መካከለኛው ክርስቶስ

ሰዎች በባሕርያቸው የቍጣ ልጆች በመሆናቸው መካከለኛ አስፈለጋቸው። እግዚአብሔር ተቈጣ የሚባለው በምን ስሜት ነው

እንግዲህ የሰው ዘር በጽድቅ ፍርድ ሥር ተኝቶ ነበር፤ ሰዎችም ሁሉ የቍጣ ልጆች ነበሩ። ስለዚህ ቍጣ፦ «ዘመናችን ሁሉ በቍጣህ አልፎአልና፤ ዓመታችንንም እንደ ተነገረ ተረት እንጨርሳለን» ተብሎ ተጽፎአል። ስለዚህ ቍጣ ደግሞ ኢዮብ፦ «ከሴት የተወለደ ሰው የሕይወቱ ዘመን ጥቂት ነው፥ መከራም ይሞላበታል» ይላል። ስለዚህ ቍጣ ደግሞ ጌታ ኢየሱስ፦ «በልጁ የሚያምን የዘላለም ሕይወት አለው፤ በልጁ የማያምን ግን የእግዚአብሔር ቍጣ በእርሱ ላይ ይኖራል እንጂ ሕይወትን አያይም» ይላል። ይመጣል አይልም፤ ነገር ግን «በእርሱ ላይ ይኖራል» ይላል። ሰው ሁሉ ከእርሱ ጋር ይወለዳልና፤ ስለዚህም ሐዋርያው፦ «እንደ ሌሎቹም ደግሞ ከፍጥረታችን የቁጣ ልጆች ነበርን» ይላል። እንግዲህ ሰዎች ከጥንተ ኃጢአታቸው የተነሣ በዚህ ቍጣ ሥር ተኝተው ሳሉ፥ ይህም ጥንተ ኃጢአት በላዩ በተጨመሩት በገዛ ሥራቸው ኃጢአቶች ብዛትና ታላቅነት መጠን ይበልጥ ከባድና ገዳይ እየሆነ ሳለ፥ መካከለኛ፥ ማለትም አስታራቂ ያስፈልግ ነበር፤ እርሱም የሕግና የነቢያት መሥዋዕቶች ሁሉ ምሳሌ የሆኑለትን አንድ መሥዋዕት በማቅረብ ይህን ቍጣ የሚያስወግድ ነው። ስለዚህም ሐዋርያው፦ «ጠላቶች ሳለን ከእግዚአብሔር ጋር በልጁ ሞት ከታረቅን፥ ይልቁንም ከታረቅን በኋላ በሕይወቱ እንድናለን።» ይላል። እግዚአብሔር ተቈጣ በተባለ ጊዜ ግን በተቈጣ ሰው ልቡና ውስጥ እንዳለው ያለ የታወከ ስሜት ለእርሱ አንሰጠውም፤ ነገር ግን ከሰው ስሜቶች በምሳሌ የተዋስነውን «ቍጣ» የሚለውን ቃል በመጠቀም በኃጢአት ላይ ያለውን የጽድቅ ቅሬታውን እንጠራበታለን። በመካከለኛ በኩል ከእግዚአብሔር ጋር መታረቃችን፥ መንፈስ ቅዱስንም መቀበላችን፥ በዚህም ጠላቶች የነበርነው እኛ ልጆች መደረጋችን («በእግዚአብሔር መንፈስ የሚመሩ ሁሉ እነዚህ የእግዚአብሔር ልጆች ናቸውና»)፥ ይህ በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል የሆነ የእግዚአብሔር ጸጋ ነው።

በድንግል ማርያም በኩል የሆነው የመካከለኛው የክርስቶስ ልደት ሊነገር የማይችል ምሥጢር

ስለዚህ መካከለኛ ለእርሱ የሚገባውን አንዳች ነገር ለመናገር ብሞክር እጅግ ብዙ ስፍራ ይወስድብኛል፤ በእርግጥም ለእርሱ የሚገባውን መናገር በሰው አቅም የሚቻል አይደለም። ከመንፈስ ቅዱስና ከድንግል ማርያም በተወለደው ሁሉን ቻይ በሆነው በእግዚአብሔር አብ አንድያ ልጅ እንድናምን፥ «ቃልም ሥጋ ሆነ፤ … በእኛ አደረ» የሚለውን ይህን አንድ ቃል በሚስማሙ ቃላት ማን ሊያብራራው ይችላል? ቃል ሥጋ ሆነ ማለት መለኮታዊው ባሕርይ ወደ ሥጋ ተለወጠ ማለት አይደለም፤ ነገር ግን መለኮታዊው ባሕርይ ሥጋችንን ነሣ ማለት ነው። በዚህም ስፍራ «ሥጋ» ሲል «ሰው» ማለቱ እንደ ሆነ እንረዳለን፤ ይህም፦ «…የሕግን ሥራ በመሥራት ሥጋ የለበሰ ሁሉ በእርሱ ፊት ስለማይጸድቅ…» እንደ ተባለው ክፍሉ ስለ ሙሉው የተነገረበት አነጋገር ነው፤ ይኸውም ማንም ሰው ማለት ነው። እርሱ በለበሰው በዚያ የሰው ባሕርይ ውስጥ አንዳች ክፍል እንዳልጎደለ ማመን ይገባናልና፤ ልዩነቱ ያ ባሕርይ ከኃጢአት እድፍ ሁሉ ፈጽሞ ነጻ የሆነ መሆኑ ብቻ ነው፤—በሁለቱ ጾታዎች መካከል በሥጋዊ ምኞት እንደሚፀነሰው፥ በኃጢአት እንደሚወለደውና በደሉም በዳግም ልደት እንደሚታጠብለት ያለ ባሕርይ አይደለም፤ ነገር ግን ለመፀነሱ ምክንያት የሆነው የእናቱ እምነት እንጂ ምኞቷ ባልሆነበት ጊዜ፥ ድንግል ልትወልደው የሚገባት ዓይነት ባሕርይ ነው። እርሱን በመውለዷም እንኳ ድንግልናዋ ተጓድሎ ቢሆን ኖሮ፥ ከድንግል ባልተወለደም ነበር፤ ደግሞም ቤተ ክርስቲያን ሁሉ እንደምታምንና እንደምትመሰክር ከድንግል ማርያም ተወለደ የሚለው ሐሰት በሆነ ነበር (ይህ አይሁን)፤ ቤተ ክርስቲያንም እናቱን በመምሰል የአካሉን ብልቶች በየዕለቱ ትወልዳለች፥ ሆኖም ድንግል ሆና ትኖራለች። ብትወድ፥ ስሙን በአክብሮትና በፍቅር ለምጠራው ለዚያ ለተከበረው ሰው ለቮሉሲያኖስ የላክሁትን፥ ስለ ቅድስት ማርያም ድንግልና የጻፍሁትን መልእክቴን አንብብ።

ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔር አንድያ ልጅ ሆኖ በዚያው ጊዜ ሰው ነው

ስለዚህ የእግዚአብሔር ልጅ ክርስቶስ ኢየሱስ አምላክም ሰውም ነው፤ ከዓለማት ሁሉ በፊት አምላክ፥ በዓለማችን ሰው ነው፤ አምላክ ነው፥ የእግዚአብሔር ቃል ነውና («ቃልም እግዚአብሔር ነበረ» ተብሎአልና)፤ ሰውም ነው፥ በአንዱ አካሉ ቃል ከሥጋና አእምሮ ካላት ነፍስ ጋር ተዋሕዶአልና። ስለዚህም አምላክ እንደ መሆኑ መጠን እርሱና አብ አንድ ናቸው፤ ሰው እንደ መሆኑ መጠን ግን አብ ከእርሱ ይበልጣል። በጸጋ ሳይሆን በባሕርይ የእግዚአብሔር አንድያ ልጅ ሆኖ ሳለ፥ ጸጋንም የተመላ ይሆን ዘንድ የሰው ልጅ ሆነ፤ እርሱ ራሱም ሁለቱን ባሕርያት በገዛ ማንነቱ ውስጥ አንድ ያደርጋቸዋል፥ ሁለቱም ባሕርያት አንድ ክርስቶስ ይሆናሉ፤ ምክንያቱም «እርሱ በእግዚአብሔር መልክ ሲኖር ሳለ» በባሕርዩ የነበረውን «ከእግዚአብሔር ጋር መተካከልን መቀማት እንደሚገባ ነገር አልቈጠረውም»። ነገር ግን የእግዚአብሔርን መልክ ሳያጣ ወይም ሳያጐድል የባሪያን መልክ ይዞ ራሱን ባዶ አደረገ። ስለዚህም እንደ ተባለው ሁለቱም በአንድ ሆነው ስለ ተገኙ፥ ያነሰም ሆነ፥ እኩልም ሆኖ ኖረ፤ ነገር ግን ከእነዚህ አንዱ ቃል እንደ መሆኑ፥ ሌላውም ሰው እንደ መሆኑ ነው። ቃል እንደ መሆኑ ከአብ ጋር እኩል ነው፤ ሰው እንደ መሆኑ ከአብ ያንሳል። አንድ የእግዚአብሔር ልጅ፥ በዚያው ጊዜም የሰው ልጅ፤ አንድ የሰው ልጅ፥ በዚያው ጊዜም የእግዚአብሔር ልጅ፤ ሁለት የእግዚአብሔር ልጆች፥ አምላክና ሰው አይደሉም፥ ነገር ግን አንድ የእግዚአብሔር ልጅ ነው፤ ጅማሬ የሌለው አምላክ፥ ጅማሬ ያለው ሰው፥ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ።

ሰው የሆነውን ክርስቶስ ኢየሱስን ወደ እግዚአብሔር ልጅ ክብር በማሳደጉ የእግዚአብሔር ጸጋ በግልጽና በሚያስደንቅ ሁኔታ ተገልጦአል

እንግዲህ በዚህ ስፍራ የእግዚአብሔር ጸጋ በታላቅ ኃይልና ግልጽነት ተገልጦአል። ሰው በሆነው በክርስቶስ ያለው የሰው ባሕርይ ከእግዚአብሔር አንድያ ልጅ አካል ጋር በዚህ ተወዳዳሪ በሌለው መንገድ ወደ አንድነት ይወሰድ ዘንድ ምን ብቃት አስገኝቶ ነበር? ይህን ሰው ከእግዚአብሔር ጋር አንድ አካል ለመሆን የተገባው ያደረገው፥ ቀድሞ የነበረ ምን የፈቃድ በጎነት፥ ምን የምኞትና የዓላማ በጎነት፥ ምን መልካም ሥራ ነበር? ከዚህ በፊት ሰው ሆኖ ኖሮ፥ አምላክ ለመሆን የተገባው ሆኖ እንዲቈጠር ይህን ከዚህ በፊት ያልታየ ዋጋ አስገኝቶ ነበርን? በእርግጥ አይደለም፤ ሰው መሆን ከጀመረበት ቅጽበት አንሥቶ የእግዚአብሔር ልጅ፥ የእግዚአብሔር አንድያ ልጅ፥ ሥጋ የሆነው ቃል ከመሆን በቀር ሌላ አልነበረም፤ ስለዚህም አምላክ ነበረ፤ እያንዳንዱ ሰው ሥጋንና አእምሮ ያላትን ነፍስ በአንድ አካል አንድ እንደሚያደርግ፥ እንዲሁ ክርስቶስ ቃልንና ሰውን በአንድ አካል አንድ ያደርጋልና። ታዲያ ይህ ከዚህ በፊት ያልተሰማ ክብር ለሰው ባሕርይ ለምን ተሰጠ?—ቀድሞ የነበረ ብቃት ስላልነበረ ፈጽሞ የጸጋ የሆነ ክብር ነውና፤—ይህም በዚህ ስፍራ ነገሩን በማስተዋልና በቅንነት የሚመለከቱ የእግዚአብሔርን የነጻ ጸጋ ኃይል በግልጽ ተገልጦ እንዲያዩ፥ ሰው የሆነውን ክርስቶስ ኢየሱስን ኃጢአት ከመሥራት ዕድል ነጻ ባደረገው በዚያው ጸጋ እነርሱም ከኃጢአታቸው እንደሚጸድቁ እንዲያስተውሉ ካልሆነ በቀር ስለ ምን ነው? ስለዚህም መልአኩ ለክርስቶስ እናት የሚመጣውን ልደት ባበሰራት ጊዜ፦ «ደስ ይበልሽ፥ ጸጋ የሞላብሽ ሆይ» ብሎ ሰላምታ አቀረበላት፤ ጥቂት ቆይቶም፦ «ማርያም ሆይ፥ በእግዚአብሔር ፊት ጸጋ አግኝተሻልና» አላት። እርስዋም ጸጋ የሞላባት፥ በእግዚአብሔርም ፊት ጸጋ ያገኘች ተባለች፤ የጌታዋ፥ እንዲያውም የሥጋ ለባሽ ሁሉ ጌታ እናት ልትሆን ነበረና። ስለ ክርስቶስ ራሱ ሲናገር ግን ወንጌላዊው ዮሐንስ፦ «ቃልም ሥጋ ሆነ፤ ጸጋንና እውነትንም ተመልቶ በእኛ አደረ፥ አንድ ልጅም ከአባቱ ዘንድ እንዳለው ክብር የሆነው ክብሩን አየን።» ይላል። «ቃልም ሥጋ ሆነ» ሲል ይህ «ጸጋን ተመልቶ» ማለት ነው፤ «አንድ ልጅም ከአባቱ ዘንድ እንዳለው ክብር» ሲል ደግሞ ይህ «እውነትን ተመልቶ» ማለት ነው። ከአብ ዘንድ በጸጋ ሳይሆን በባሕርይ አንድያ ልጅ የሆነው እውነት ራሱ በጸጋ ሰውነታችንን ነሣ፥ ከገዛ አካሉም ጋር እንዲሁ አዋሐደው፤ በዚህም እርሱ ራሱ የሰው ልጅ ደግሞ ሆነ።

ክርስቶስ በሥጋ መወለዱ ከመንፈስ ቅዱስ በመሆኑም ይኸው ጸጋ ይበልጥ በግልጽ ተገልጦአል

አንድያ፥ ማለትም የእግዚአብሔር ብቸኛ ልጅ፥ ጌታችን የሆነው ያው ኢየሱስ ክርስቶስ ከመንፈስ ቅዱስና ከድንግል ማርያም ተወለደ። መንፈስ ቅዱስም የእግዚአብሔር ስጦታ እንደ ሆነ እናውቃለን፤ ስጦታው ራሱም በእርግጥ ከሰጪው ጋር እኩል ነው። ስለዚህም መንፈስ ቅዱስ ደግሞ ከአብና ከወልድ የማያንስ አምላክ ነው። እንግዲህ ክርስቶስ በሰውነቱ መወለዱ በመንፈስ ቅዱስ መሆኑ የጸጋ ሌላ ግልጽ መገለጫ ነው። ድንግሊቱ ወንድ ስለማታውቅ መልአኩ ያበሰረው ነገር እንዴት እንደሚሆን በጠየቀችው ጊዜ፥ መልአኩ፦ «መንፈስ ቅዱስ በአንቺ ላይ ይመጣል፥ የልዑልም ኃይል ይጸልልሻል ስለዚህ ደግሞ ከአንቺ የሚወለደው ቅዱስ የእግዚአብሔር ልጅ ይባላል።» ብሎ መለሰላት። ዮሴፍም ከእርሱ እንዳልፀነሰች ያውቅ ስለ ነበረ በዝሙት ጠርጥሯት ሊተዋት ባሰበ ጊዜ፥ መልአኩ፦ «ከእርስዋ የተፀነሰው ከመንፈስ ቅዱስ ነውና እጮኛህን ማርያምን ለመውሰድ አትፍራ።» አለው፤ ይህም፦ ከሌላ ሰው የተፀነሰ መስሎ የጠረጠርኸው ከመንፈስ ቅዱስ ነው ማለት ነው።

ኢየሱስ ክርስቶስ በሥጋ ከመንፈስ ቅዱስ የተወለደው መንፈስ ቅዱስ አባቱ በሆነበት ስሜት አይደለም

ሆኖም ከዚህ የተነሣ መንፈስ ቅዱስ ሰው የሆነው የክርስቶስ አባት ነው ልንል ይገባናልን? እግዚአብሔር አብ ቃልን እንደ ወለደ፥ እንዲሁ እግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ሰውን ወለደ፥ እነዚህም ሁለት ባሕርያት አንዱን ክርስቶስ ያስገኛሉ፤ ቃል እንደ መሆኑ የእግዚአብሔር አብ ልጅ፥ ሰው እንደ መሆኑ ደግሞ የእግዚአብሔር መንፈስ ቅዱስ ልጅ ነው፥ መንፈስ ቅዱስ እንደ አባቱ ሆኖ ከድንግል ማርያም ወልዶታልና ልንል ይገባናልን? ይህን ለማለት ማን ይደፍራል? ይህ አሳብ ራሱ የትኛውም አማኝ ጆሮ ሊሰማው እስከማይችል ድረስ እጅግ የማይረባ ሲሆን፥ ከእርሱ የሚፈልቁትን ሌሎች ብዙ የማይረቡ ነገሮች በማመዛዘን ማሳየት አያስፈልግም። ስለዚህም እንደምንመሰክረው፦ «ከእግዚአብሔር አምላክ የሆነ፥ ሰው እንደ መሆኑም ከመንፈስ ቅዱስና ከድንግል ማርያም የተወለደ ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ፥ ሁለቱም ባሕርያት፥ መለኮታዊውና ሰብአዊው፥ ያሉት ሆኖ፥ መንፈስ ቅዱስ ከእርሱ የሚሠርፀው ሁሉን ቻይ የሆነው የእግዚአብሔር አብ አንድያ ልጅ ነው።» እንግዲህ መንፈስ ቅዱስ ካልወለደው፥ ክርስቶስ ከመንፈስ ቅዱስ ተወለደ የምንለው በምን ስሜት ነው? ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ አምላክ እንደ መሆኑ «ሁሉ በእርሱ ሆነ» ቢባልም፥ ሰው እንደ መሆኑ ግን ሐዋርያው፦ «በሥጋ በኩል ከዳዊት ዘር የሆነው» እንዳለ እርሱ ራሱ የተሠራ ስለ ሆነ፥ መንፈስ ቅዱስ ሠራው ማለት ነውን? ነገር ግን ድንግሊቱ የፀነሰችውና የወለደችው ያ ፍጥረት ከወልድ አካል ጋር ብቻ የተዋሐደ ቢሆንም፥ በቅድስት ሥላሴ በሙሉ የተሠራ ከሆነ (የሥላሴ ሥራዎች የማይለያዩ ናቸውና)፥ እርሱን እንደ ሠራ የሚጠቀሰው መንፈስ ቅዱስ ብቻ ለምንድን ነው? ወይስ ከሦስቱ አንዱ የአንድ ሥራ ባለቤት ሆኖ በተጠቀሰ ጊዜ፥ ሥላሴ በሙሉ እንደሚሠሩ መረዳት ይገባናል ማለት ነውን? ይህ እውነት ነው፥ በምሳሌዎችም ሊረጋገጥ ይችላል። ነገር ግን በዚህ መፍትሔ ላይ ብዙ መቆየት አያስፈልገንም። ጥያቄው፥ በምንም ስሜት የመንፈስ ቅዱስ ልጅ ካልሆነ፥ «ከመንፈስ ቅዱስ ተወለደ» የሚባለው በምን ስሜት ነው የሚል ነውና። እግዚአብሔር ይህን ዓለም ቢፈጥርም፥ ዓለም የእግዚአብሔር ልጅ ነው፥ ወይም ከእግዚአብሔር ተወለደ ማለት ትክክል አይሆንም፤ ነገር ግን በእርሱ ተፈጠረ፥ ወይም ተሠራ፥ ወይም ተበጀ፥ ወይም ተዘጋጀ እንላለን፥ ወይም በትክክል ልንጠቀምበት የምንችለውን ሌላ ማንኛውንም አገላለጽ እንጠቀማለን። እንግዲህ በዚህ ስፍራ ክርስቶስ ከመንፈስ ቅዱስና ከድንግል ማርያም ተወለደ ብለን ስንመሰክር፥ ከሁለቱም፥ ከእርሱም ከእርስዋም የተወለደ ሆኖ ሳለ፥ የመንፈስ ቅዱስ ልጅ ያልሆነውና የድንግል ማርያም ልጅ የሆነው እንዴት እንደ ሆነ ማብራራት አስቸጋሪ ነው። ከድንግሊቱ እንደ እናቱ በተወለደበት ስሜት ከመንፈስ ቅዱስ እንደ አባቱ እንዳልተወለደ ያለ ጥርጥር ግልጽ ነው።

ከሌላው የተወለደ ሁሉ የዚያ የሌላው ልጅ ተብሎ ሊጠራ አይገባውም

ስለዚህ ከአንድ ነገር የተወለደ ሁሉ ወዲያውኑ የዚያ ነገር ልጅ ተብሎ ሊነገርለት ይገባል ብለን መቀበል የለብንም። ልጅ ከሰው የሚወለደው ጠጕር ወይም ቅማል ከእርሱ ከሚወለድበት በተለየ ስሜት እንደ ሆነና ከእነዚህ አንዳቸውም ልጅ እንዳልሆኑ ያለውን ነገር እንለፈው፤ ይህን ለሚያህል ታላቅ ርእሰ ጉዳይ እጅግ የወረደ ምሳሌ ስለ ሆነ ይህን እንለፈው እላለሁ፤ ነገር ግን ከውኃና ከመንፈስ ቅዱስ የተወለዱት የእግዚአብሔር አብና የእናታቸው የቤተ ክርስቲያን ልጆች ተብለው ቢጠሩም የውኃ ልጆች ተብለው በትክክል ሊጠሩ እንደማይችሉ እርግጥ ነው። እንግዲህ እንደዚሁ ከመንፈስ ቅዱስ የተወለደው እርሱ የእግዚአብሔር አብ ልጅ ነው እንጂ የመንፈስ ቅዱስ ልጅ አይደለም። ስለ ጠጕርና ስለ ሌሎቹ ነገሮች የተናገርሁት፥ ከሌላው የተወለደ ሁሉ ከተወለደበት የዚያ ነገር ልጅ ተብሎ ሊጠራ እንደማይችል ሊያሳየን በቂ ነውና፤ ይህም የአንድ ሰው ልጆች ተብለው የሚጠሩ ሁሉ ከእርሱ የተወለዱ ናቸው ማለት እንደማይከተል ነው፤ አንዳንድ ልጆች በማደጎ የተወሰዱ ናቸውና። አንዳንድ ሰዎችም የገሃነም ልጆች ተብለው ይጠራሉ፤ ይህም የመንግሥት ልጆች ለመንግሥቱ እንደ ተዘጋጁ፥ እነርሱም ለገሃነም ስለ ተዘጋጁ እንጂ ከገሃነም ስለ ተወለዱ አይደለም።

ክርስቶስ በመንፈስ ቅዱስ መወለዱ የእግዚአብሔርን ጸጋ ይገልጥልናል

ስለዚህ አንድ ነገር ከሌላው ተወልዶ የእርሱ ልጅ ላይሆን ስለሚችል፥ ልጅ ተብሎ የሚጠራም ሁሉ ልጁ ነው ከተባለለት የተወለደ ስላልሆነ፥ ክርስቶስ ከመንፈስ ቅዱስ እንደ ልጁ ሳይሆን፥ ከድንግል ማርያም ግን እንደ ልጅዋ የተወለደበት ይህ ሥርዓት የእግዚአብሔርን ጸጋ ለመግለጥ የታሰበ መሆኑ ግልጽ ነው። በዚህ ጸጋ አንድ ሰው ያለ ምንም ቀዳሚ ብቃት፥ በሰውነቱ ሕልውና መጀመሪያ ላይ ከእግዚአብሔር ቃል ጋር በአንድ አካል እንዲሁ ተዋሐደ፤ በዚህም የሰው ልጅ የሆነው ያው እርሱ በዚያው ጊዜ የእግዚአብሔር ልጅ፥ የእግዚአብሔር ልጅ የሆነውም ያው እርሱ በዚያው ጊዜ የሰው ልጅ ሆነ፤ ሰብአዊ ባሕርዩም ወደ መለኮታዊው በተወሰደ ጊዜ፥ ጸጋው ራሱ ለዚያ ሰው በአንድ መንገድ ባሕርያዊ ሆነለት፤ በዚህም ኃጢአት የሚገባበት ስፍራ አልቀረም። ስለዚህም ይህ ጸጋ በመንፈስ ቅዱስ ይገለጣል፤ እርሱ በገዛ ባሕርዩ አምላክ ሆኖ ሳለ የእግዚአብሔር ስጦታ ተብሎም ሊጠራ ይችላልና። ይህን ሁሉ በበቂ ሁኔታ ለማብራራት ግን፥ ጨርሶ የሚቻል ከሆነ እንኳ፥ እጅግ ረጅም ውይይት ያስፈልገዋል።

ራሱ ከኃጢአት ነጻ የነበረው ክርስቶስ ከእግዚአብሔር ጋር እንታረቅ ዘንድ ስለ እኛ ኃጢአት ተደረገ

እንግዲህ ምንም ሥጋዊ ምኞት ሳይኖር ተወልዶና ተፀንሶ፥ ስለዚህም ምንም ጥንተ ኃጢአት ይዞ ሳይመጣ፥ በእግዚአብሔርም ጸጋ ድንቅና ሊነገር በማይችል መንገድ ከአብ አንድያ ልጅ ከሆነው ከቃል ጋር በአንድ አካል ተጣምሮና ተዋሕዶ፥ በጸጋ ሳይሆን በባሕርይ ልጅ ሆኖ፥ ስለዚህም የራሱ የሆነ ኃጢአት ሳይኖርበት፥ ሆኖም በመጣበት በኃጢአተኛ ሥጋ ምሳሌ ምክንያት፥ ኃጢአትን ለማጠብ ይሠዋ ዘንድ ኃጢአት ተባለ። በብሉይ ኪዳን ስለ ኃጢአት የሚቀርቡ መሥዋዕቶች ኃጢአቶች ይባሉ ነበርና። እነዚህ መሥዋዕቶች ሁሉ ምሳሌዎቹና ጥላዎቹ የነበሩለት እርሱ ራሱ በእውነት ኃጢአት ተደረገ። ስለዚህም ሐዋርያው፦ «ከእግዚአብሔር ጋር ታረቁ ብለን ስለ ክርስቶስ እንለምናለን» ካለ በኋላ ወዲያውኑ፦ «እኛ በእርሱ ሆነን የእግዚአብሔር ጽድቅ እንሆን ዘንድ ኃጢአት ያላወቀውን እርሱን ስለ እኛ ኃጢአት አደረገው።» ብሎ ይጨምራል። አንዳንድ የተሳሳቱ ቅጂዎች እንደሚያነቡት፥ ክርስቶስ ራሱ ስለ እኛ ብሎ ኃጢአት እንደ ሠራ አድርጎ፦ «ኃጢአት ያላወቀው እርሱ ስለ እኛ ኃጢአትን ሠራ» አይልም፤ ነገር ግን፦ «ኃጢአት ያላወቀውን እርሱን»፥ ማለትም ክርስቶስን፥ የምንታረቀው እግዚአብሔር «ስለ እኛ ኃጢአት አደረገው» ይላል፤ ይህም ከእግዚአብሔር ጋር የምንታረቅበት ለኃጢአታችን መሥዋዕት አደረገው ማለት ነው። እንግዲህ እኛ ጽድቅ እንደምንደረግ (ጽድቃችንም የራሳችን ሳይሆን የእግዚአብሔር፥ በራሳችን ሳይሆን በእርሱ ነው)፥ እርሱም ኃጢአት ተደርጎ፥ የራሱ ሳይሆን የእኛ የሆነ፥ በራሱ ሳይሆን በእኛ ያለ ኃጢአት ተደርጎ፥ በተሰቀለበት በኃጢአተኛ ሥጋ ምሳሌ፥ ኃጢአት በእርሱ ውስጥ ባይኖርም በአንድ ስሜት ለኃጢአት እንደ ሞተ አሳየ፤ ይህም የኃጢአት ምሳሌ በሆነው ሥጋ በመሞቱ ነው፤ እርሱ ራሱ የቀድሞውን የኃጢአት ሕይወት ፈጽሞ ያልኖረ ቢሆንም፥ በትንሣኤው ከቀድሞው በኃጢአት ከሆነው ሞት የሚበቅለውን አዲሱን ሕይወታችንን በምሳሌ አሳየ።