በጌታችን ሕይወት ውስጥ የተፈጸሙ የጸሎት ገጠመኞች (የቀጠለ)

ኃጢአት በክፋቱ ከቃላት በላይ እጅግ አስፈሪ ከመሆኑ የተነሣ የእግዚአብሔርን ልጅ ራሱን እንኳ እስከ ሞትና እስከ ሲኦል ድረስ መታው። ከዚህ ቀደምም በኃጢአት እጅግ ተደንቆ ነበር። ኃጢአት የሰማይ መላእክትን የሲኦል አጋንንት ሲያደርግ አይቶ ነበር። ሞትና ሽብሩ ሁሉ ጌታችንን ብዙም አላናወጡትም፤ አላወኩትምም። አይደለም። ሞት አልነበረም፤ ኃጢአት ነበር። በነፍሱ ውስጥ የሲኦል እሳት ነበር። የማይጠፋው እሳት ፍሙ፣ ዘይቱ፣ ሙጫው፣ ክትክታውና የጥድ ዘይቱ ነበር።

—ዶክተር አሌክሳንደር ዋይት።

ክርስቶስ ነፍስን በደስታ ከፍ ከፍ ካደረገበት የጸሎት ሰዓት ከተገኘው መገለጥና መነሣሣት የተነሣ፣ እንደ ተፈጥሮአዊ ተከታዩ፣ ልባቸው ለከበደ፣ ዕረፍት ላጡና ለደከሙ የምድር ነፍሳት ያ በጸጋ የተሞላና የሚያበረታታ አዋጅ እንደሚያስተጋባ እናስተውላለን። ይህ አዋጅ ሸክም በከበዳቸው ነፍሳት ጆሮ ላይ በወደቀ ጊዜ ሁሉ የሰውን ልጅ እጅግ ነክቶታል፣ አስቁሞታል፣ ስቦታልም፤ የሰዎችንም ድካምና ሸክም አጣፍጦ አቅልሎላቸዋል፦

«እናንተ ደካሞች ሸክማችሁ የከበደ ሁሉ፥ ወደ እኔ ኑ፥ እኔም አሳርፋችኋለሁ።

«ቀንበሬን በላያችሁ ተሸከሙ ከእኔም ተማሩ፥ እኔ የዋህ በልቤም ትሑት ነኝና፥ ለነፍሳችሁም ዕረፍት ታገኛላችሁ።

«ቀንበሬ ልዝብ ሸክሜም ቀሊል ነውና።»

በአልዓዛር መቃብር፣ እርሱን ወደ ሕይወት ለመመለስ እንደ መዘጋጃና እንደ ቅድመ ሁኔታ፣ ጌታችን በሰማይ ያለውን አባቱን ሲጠራ እናገኘዋለን። «አባት ሆይ፥ ስለ ሰማኸኝ አመሰግንሃለሁ። ሁልጊዜም እንድትሰማኝ አወቅሁ።» የክርስቶስ ዓይኖች ወደ ሰማይ መነሣታቸው — በውስጡ ምን ያህል ነገር ነበረ! ወደ ሰማይ በተመለከተበት በዚያ እይታ ውስጥ ምን ያህል መተማመንና ልመና ነበረ! እይታው ራሱ፣ ዓይኖቹን ማንሣቱ፣ መላ ማንነቱን ወደ ሰማይ ተሸከመ፤ በዚያ ዓለም ውስጥ ጸጥታን አስከተለ፤ ትኩረትንና እርዳታን ሳበ። የእግዚአብሔር ልጅ በዚህ መቃብር ላይ ቀና ብሎ በተመለከተ ጊዜ ሰማይ ሁሉ ተሰማራ፣ ቃል ገባ፣ ተንቀሳቀሰም። ዓይኑ እንደ ክርስቶስ ዓይን ወደ ሰማይ የተነሣና ሰማይን የሚያስቆም ሕዝብ ምነው ቢገኝ! በክርስቶስ እንደ ሆነ እንዲሁ እኛም ዓይኖቻችንን ወደ ሰማይ አንሥተን ከእርሱ ጋር በጥልቅ ትሕትናና በሚያዝዝ መተማመን «አባት ሆይ፥ ስለ ሰማኸኝ አመሰግንሃለሁ» ለማለት እስክንችል ድረስ በእምነት ፍጹማን፣ በመጸለይም የተካንን ልንሆን ይገባናል።

ደግሞም በክርስቶስ ጸሎት ውስጥ እጅግ ልብ የሚነካ፣ ውብና አስተማሪ የሆነ ሌላ ገጠመኝ አለን፤ ይህ ጊዜ በእናቶቻቸው እቅፍ ካሉ ሕፃናት ጋር የተያያዘ ነው፤ ታሪካዊ ብቻ ሳይሆን ምሳሌያዊም ነው፦

«በዚያን ጊዜ እጁን እንዲጭንባቸውና እንዲጸልይ ሕፃናትን ወደ እርሱ አመጡ፤ ደቀ መዛሙርቱም ገሠጹአቸው።

«ኢየሱስ ግን አይቶ ተቈጣና። ሕፃናትን ወደ እኔ ይመጡ ዘንድ ተዉ አትከልክሉአቸው፤ የእግዚአብሔር መንግሥት እንደነዚህ ላሉት ናትና።

«እውነት እላችኋለሁ፤ የእግዚአብሔርን መንግሥት እንደ ሕፃን የማይቀበላት ሁሉ ከቶ አይገባባትም።

«አቀፋቸውም እጁንም ጭኖ ባረካቸው።»

ደንቆሮ አለማወቅና መንፈሳዊ ያልሆነ አመለካከት ቍጣውንና አለመደሰቱን ከቀሰቀሱባቸው ጥቂት ጊዜያት አንዱ ይህ ነበር። ወሳኝ መርሖች በጉዳዩ ውስጥ ነበሩ። መሠረቶቹ እየፈረሱ ነበር፤ ደቀ መዛሙርቱንም ዓለማዊ አመለካከት ይነዳቸው ነበር። ሕፃናቶቻቸውን ወደ ክርስቶስ ያመጡትን ሲገሥጹ ያሳዩት ስሜትና የተናገሩት ቃል እጅግ የተሳሳተ ነበር። እርሱ ሊያሳያቸውና ሊያስፋፋቸው የመጣባቸው መርሖች ራሳቸው እየተጣሱ ነበር። ክርስቶስ ታናናሾቹን ተቀበለ። ታላላቆቹ ታናናሾች መሆን አለባቸው። ክርስቶስ ይቀበላቸው ዘንድ አረጋውያን እንደ ገና ወጣቶች መሆን አለባቸው። ጸሎት ታናናሾቹን ይረዳል። የሕፃናት አልጋ በጸሎት መከበብ አለበት። ስለ ልጆቻችን መጸለይ ይገባናል። ኢየሱስ ክርስቶስ አሁን በምድር ሳይሆን በሰማይ ስለ ሆነ፣ ልጆች አሁን ወደ እርሱ የሚቀርቡት በጸሎት ነው። በረከቱን ይቀበሉ ዘንድ ገና ሕፃናት ሳሉ እንኳ በጊዜ ወደ እርሱ ሊቀርቡ ይገባል። በረከቱ በእነዚህ ታናናሾች ላይ የሚወርደው ለሚያመጡአቸው ሰዎች ጸሎት መልስ ሆኖ ነው። አባቶቻቸውና እናቶቻቸው በማይታክት ጽናት፣ በብርቱና በማያቋርጥ ጸሎት ወደ ክርስቶስ ሊያቀርቡአቸው ይገባል። ልጆቹ ራሳቸው በገዛ ፈቃዳቸው ስለ መምጣት አንዳች ከማወቃቸው በፊት፣ ወላጆች በልጆቻቸው ላይ የእግዚአብሔርን በረከት እየፈለጉ በጸሎት ወደ እርሱ ሊያቀርቡአቸው ይገባል፤ በዚያው ጊዜም ልጆቹ ለራሳቸው ተጠያቂ የሚሆኑበት ዕድሜ በደረሱ ጊዜ በገዛ ፈቃዳቸው ወደ ክርስቶስ እንዲመጡ አድርገው ያሳድጉአቸው ዘንድ ጥበብን፣ ጸጋንና መለኮታዊ እርዳታን ሊለምኑ ይገባል።

ቅዱሳን እጆችና ቅዱስ ጸሎት የወጣቶችን ሕይወት በመጠበቅና በማሠልጠን፣ የወጣቶችንም ባሕርይ ለጽድቅና ለሰማይ በመቅረጽ ረገድ ታላቅ ድርሻ አላቸው። በዚህ መለኮታዊ መምህር በዚህ ድርጊት ውስጥ ከጸሎተኛነት ጋር የተቈራኘ እንዴት ያለ ቸርነት፣ ቅንነት፣ ደግነት፣ ከዓለማዊነት መራቅ፣ ራስን ዝቅ ማድረግና የዋህነት አለ!

ጴጥሮስ ኢየሱስ የእግዚአብሔር ልጅ እንደ ሆነ የሚገልጸውን ያን አስደናቂ የእምነት ምስክርነቱን የተናገረው ኢየሱስ ሲጸልይ ነበር፦

«ለብቻውም ሲጸልይ ደቀ መዛሙርቱ ከእርሱ ጋር ነበሩና። ሕዝቡ እኔ ማን እንደ ሆንሁ ይላሉ? ብሎ ጠየቃቸው።

«እነርሱም። አንዳንዱ መጥምቁ ዮሐንስ፥ ሌሎችም ኤልያስ፥ ሌሎችም ኤርምያስ ወይም ከነቢያት አንዱ ነው ይላሉ አሉት።

«እርሱም። እናንተስ እኔን ማን እንደ ሆንሁ ትላላችሁ? አላቸው።

«ስምዖን ጴጥሮስም መልሶ። አንተ ክርስቶስ የሕያው እግዚአብሔር ልጅ ነህ አለ።

«ኢየሱስም መልሶ እንዲህ አለው። የዮና ልጅ ስምዖን ሆይ፥ በሰማያት ያለው አባቴ እንጂ ሥጋና ደም ይህን አልገለጠልህምና ብፁዕ ነህ።

«እኔም እልሃለሁ፥ አንተ ጴጥሮስ ነህ፥ በዚችም ዓለት ላይ ቤተ ክርስቲያኔን እሠራለሁ፥ የገሃነም ደጆችም አይችሉአትም።

«የመንግሥተ ሰማያትንም መክፈቻዎች እሰጥሃለሁ፤ በምድር የምታስረው ሁሉ በሰማያት የታሰረ ይሆናል፥ በምድርም የምትፈታው ሁሉ በሰማያት የተፈታ ይሆናል።»

ጌታችን ለእያንዳንዳቸው መንግሥትን እንደ ሰጣቸው፣ በመንግሥቱም በማዕዱ እንደሚቀመጡና በዙፋኖች ተቀምጠው በአሥራ ሁለቱ የእስራኤል ነገዶች ላይ እንደሚፈርዱ ለደቀ መዛሙርቱ ታላላቅ የተስፋ ቃሎችን ከሰጠ በኋላ ነበር፣ ስለ እርሱ እንደ ጸለየ የነገረውን ያን የማስጠንቀቂያ ቃል ለስምዖን ጴጥሮስ የሰጠው። «ጌታም። ስምዖን ስምዖን ሆይ፥ እነሆ፥ ሰይጣን እንደ ስንዴ ሊያበጥራችሁ ለመነ። እኔ ግን እምነትህ እንዳይጠፋ ስለ አንተ አማለድሁ፤ አንተም በተመለስህ ጊዜ ወንድሞችህን አጽና።»

የእግዚአብሔርን ልጅ የመሰለ የሚጸልይለት ያገኘ ጴጥሮስ እንዴት ብፁዕ ነው! ክርስቶስ ይህን ያህል እንዲጨነቅለት እስኪያስፈልግ ድረስ በሰይጣን ወጥመድ የተያዘው ጴጥሮስ እንዴት ምስኪን ነው! ለአንዳንድ የተለዩ ሰዎች ጉዳይ ጸሎታችን የሚፈለገው እንዴት አጥብቆ ነው! ጸሎት በሙላት ጠቃሚ ይሆን ዘንድ ግላዊ መሆን አለበት። ጴጥሮስ ከሌሎቹ ደቀ መዛሙርት ይበልጥ ለታላላቅ አደጋዎች የተጋለጠ ስለ ነበረ ከማንም ደቀ መዝሙር ይልቅ የክርስቶስን ጸሎት ይበልጥ ተካፈለ። ለእጅግ ችኩሎቹና በእጅግ አደጋ ላይ ላሉት በስማቸው እየጠራህ ጸልይ። ፍቅራችንና የእነርሱ አደጋ ለጸሎታችን ድግግሞሽን፣ መነሣሣትን፣ ብርታትንና ግላዊነትን ይሰጡታል።

አምስቱን ሺህ በመመገብ ከተደረገው ከዚያ ግሩም ተአምር በኋላ ሕዝቡ ሊያነግሡት በፈለጉ ጊዜ ክርስቶስ ከእነርሱ መሸሽ እንዳስፈለገው አይተናል። ያን ጊዜ ጸሎት ከዚህ ብርቱ ዓለማዊ ፈተና ማምለጫውና መሸሸጊያው ነበረ። ከዚያ የጸሎት ሌሊት በብርታትና በእርጋታ ተመለሰ፤ በባሕር ላይ የመራመድን ያን ሌላ እጅግ አስደናቂ ተአምር ለመሥራት የሚያስችል ኃይልም ይዞ ተመለሰ።

እንጀራውና ዓሣው እንኳ ለሕዝቡ ከማቅረቡ በፊት በጸሎት ተቀደሱ። «ወደ ሰማይ አሻቅቦ አየና ባረከ።» ጸሎት የዕለት እንጀራችንን ሊቀድስ፣ የዘራነውንም ዘር ሊያበዛ ይገባዋል።

ንግግሩ የሚያስቸግረውን ደንቆሮ ሰው ምላስ በዳሰሰ ጊዜ ወደ ሰማይ አሻቅቦ አይቶ ቃተተ። ይህ መቃተት በአልዓዛር መቃብር ላይ በመንፈሱ ካሳየው ሐዘንና ጭንቀት ጋር እጅግ ይቀራረባል። «ኢየሱስም በራሱ አዝኖ ወደ መቃብሩ መጣ።» በዚህ ስፍራ የእግዚአብሔር ልጅ በፈራረሰ የሰው ሕይወት ላይ ያሰማው መቃተትና ሐዘን ነበረ፤ ኃጢአትና ሲኦል በሰው ላይ እንዲህ ያለ የበላይነት ስላገኙ አዘነ፤ እንዲህ ያለው ባድማነትና ጥፋት የሰው አሳዛኝ ርስት በመሆኑ ታወከ። ይህ እኛ ዘወትር ልንማረው የሚገባን ትምህርት ነው። ዘወትር በአእምሮና በልብ ሊያዝ የሚገባው፣ በተወሰነ መጠንም ቢሆን ዘወትር በእግዚአብሔር ልጆች ውስጣዊ መንፈስ ላይ ሊከብድ የሚገባው እውነት ይህ ነው። የመንፈስ በኵራት ያለን እኛ ኃጢአት ባደረሰው ብክነትና ሞት ምክንያት በውስጣችን እንቃትታለን፤ የተሻለ ቀን እንዲመጣም በናፍቆት እንሞላለን።

በታላቅ ጸሎት ሁሉ ውስጥ፣ ጸሎቱን የሚሠራውና መለያውን የሚሰጠው፣ ሰውየው ራሱ አለ። ጸሎቱን ከሰውየው መለየት አይቻልም። የሰውየው ማንነት የተሠራባቸው ነገሮች የጸሎቱም ክፍሎች ናቸው። ሰውየው በጸሎቱ ውስጥ ይፈሳል። የኤልያስን የእሳት ጸሎት መጸለይ የሚችለው እንደ እሳት የሚነድደው ኤልያስ ብቻ ነበር። ቅዱስ ጸሎትን ልናገኝ የምንችለው ከቅዱስ ሰው ብቻ ነው። ቅዱስ ማንነት ያለ ቅዱስ ተግባር ከቶ ሊኖር አይችልም። መሆን ይቀድማል፤ ማድረግ ይከተላል። ማንነታችን ለምናደርገው ነገር ህልውናን፣ ኃይልንና መነሣሣትን ይሰጠዋል። በውስጣችን በጥልቅ የተቀረጸው፣ ሊነቀልና ሊጠፋ የማይችለው ባሕርይ በምናደርገው ሁሉ ላይ የራሱን ቀለም ያሳርፋል።

እንግዲህ የክርስቶስ ጸሎት ከክርስቶስ ባሕርይ ሊለይ አይገባውም። ከሌሎች ሰዎች ይልቅ ሳይታክት፣ ራሱን በመካድ፣ በቅድስና፣ በቅንነትና በቀጥታ ከጸለየ፣ ይህ የሆነው እነዚህ ጠባዮች ከሌሎች ባሕርይ ይልቅ በእርሱ ባሕርይ ውስጥ በብዛት ስለ ገቡ ነው።

በተራራው ላይ መልኩ መለወጡ በሕይወቱ ውስጥ ሌላ ምዕራፍ ያመለክታል፤ ያም ከሁሉ በላይ የጸሎት ምዕራፍ ነበር። ሉቃስ የሁኔታውን መንፈስና ዓላማ የሚገልጽ ዘገባ ይሰጣል፦

«ከዚህም ቃል በኋላ ስምንት ቀን ያህል ቈይቶ ጴጥሮስንና ዮሐንስን ያዕቆብንም ይዞ ሊጸልይ ወደ ተራራ ወጣ።

«ሲጸልይም የፊቱ መልክ ተለወጠ፤ ልብሱም ተብለጭልጮ ነጭ ሆነ።

«እነሆም፥ ሁለት ሰዎች እነርሱም ሙሴና ኤልያስ ከእርሱ ጋር ይነጋገሩ ነበር፤

«በክብርም ታይተው በኢየሩሳሌም ሊፈጽም ስላለው ስለ መውጣቱ ይናገሩ ነበር።»

በጸሎት የቅርብ አጋሮቹ የሆኑ የውስጥ ክበብ እንዲሆኑ ከደቀ መዛሙርቱ መካከል ሦስቱ ተመረጡ። ለዚህ የውስጥ ክበብ የሚሆን መንፈሳዊ ዝንባሌ ወይም ብቃት ያላቸው ጥቂቶች ናቸው። እነዚህ ሦስቱ የተመረጡ ተወዳጆች እንኳ የዚያን ረጅም የጸሎት ሌሊት ጫና መቋቋም እጅግ ከብዷቸው ነበር። ወደዚያ ተራራ የወጣው ሊጸልይ እንጂ መልኩ ሊለወጥ እንዳልነበረ እናውቃለን። ነገር ግን ሲጸልይ የፊቱ መልክ ተለወጠ፤ ልብሱም ተብለጭልጮ ነጭ ሆነ። ባሕርይን ለመለወጥና አካሄድን ለማንጻት እንደ ጸሎት ያለ ነገር የለም። ሰማያዊ ጎብኚዎችን ለማምጣትና ለእኛ ደብዛዛና አሰልቺ የሆነውን የምድር ተራራ በሰማያዊ ክብር ለማስጌጥ እንደ ጸሎት ያለ ነገር የለም። ጴጥሮስ ያን ተራራ ቅዱሱ ተራራ ብሎ ይጠራዋል፤ ቅዱስ ያደረገውም ጸሎት ነው።

የእግዚአብሔር ድምፅ ስለ ልጁ ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ መገኘትና ማንነት ሦስት ጊዜ መሰከረ — በመጥምቁ ዮሐንስ በተጠመቀ ጊዜ፣ ከዚያም መልኩ በተለወጠ ጊዜ የሚያጸድቀው፣ የሚያጽናናውና የሚመሰክርለት የአባቱ ድምፅ ተሰማ። በእነዚህ በሁለቱም ጊዜያት በጸሎት ላይ ተገኝቶ ነበር። የሚመሰክረው ድምፅ ለሦስተኛ ጊዜ የመጣው በተለወጠበት ክብር ከፍታ ላይ ሳለ አልነበረም፤ ተጋድሎውን ለመጀመርና ወደ አገልግሎቱ ለመግባት ወገቡን ሲታጠቅም አልነበረም፤ ይልቁንም ወደ አስፈሪው ፍጻሜ በሚቸኩልበት ጊዜ ነበር። ወደ መጨረሻው ጣሩ ጨለማ ምሥጢር እየገባ ነበር፤ ወደ ፊትም ይመለከተው ነበር። ጥላዎቹ እየጠለቁ ነበር፤ ከባድ መከራ እየቀረበ ነበር፤ ያልታወቀና ያልተቀመሰ ፍርሃትም በፊቱ ነበር። ስለሚቀርበው ሞቱ እያሰላሰለ፣ ስለ እርሱ ትንቢት እየተናገረ፣ የሚከተለውንም ክብር አስቀድሞ እየገለጠ ሳለ፣ በዚያ ከፍ ያለና ምሥጢራዊ ንግግሩ መካከል ጥላዎቹ እንደ አስፈሪ ግርዶሽ መጡበት፤ እርሱም በጣር በተሞላ ጸሎት ድምፁን አሰማ፦

«አሁን ነፍሴ ታውካለች ምንስ እላለሁ? አባት ሆይ፥ ከዚህ ሰዓት አድነኝ። ነገር ግን ስለዚህ ወደዚህ ሰዓት መጣሁ።

«አባት ሆይ፥ ስምህን አክብረው። ስለዚህም። አከበርሁት ደግሞም አከብረዋለሁ የሚል ድምፅ ከሰማይ መጣ።

«በዚያ ቆመው የነበሩትም ሕዝብ በሰሙ ጊዜ። ነጐድጓድ ነው አሉ፤ ሌሎች። መልአክ ተናገረው አሉ።

«ኢየሱስም መለሰ፥ እንዲህ ሲል። ይህ ድምፅ ስለ እናንተ መጥቶአል እጂ ስለ እኔ አይደለም።»

ነገር ግን ክርስቶስ ይህን ዕጣ ፈንታ የሚወሰንበትን አስጨናቂ ሰዓት በጸሎት እንደሚቀበለውና እንደሚያበራው ልብ ይባል። ገና በዚያን ጊዜ እንኳ ሥጋ ከሚጠብቀው ፍጻሜ ፊት እንዴት ሳይወድ ወደ ኋላ አፈገፈገ!

በመስቀል ላይ ስለ ጠላቶቹ ያቀረበው ጸሎት ጠላቶቻችንን ስለ መውደድ፣ የበደሉንንም ስለ መማርና ይቅር ስለ ማለት ካስተማረው ትምህርት ሁሉ ጋር እንዴት ፍጹም ይስማማል! «ኢየሱስም። አባት ሆይ፥ የሚያደርጉትን አያውቁምና ይቅር በላቸው አለ።» በሞት ጣሩ ሲያላግጡበትና ሲሣለቁበት፣ እጆቻቸውም በደሙ ተበክለው ሳሉ፣ ስለ ገዳዮቹ እያማለደና ስለ እነርሱ እየጸለየ! እንዴት ያለ አስደናቂ ልግስና፣ ርኅራኄና ፍቅር ነው!

ደግሞም በመስቀል ላይ ከቀረቡት ጸሎቶች ሌላውን ውሰድ። ጸሎቱ እንዴት ልብ የሚነካ፣ ጽዋውም እንዴት መራራ ነው! «አምላኬ አምላኬ፥ ስለ ምን ተውኸኝ?» ብሎ በጮኸ ጊዜ ያ ሰዓት እንዴት ጨለማና ባድማ ነበር! ይህ ልቡን ለሁለት የሚሰነጥቀው የመጨረሻው ምት ነው፤ በምሬቱና በጭንቀቱ ከይሁዳ መሳም ይበልጥ የሚያሠቃይና ልብን የሚወጋ ነው። ሌላው ሁሉ የተጠበቀ ነበር፤ ሌላው ሁሉ በመከራው መጽሐፍ ውስጥ ተጽፎ ነበር። ነገር ግን የአባቱ ፊት ከእርሱ መሰወሩ፣ በእግዚአብሔር መተው — እነዚህ አስጨናቂ ቃላት ከሚሞተው የእግዚአብሔር ልጅ ከንፈር የወጡበት ያ ሰዓት! ሆኖም እንዴት እውነተኛ ነው! እንዴት እንደ ሕፃን ልጅ ሆኖ እናገኘዋለን! ስለዚህም ፍጻሜው በእርግጥ በመጣ ጊዜ እንደ ገና ለአባቱ ሲናገር እንሰማዋለን፦ «አባት ሆይ፥ ነፍሴን በእጅህ አደራ እሰጣለሁ አለ። ይህንም ብሎ ነፍሱን ሰጠ።»