ኢየሱስ ክርስቶስ፣ የጸሎት ምሳሌ

ክርስቶስ መሞት እንዳለበትና ጊዜው አሁን እንደ ደረሰ ባየ ጊዜ ሰውነቱን አደከመው፤ በእርሱ ላይ የሚደርሰው ነገር ግድ ያልሰጠው ይመስል ነበር፤ ቀኑን ሁሉ በመስበክ፣ ሌሊቱንም ሁሉ በመጸለይ ራሱን ፈጽሞ ሰጠ፤ በመቅደስ እነዚያን አስፈሪ ምሳሌዎች እየሰበከ፣ በአትክልቱ ስፍራም እንደ ዮሐንስ ምዕራፍ አሥራ ሰባት ያሉትን ጸሎቶችና «ፈቃድህ ትሁን!» የሚለውን ጸሎት ደም እስኪመስል ድረስ በላብ እየጸለየ ራሱን አሳለፈ።—ቶማስ ጉድዊን።

መጽሐፍ ቅዱስ ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ ሕይወት የያዘው መዝገብ በሥራ የተጨናነቀውን ኑሮውን በጨረፍታ ብቻ ያሳያል፤ ከብዙ ቃሎቹ ጥቂቶቹን ብቻ መርጦ፣ ከታላላቅ ሥራዎቹም አጭር ዘገባ ብቻ ይሰጠናል። ሆኖም በዚህ መዝገብ ውስጥ እንኳ ብዙ ጊዜ በጸሎት ውስጥ እንደ ነበረ እናየዋለን። ሕይወቱ በጠየቀበት ብርቱ ጫናና ድካም ሥራ የበዛበትና የደከመ ቢሆንም እንኳ «ማለዳም ተነሥቶ ገና ሌሊት ሳለ ወጣ ወደ ምድረ በዳም ሄዶ በዚያ ጸለየ።» በምድረ በዳና በጨለማ ውስጥ ከእግዚአብሔር ጋር ብቻውን! ጌታችን በምድር ሳለ ጸሎት ሕይወቱን ሞልቶት ነበር። ሕይወቱ በጸሎት የጣፈጠና መዓዛ ያለው የማያቋርጥ የዕጣን ፈሳሽ ነበረ። የኢየሱስ ሕይወት ከጸሎት በቀር ሌላ እንዳልነበረ ስናይ፣ ኢየሱስን መምሰል ማለት እንደ ኢየሱስ መጸለይና እንደ ኢየሱስ መኖር ነው ብለን መደምደም ግድ ይለናል። ኢየሱስ እንደ ጸለየ መጸለይ ከባድ ቁም ነገር የሆነ ሕይወት ነው።

በኢየሱስ ክርስቶስ ጸሎት ውስጥ የዘመን ቅደም ተከተልን ልንከተል አንችልም። በመለኮታዊው የጸሎት ጥበብ ውስጥ የነበሩት የዕድገቱና የብቃቱ እርምጃዎች ምን እንደ ነበሩ አናውቅም። በዮርዳኖስ መሻገሪያ ስናገኘው፣ የጥምቀት ውኃ በመጥምቁ ዮሐንስ እጅ በላዩ ሳለ፣ በጸሎት ላይ ነው። የአገልግሎቱን ሦስት ዓመታት አልፈን የሕይወቱን ድራማ በዚያ በአስፈሪው የፍርሃት፣ የሥቃይ፣ የመከራና የኀፍረት ጥምቀት ሲፈጽም ስናየው፣ በመንፈስም በተግባርም በጸሎት ውስጥ እናገኘዋለን። የዮርዳኖስ ጥምቀት ብቻ ሳይሆን የመስቀሉ ጥምቀትም በጸሎት የተቀደሰ ነው። በመጨረሻው ትንፋሹ የጸሎትን እስትንፋስ ይዞ መንፈሱን ለእግዚአብሔር አደራ ይሰጣል። በተመዘገቡት የመጀመሪያ ንግግሮቹም ሆነ በመጀመሪያ ሥራዎቹ፣ ደቀ መዛሙርቱን እንዴት እንደሚጸልዩ እንደ መጀመሪያ ትምህርቱና እንደ መጀመሪያ ግዴታቸው ሲያስተምራቸው እናገኘዋለን። በመስቀሉ ጥላ ሥር፣ ከመረጣቸው ደቀ መዛሙርቱ ጋር በነበረው የመጨረሻ ቆይታው አጣዳፊነትና ክብደት ውስጥም፣ በዚያው እጅግ አስፈላጊ በሆነ ጉዳይ ላይ ነው፤ የዓለምን አስተማሪዎች እንዴት እንደሚጸልዩ ያስተምራል፤ መለኮታዊው የእውነት አደራ ሊፈስስባቸው ያሉትን ከንፈሮችና ልቦች የሚጸልዩ ሊያደርጋቸው ይጥራል።

የሕይወቱ ታላላቅ ዘመናት በጸሎት ተፈጠሩ፤ በጸሎትም ዘውድ ተቀዳጁ። በናዝሬት በቤቱ በቆየበትና አናጢ ሆኖ በደከመበት ጊዜ የጸሎት ልማዶቹ ምን እንደ ነበሩ የምናውቅበት መንገድ የለንም። እግዚአብሔር ሸፍኖታል፤ ግምትና መላምትም ከንቱና አሳሳች ብቻ ሳይሆኑ ትዕቢተኛና የማይገባ ጉጉት ያለባቸው ናቸው። እግዚአብሔር የሰወረውን መመርመር ድፍረት ይሆናል፤ ከተጻፈው በላይ ጠቢባን ለመሆን እንድንሻ፣ እግዚአብሔርም የገዛ መገለጡን የሸፈነበትን መጋረጃ ለመግለጥ እንድንሞክር ያደርገናል።

ክርስቶስን በዝነኛው፣ በነቢዩና በሰባኪው ፊት እናገኘዋለን። የናዝሬቱን ቤቱንና የአናጢነት መሥሪያውን በእግዚአብሔር ጥሪ ትቷል። አሁን በሽግግር ነጥብ ላይ ነው። ወደ ታላቁ ሥራው ወጥቷል። የዮሐንስ ጥምቀትና የመንፈስ ቅዱስ ጥምቀት የመግቢያ ናቸው፤ ለዚያም ሥራ የሚያበቁት ናቸው። ይህ ዘመን ቀያሪና የሽግግር ወቅት በጸሎት የታተመ ነው።

«ሕዝቡም ሁሉ ከተጠመቁ በኋላ ኢየሱስ ደግሞ ተጠመቀ። ሲጸልይም ሰማይ ተከፈተ።

«መንፈስ ቅዱስም በአካል መልክ እንደ ርግብ በእርሱ ላይ ወረደ፤ የምወድህ ልጄ አንተ ነህ፥ በአንተ ደስ ይለኛል የሚል ድምፅም ከሰማይ መጣ።»

ይህ በታሪኩ ውስጥ ከፍተኛ ሰዓት ነው፤ ካለፈው የተለየና ከእርሱ ጋር በግልጽ የሚነጻጸር ቢሆንም የሚቃረነው ግን አይደለም። መንፈስ ቅዱስ በሙላቱ ሁሉ መውረዱና መኖሩ፣ የሰማያት መከፈትና እግዚአብሔር አንድያ ልጁን ማወቁን የያዘው የምስክርነት ድምፅ — እነዚህ ሁሉ በዚያን ጊዜ ላቀረበው ጸሎት በቀጥታ የተፈጠሩ ፍሬዎችና መልሶች ባይሆኑ እንኳ ውጤቶቹ ናቸው።

እርሱ «ሲጸልይ» እንደ ነበረ፣ እኛም እንዲሁ መጸለይ አለብን። ክርስቶስ እንደ ጸለየ ልንጸልይ ብንወድ ክርስቶስ እንደ ነበረ መሆን፣ ክርስቶስም እንደ ኖረ መኖር አለብን። የክርስቶስን ዓይነት ጸሎት ልንጸልይ፣ እርሱም ጸሎቱ እንደ ተመለሰለት ጸሎታችን እንዲመለስልን ብንወድ የክርስቶስ ባሕርይ፣ የክርስቶስ ሕይወትና የክርስቶስ መንፈስ የእኛ መሆን አለባቸው። ክርስቶስ አሁንም በሰማይ በአባቱ ቀኝ ያለው ሥራው መጸለይ ነው። በእርግጥ የእርሱ ከሆንን፣ ብንወደው፣ ለእርሱ ብንኖርና ከእርሱ ጋር ተቀራርበን ብንኖር፣ በምድርም በሰማይም ያለው የጸሎት ሕይወቱ ይጋባብናል። ሙያውን እንማራለን፤ ሥራውንም በምድር እንቀጥላለን።

ኢየሱስ ክርስቶስ ሰዎችን ሁሉ ወደደ፤ ስለ ሰው ሁሉ ሞትን ቀመሰ፤ ስለ ሰዎች ሁሉ ይማልዳል። እንግዲያስ እንጠይቅ፤ እኛ የኢየሱስ ክርስቶስ ተከታዮች፣ ወኪሎቹና ፈጻሚዎቹ ነንን? እንግዲያስ በጸሎታችን ከስርየቱ ስፋት ጋር ጎን ለጎን መሄድ አለብን። የኢየሱስ ክርስቶስ የማስተስረያ ደም ለጸሎታችን ቅድስናንና ውጤታማነትን ይሰጣል። ሰው የሆነው ክርስቶስ ኢየሱስ ዓለምን ሁሉ እንደሚያቅፍ፣ እንደ ሰፋና ሰዋዊ እንደ ሆነ፣ ጸሎታችንም እንዲሁ መሆን አለበት። የክርስቶስ ሕዝብ ምልጃ ለክርስቶስ ሥራ መሰራጨትንና ፍጥነትን መስጠት፣ የማስተስረያውን ደም ወደ ቸር ግቦቹ ማድረስ፣ ከተዋጀችም ነፍስ ሁሉ የኃጢአትን ሰንሰለት ለመበጠስ መርዳት አለበት። እንደ ክርስቶስ የምንጸልይ፣ እንደ እርሱ የምናለቅስና እንደ እርሱ የምንራራ መሆን አለብን።

ጸሎት ሁሉን ነገር ይነካል። እግዚአብሔር የሚጸልየውን ሰው ይባርካል። የሚጸልይ ሰው ለእግዚአብሔር ረጅም የባሕር ጉዞ ይወጣል፤ ሌሎችን ሲያበለጽግ እርሱ ራሱ ይበለጽጋል፤ ዓለምም በጸሎቱ ስትባረክ እርሱ ራሱ ይባረካል። «እግዚአብሔርን በመምሰልና በጭምትነት ሁሉ ጸጥና ዝግ ያለ ሕይወት» መኖር ከሀብት ሁሉ የሚበልጥ ሀብት ነው።

የክርስቶስ ጸሎት እውነተኛ ነበረ። እርሱ እንደ ጸለየ ማንም አልጸለየም። ጸሎት ከባድ፣ ሁሉን የሚያስገድድና ሁሉን የሚያዝዝ ግዴታ ሆኖ፣ ደግሞም ጣፋጭነት ሁሉ የተከማቸበት፣ የሚማርክና ልብን የሚመስጥ ንጉሣዊ መብት ሆኖ በእርሱ ላይ ይጫን ነበር። ጸሎት የኃይሉ ምሥጢር፣ የሕይወቱ ሕግ፣ የድካሙ መነሣሣት፣ የሀብቱ፣ የደስታው፣ የኅብረቱና የብርታቱ ምንጭ ነበረ።

ለክርስቶስ ኢየሱስ ጸሎት ሁለተኛ ደረጃ ስፍራ አልያዘም፤ ይልቁንም አስገዳጅና ከሁሉ በላይ የሆነ፣ የግድ የሚያስፈልግ፣ ሕይወት፣ የማያርፍ ናፍቆት እርካታና ለከባድ ኃላፊነቶች የሚደረግ ዝግጅት ነበረ።

ከአባቱ ጋር በምክርና በኅብረት በጸሎት እልፍኝ መሆን፣ በብርታትና በጥልቅ ደስታ — ይህ ሁሉ ጸሎቱ ነበረ። የአሁኑ ፈተናዎች፣ የወደፊቱ ክብር፣ የቤተ ክርስቲያኑ ታሪክ፣ በዘመናት ሁሉ እስከ ዘመን ፍጻሜም ድረስ የደቀ መዛሙርቱ ተጋድሎዎችና አደጋዎች — እነዚህ ሁሉ በጸሎቱ ተወለዱ፣ ተቀረጹም።

በጌታችን ሕይወት ውስጥ ከጸሎት ይበልጥ ጎልቶ የሚታይ ነገር የለም። ዘመቻዎቹ የተዘጋጁት፣ ድሎቹም የተገኙት ሌሊቱን ሙሉ በሚያደርገው ጸሎት ተጋድሎና ኅብረት ውስጥ ነበር። በጸሎት ሰማያትን ቀደደ። ሙሴና ኤልያስ እንዲሁም በተራራው ላይ የተገለጠው የመለወጡ ክብር ጸሎቱን ተከትለው መጡ። ተአምራቱና ትምህርቱ ኃይላቸውን ያገኙት ከዚያው ምንጭ ነበር። የጌቴሴማኒ ጸሎት ቀራንዮን በጸጥታና በክብር አቀላው። የሊቀ ካህንነት ጸሎቱ በምድር ያለችውን የቤተ ክርስቲያኑን ታሪክ ይሠራል፤ ድሏንም ያፋጥናል። ኢየሱስ ክርስቶስ በዚህ ዓለም ሳለ የኖረው የጸሎት ሕይወት እንድንጸልይ እንዴት ያለ መነሣሣትና ትእዛዝ ነው! ስለ ጸሎት ዋጋ፣ ምንነትና አስፈላጊነት እንዴት ያለ ማብራሪያ ነው!

የኢየሱስ ክርስቶስ አካል ዘመን የጸሎት ዘመን ነበረ። ስለ ጸሎት ያስተማረውና የተገበረው ሁሉ በአጭሩ ሲጠቃለል «ሳይታክቱም ዘወትር ሊጸልዩ እንዲገባቸው» የሚል ነበር።

አይሁድ በአባቶቻቸው በእምነት አበው ስም ይጸልዩና ከእግዚአብሔር ጋር በገቡት ቃል ኪዳን የተሰጧቸውን መብቶች ይጠሩ እንደ ነበሩ፤ እኛ ደግሞ የበለጠ መብት ያለው፣ የበለጠ ኃይል ያለው፣ የበለጠ ሁሉን አቀፍ፣ የበለጠ ሥልጣን ያለውና የበለጠ መለኮታዊ የሆነ አዲስ ስምና አዲስ ኪዳን እንዳለን፤ የእግዚአብሔርም ልጅ በመለኮትነት፣ በክብርና በኃይል ከአበው በላይ ከፍ ያለውን ያህል፣ ጸሎታችንም በስፋት፣ በክብርና በውጤት ኃይል ከእነርሱ ጸሎት እንዲሁ ሊበልጥ ይገባዋል።

ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ እግዚአብሔር እንደ አባት ጸለየ። ወደ እግዚአብሔር የቀረበው በተወደደውና በተከበረው የአባት ክበብ ውስጥ በቀላልነትና በቀጥታ ነበር። ያ የሚያስደነግጥና የሚያርቅ ፍርሃት ፈጽሞ አልነበረም፤ በልጅ ፍጹም መተማመን ውስጥ ጠፍቶ ነበር።

ኢየሱስ ክርስቶስ ሕይወቱን፣ ሥራዎቹንና ትምህርቱን በጸሎት ዘውድ ይጭናል። ሌሎች ክብሮች ሁሉ በላዩ በሚወርደው ሌሊት ውስጥ እየደበዘዙ ሲሄዱ፣ አባቱ በጥምቀቱና በተራራው ላይ በተለወጠ ጊዜ ልጅነቱን እንዴት ይመሰክርለታል፣ የተመለሰ ጸሎትንም ክብር እንዴት ያለብሰዋል! አንድ መነሣሣትና አንድ ዓላማ ብቻ ሲሞላንና ሲትረፈረፍብን በጸሎት ውስጥ እንዴት ያሉ ሁሉን የሚችሉ ኃይላት አሉ! «አባት ሆይ፥ ስምህን አክብረው።» ይህ ሁሉን ያጣፍጣል፣ ሁሉን ያበራል፣ ሁሉን ያሸንፋል፣ ሁሉንም ያገኛል። «አባት ሆይ፥ ስምህን አክብረው።» ያ የሚመራ ኮከብ ከሁሉ የጨለመውን ሌሊት ያበራል፣ ከሁሉ የከፋውን ማዕበል ጸጥ ያደርጋል፣ ደፋሮችና እውነተኞችም ያደርገናል። ንጉሣዊ መርሕ ነው። ንጉሣዊ ክርስቲያንን ያበጃል።

ኢየሱስ በሕይወቱና በትምህርቱ በግልጽ ያሳየው የጸሎት ስፋትና ኃይል የእግዚአብሔርን ታላላቅ ዓላማዎች ይገልጣል። ወልድን በሰውነቱ እውነተኛነትና ሙላት ብቻ ሳይሆን አብንም ይገልጣሉ።

ክርስቶስ እንደ ልጅ ጸለየ። የልጅ መንፈስ በእርሱ ውስጥ ይገኝ ነበር። በአልዓዛር መቃብር አጠገብ «ኢየሱስም ዓይኖቹን ወደ ላይ አንሥቶ። አባት ሆይ» አለ። ደግሞም ጸሎቱን እንዲህ ሲጀምር እንሰማዋለን፦ «በዚያን ሰዓት ኢየሱስ በመንፈስ ቅዱስ ሐሤት አደረገና። የሰማይና የምድር ጌታ አባት ሆይ…» እንዲሁም በሌሎች ጊዜያት ሲጸልይ እግዚአብሔርን አባቱ ብሎ ሲጠራ፣ ከአባቱ አንድ ነገር የሚለምን ልጅ አቋም ሲይዝ እናገኘዋለን። እንዴት ያለ መተማመን፣ ቀላልነትና ቅንነት ነው! በልጅ መንፈስ ውስጥ እንዴት ያለ ዝግጁነት፣ ነጻነትና የቅርበት ሙላት አለ! እንዴት ያለ የሚያምን መታመን፣ እንዴት ያለ እርግጠኝነት፣ እንዴት ያለ ርኅሩኅ ግድ! በአባት በኩል እንዴት ያለ ጥልቅ እንክብካቤና ርኅሩኅ ርኅራኄ! ወደ ፍርሃተ እግዚአብሔር የሚጠልቅ እንዴት ያለ አክብሮት! በልጁ ልብ ውስጥ እንዴት ያለ የፍቅር መታዘዝና የምስጋና ስሜት ይንቦገቦጋል! እንዴት ያለ መለኮታዊ ኅብረትና ንጉሣዊ ቅርበት! እንዴት ያሉ የተቀደሱና ጣፋጭ ስሜቶች! የእግዚአብሔር ልጅ በሰማይ ካለው አባቱ ጋር በሚገናኝበት፣ አባትም ከልጁ ጋር በሚገናኝበት የጸሎት ሰዓት እነዚህ ሁሉ ይገናኛሉ! እንደ ልጆች ልንለምን ብንወድ እንደ ልጆች መኖር አለብን። እንደ ልጆች ልንጸልይ ብንወድ እንደ ልጆች መመላለስ አለብን። የጸሎት መንፈስ ከልጅነት መንፈስ ይወለዳል።

በዚህ የአባትነት ግንኙነት ውስጥ ያለው ጥልቅ አክብሮት ቀላልነትን፣ ቧልትንና ድፍረትን ሁሉ፣ እንዲሁም ገደብ ያለፈ መቀራረብን ሁሉ ለዘላለም ሊያስወግድ ይገባዋል። ጭምትነትና ክብደት ለጸሎት ሰዓት ይገባሉ። በመልካም ሁኔታ እንዲህ ተብሏል፦ «እግዚአብሔርን በአባት ስም የሚጠራና የእግዚአብሔርን ቸርና በጎ አድራጊ ፍቅር የሚገነዘብ ሰጋጅ፣ በዚያው ጊዜ የእግዚአብሔርን ክቡር ግርማ ማስታወስና ማወቅ አለበት፤ ይህ ግርማ በአባታዊ ፍቅሩ አይሻርም፣ አይጎድልምም፤ ይልቁንም እጅግ ይጠነክራል። እግዚአብሔርን እንደ አባት መጥራት በመለኮታዊው ግርማ ፊት ከአክብሮትና ከስግደት ጋር ካልተያያዘ የእግዚአብሔርን ባሕርይ አለማስተዋልን ያጋልጣል።» እኛም እንጨምር፤ የልጅ ባሕርያት እንደሚጎድሉም ያሳያል።

የእምነት አበውና ነቢያት ለእግዚአብሔር ቤተሰብ ስላለው የእግዚአብሔር አባትነት ትምህርት በጥቂቱ ያውቁ ነበር። «ከሩቅ ሆነው አዩትና ተሳለሙት»፣ በእርሱም ተረዱ፤ ነገር ግን በሙላቱ ሁሉ አላስተዋሉትም፤ «ያለ እኛ ፍጹማን እንዳይሆኑ እግዚአብሔር ስለ እኛ የሚበልጥ ነገርን አስቀድሞ ስላሰበ» ነው።

«እነሆ፥ እርሱ ይጸልያልና!» ብሎ እግዚአብሔር ስለ ጠርሴሱ ሳውል ለፈሪው ሐናንያ የተናገረው በመደነቅና በመገረም ነበር። «እነሆ፥ እርሱ ይጸልያልና!» የሚለው ቃል ለክርስቶስ ሲነገር እጅግ የበለጠ መደነቅን፣ ምሥጢርንና መገረምን ይይዛል። እርሱ፣ የዓለማት ሁሉ ፈጣሪ፣ የመላእክትና የሰዎች ጌታ፣ ከዘላለማዊው አምላክ ጋር በክብር የተካከለና አብሮ ዘላለማዊ የሆነ፤ «የክብሩ መንጸባረቅና የባሕርዩ ምሳሌ»፤ «ከአባቱ ክብርና ከአባቱ ዙፋን ገና የመጣው» — «እነሆ፥ እርሱ ይጸልያልና!» ዝቅ ባለና በሌላው ላይ በሚደገፍ የጸሎት አቋም፣ ከለማኞች ሁሉ የበለጠ ለማኝ ሆኖ ማግኘቱ፣ መጸለይም እጅግ ባለጠጋ ርስቱና ንጉሣዊ መብቱ መሆኑ — ይህ ከምሥጢራት ሁሉ የበለጠ ምሥጢር፣ ከድንቆች ሁሉ የበለጠ ድንቅ ነው።

ጳውሎስ በዕብራውያን 5:7 የጌታችንን የጸሎት ልማድ በአጭርና ሁሉን በሚያጠቃልል መግለጫ ይሰጠናል፦ «እርሱም በስጋው ወራት ከሞት ሊያድነው ወደሚችል ከብርቱ ጩኸትና ከእንባ ጋር ጸሎትንና ምልጃን አቀረበ፥ እግዚአብሔርንም ስለ መፍራቱ ተሰማለት።» በዚህ የጌታችን ጸሎት መግለጫ ውስጥ ታላላቅ መንፈሳዊ ኃይላት ሲወጡ እናያለን። «ጸሎትንና ምልጃን» አቀረበ። ሥርዓታዊ ወይም የሙከራ ጥረት አልነበረም። ብርቱ፣ የግልና እውነተኛ ነበረ። ለእግዚአብሔር በጎ ነገር የሚማጸን ነበረ። በታላቅ ችግር ውስጥ ነበረ፤ በእንባውም ይበልጥ በበረታ «ከብርቱ ጩኸት» መጮኽ ነበረበት። የእግዚአብሔር ልጅ በጭንቅ ውስጥ ተጋደለ። ጸሎቱ የይስሙላ ሚና መጫወት አልነበረም። ነፍሱ ተሳትፋበት ነበር፤ ኃይሎቹም ሁሉ እስከ መጨረሻ ተወጥረው ነበር። ቆም ብለን እንመልከተውና በእውነት እንዴት እንደምንጸልይ እንማር። የተከለከለብን የሚመስለውን ነገር በጸሎት ጭንቅ ውስጥ እንዴት እንደምናሸንፍ እንማር። «ስለ መፍራቱ» — ይህ ውብ ቃል ነው፤ በአዲስ ኪዳን ውስጥ ሁለት ጊዜ ብቻ የሚገኝ ሲሆን ትርጉሙም እግዚአብሔርን መፍራት ነው።

ኢየሱስ ክርስቶስ በሥራው ሁልጊዜ የተጠመደ ሰው ነበረ፤ ለመጸለይ ግን ፈጽሞ ጊዜ አላጣም። «ከሥራ ሁሉ እጅግ መለኮታዊ የሆነው ሥራ ልቡንና እጆቹን ሞላ፣ ጊዜውን በላ፣ ነርቮቹንም አደከመ። ለእርሱ ግን የእግዚአብሔር ሥራ እንኳ የእግዚአብሔርን ጸሎት ገፍቶ ማስወጣት የለበትም። ሰዎችን ከኃጢአት ወይም ከመከራ ማዳን፣ ለክርስቶስም እንኳ ቢሆን፣ በጸሎት ፋንታ መተካት ወይም የእነዚህን እጅግ ቅዱስ ጊዜያት ርዝመትና ብርታት በጥቂቱ እንኳ መቀነስ የለበትም። ቀኑን ለእግዚአብሔር በመሥራት ሞላው፤ ሌሊቱን ወደ እግዚአብሔር በመጸለይ አሳለፈው። የቀኑ ሥራ የሌሊቱን ጸሎት ግድ አደረገው። የሌሊቱ ጸሎት የቀኑን ሥራ ቀደሰው፤ ስኬታማም አደረገው። ‹ለመጸለይ ጊዜ የለኝም› ማለት፣ እውነት ነው፣ ለሃይማኖት የክርስቲያን ቀብር ይሰጠዋል፤ ቢሆንም ይገድለዋል።»

በብዙ ቦታዎች መጸለዩ ብቻ፣ ያውም አስፈላጊና ብዙ የሚያስተምር እውነታ ሆኖ ተገልጧል። በሌሎች ቦታዎች ደግሞ ከልቡ የወጡትና ከከንፈሩ የወረዱት ቃላት ራሳቸው ተመዝግበዋል። ከሁሉ በላቀ ሁኔታ የጸሎት ሰው ኢየሱስ ክርስቶስ ነበረ። የሕይወቱ ዘመናት በጸሎት ተፈጠሩ፤ የሕይወቱ ጥቃቅን ዝርዝሮች፣ የውጪና የውስጥ መስመሮቹም ሁሉ በጸሎት ተነሣሡ፣ ቀለም ያዙ፣ ተሞሉም።

የኢየሱስ የጸሎት ቃላት የተቀደሱ ቃላት ነበሩ። በእነርሱ እግዚአብሔር ለእግዚአብሔር ይናገራል፤ በእነርሱም እግዚአብሔር ይገለጣል፣ ጸሎትም ይብራራል፣ ይጸናልም። ጸሎት በንጹሕ መልኩና በኃያል ብርታቱ እዚህ አለ። እውነተኛ አምላክና እውነተኛ ሰው የሆነውን፣ ከለማኞች ሁሉ የበለጠ መለኮታዊ ለማኝ የሆነውን፣ ማንም እንደ እርሱ ያልጸለየውን የእርሱን የጸሎት ቃላት ለመስማት ምድርና ሰማይ ራሳቸውን ገልጠው ጆሯቸውን እጅግ የሚከፍቱ ይመስላል። ጸሎቶቹ እንድንጸልይ መነሣሣታችንና ምሳሌያችን ናቸው።