የጌታችን የሊቀ ካህንነት ጸሎት

ኢየሱስ ሕይወቱን በማይመሰል ጸጥታ፣ መተማመንና ግርማ ይዘጋል። «እኔ ላደርገው የሰጠኸኝን ሥራ ፈጽሜ በምድር አከበርሁህ።» የምድር ታሪክ በእውነተኛ ሰላሙና ግርማው ከዚህ ጋር የሚወዳደር ምንም ነገር የለውም። እኛም ለክርስቶስ በፍጹም ታማኝነት እንዲሁ ወደ ፍጻሜያችን እንድረስ።

—ኤድዋርድ ባውንድስ።

አሁን በዮሐንስ ወንጌል ምዕራፍ አሥራ ሰባት ተመዝግቦ የምናገኘውን የጌታችንን የሊቀ ካህንነት ጸሎት ወደ መመልከት እንመጣለን።

ለአብ መታዘዝና በአብ መኖር — እነዚህ የወልድ ናቸው፤ በመለኮታዊው የምልጃ ሥራው ከክርስቶስ ጋር ተካፋዮች እንደ መሆናችንም የእኛም ናቸው። ስለ ደቀ መዛሙርቱ እንዴት ባለ ርኅራኄ፣ እንዴት ባለ ጥልቅ ስሜትና እንዴት ፈጽሞ ተውጦ ይጸልያል! «እኔ ስለ እነዚህ እለምናለሁ፤ ስለ ዓለም አልለምንም»። ለእግዚአብሔር ሕዝብ ይህ እንዴት ያለ የጸሎተኛነት ምሳሌ ነው! የእግዚአብሔር ሕዝብ የእግዚአብሔር ጉዳይ፣ የእግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያንና የእግዚአብሔር መንግሥት ነውና። ስለ እግዚአብሔር ሕዝብ፣ ስለ አንድነታቸው፣ ስለ መቀደሳቸውና ስለ መክበራቸው ጸልዩ። የአንድነታቸው ጉዳይ በእርሱ ላይ እንዴት ከብዶ ነበር! እነዚህ የመለያያ ግድግዳዎች፣ እነዚህ መራራቆች፣ እነዚህ የተከፋፈሉ የእግዚአብሔር ቤተሰብ ክበቦች፣ እነዚህ እርስ በርሳቸው የሚዋጉ የቤተ ክህነት ወገኖች — እነዚህን መከፋፈሎች ሲያይ እንዴት ይቀደዳል፣ ይደማል፣ እንደ ገናም ይሠቃያል! አንድነት — የዚያ አስደናቂ የሊቀ ካህንነት ጸሎት ታላቁ ሸክም ይህ ነው። «እንደ እኛ አንድ እንዲሆኑ»። የእግዚአብሔር ሕዝብ መንፈሳዊ አንድነት — ይህ በክርስቶስ በኩል ለቤተ ክርስቲያኑ የተላለፈላቸው የእግዚአብሔር ክብር ርስት ነው።

በዚህ ጸሎት ውስጥ ኢየሱስ አስቀድሞ ስለ ራሱ ይጸልያል፤ አሁን እንደ ጌቴሴማኒ ተማጻኝ ሆኖ አይደለም፤ አሁን ድካም ሳይሆን ብርታት ነው። አሁን የጨለማና የሲኦል ጫና የለም፤ ለጊዜው ያንን አስፈሪ የመካከል ጊዜ አልፎ፣ እንዲከብርና ከፍ ያለው ክብሩም ለአባቱ ክብርን እንዲያስገኝ ይለምናል። ለእግዚአብሔር ያለው ከፍ ያለ ታማኝነቱና መሰጠቱ ይገለጣል፤ ይህም ለእግዚአብሔር ያለው ታማኝነት የምልጃ ጸሎት ዋና ባሕርይ ነው። ለእግዚአብሔር የተሰጠ ሕይወታችን ራሱ ይጸልያል። ለእግዚአብሔር ያለን የማይናወጥ ታማኝነታችን በፊቱ አንደበተ ርቱዕ ልመና ነው፤ ስለ ሌሎች በምናቀርበው ምልጃም መግቢያንና መተማመንን ይሰጠናል። ይህ ጸሎት በዕንቁ የተጌጠ ነው፤ ግድግዳዎቹ ግን አልማዝ ናቸው። እንዴት ያሉ ጥልቅና እንደ አለት የጸኑ እውነቶች ናቸው! እንዴት ያሉ የማይመረመሩ ምሥጢራት ናቸው! እንደሚከተሉት ያሉት ቃሎች እንዴት ያሉ ጥልቅና ባለጸጋ ልምምዶችን ይይዛሉ፦

«እውነተኛ አምላክ ብቻ የሆንህ አንተን የላክኸውንም ኢየሱስ ክርስቶስን ያውቁ ዘንድ ይህች የዘላለም ሕይወት ናት።

«የእኔም የሆነ ሁሉ የአንተ ነው የአንተውም የእኔ ነው፤ እኔም ስለ እነርሱ ከብሬአለሁ።

«እኔንም የወደድህባት ፍቅር በእነርሱ እንድትሆን እኔም በእነርሱ፥ ስምህን አስታወቅኋቸው አስታውቃቸውማለሁ።

«አሁንም፥ አባት ሆይ፥ ዓለም ሳይፈጠር በአንተ ዘንድ በነበረኝ ክብር አንተ በራስህ ዘንድ አክብረኝ።»

እስቲ ቆም ብለን እንጠይቅ፦ የዘላለም ሕይወት አለንን? እግዚአብሔርን በልምምድ፣ በንቃት እናውቀዋለንን? በእውነትና በግል እናውቀዋለንን? ኢየሱስ ክርስቶስን እንደ አንድ አካል፣ እንደ ግል አዳኛችን እናውቀዋለንን? በልብ ትውውቅ እናውቀዋለንን? በሚገባስ እናውቀዋለንን? የዘላለም ሕይወት ይህ ነው፤ ይህ ብቻ ነው። ኢየሱስስ በእኛ ከብሮአልን? ይህን የግል ምርመራ እንቀጥል። ሕይወታችን መለኮትነቱን ያረጋግጣልን? ኢየሱስስ በእኛ ምክንያት ይበልጥ ያበራልን? ብርሃን የማያሳልፉ አካላት ነን ወይስ የሚያሳልፉ? ንጹሕ ብርሃኑን እናጨልማለን ወይስ እናንጸባርቃለን? ደግሞም እንጠይቅ፦ የእግዚአብሔርን ክብር እንፈልጋለንን? ክርስቶስ ክብርን በፈለገበት ስፍራ ክብርን እንፈልጋለንን? «አንተ በራስህ ዘንድ አክብረኝ»። የእግዚአብሔርን ሀልዎትና እርሱን ገንዘብ ማድረግ እጅግ የላቀ ክብራችንና ታላቁ በጎ ነገራችን አድርገን እንቈጥረዋለንን?

ራሱንና አባቱን ከሕዝቡ ጋር እንዴት አጥብቆ ያስተሳስራል! ከአባቱ ጋር በዚህ ከፍ ባለ የቅዱስ ኅብረት ሰዓት ልቡ በእነርሱ ላይ ያተኩራል።

«ከዓለም ለሰጠኸኝ ሰዎች ስምህን ገለጥሁላቸው። የአንተ ነበሩ ለእኔም ሰጠሃቸው፤ ቃልህንም ጠብቀዋል።

«የሰጠኸኝ ሁሉ ከአንተ እንደ ሆነ አሁን ያውቃሉ።

«የሰጠኸኝን ቃል ሰጥቻቸዋለሁና፤ እነርሱም ተቀበሉት፥ ከአንተም ዘንድ እንደ ወጣሁ በእውነት አወቁ፥ አንተም እንደ ላክኸኝ አመኑ።

«እኔ ስለ እነዚህ እለምናለሁ፤ ስለ ዓለም አልለምንም ስለ ሰጠኸኝ እንጂ፤ የአንተ ናቸውና።

«የእኔም የሆነ ሁሉ የአንተ ነው የአንተውም የእኔ ነው፤ እኔም ስለ እነርሱ ከብሬአለሁ።»

ደግሞም ለእነዚህ ደቀ መዛሙርት እንዲጠበቁ ይጸልያል። የተመረጡ፣ የተለዩና የእርሱ የሆኑ ብቻ ሳይሆኑ በአብ ንቁ ዓይኖችና ሁሉን በሚችለው በአብ እጅ ሊጠበቁ ነበረባቸው። «ከዚህም በኋላ በዓለም አይደለሁም፥ እነርሱም በዓለም ናቸው፥ እኔም ወደ አንተ እመጣለሁ። ቅዱስ አባት ሆይ፥ እነዚህን የሰጠኸኝን እንደ እኛ አንድ እንዲሆኑ በስምህ ጠብቃቸው።»

በቅዱሱ አብ፣ በስሙ ኃይል በቅድስና ሁሉ እንዲጠበቁ ይጸልያል። ሕዝቡ ከኃጢአት፣ ከኃጢአት ሁሉ፣ በተግባር ከሚታየውም በሐሳብ ከሚታሰበውም ኃጢአት፣ በየትኛውም የክፋት መልክ ካለ ኃጢአት፣ በዚህ ዓለም ካለ ኃጢአት ሁሉ እንዲጠበቁ ይለምናል። ለሰማይ የተገቡና የተዘጋጁ ብቻ ሳይሆኑ ለምድርም — ለጣፋጭ መብቶቿ፣ ለከባድ ግዴታዎቿ፣ ለጥልቅ ኀዘኖቿና ለባለጸጋ ደስታዎቿ — የተዘጋጁና የተገቡ እንዲሆኑ፤ ለፈተናዎቿ፣ ለመጽናናቶቿና ለድሎቿ ሁሉ የተዘጋጁ እንዲሆኑ ይጸልያል። «ከክፉ እንድትጠብቃቸው እንጂ ከዓለም እንድታወጣቸው አልለምንም።»

ከዓለም ታላቁ ክፋት፣ እርሱም ከኃጢአት እንዲጠበቁ ይጸልያል። ከኃጢአት በደል፣ ከኃጢአት ኃይል፣ ከኃጢአት ርኵሰትና ከኃጢአት ቅጣት እንዲጠበቁ ይፈልጋል። የተሻሻለው የእንግሊዝኛ ትርጉም (ሪቫይዝድ ቨርሽን) «ከክፉው እንድትጠብቃቸው» ብሎ ያነበዋል። ከዲያብሎስ ተጠብቀው — እንዳይነካቸው፣ እንዳያገኛቸው፣ በእነርሱም ውስጥ ስፍራ እንዳይኖረው፤ ፈጽመው የእግዚአብሔር እንዲሆኑ፣ እርሱ ገንዘቡ እንዲያደርጋቸው፣ እንዲሞላቸውና እንዲጠብቃቸው ነው። «ለመዳን በእምነት በእግዚአብሔር ኃይል የተጠበቁ»።

በአባቱ ክንዶች ውስጥ፣ በአባቱ እቅፍና በአባቱ ልብ ውስጥ ያኖረናል። እግዚአብሔርን ወደ አገልግሎት ይጠራዋል፤ ከፊት ያስቀድመዋል፤ እኛንም በአባቱ የቀረበ ጥበቃ ሥር፣ በአባቱ ጥላ ሥር፣ በአባቱም ክንፍ መጠጊያ ሥር ያኖረናል። የአብ በትርና ምርኵዝ ለደኅንነታችን፣ ለመጽናናታችን፣ ለመጠጊያችን፣ ለብርታታችንና ለመመሪያችን ናቸው።

እነዚህ ደቀ መዛሙርት ከዓለም ሊወሰዱ ሳይሆን ከክፋቱ — ከዚያ ራሱ ዓለም ከሆነው ከአስፈሪው ክፋቱ — ሊጠበቁ ነበረባቸው። «ክፉ ከሆነ ከአሁኑ ዓለም»። ዓለም የሰው ልጆችን እንዴት ያታልላል፣ ዓይናቸውን እንዴት ያፈዝዛል፣ እንዴትስ ያስታቸዋል! ደቀ መዛሙርቱ ከዓለም የተመረጡ ናቸው፤ ከዓለም ሩጫና ምድራዊነት፣ ሁሉን ከሚውጠው የትርፍ ስስቱ፣ ከገንዘብ ምኞቱ፣ ከገንዘብ ፍቅሩና ከገንዘብ ድካሙ የተመረጡ ናቸው። ምድር ከትቢያ ሳይሆን ከወርቅ የተሠራች ይመስል፣ በመቃብሮች ሳይሆን በአልማዝ የተሸፈነች ይመስል ትስባለች፤ አጥብቃም ትይዛለች።

«እኔ ከዓለም እንዳይደለሁ ከዓለም አይደሉም።» ከኃጢአትና ከሰይጣን ብቻ ሳይሆን ክርስቶስ ከዓለማዊነት እድፍ ነጻ እንደ ነበረ እነርሱም ከዓለማዊነት ጕድፍ፣ እድፍና ርኵሰት ሊጠበቁ ነበረባቸው። ከክርስቶስ ጋር ያላቸው ግንኙነት ከዓለም የሚያረክስ ርኵሰት፣ ካልተቀደሰ ፍቅሩና ከወንጀለኛ ወዳጅነቱ ነጻ የሚያወጣቸው ብቻ አልነበረም፤ ክርስቶስን በመምሰላቸውም የዓለም ጥላቻ የግድ ይከተላቸው ነበር። ከምክንያቱ የተነሣ እንደዚህ የግድና በሁሉም ስፍራ የሚከተል ውጤት የለም። «እኔም ከዓለም እንዳይደለሁ ከዓለም አይደሉምና ዓለም ጠላቸው።»

«እኔ ከዓለም እንዳይደለሁ ከዓለም አይደሉም።» የሚለው ቃል መደጋገሙ እንዴት የሚያስደንቅና የሚያስፈራ ነው! የጌታችን የክርስቶስ ከዓለም መፋታት እንዴት ግልጽ፣ ሥር ነቀልና ዘላለማዊ ነበር! የጌታችን እውነተኛ ተከታዮች ከዓለም መፋታታቸውም እንዲሁ እንዴት ግልጽ፣ ሥር ነቀልና ዘላለማዊ ነው! ዓለም ጌታውን እንደ ጠላ ደቀ መዝሙሩንም ይጠላዋል፤ ጌታውን እንደ ሰቀለ ደቀ መዝሙሩንም ይሰቅለዋል። ስለዚህ ይህ ጥያቄ እንዴት ተገቢ ነው፦ የክርስቶስ ዓይነት ከዓለማዊነት የራቀ ሕይወት አለንን? ዓለም ጌታችንን እንደ ጠላ እኛንም ይጠላናልን? ቃሎቹስ በእኛ ተፈጽመዋልን?

«ዓለም ቢጠላችሁ ከእናንተ በፊት እኔን እንደ ጠላኝ እወቁ።

«ከዓለምስ ብትሆኑ ዓለም የራሱ የሆነውን ይወድ ነበር፤ ነገር ግን እኔ ከዓለም መረጥኋችሁ እንጂ ከዓለም ስለ አይደላችሁ ስለዚህ ዓለም ይጠላችኋል።»

ዓለማዊ ያልሆነ ክርስቲያን ሙሉ ሥዕል ሆኖ ራሱን በፊታችን በግልጽ ያቆማል። የማይለወጠው ምሳሌያችን ይህ ነው። «እኔ ከዓለም እንዳይደለሁ ከዓለም አይደሉም።» በዚህ ምሳሌ ልክ ልንቀረጽ ይገባናል።

የአንድነታቸው ጉዳይ በእርሱ ላይ ከብዶ ነበር። የአባቱን ትኩረት ወደዚህ እንዴት እንደ ሳበ ልብ በሉ፤ ስለዚህ የተከታዮቹ አንድነት እንዴት እንደ ተማጸነም ተመልከቱ፦ «ከዚህም በኋላ በዓለም አይደለሁም፥ እነርሱም በዓለም ናቸው፥ እኔም ወደ አንተ እመጣለሁ። ቅዱስ አባት ሆይ፥ እነዚህን የሰጠኸኝን እንደ እኛ አንድ እንዲሆኑ በስምህ ጠብቃቸው።»

ዘመናት እያለፉ ታላላቅ ሕዝብ ወደ ዓላማው ሲጎርፉ ሲያይ ደግሞ ወደዚሁ ጉዳይ ይመለሳል፦

«ሁሉ አንድ እንዲሆኑ፥ አባት ሆይ፥ አንተ በእኔ እንዳለህ እኔም በአንተ፥ እንዲሁ እነርሱ ደግሞ በእኛ እንዲሆኑ፥ አንተ እንደ ላክኸኝ ዓለም ያምን ዘንድ።

«እኔም የሰጠኸኝን ክብር ሰጥቻቸዋለሁ፥ እኛ አንድ እንደ ሆንን አንድ ይሆኑ ዘንድ።

«እኔ በእነርሱ አንተም በእኔ፥ በአንድነት ፍጹማን እንዲሆኑ፥ አንተ እንደ ላክኸኝ እኔንም እንደ ወደድኸኝ እነርሱን እንደ ወደድሃቸው ዓለም ያውቅ ዘንድ።»

ልቡ በዚህ አንድነት ላይ ምን ያህል አጥብቆ እንደ ተተከለ ልብ በሉ። ይህ የአንድነት ጕድለት ለእግዚአብሔር ቤተ ክርስቲያን እንዴት ያለ አሳፋሪ ታሪክ፣ እንዴት ያለስ ደም ያለበት መዝገብ ጽፎአል! እነዚህ የመለያያ ግድግዳዎች፣ እነዚህ መራራቆች፣ እነዚህ የተከፋፈሉ የእግዚአብሔር ቤተሰብ ክበቦች፣ እነዚህ እርስ በርሳቸው የሚዋጉ የሰው ወገኖች፣ እነዚህ ወንድም ወንድሙን የሚያጠፋባቸው የእርስ በርስ ጦርነቶች! ወደ ፊት ይመለከታል፤ ወደ ፊት በሚመጡት በእነዚህ ሁሉ አሳዛኝ ነገሮች ክርስቶስ እንዴት እንደሚቀደድ፣ እንዴት እንደሚደማና እንደ ገና እንደሚሠቃይ ያያል። የእግዚአብሔር ሕዝብ አንድነት ተስፋ የተሰጠላቸው የእግዚአብሔር ክብር ርስት ሊሆን ነበረ። መከፋፈልና ጠብ ዲያብሎስ ለቤተ ክርስቲያን ያወረሰው ነው፤ የውድቀት፣ የድካም፣ የኀፍረትና የወዮታ ርስት ነው።

የእግዚአብሔር ሕዝብ አንድነት ክርስቶስ በምድር ላይ የፈጸመው ተልእኮ መለኮታዊ መሆኑን ለዓለም የሚያረጋግጥ ብቸኛ ማስረጃ ሊሆን ነበረ። በሙሉ ቅንነት እንጠይቅ፦ ክርስቶስ ስለዚህ አንድነት እንደ ጸለየ እኛስ እንጸልያለንን? በእግዚአብሔር ሕዝብ አንድነት ውስጥ የሚገኘውን የእግዚአብሔርን ጉዳይ ሰላም፣ ደኅንነት፣ ክብር፣ ኃይልና መለኮትነት እንፈልጋለንን?

እንደ ገና ወደ ኋላ ስንመለስ፣ ደቀ መዛሙርቱን እንዲሞላቸው የሚጸልይለትን ይህን ከዓለማዊነት የራቀ ሕይወት የሚገልጥና ምሳሌ የሚሆን ራሱን እንዴት እንደሚያቀርብ እባካችሁ ልብ በሉ። አባቱ ወደ ዓለም እንደ ላከው እንዲሁ እርሱ ወደ ዓለም ይልካቸዋል። ለአባቱ እንደ ነበረና እንዳደረገ እንዲሁ እነርሱም እንዲሆኑና እንዲያደርጉ ይጠብቃል። ደቀ መዛሙርቱ ፈጽመው ለእግዚአብሔር የተሰጡና ከኃጢአት ሁሉ የነጹ እንዲሆኑ መቀደሳቸውን ፈለገ። በእነርሱ ውስጥ ለእግዚአብሔር የሆነ ቅዱስ ሕይወትንና ቅዱስ ሥራን ተመኘ። እነርሱ በሕይወታቸው ለእግዚአብሔር የተሰጡ እንዲሆኑ እርሱ ራሱን ለሞት ሰጠ። ስለ እውነተኛ መቀደስ ጸለየ — ነፍስን፣ ሥጋንና አእምሮን ለዚህ ዘመንና ለዘላለም የሚያካትት እውነተኛ፣ ሙሉና ፍጹም መቀደስ። በእርሱ ዘንድ ቃሉ ራሱ ከእውነተኛ መቀደሳቸው ጋር ብዙ ግንኙነት ነበረው። «በእውነትህ ቀድሳቸው፤ ቃልህ እውነት ነው። እነርሱም ደግሞ በእውነት የተቀደሱ እንዲሆኑ እኔ ራሴን ስለ እነርሱ እቀድሳለሁ።»

ፈጽሞ ለእግዚአብሔር መሰጠት የመቀደሳቸው ዓይነት ሊሆን ነበረ። ስለ መቀደሳቸው ያቀረበው ጸሎት ወደ ሙሉ ቅድስና የሚወስደውን መንገድ ያመለክታል። ያ መንገድ ጸሎት ነው። ወደዚያ ከፍ ወዳለው የፍጹም ቅድስና ስፍራ የሚያደርሱት ወደ ላይ የሚወጡ ደረጃዎች ሁሉ የጸሎት ደረጃዎች ናቸው፤ በመንፈስ እየጨመረ የሚሄድ ጸሎተኛነትና በተግባርም እየጨመረ የሚሄድ ጸሎተኛነት ናቸው። «ሳታቋርጡ ጸልዩ» የሚለው «የሰላምም አምላክ ራሱ ሁለንተናችሁን ይቀድስ» ለሚለው የግድ አስፈላጊ መቅድም ነው። ጸሎትም በልብ ውስጥ ላለው ለዚህ ባለጸጋ ጸጋ የማያቋርጥ መሸጋገሪያና የምስጋና መዝሙር ብቻ ነው፦ «… መንፈሳችሁም ነፍሳችሁም ሥጋችሁም ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ በመጣ ጊዜ ያለ ነቀፋ ፈጽመው ይጠበቁ። የሚጠራችሁ የታመነ ነው፥ እርሱም ደግሞ ያደርገዋል።»

ሙሉ ኃላፊነታችንን ልንወጣና ከፍ ያለ ተልእኮአችንን ልንፈጽም የምንችለው ጌታችን ክርስቶስ እንደ ተቀደሰ ተቀድሰን ስንወጣ ብቻ ነው። አባቱ ወደ ዓለም እንደ ላከው እንዲሁ እርሱ ወደ ዓለም ይልከናል። እርሱ እንደ ነበረ እንድንሆን፣ እርሱ እንዳደረገ እንድናደርግ፣ እርሱም አብን እንዳከበረ እንዲሁ አብን እንድናከብር ይጠብቃል።

ከእርሱ ጋር በሰማይ እንድንሆን እንዴት ያለ ናፍቆት ነበረው፦ «አባት ሆይ፥ … የሰጠኸኝን ክብሬን እንዲያዩ እኔ ባለሁበት የሰጠኸኝ እነርሱ ደግሞ ከእኔ ጋር ይሆኑ ዘንድ እወዳለሁ።» ይህን ልባዊ፣ ፍቅር የሞላበትና ክርስቶስን የሚመስል ናፍቆት ከመንገድ የሚኮበልሉ ልቦቻችን እንዴት ይመልሱለታል? እርሱ በዚያ እንድንሆን እንደሚናፍቅ እኛስ ሰማይን እንዲሁ እንናፍቃለንን? «እወዳለሁ» የሚለው ቃሉ እንዴት የረጋ፣ እንዴት ግርማ ያለውና እንዴት ሥልጣን የሞላበት ነው!

ሕይወቱን በማይመሰል ጸጥታ፣ መተማመንና ግርማ ይዘጋል። «እኔ ላደርገው የሰጠኸኝን ሥራ ፈጽሜ በምድር አከበርሁህ።»

የምድር ታሪክ በእውነተኛ ሰላሙና ግርማው ከዚህ ጋር የሚወዳደር ምንም ነገር የለውም። እኛም ለክርስቶስ በፍጹም ታማኝነት እንዲሁ ወደ ፍጻሜያችን እንድረስ።