መንፈስ ቅዱስ፣ ቤተ ክርስቲያንና የኃጢአት ስርየት

መንፈስ ቅዱስና ቤተ ክርስቲያን። ቤተ ክርስቲያን የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ናት

እንግዲህ ስለ እግዚአብሔር አንድያ ልጅ፥ ስለ ጌታችን ስለ ኢየሱስ ክርስቶስ ለእምነት ምስክርነት በሚስማማ አጭርነት ከተናገርን በኋላ፥ በመንፈስ ቅዱስም ደግሞ እንደምናምን በመናገር እንቀጥላለን፤—በዚህም መለኮትን የሚያስገኘውን ሥላሴ እናሟላለን። ከዚያም ቅድስት ቤተ ክርስቲያንን እንጠቅሳለን። በዚህም፥ በነጻነት የምትኖረውን ኢየሩሳሌም የሚያስገኘው አእምሮ ያለው ፍጥረት በንግግር ቅደም ተከተል ከፈጣሪው፥ ከልዑል ሥላሴ በታች ሊሆን እንደሚገባው እንድናስተውል እንደረጋለን፤ ስለ ሰውየው ስለ ክርስቶስ ኢየሱስ የተነገረው ሁሉ፥ በእርግጥ፥ የአንድያ ልጁን አካል አንድነት የሚመለከት ነውና። ስለዚህ የሃይማኖት መግለጫው ትክክለኛ ቅደም ተከተል ቤተ ክርስቲያን ከሥላሴ በታች እንድትሆን ጠየቀ፤ ቤት በውስጡ ከሚኖርበት በታች፥ ቤተ መቅደስ በውስጡ ካደረው ከእግዚአብሔር በታች፥ ከተማም ከሠሪዋ በታች እንደ ሆነች። እዚህም ልናስተውል የሚገባን ቤተ ክርስቲያንን በሙሉዋ ነው፤ ከፀሐይ መውጫ ጀምሮ እስከ መግቢያው ድረስ የእግዚአብሔርን ስም እያመሰገነች፥ ከቀድሞ ምርኮዋም ስለ ተገኘው መዳን አዲስ ቅኔ እየዘመረች በምድር ላይ እንደ መጻተኛ የምትንከራተተውን ክፍሏን ብቻ አይደለም፤ ነገር ግን ከተፈጠረችበት ጊዜ ጀምሮ በሰማይ ለእግዚአብሔር ጸንታ የኖረችውንና ከውድቀት የሚመጣውን ጕስቍልና ፈጽሞ ያልቀመሰችውን ክፍሏንም ጭምር ነው። ይህ ክፍል ያልተቋረጠ ብፅዕና ከሚደሰቱ ከቅዱሳን መላእክት የተሠራ ነው፤ (እንደሚገባውም) ገና በባዕድ መካከል ለሚንከራተተው ክፍል ርዳታ ያደርጋል፤ እነዚህ ሁለት ክፍሎች በዘላለም ኅብረት አንድ ይሆናሉና፥ አሁንም በፍቅር ማሰሪያ አንድ ናቸው፤ ሁለንተናዋም ለአንዱ አምላክ አምልኮ የተሾመች ናት። ስለዚህ ቤተ ክርስቲያን በሙሉዋም ሆነች ከእርስዋ ማንኛውም ክፍል በእግዚአብሔር ፈንታ ልትመለክ፥ ወይም ከእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ ወገን ለሆነ ለማንም አምላክ ልትሆን ምንም ፍላጎት የላትም፤ ያም ቤተ መቅደስ ባልተፈጠረው እግዚአብሔር ከተፈጠሩት ከቅዱሳን የተሠራ ነው። ስለዚህም መንፈስ ቅዱስ ፍጥረት ቢሆን ኖሮ ፈጣሪ ሊሆን ባልቻለም ነበር፤ ነገር ግን አእምሮ ካለው ፍጥረት አንዱ ክፍል በሆነ ነበር። ከፍጥረታት ሁሉ የሚበልጥ ፍጥረት ብቻ በሆነ ነበር፤ ስለዚህም በሃይማኖት መግለጫው ውስጥ ከቤተ ክርስቲያን በፊት ባልተጠቀሰ ነበር፤ እርሱ ራሱ የቤተ ክርስቲያን፥ በሰማያትም ያለው የእርስዋ ክፍል ወገን በሆነ ነበርና። ቤተ መቅደስም ባልኖረው ነበር፤ እርሱ ራሱ የቤተ መቅደስ ክፍል በሆነ ነበርና። እርሱ ግን ቤተ መቅደስ አለው፤ ስለዚያም ሐዋርያው እንዲህ ይላል፦ «ሥጋችሁ ከእግዚአብሔር የተቀበላችሁት በእናንተ ያለው የመንፈስ ቅዱስ ቤተ መቅደስ እንደ ሆነ አታውቁምን?» ስለዚያም ሥጋ በሌላ ስፍራ እንዲህ ይላል፦ «ሥጋችሁ የክርስቶስ ብልቶች እንደ ሆነ አታውቁምን?» እንግዲህ ቤተ መቅደስ ያለው ሆኖ እንዴት አምላክ አይሆንም? ብልቶቹ ቤተ መቅደሱ የሆኑለትስ ከክርስቶስ እንዴት ያንሳል? ደግሞም ያው ሐዋርያ፦ «የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ እንደ ሆናችሁ … አታውቁምን?» ብሎ ስለሚናገርና ለዚህም ማስረጃ አድርጎ፦ «የእግዚአብሔርም መንፈስ እንዲኖርባችሁ» ብሎ ስለሚጨምር፥ ለእርሱ አንድ ቤተ መቅደስ፥ ለእግዚአብሔርም ሌላ ቤተ መቅደስ የለም። እንግዲህ እግዚአብሔር በቤተ መቅደሱ ይኖራል፤ መንፈስ ቅዱስ ብቻ ሳይሆን አብም ወልድም ጭምር፤ ወልድም በምድር ላይ የቤተ ክርስቲያን ራስ ስለ ሆነበት ስለ ገዛ ሥጋው («እርሱም በሁሉ ፊተኛ ይሆን ዘንድ»)፦ «ይህን ቤተ መቅደስ አፍርሱት፥ በሦስት ቀንም አነሣዋለሁ» ይላል። እንግዲህ የእግዚአብሔር ቤተ መቅደስ፥ ማለትም በሙላቱ የልዑል ሥላሴ ቤተ መቅደስ፥ ሰማይንና ምድርን በሙሉ ስፋቷ የምታቅፍ ቅድስት ቤተ ክርስቲያን ናት።

በሰማይ ያለችው ቤተ ክርስቲያን ሁኔታ

ነገር ግን በሰማይ ስላለው የቤተ ክርስቲያን ክፍል፥ ክፉ የሆነ በእርሱ ውስጥ እንደማይገኝ፥ «እግዚአብሔር ኃጢአትን ላደረጉ መላእክት ሳይራራላቸው»፥ ሐዋርያው ጴጥሮስ እንደ ጻፈው፥ «ወደ ገሃነም ጥሎ በጨለማ ጉድጓድ ለፍርድ ሊጠበቁ አሳልፎ ከሰጣቸው» ጊዜ ጀምሮም ከእርሱ የወደቀ ማንም እንደሌለ፥ ወደ ፊትም ፈጽሞ የሚወድቅ እንደማይኖር ከመናገር በቀር ምን ማለት እንችላለን?

ስለ መላእክት ማኅበር አደረጃጀት የተረጋገጠ እውቀት የለንም

እንግዲህ በሰማይ ያለው የዚያ እጅግ ብፁዕ ማኅበር አደረጃጀት ምን እንደ ሆነ፤ የማዕረጋቸውስ ልዩነት ምን እንደ ሆነ—ይህም ልዩነት፥ በዕብራውያን መልእክት፦ «ነገር ግን ከመላእክት ከቶ ለማንኛውም፦ ‹በቀኜ ተቀመጥ› ያለው ማን ነው?» ተብሎ እንደምናነበው፥ ሁሉም መላእክት በሚለው በጠቅላላ ስም ሲጠሩ (ይህም አነጋገር መላእክትን ሁሉ ያለ አንዳች ልዩነት እንዲያጠቃልል የታሰበ እንደ ሆነ ግልጽ ነው)፥ ሆኖም አንዳንዶቹ ሊቃነ መላእክት ተብለው የሚጠሩ መሆናቸውን የሚያስረዳ ነው፤ ደግሞም ሊቃነ መላእክት ሠራዊት ከተባሉት ጋር አንድ ናቸውን? በዚህም «መላእክቱ ሁሉ፥ አመስግኑት፤ ሠራዊቱ ሁሉ፥ አመስግኑት» የሚለው አነጋገር «መላእክቱ ሁሉ፥ አመስግኑት፤ ሊቃነ መላእክቱ ሁሉ፥ አመስግኑት» እንደ ማለት ነውን? ሐዋርያውስ መላውን የሰማይ ሠራዊት ያለ ልዩነት የሚያጠቃልልባቸው የሚመስሉት የእነዚያ የአራቱ ስሞች፦ «ዙፋናት ቢሆኑ ወይም ጌትነት ወይም አለቅነት ወይም ሥልጣናት»፦—ልዩ ልዩ ትርጉሞቻቸው ምንድር ናቸው? እነዚህን ጥያቄዎች መመለስ የሚችሉ ይመልሱ፤ መልሳቸው እውነት መሆኑንም ማስረዳት ከቻሉ ነው፤ እኔ ግን አላውቅም ብዬ እመሰክራለሁ። ስለዚህ ነጥብ እንኳ እርግጠኛ አይደለሁም፤ ይኸውም ብዙዎች ስሜትም ማስተዋልም የሌላቸው የሚያበሩ አካላት ብቻ እንደ ሆኑ ቢቈጥሯቸውም፥ ፀሐይና ጨረቃ ከዋክብትም ሁሉ የዚሁ ማኅበር ክፍል አይደሉምን የሚለው ነው።

መላእክት የሚለብሷቸው አካላት እጅግ አስቸጋሪና ብዙም የማይጠቅም የክርክር ርእስ ያስነሣሉ

ደግሞስ መላእክት የሚታዩ ብቻ ሳይሆኑ የሚዳሰሱም ሆነው ለሰዎች የተገለጡት በምን ዓይነት አካላት እንደ ሆነ ማን ይነግረናል? ደግሞም በሥጋዊ አካላት ሳይሆን በመንፈሳዊ ኃይል፥ ለሥጋ ዓይኖች ሳይሆን ለልቡና መንፈሳዊ ዓይኖች ራእዮችን የሚያሳዩት፥ ወይም ከውጭ ወደ ጆሮ ሳይሆን ከሰውየው ነፍስ ውስጥ ሆነው—እነርሱም ራሳቸው በዚያ ተቀምጠው—አንድ ነገር የሚናገሩት እንዴት ነው? በነቢዩ፦ «በእኔ የሚናገረው መልአክም እንዲህ አለኝ» ተብሎ እንደ ተጻፈ («ከእኔ ጋር የሚናገረው» አይልም፤ ነገር ግን «በእኔ የሚናገረው» ይላል)፤ ወይም በእንቅልፍ ለሰዎች ተገልጠው በሕልም መልእክትን የሚያስተላልፉት እንዴት ነው? በወንጌል፦ «እነሆ የጌታ መልአክ በሕልም ታየው፥ እንዲህም አለ» ብለን እንደምናነብ። እነዚህ የመገናኛ መንገዶች መላእክት የሚዳሰሱ አካላት እንደሌሏቸው የሚያመለክቱ ይመስላሉና፤ ስለዚህም የአባቶች አለቆች የመላእክቱን እግር እንዴት እንዳጠቡ፥ ያዕቆብም ከመልአኩ ጋር በዚያ በማያጠራጥር ሥጋዊ መንገድ እንዴት እንደ ታገለ መፍታት እጅግ አስቸጋሪ ጥያቄ ያደርጉታል። እንደነዚህ ያሉ ጥያቄዎችን መጠየቅና የቻልነውን ያህል መልሶቻቸውን መገመት፥ ውይይቱ በተገቢው ወሰን ቢጠበቅና የማናውቀውን እንደምናውቅ ከመገመት ስሕተት ብንርቅ፥ ለአእምሮ ጠቃሚ መለማመጃ ነው። በእነዚህና እነዚህን በመሰሉ ጉዳዮች ላይ ያለ ነቀፋ ፈጽሞ ሳናውቃቸው መኖር ስንችል፥ አጽንቶ መናገርም ሆነ መካድ ወይም በትክክል መወሰን ምን አስፈላጊነት አለው?

ሰይጣን የብርሃንን መልአክ እንዲመስል ራሱን በሚለውጥበት ጊዜ ተንኰሉን ለይቶ ማወቅ መቻል ይበልጥ አስፈላጊ ነው

ሰይጣን የብርሃንን መልአክ እንዲመስል ራሱን በሚለውጥበት ጊዜ፥ በተንኰሉ ወደ ጎጂ መንገድ እንዳያስተን፥ የመለየትና የማመዛዘን ኃይላችንን ሁሉ መጠቀም ይበልጥ አስፈላጊ ነው። የሥጋን ስሜቶች ብቻ እስካታለለ ድረስ፥ ሰውም የእምነትን ሕይወት እንዲኖር ከሚያስችለው ከዚያ እውነተኛና ጤናማ ፍርድ ልቡናን እስካላጣመመ ድረስ፥ በሃይማኖት ላይ ምንም አደጋ የለም፤ ወይም መልካም መስሎ ለመልካም መላእክት የሚገባውን ነገር ቢያደርግ ወይም ቢናገር፥ እኛም መልካም እንደ ሆነ ብናምነው፥ ስሕተቱ ለክርስቲያን እምነት ጎጂ ወይም አደገኛ አይደለም። ነገር ግን ለባሕርዩ እንግዳ በሆኑት በእነዚህ መንገዶች ተጠቅሞ ወደ ገዛ መንገዱ ሊመራን በቀጠለ ጊዜ፥ እርሱን ለይቶ ለማወቅና ላለመከተል ታላቅ ንቃት ያስፈልጋል። ነገር ግን እግዚአብሔር ካልከለከላቸውና ካልጠበቃቸው በቀር፥ ገዳይ ተንኰሉን ሁሉ ለማምለጥ የሚበቁ ሰዎች ስንት ናቸው? ሆኖም የነገሩ አስቸጋሪነት ራሱ በዚህ ረገድ ጠቃሚ ነው፤ ሰዎች በራሳቸው ወይም እርስ በርሳቸው እንዳይታመኑ ይከለክላቸዋል፥ ሁሉንም መታመናቸውን በእግዚአብሔር ብቻ እንዲያደርጉ ይመራቸዋልና። ይህም ለእኛ እጅግ የሚበጅ እንደ ሆነ እግዚአብሔርን የሚፈራ ሰው በእርግጥ ሊጠራጠር አይችልም።

በምድር ያለችው ቤተ ክርስቲያን በመካከለኛ ደም ከኃጢአት ተዋጅታለች

እንግዲህ ከቅዱሳን መላእክትና ከእግዚአብሔር ሠራዊት የተሠራው ይህ የቤተ ክርስቲያን ክፍል፥ በዓለም ፍጻሜ የዘላለምን ብፅዕና በጋራ ለመውረስ ከእርሱ ጋር በምንተባበርበት ጊዜ፥ በእውነተኛ ባሕርዩ ይታወቀናል። ነገር ግን ከእርሱ ተለይቶ በምድር ላይ እንደ መጻተኛ የሚንከራተተው ሌላው ክፍል፥ እኛ የእርሱ ወገን ስለ ሆንን፥ እርሱም ከሰዎች የተሠራ ስለ ሆነና እኛም ሰዎች ስለ ሆንን፥ ይበልጥ የታወቀ ነው። ይህ የቤተ ክርስቲያን ክፍል ኃጢአት በሌለበት በመካከለኛ ደም ከኃጢአት ሁሉ ተዋጅቷል፤ መዝሙሩም እንዲህ የሚል ነው፦ «እግዚአብሔር ከእኛ ጋር ከሆነ ማን ይቃወመናል? ለገዛ ልጁ ያልራራለት ነገር ግን ስለ ሁላችን አሳልፎ የሰጠው…» ክርስቶስ የሞተው ለመላእክት አልነበረም። ሆኖም በሞቱ ለሰው ቤዛነት የተደረገው በአንድ መንገድ ለመላእክትም የተደረገ ነው፤ ኃጢአት በሰዎችና በቅዱሳን መላእክት መካከል ያደረገው ጠላትነት ተወግዷልና፥ በመካከላቸውም ወዳጅነት ተመልሷልና፥ በሰውም ቤዛነት ታላቁ ክህደት በመላእክት ሠራዊት ውስጥ ትቶት የሄደው ክፍተት ይሞላልና።

በክርስቶስ መሥዋዕት ሁሉ ይታደሳል፤ በምድርና በሰማይ መካከልም ሰላም ይሆናል

በእርግጥም የእውነቱ ዘላለማዊ ማሰላሰል ብፅዕናቸው የሆነላቸው፥ በእግዚአብሔር የተማሩት ቅዱሳን መላእክት፥ ማዕረጋቸውን የሚያሟሉትና የዜግነታቸውን ሙሉ ቍጥር የሚሞሉት ከሰው ዘር ምን ያህል ብዙ እንደ ሆኑ ያውቃሉ። ስለዚህ ሐዋርያው የእግዚአብሔር አሳብ «በሰማይና በምድር ያለውን ሁሉ በክርስቶስ ለመጠቅለል» እንደ ሆነ ይናገራል። በሰማይ ያሉት የሚጠቀለሉት በመላእክት ውድቀት ከዚያ የጠፋው ከሰዎች መካከል በሚተካበት ጊዜ ነው፤ በምድር ያሉትም የሚጠቀለሉት ለዘላለም ሕይወት አስቀድመው የተወሰኑት ከቀድሞ መበላሸታቸው በሚዋጁበት ጊዜ ነው። እንዲሁም መካከለኛው በቀረበበት በዚያ በአንዱ መሥዋዕት፥ በሕግ ሥር የነበሩት ብዙ መሥዋዕቶች ምሳሌዎቹ በነበሩለት በዚያ በአንዱ መሥዋዕት፥ ሰማያውያን ነገሮች ከምድራውያን ጋር፥ ምድራውያንም ከሰማያውያን ጋር ሰላም ይሆናሉ። ስለዚህ ያው ሐዋርያ እንዲህ ይላል፦ «አብ ሙላቱ ሁሉ በእርሱ እንዲኖር፥ በእርሱም በኩል በመስቀሉ ደም ሰላም አድርጎ፥ በምድር ያሉትን ቢሆን በሰማያትም ያሉትን ቢሆን፥ ሁሉን በእርሱ በኩል ከራሱ ጋር ሊያስታርቅ ፈቅዶአልና።»

በሰማይ የሚነግሠው የእግዚአብሔር ሰላም አእምሮን ሁሉ ያልፋል

ይህ ሰላም፥ መጽሐፍ እንደሚል፥ «አእምሮንም ሁሉ የሚያልፍ» ነው፤ በሙላት እስክንወርሰውም ድረስ ልናውቀው አንችልም። ሰማያውያን ነገሮች ከእኛ ጋር ካልታረቁ፥ ማለትም ከእኛ ጋር በመስማማት ካልሆነ፥ በምን መልኩ ይታረቃሉ? በሰማይ በዚያ በሚኖሩት አእምሮ ባላቸው ፍጥረታት ሁሉ መካከል፥ በእነርሱና በፈጣሪያቸውም መካከል ያልተቋረጠ ሰላም አለና። ይህም ሰላም፥ እንደ ተባለው፥ አእምሮን ሁሉ ያልፋል፤ ይህም በእርግጥ የእኛን አእምሮ ማለት ነው እንጂ ዘወትር የአባታቸውን ፊት የሚያዩትን አእምሮ አይደለም። እኛ ግን አሁን ሰብዓዊ አእምሮአችን ምንም ያህል ታላቅ ቢሆን፥ ከፍለን እናውቃለን፥ በመስተዋት በድንግዝግዝ እናያለን። ከእግዚአብሔር መላእክት ጋር እኩል በምንሆንበት ጊዜ ግን እንደ እነርሱ ፊት ለፊት እናያለን፤ እነርሱ እንደሚወዱን መጠን እኛም ስለምንወዳቸው፥ እነርሱ ለእኛ ያላቸውን ያህል ታላቅ ሰላም እኛም ለእነርሱ ይኖረናል። እንዲሁም ሰላማቸው ይታወቀናል፤ የገዛ ሰላማችን እንደ እነርሱ ሰላም፥ እንደ እነርሱም ሰላም ታላቅ ይሆናልና፥ ያን ጊዜም አእምሮአችንን አያልፍም። ነገር ግን የእግዚአብሔር ሰላም፥ እርሱ ለእኛ የሚያስበው ሰላም፥ ያለ ጥርጥር የእኛን አእምሮ ብቻ ሳይሆን የእነርሱንም ደግሞ ያልፋል። ይህም እንዲህ መሆን አለበት፤ ብፁዕ የሆነ አእምሮ ያለው ፍጥረት ሁሉ ብፅዕናውን የሚያገኘው ከእርሱ ነውና፤ እርሱ ግን የራሱን ብፅዕና ከፍጥረቱ አያገኝም። በዚህም አመለካከት «አእምሮንም ሁሉ የሚያልፍ የእግዚአብሔር ሰላም» በሚለው ክፍል ውስጥ «ሁሉ» የሚለውን ቃል ለቅዱሳን መላእክት አእምሮ እንኳ ልዩነት እንደማይሰጥ አድርጎ መተርጐም ይሻላል፤ ሊደረግ የሚችለው ብቸኛ ልዩነት የእግዚአብሔር ራሱ ነው። በእርግጥ ሰላሙ የገዛ አእምሮውን አያልፍምና።

የኃጢአት ስርየት የቅዱሳንን ሟች ሕይወት በሙሉ ይሸፍናል፤ ሕይወታቸውም ከወንጀል ነጻ ቢሆንም ከኃጢአት ነጻ አይደለም

ነገር ግን መላእክት አሁንም እንኳ ኃጢአታችን ይቅር በተባለ ጊዜ ከእኛ ጋር ሰላም ናቸው። ስለዚህም በሃይማኖት መግለጫው ቅደም ተከተል ከቅድስት ቤተ ክርስቲያን መጠቀስ በኋላ የኃጢአት ስርየት ተቀምጧል። በምድር ያለችው ቤተ ክርስቲያን የምትቆመው በዚህ ነውና፤ ጠፍቶ የነበረውና የተገኘው እንደ ገና ከመጥፋት የሚድነው በዚህ ነው። ለጥንተ ኃጢአት መድኃኒት ሆኖ የሚሰጠውን የጥምቀትን ጸጋ ትተን—ይህም ልደታችን በእኛ ላይ የጫነውን ዳግም ልደታችን እንዲያስወግድልን ነው (ይህ ጸጋ ግን በአሳብ፥ በቃልና በሥራ የተደረጉትን በገዛ ሥራችን የሠራናቸውን ኃጢአቶች ሁሉ ደግሞ ያስወግዳል)፤ እንግዲህ የሰው መታደስ የሚጀምርበትንና በደላችን ሁሉ፥ የጥንተ ኃጢአቱም ሆነ በገዛ ሥራችን የመጣው፥ የሚታጠብበትን ይህን ታላቅ የቸርነት ሥራ ትተን—የቀረው ሕይወታችን፥ አእምሮአችንን መጠቀም ከጀመርንበት ጊዜ ጀምሮ፥ በጽድቅ ምንም ያህል ብንገፋ፥ ለኃጢአት ስርየት የማያቋርጥ ምክንያት ይሰጣል። የእግዚአብሔር ልጆች በዚህ ለሞት በተሰጠ ሰውነት እስካሉ ድረስ ከሞት ጋር በትግል ላይ ናቸውና። ስለ እነርሱም «በእግዚአብሔር መንፈስ የሚመሩ ሁሉ እነዚህ የእግዚአብሔር ልጆች ናቸውና» ተብሎ በእውነት የተነገረ ቢሆንም፥ በእግዚአብሔር መንፈስ የሚመሩትና እንደ እግዚአብሔር ልጆች ወደ እግዚአብሔር የሚገሠግሡት በዚህ ጕድለት ሥር ሆነው ነው፤ ይኸውም በሚበላሸው ሥጋ እንደ ከበደ በገዛ መንፈሳቸውም ደግሞ መመራታቸው ነው፤ እንደ ሰው ልጆችም በሰብዓዊ ስሜቶች ተጽዕኖ ሥር ሆነው ወደ ቀድሞ ደረጃቸው ይመለሳሉ፥ በዚህም ኃጢአት ይሠራሉ። ሆኖም ልዩነት አለ። ወንጀል ሁሉ ኃጢአት ቢሆንም፥ ኃጢአት ሁሉ ወንጀል አይደለምና። ስለዚህ የቅዱሳን ሰዎች ሕይወት በዚህ ሟች ሥጋ እስካሉ ድረስ ያለ ወንጀል ሊገኝ ይችላል እንላለን፤ ነገር ግን ሐዋርያው ዮሐንስ እንደሚል፥ «ኃጢአት የለብንም ብንል ራሳችንን እናስታለን፥ እውነትም በእኛ ውስጥ የለም።»

እግዚአብሔር ኃጢአትን ይቅር ይላል፤ ነገር ግን በንስሐ ነው፤ የንስሐውም ጊዜያት በቤተ ክርስቲያን ሕግ ተወስነዋል

ነገር ግን ወንጀሎች ራሳቸው እንኳ፥ ምንም ያህል ታላቅ ቢሆኑ፥ በቅድስት ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ሊሰረዩ ይችላሉ፤ በእውነት ንስሐ የሚገቡ ሰዎች፥ እያንዳንዳቸው እንደ ኃጢአታቸው መጠን፥ ከእግዚአብሔር ምሕረት ተስፋ መቍረጥ ፈጽሞ አይገባቸውም። በንስሐም ተግባር፥ ኃጢአተኛውን ከክርስቶስ አካል የሚለይ ዓይነት ወንጀል በተፈጸመ ጊዜ፥ ከጊዜው ርዝመት ይልቅ የኀዘኑን መጠን መመልከት ይገባናል፤ የተሰበረውንና የተዋረደውን ልብ እግዚአብሔር አይንቅምና። ነገር ግን የአንዱ ልብ ኀዘን ብዙ ጊዜ ከሌላው የተሰወረ ስለ ሆነ፥ በቃልም ሆነ በሌላ ምልክት ለሌሎች ስለማይገለጥ፥ «መቃተቴም ከአንተ አልተሰወረም» ተብሎ ለተነገረለት ለእርሱ ግን የተገለጠ ሲሆን፥ ቤተ ክርስቲያንን የሚያስተዳድሩ፥ ኃጢአት የሚሰረይባት ቤተ ክርስቲያን እንድትረካ፥ የንስሐ ጊዜያትን በትክክል ወስነዋል፤ ከቤተ ክርስቲያንም ውጭ ኃጢአት አይሰረይም። ቤተ ክርስቲያን ብቻ የመንፈስ ቅዱስን መያዣ ተቀብላለችና፤ ያለ እርሱም የኃጢአት ስርየት የለም—ቢያንስ ይቅር የተባሉትን ወደ ዘላለም ሕይወት የሚያደርስ ስርየት የለም።

የኃጢአት ስርየት በዋናነት የሚመለከተው የሚመጣውን ፍርድ ነው

እንግዲህ የኃጢአት ስርየት በዋናነት የሚመለከተው የሚመጣውን ፍርድ ነው። ይህን ሕይወት በተመለከተ የመጽሐፍ ቃል እውነት ነውና፦ «የአዳም ልጆች ከእናታቸው ማኅፀን ከወጡበት ቀን ጀምሮ ወደ ሁሉ እናት እስከሚመለሱበት ቀን ድረስ ከባድ ቀንበር በላያቸው አለ።» ስለዚህ ሕፃናት እንኳ ከጥምቀትና ከዳግም ልደት በኋላ በልዩ ልዩ ክፋቶች ሲሠቃዩ እናያለን፤ በዚህም በድኅነት ምሥጢራት የቀረበው ሁሉ የአሁኑን በረከት ከመጠበቅ ወይም ከማግኘት ይልቅ የሚመጣውን መልካም ነገር ተስፋ እንደሚመለከት እንድናስተውል ተሰጥቶናል። ብዙ ኃጢአቶች በዚህ ዓለም ቸል የተባሉና ምንም ቅጣት ያልደረሰባቸው ይመስላሉና፤ ቅጣታቸው ግን ለሚመጣው ዓለም ተጠብቋል (ክርስቶስ በሕያዋንና በሙታን ሊፈርድ የሚመጣበት ቀን በተለየ መንገድ የፍርድ ቀን መባሉ በከንቱ አይደለምና)፤ በሌላ በኩልም እንዲሁ ብዙ ኃጢአቶች በዚህ ሕይወት ይቀጣሉ፤ ሆኖም ይቅር ተብለዋል፥ በሚመጣውም ሕይወት ምንም ቅጣት አያመጡም። በዚህ መሠረት፥ በዚህ ሕይወት በኃጢአተኞች ላይ የሚደርሱትን አንዳንድ ጊዜያዊ ቅጣቶች በተመለከተ፥ ሐዋርያው ኃጢአታቸው ለተደመሰሰላቸውና ለመጨረሻው ፍርድ ላልተጠበቀባቸው ሰዎች ሲጽፍ እንዲህ ይላል፦ «ራሳችንን ብንመረምር ግን ባልተፈረደብንም ነበር፤ ነገር ግን በተፈረደብን ጊዜ ከዓለም ጋር እንዳንኮነን በጌታ እንገሠጻለን።»