈሩ ውስጥ ያለ ዕረፍት ያስተጋባ የነበረው የምሥራቃውያን የሐዘን ዋይታ ምንኛ ሰልቺ ነበር! በእንደዚህ ያሉ ትዕይንቶች መካከል የተጻፈው መዝሙር 90 ሊገለጽ በማይችል መጠን ሐዘን የሞላበት መሆኑ ምን ያስደንቃል!

የምድረ በዳው ልምምድ ከሌሎች ነገሮች ጋር የዕረፍት ማጣትን፣ ዓላማ ቢስነትንና ያልረኩ ምኞቶችን ያመለክታል። ዕረፍት ማጣት፦ ድንኳኖቹ ዘወትር እየተነቀሉ በዚያው ስፍራ ማለት ይቻላል እንደ ገና ይተከሉ ነበር። ዕጣ ፈንታቸው የማያቋርጥ ድካም ነበር፤ ወደ እግዚአብሔርም ዕረፍት እንዲገቡ አልተፈቀደላቸውም። ዓላማ ቢስነት፦ በምድረ በዳ በበረሃ መንገድ ተቅበዘበዙ፤ የሚኖሩባትንም ከተማ አላገኙም። ያልረኩ ምኞቶች፦ ተራቡ ተጠሙም፥ ነፍሳቸውም በውስጣቸው ዛለች።

ይህ ከመካከላችን የብዙዎችን ሕይወት እንዴት አድርጎ ያሳያል! ሕይወት እጅግ በፍጥነት ከእኛ እያለፈች ነው፤ ነገር ግን ከሚገባው ምንኛ የራቀች ናት! የውስጣዊውን ዕረፍት ምሥጢር የተማሩ የሚመስሉ ክርስቲያኖች ምንኛ ጥቂቶች ናቸው! የማጕረምረምና የቅሬታ ሰለባ የሆኑ፣ ወይም በቅናትና በቍጣ፣ በጥላቻና በክፋት እባቦች የተነደፉ ምንኛ ብዙዎች ናቸው! በሁሉ ዘንድ የሚታየው ልምምድ ማለት ይቻላል ስለ ተሰበሩ ስእለቶችና ስለ ጠወለጉ ተስፋዎች፣ ዓላማ ስለሌለው መቅበዝበዝና ስለማይለወጥ የውድቀት ድግግሞሽ ይናገራል። ዘወትር ሰፈር መንቀልና መትከል! ዘወትር በዚያው ሰልቺ አድማስ — በአሸዋና እዚህም እዚያም በሚታዩ አንዳንድ የተምር ዛፎች — መከበብ! ነፍስ እስክትጸየፈው ድረስ ዘወትር በዚያው ምግብ መመገብ! ሕይወት በብስጭትና በሚያቈስል ተስፋ መቍረጥ፣ በኑሮም መሰልቸት መካከል ታልፋለች፤ በመጨረሻም ከሰሎሞን ጋር «ከንቱ ከንቱ ሁሉ ከንቱ ነው» እስክንል ድረስ።

ከምድረ በዳ መቅሠፍቶች አንዱ የአሸዋ ዐውሎ ነፋስ ነው፤ በዚያን ጊዜ ትኩሱ ነፋስ በቀላል ዱቄት መሰል አቧራ ይሞላል፤ አቧራውም ወደ ዓይን፣ ወደ አፍና ወደ ሳንባ ይገባል፤ ልብስን ዘልቆ ቆዳን ይለበልባል፤ ሕይወትንም ሊቋቋሙአት የማይቻል ያደርጋታል። ይህም እጅግ ምቹ በሆነው ኑሮአችን ውስጥ እንኳ ሰርገው የሚገቡትን፣ ሕይወትስ ልትኖር ይገባታልን? ብለን እንድንጠይቅ የሚያደርጉንን ጥቃቅን ችግሮች፣ ተራ ብስጭቶችንና እንደ ትንኝ መንጋ የማያቋርጡ ንድፊያዎችን በሚገባ ያሳያል።

ደግሞም ሲራብ አለ። የደከመው መንገደኛ ከሩቅ ለምለም መስኮች የሚጠሩት ይመስለዋል፤ እዚያ ሲደርስ ግን ተስፋው ከንቱ ሆኖ፣ ጥማቱም ተፌዞበት ያገኘዋል። ይህም የሕያውን ክርስቶስን ኅብረትና ብፁዕ እርዳታ ከመፈለግ ይልቅ የሕይወታቸውን ችግርና ሐዘን የሚያቃልል አንዳች ምድራዊ መልካም ነገር ዘወትር የሚፈልጉ ሰዎች ራሳቸውን የሚያጋልጡበትን ተስፋ መቍረጥ ያመለክታል። በምድረ በዳ ጕዞአቸው በእያንዳንዱ እርምጃ ውኃና ልምላሜ ወዳለበት ስፍራ የተቃረቡ እየመሰላቸው ወደ ፊት ይጓዛሉ፤ ሲቀርቡ ግን የተስፋቸው ሕንጻ በአየር ውስጥ ተኖ ይጠፋል።

«የክርስቶስ ተካፋዮች ሆነናልና።» እነዚህ ቃላት ወይ አማኞች ሁሉ በአንድነት የኢየሱስ ሙላት ተካፋዮች መሆናቸውን፣ ወይም ሁሉም ከእርሱ ጋር የእግዚአብሔር ሙላት ተካፋዮች መሆናቸውን ሊያመለክቱ ይችላሉ። «የእግዚአብሔር ወራሾች ነን … ከክርስቶስ ጋር አብረን ወራሾች ነን።» ነገር ግን ትክክለኛው ትርጉም የትኛውም ቢሆን፣ ሐሳቡ ሊገለጽ በማይችል መጠን ይረዳናል። ኢየሱስ ክርስቶስ የተስፋይቱ ምድራችን ነው፤ ወደዚያም የሚመራን ኢያሱአችን ነው። እርሱ ዕረፍት ይሰጠናል። በእርሱ ውስጥ የፍራፍሬ ቦታዎችና የወይን ቦታዎች፣ የከበሩ ነገሮችም ሁሉ አሉ። ለሐዘናችን መጽናናቱ፤ ለድካማችን ዕረፍቱ፤ ለደካማነታችን ብርታቱ፤ ለርኵሰታችን ንጽሕናው፤ ለችግራችን ሁልጊዜ በአጠገባችን ያለው እርዳታው አለ። ብፁዕ ኢየሱስ ሆይ፥ አንተን ይህን ያህል አቃልለን መመልከታችን በእርግጥ የሰማይ መደነቂያ ነው!

የምድረ በዳው ልምምድ ምክንያት። ባለማመናቸው ምክንያት ሊገቡ አልቻሉም። አለማመን ከበረከት የሚያግደንን ቅጥር እንዴት እንደሚያቆም ተመልከት። ሀብት ተናዝዞልህ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን ወሬውን ካላመንህና ለመቀበል ካልጠየቅህ አትጠቀምበትም። ለዘላለም ሊያበለጽጉህ የሚችሉ በረከቶችን በእጃቸው የያዙ የመላእክት ሰራዊት በቤትህ አጠገብ እያለፉ ሊሆን ይችላል፤ ነገር ግን በጕዞ ላይ ናቸው የሚለውን ወሬ ካላመንህ ልትቀበላቸውና እንኳን ደኅና መጣችሁ ልትላቸው አትወጣም። በምትኖርበት አካባቢ ወይም በምትውልበት ማኅበረሰብ ውስጥ ክቡር ጠባይ ያለው ሰው ከፍ ብሎ ሊታይ ይችላል፤ ነገር ግን ካላመንህበት ከሞቀውና ከሚረዳው ተጽእኖው አንዳች ማበረታቻ ወይም መጽናናት አታገኝም። እንዲሁም ክርስቶስ ምንም ይሁን ምን፣ ምንም ያህል ቅርብ ቢሆን፣ እርሱን መታመን ካልተማርህ ለአንተ ምንም አይሆንልህም።

ለእስራኤል ልጆች እንደ ሆነው ለእኛም አለማመን የሚፋፋባቸው ሦስት ሁኔታዎች አሉ፦ አጕረመረሙ።

የመጀመሪያው ማጕረምረም የተነሣው ከግብፅ ከወጡ ከጥቂት ቀናት በኋላ በሲን ምድረ በዳ ነበር (ዘጸአት 16)። እንጀራ አልነበረም። ከግብፅ በችኮላ ያመጡት ስንቅ አልቆ ነበር። የሊጥ ማቡኪያዎቻቸው ነበሩአቸው፤ የሚያቦኩት ዱቄት ግን አልነበረም። የተደራጀ የስንቅ አቅርቦት አልነበረም። «የእስራኤልም ልጆች ማኅበር ሁሉ በምድረ በዳ በሙሴና በአሮን ላይ አጕረመረሙ፤ የእስራኤልም ልጆች፦ በሥጋው ምንቸት አጠገብ በተቀመጥን ጊዜ፥ እንጀራንም እስክንጠግብ በበላን ጊዜ፥ በግብፅ ምድር በእግዚአብሔር እጅ ምነው በሞትን ኖሮ፤ ይህን ጉባኤ ሁሉ በራብ ልትገድሉት ወደዚህ ምድረ በዳ አውጥታችሁናልና አሉአቸው።»

ሁለተኛው ማጕረምረም የተነሣው በራፊዲም ነበር (ዘጸአት 17)። ውኃ አልነበረም። ጥቂቶቹ የምድረ በዳ ጅረቶች የሚያቃጥሉ የድንጋይ ክምሮች ሆነው ነበር፤ በሚፋጀው የፀሐይ ብርሃን ውስጥም አንዲት ቅጠል እንኳ አትንቀሳቀስም ነበር። ሕዝቡም በዚያ እንዲጠፉ ከግብፅ እንደ ወጡ እያጕረመረሙ ሲናገሩ እንደ ገና የተኰራፋ የቅሬታ ድምፅ ተሰማ።

ነገር ግን እጅግ የከፋው ማጕረምረም የተነሣው ከሲና ከተነሡ ብዙም ሳይቆይ ነበር (ዘኍልቍ 13)። በመጨረሻ የፍልስጤም ለምለም ኮረብቶች ታዩ፤ ምድሪቱንም እንዲሰልሉ ሰላዮች ቀድመው ተላኩ። ከአርባ ቀንም በኋላ ጣፋጭ ፍሬ ተሸክመው ተመለሱ፤ ነገር ግን ስለ ከነዓናውያን ብርታትና ስለ ምሽጎቻቸው የሚነግሩት ወሬ ነበራቸው፤ ያም ሕዝቡን በፍርሃት ሞላ፤ «ሕዝቡም ሁሉ በሙሴና በአሮን ላይ አጕረመረሙ፥ እንዲህም አሉ፦ ምነው በግብፅ ምድር በሞትን ኖሮ።» «የተወደደችውንም ምድር ናቁ፥ ቃሉንም አላመኑም፤ ነገር ግን በድንኳኖቻቸው ውስጥ አጕረመረሙ፥ የእግዚአብሔርንም ድምፅ አልሰሙም። ስለዚህ በምድረ በዳ ይጥላቸው ዘንድ እጁን አነሣባቸው።» (መዝሙር 106:24-26)። የሚያጕረመርምና የሚያማርር ልብ በክርስቶስ ጥበበኛና አፍቃሪ አመራር ማመንን መተው የጀመረና አለማመን የሚፋፋበት ልብ ነው።

«ከሕያው እግዚአብሔር ራቁ።» እግዚአብሔር የሕይወት ማደሪያና ምንጭ ነው። ፍጥረት ሁሉ ከምንጭ እንደሚፈልቅ ሆኖ መኖሩን፣ ብርታቱንና ውበቱን ከእርሱ ያገኛል። እስራኤል ከእርሱ ጋር በሕያው አንድነት ጸንቶ ቢኖር ኖሮ ስንቃቸው ባልጐደለ ነበር፤ ሕዝቡንም በእነዚህ ችግሮችና መከራዎች መካከል ጸጥ ያሉ፣ ያረፉና ብርቱዎች የሚያደርግ በቂ ጸጋ በተገኘ ነበር። እነርሱ ግን ከእርሱ ራቁ። ለራሳችን የተሻለ ማድረግ እንችላለን ብለው አሰቡ። የሕያውን ውኃ ምንጭ ትተው ለራሳቸው የተሰበሩ፣ ማለትም፣ የተሰነጠቁ፣ ውኃ ሊይዙ የማይችሉ ጕድጓዶችን ሊወቅሩ ወደ ኮረብቶች ወጡ። የወለዳቸውን ዓለት ረሱ፤ ስለዚህ ሥሩ በወንዞች እንደሚጠጣና ቅርንጫፎቹ ለትውልዶች እንደሚያጠሉት ዛፍ ሳይሆን፣ ሰው በማይኖርበት ደረቅ ባድማ እንደሚበቅለው እንደ ምድረ በዳው ቍጥቋጦ ሆኑ።

በልባችን ሃይማኖት ውስጥ አንዳች ማሽቆልቆል ተከስቶ እንደ ሆነ — ጸሎታችን ቀንሶ፣ ከእግዚአብሔር ጋር ያለን አካሄድ ቅርበቱ ቀዝቅዞ፣ በቤቱ በሚደረገው አምልኮ የምናገኘው ደስታ ጐድሎ እንደ ሆነ — ራሳችንን እንጠይቅ፤ እንዲህ ከሆነ በእርጥብና በሸተተ አፈር ላይ እንደሚፋፋ እንጕዳይ አለማመን መገለጡ አይቀርምና። አለማመን ከእግዚአብሔር ጋር ባለ ኅብረት የፀሐይ ብርሃን ውስጥ ሊኖር አይችልም።

ካለፈው ትምህርት ለመማር አልቻሉም። ያለፈውን አልካዱም። ድንቁን የመዳን ታሪክ ዓይኖቻቸው እያበሩ ይነግሩህ ነበር። ነገር ግን የእግዚአብሔርን ፍቅርና ጥበብ አልታመኑም፤ አስቀድሞ እንዳወጣቸው በእርግጥ እንደሚያስገባቸው በደጋገማቸው የተስፋ ቃሎቹ አልተደገፉም፤ እንደማይጥላቸውና እንደማይተዋቸው ያለፈው ዋስትና እንደ ሆነ አላስተዋሉም። በሲን እንዲህ ሊሉ ይገባቸው ነበር፦ «እነዚህ ፍላጎቶችና ችግሮች ያሉባቸውን እነዚህን ሥጋዎች የሰጠን እርሱ ነው፤ ምግብ እንደሚሰጣቸው ልንታመነው እንችላለን። ‹ይህ ሁሉ እንዲያስፈልገን የሰማዩ አባታችን ያውቃልና።›» በማራ እንዲህ ሊሉ ይገባቸው ነበር፦ «መና ሰጠን፤ በእርግጥ ጥማታችንን ሊያረካ ይችላል።» በፋራን እንዲህ ሊሉ ይገባቸው ነበር፦ «እግዚአብሔር ምድሪቱን ሊሰጠን ተስፋ ሰጥቶአል፤ ስለዚህ ከነዓናውያን ብርቱዎች ቢሆኑም፣ ከተሞቻቸውም እስከ ሰማይ ድረስ የተመሸጉ ቢሆኑም፣ በእርሱ ለማመን እንደፍራለን።» በዚህ ፈንታ ግን እንዲህ ብለው ጮኹ፦ «እነሆ ዓለቱን መታ፥ ውኆችም ፈሰሱ፥ ፈሳሾችም ጐረፉ፤ እንጀራን ደግሞ ሊሰጥ ይችላልን? ወይስ ለሕዝቡ ሥጋን ሊያዘጋጅ ይችላልን?»

በሕይወት ውስጥ ስናልፍ ልባችንን የእግዚአብሔርን ታላቅ ቸርነት በማስታወስ በጥንቃቄ ልንሞላው፣ ካለፉት መዳኖችም ከቶ እንደማይለቀንና እንደማይተወን ማረጋገጫ ልናመጣ ይገባናል። አትላንቲክ ውቅያኖስን አሻግሮ ያመጣን በቦይ ውስጥ ሰጥመን እንድንሞት ሊተወን ነውን? በስድስት መከራዎች ከእኛ ጋር የነበረ በሰባተኛው ሊጥለን ነውን? አዳነን፤ ታዲያ ሊጠብቀን አይችልምን? ከሲኦል ተቤዠን፤ ታዲያ ወደ ሰማይ ሊያደርሰን አይችልምን?

«በቀደመው ዘመን ያሳየን ፍቅሩ፣

በመጨረሻ በመከራ ጥሎን እንድንሰምጥ እንደሚተወን ማሰብን ይከለክለናል፤

የምናስታውሰው ጣፋጭ አቤንኤዘር ሁሉ፣

እስከ መጨረሻ ሊረዳን መውደዱን ያጸናል።»

ከአለማመን ልንጠበቅ ብንፈልግ፣ እግዚአብሔር ባለፈው ጊዜ ከእኛ ጋር ያደረገውን ታሪክ ዘወትር በመከለስ እምነታችንን ልናጠናክር ይገባናል፤ በዚህም የሕይወታችን ደጋማ ስፍራዎች በትዝታ ጅረት በኩል በዕለት ዕለት ጭንቀታችንና ግራ መጋባታችን ሊያጠናክሩን የሚችሉ የብፁዕ እርዳታ ደለሎቻቸውን ይልካሉ። «እግዚአብሔር አሰበን፥ ይባርከናልም።» «ጠላቶች ሳለን ከእግዚአብሔር ጋር በልጁ ሞት ከታረቅን፥ ይልቁንም ከታረቅን በኋላ በሕይወቱ እንድናለን።»

በልጅነትህ ደስተኛ ነበርህ፤ የቀደሙት ዘመኖችህ በወርቅ ክፈፍ ውስጥ የተቀመጡ ነበሩ፤ ነገር ግን የዋርካ ዛፍ ጥላ ከጫካው ሥር ካለው ቍጥቋጦ ላይ እንደሚጠፋ የምትወዳቸው ሰዎች ተለይተውሃል፤ አንተም ጠባቂ እንደሌለህና ብቸኛ እንደ ሆንህ ይሰማሃል፤ ነገር ግን የልጅነትህ አምላክ በእነዚያ ባለፉት አስደሳች ቀናት ከነበረው ያነሰ አያስብልህም።

በውኆች ላይ ወጥተህ ተራምደሃል፤ ማዕበሉም ሲያስፈራራህ ተመልሰህ ብትሄድ ትመኛለህ ማለት ይቻላል፤ ነገር ግን በተረጋጋው ወደብ ከአንተ ጋር የነበረው እርሱ ነፋሳት ሲያገሡና ማዕበሎች ድምፃቸውን ሲያነሡም እንዲሁ ቅርብህ ይሆናል። የግብፅን የሥጋ ምንቸቶች ብፁዕ የተስፋ ቃል ባላት በአዲሲቱ የከነዓን ምድር ልትለውጥ ተቃርበሃል፤ በመንገድም ላይ በሚያስፈሩና ግራ በሚያጋቡ አዲስና ያልተሞከሩ ትዕይንቶች ፊት ልብህና ሥጋህ ይደክማሉ፤ ነገር ግን ከፈርዖን ያዳነህ እርሱ ከአማሌቅ ሊጋርድህ ይችላል፤ ቀይ ባሕርን የከፈለው እርሱ ዮርዳኖስንም ይከፍላል።

በመንፈስ የተሰጡ ማስጠንቀቂያዎች። «ምናልባት ሕያው እግዚአብሔርን የሚያስክዳችሁ ክፉና የማያምን ልብ ከእናንተ በአንዳችሁ እንዳይኖር ተጠንቀቁ።» አለማመን የልብ እንጂ የአእምሮ ልጅ አይደለም። የበሽታውን ምንጭ ማወቅ ሁልጊዜ መልካም ነው፤ ያን ጊዜ ሐኪሙ በዋናው ምሽጉ ሊያጠቃው ይችላልና። አለማመን የአእምሮአችን ፍጡር ቢሆን ኖሮ በዚያ በክርክር ልንገጥመው ግድ በሆነ ነበር፤ ነገር ግን የተሳሳተ የልብ ሁኔታ፣ የክፉ ልብ ውጤት ስለ ሆነ በዚያው በልብ ልንገጥመው ይገባናል።

«ይህ፣» ይላል ዊልያም ሎው፣ «ልታሰላስለው የማትጠግበው ዘላለማዊ እውነት ነው፤ ይኸውም አእምሮ ሁልጊዜ የልብን ሁኔታ ይከተላል፤ ልብህ የሆነውን አእምሮህም ይሆናል። ልብህ በስሜት፣ በንስሐና በእምነት የተሞላ ከሆነ አእምሮህ ከልብህ ጋር ይወግናል፤ ልብህ ግን በሞትና በድርቀት ውስጥ ተዘግቶ ከሆነ አእምሮህ ከደረቅ ተቃውሞዎችና ከግምታዊ ሐሳቦች በቀር በምንም ደስ አይሰኝም።»

ከክፉ ልብ ተጠበቅ። ልብ በትክክለኛ ሁኔታ ላይ ቢሆን ኖሮ እምነት በጸደይ እንደሚፈኩ አበቦች፣ ወይም ጤናማና ንጹሕ በሆነ የልጅነት ፊት ላይ እንደሚታይ ፈገግታ ለእርሱ ተፈጥሮአዊ በሆነ ነበር። ልብ ወደ ክፉ ሁኔታ እንደ ገባ — ኃጢአትን ሲያስጠጋ፣ በሌሎች ላይ ይቅር የማትላቸውን በራስህ ላይ ግን የምታልፋቸውን ነገሮች ሲንከባከብ፣ ያልተቀደሱ ሐሳቦችና ምኞቶች ያለ ገደብና ያለ ፍርድ እንዲቆዩ ሲፈቅድ — ያን ጊዜ ተጠንቀቅ! እንዲህ ያለ ልብ ከእንግዲህ በእግዚአብሔር ማመን አይችልምና። ራሱ ይዞራል፤ ዓይኖቹ ይታወራሉ፤ ዳግም ሊነሣ በማይችልበት ሁኔታ የመውደቅ አደጋም ተደቅኖበታል።

እንግዲህ ተጠንቀቁ፤ ትጉና ጸልዩ፤ በሃይማኖት ብትኖሩ ራሳችሁን መርምሩ፤ ራሳችሁን ፈትኑ! የእግዚአብሔር መንፈስ ለሚመረምር ብርሃኑ ራሳችሁን ግለጡ። መልካምና በጎ ልብን አሳድጉ። በዘመናችን ያለው የእምነት ማጣት አብዛኛው የሚመነጨው ሰው እግዚአብሔርን በእውቀቱ ሊይዘው ካለመውደዱ ነው። ከከሓዲዎች ክርክር ወይም ከዓለማውያን አዳራሾች ይልቅ ብዙ ጥርጣሬ ቸል ከተባለ የጸሎት ጓዳ ይመነጫል። ሰዎች በመጀመሪያ ከእግዚአብሔር ይርቃሉ፤ ከዚያም ይክዱታል። ስለዚህ አለማመን በአብዛኛው ስለ እምነት ማስረጃዎች ለሚሰበኩ ብልህ ስብከቶች ሳይሆን የጥሩሩን መጋጠሚያዎች ዘልቀው በውስጥ ያለችውን ነፍስ ለሚወጉ ቀጥተኛ ቃላት እጅ ይሰጣል። «ከሚጠበቀው ሁሉ ይልቅ ልብህን ጠብቅ፥ የሕይወት መውጫ ከእርሱ ነውና።»

በተለይ ከልብ መደንደን ተጠበቅ። የደነደኑ ልቦች የማያምኑ ልቦች ናቸው፤ ስለዚህ ልብ እንደ አጥንት እንዳይጠነክር ተጠንቀቅ። እጅግ የደነደኑት ልቦች በአንድ ወቅት ለስላሳዎች ነበሩ፤ እጅግ ለስላሳዎቹም ሊደነድኑ ይችላሉ። አሁን የቅሪተ አካል ቅርፊቶችን የያዘው ኖራ ድሮ እርጥብ ጭቃ ነበር። በሥራ የሻከረው እጅ ድሮ ለስላሳ የሕፃን እጅ ነበር። ነፍሰ ገዳዩ በልጅነቱ ትልን በጨፈለቀ ጊዜ በአንድ ወቅት ተንቀጥቅጦ ነበር። ይሁዳም በአንድ ወቅት ልበ ርኅሩኅና በቀላሉ የሚነካ ልጅ ሳይሆን አይቀርም።

ነገር ግን ልቦች ቀስ በቀስ ይደነድናሉ፤ በውርጭ ሌሊት ኩሬ እንደሚረጋ ነው። በመጀመሪያ ሂደቱን ማስተዋል የሚችለው የሠለጠነ ዓይን ብቻ ነው። ከዚያም ትንሽ ሚስማር ወይም መርፌ እንኳ ሰንጥቆ እስኪያልፍ ድረስ የቀጠነ ስስ በረዶ ይሆናል። በመጨረሻ ጠጠርን ይሸከማል፤ ክረምቱም ሳይቋረጥ ቢገዛ ልጅን፣ ሰውን፣ ሕዝብን፣ ጋሪንም ይሸከማል። የምንደነድነው በማይታወቅ ሂደት እርምጃዎች ነው።

እውነትን ዘወትር መስማትና አለመታዘዝ። የተሻለውን እያወቁ የከፋውን ማድረግ። እንደ መላእክት የሚያምሩ የሚመስሉ ያልተቀደሱ ነገሮችን መንከባከብ። በደልን ለመናዘዝና ትክክለኛውን ለመመስከር እምቢ ማለት። እነዚህ ሁሉ ያደነድናሉ። ከኃጢአት መታለል ተጠንቀቁ! ለራሳችሁ ተጠንቀቁ! በእያንዳንዱ ቀን እርስ በርሳችሁ ተመካከሩ።

ከወላዋይ ልብ ተጠበቅ። ይህ መልእክት በተለይ የሚቃወመው ኃጢአት ይህ ነው። በዙሪያችን አዲስ ነገርን በጕጕት የሚቀበሉ ብዙዎች አሉ፤ ነገር ግን ጫናው ሲመጣ — ሁልጊዜም እንደሚመጣ — ቤት ሲሰምጥ እንደሚሆነው መላላት ይታያል። የምንደፍርበትን የምንመካበትንም ተስፋ እስከ መጨረሻው አጽንተን ልንጠብቅ ይገባናል። የመጀመሪያ እምነታችንን እስከ መጨረሻው አጽንተን ብንጠብቅ ብቻ ነው የክርስቶስ ተካፋዮች ልንሆን የምንችለው።

የራሳችንን ልብ ብቻ ሳይሆን የወንድሞቻችንንም ልብ ልንጠብቅ ይገባናል፤ እርስ በርሳችንም እየተጠባበቅን፣ የደከመውን መንፈሳዊነት ለማነቃቃትና የዛለውን ተስፋ እንደ ገና ሕያው ለማድረግ እየፈለግን በየቀኑ እርስ በርሳችን እንመካከር። ስለዚህ ነገሮች ዛሬ እንጠንቀቅ። የእግዚአብሔር ጊዜ አሁን ነው። መንፈስ ቅዱስ «ዛሬ» ይላል። የመዘግየት ቀን ሁሉ አደገኛ ነው፤ የመደንደኑ ሂደት ይበልጥ ልማድ እየሆነ ይሄዳልና። ዛሬ በበደል የወሰድኸውን መልስ፤ በደልን አስተካክል፤ ትክክለኛውን አስፋፋ። ዛሬ አንዳንድ ክፉ ልማድን፣ አንዳንድ ያልተቀደሰ መዝናኛን፣ አንዳንድ ያልተፈቀደ ወዳጅነትን ተው። ዛሬ ወደሚጠራህ ውብ ዓላማ ይበልጥ ለመድረስ ዘርጋ። ዛሬ ምድረ በዳውን ለዘላለም ትተህ በእምነት ወደ ተስፋይቱ ምድር ግባ።