መጽሐፍ 8

ምዕራፍ 1

አምላኬ ሆይ፥ በምስጋና ላስብ፥ በእኔም ላይ ያደረግኸውን ምሕረትህን ለአንተ ልናዘዝ። አጥንቶቼ በፍቅርህ ይረስርሱ፥ እንዲህም ይበሉህ፦ አቤቱ፥ እንደ አንተ ማን ነው? እስራቴን ሰበርህ፥ ለአንተም የምስጋና መሥዋዕት እሠዋለሁ። እንዴት እንደ ሰበርሃቸውም እናገራለሁ፤ የሚሰግዱልህም ሁሉ ይህን በሰሙ ጊዜ፦ «በሰማይና በምድር እግዚአብሔር ይባረክ፥ ስሙ ታላቅና ድንቅ ነው» ይላሉ። ቃሎችህ በልቤ ውስጥ ተተክለው ነበር፥ በአንተም ከየአቅጣጫው ተከብቤ ነበር። ስለ ዘላለም ሕይወትህ አሁን እርግጠኛ ነበርሁ፥ ምንም እንኳ በምሳሌና በመስተዋት እንደሚያይ ባየውም። የሌላው ህልውና ሁሉ ምንጭ የሆነ የማይጠፋ ህልውና መኖሩን መጠራጠሬን ትቼ ነበር፤ ከእንግዲህም ስለ አንተ ይበልጥ እርግጠኛ መሆንን ሳይሆን በአንተ ይበልጥ መጽናትን ተመኘሁ። ስለ ጊዜያዊ ሕይወቴ ግን ሁሉ ይዋዥቅ ነበር፥ ልቤም ከአሮጌው እርሾ መንጻት ያስፈልገው ነበር። መንገዱ፥ መድኃኒቱ ራሱ፥ እጅግ ደስ አሰኘኝ፤ ነገር ግን በጥበቱ ውስጥ ማለፍን ገና እፈራ ነበር። አንተም ወደ ሲምፕሊሺያነስ እሄድ ዘንድ በልቤ አሳደርህ፥ በዓይኔም መልካም መሰለኝ፤ እርሱ መልካም ባሪያህ መስሎ ታየኝ፥ ጸጋህም በእርሱ ላይ ያበራ ነበር። ደግሞ ከወጣትነቱ ጀምሮ ለአንተ ፈጽሞ ተሰጥቶ እንደ ኖረ ሰምቼ ነበር። አሁን በዕድሜ ገፍቶ ነበር፤ መንገዶችህን በእንዲህ ያለ ቅንዓት በመከተል ባሳለፈው በዚያ ረጅም ዕድሜም ብዙ ልምድ የተማረ መሰለኝ፤ እንዲሁም ነበረ። ከዚያ ጎተራ፥ ጭንቀቶቼን በፊቱ አቅርቤ፥ እንደ እኔ ያለ ሰው በመንገዶችህ ይሄድ ዘንድ የሚገባው ምን ዓይነት መንገድ እንደ ሆነ እንዲነግረኝ ተመኘሁ።

ቤተ ክርስቲያን ተሞልታ አየሁና፤ አንዱ በዚህ ሌላውም በዚያ ይሄድ ነበር። እኔ ግን ዓለማዊ ኑሮ በመኖሬ አልተደሰትሁም፤ እንዲያውም ምኞቶቼ እንደ ቀድሞው በክብርና በጥቅም ተስፋ ስለማያነድዱኝ፥ እንዲህ ያለውን ከባድ ባርነት መሸከም እጅግ አስጨናቂ ሸክም ሆነብኝ። ከጣፋጭነትህና ከምወደው ከቤትህ ውበት ጋር ሲነጻጸሩ እነዚያ ነገሮች ከእንግዲህ ደስ አያሰኙኝም ነበርና። ነገር ግን አሁንም በሴት ፍቅር ታስሬ ነበር፤ ሐዋርያውም ከማግባት አልከለከለኝም፥ ምንም እንኳ የሚበልጠውን ቢመክረኝም፥ ሰው ሁሉ እንደ እርሱ እንዲሆን አብልጦ ቢመኝም። እኔ ግን ደካማ ስለ ሆንሁ የሚቀለውን ስፍራ መረጥሁ፤ በዚህም ምክንያት ብቻ በሌላው ሁሉ እወዛወዝ ነበር፥ በሚያደርቁ ጭንቀቶች ዝዬና ደክሜ፤ በሌሎች ነገሮች ራሴን አሳልፌ ለሰጠሁትና ለታሰርሁበት ለትዳር ሕይወት ራሴን እንዳስማማ ያለ ፈቃዴ ተገድጄ ነበርና። ከእውነት አፍ፥ ስለ መንግሥተ ሰማያት ብለው ራሳቸውን የሰለቡ ጃንደረቦች እንዳሉ ሰምቼ ነበር፤ እርሱ ግን፦ «ሊቀበለው የሚችል ይቀበለው» ይላል። በእውነት እግዚአብሔርን የማያውቁ ሰዎች ሁሉ ከንቱዎች ናቸው፥ ከሚታዩትም መልካም ነገሮች መልካም የሆነውን ሊያገኙት አልቻሉም። እኔ ግን ከእንግዲህ በዚያ ከንቱነት ውስጥ አልነበርሁም፤ አልፌዋለሁ፤ በፍጥረታትህም ሁሉ የጋራ ምስክርነት ፈጣሪያችን የሆንኸውን አንተን፥ ቃልህንም፥ ከአንተ ጋር አምላክ የሆነውን፥ ከአንተም ጋር አንድ አምላክ የሆነውን፥ በእርሱም ሁሉን የፈጠርህበትን አግኝቼ ነበር። ደግሞ ሌላ ዓይነት ኃጢአተኞች አሉ፤ እነርሱም እግዚአብሔርን እያወቁ እንደ እግዚአብሔርነቱ ያላከበሩትና ያላመሰገኑት ናቸው። በዚህም ደግሞ ወድቄ ነበር፤ ቀኝ እጅህ ግን ደገፈችኝ፥ ከዚያም አወጣችኝ፥ አንተም እፈወስ ዘንድ በምችልበት ስፍራ አኖርኸኝ። ለሰው፦ እነሆ፥ እግዚአብሔርን መፍራት ጥበብ ነው ብለሃልና፤ ደግሞም፦ ጠቢብ መስሎ ለመታየት አትመኝ ብለሃል፤ ጠቢባን ነን ያሉ ደንቁረዋልና። እኔ ግን ያለኝን ሁሉ ሸጬ ልገዛት የሚገባኝን መልካሚቱን ዕንቁ አሁን አግኝቼ ነበር፥ ነገር ግን አመነታሁ።

ምዕራፍ 2

እንግዲህ ወደ ሲምፕሊሺያነስ ሄድሁ፤ እርሱ ጸጋህን በመቀበል የአምብሮስ (አሁን ኤጲስ ቆጶስ የሆነው) አባት ነበረ፥ አምብሮስም በእውነት እንደ አባት ይወደው ነበር። ለእርሱ የመቅበዝበዜን ጠመዝማዛ መንገድ ተረክሁለት። የሮም የንግግር ጥበብ መምህር የነበረው ቪክቶሪነስ (እንደ ሰማሁት ክርስቲያን ሆኖ የሞተው) ወደ ላቲን የተረጎማቸውን አንዳንድ የፕላቶናውያንን መጻሕፍት እንዳነበብሁ በነገርሁት ጊዜ ግን፥ እንደ ዓለም መጀመሪያ ትምህርት የሆኑትን ስሕተትና ማታለል የሞላባቸውን የሌሎች ፈላስፎች ጽሑፎች ባለማግኘቴ ደስታውን ገለጠ፤ ፕላቶናውያን ግን በብዙ መንገድ ወደ እግዚአብሔርና ወደ ቃሉ እምነት ይመራሉና። ከዚያም ከጥበበኞች ወደ ተሰወረውና ለሕፃናት ወደ ተገለጠው ወደ ክርስቶስ ትሕትና ሊመክረኝ፥ በሮም ሳለ በቅርብ ስለሚያውቀው ስለ ቪክቶሪነስ ራሱ ተናገረ፤ ስለ እርሱም የተረከውን አልሰውርም። ስለ ጸጋህ ታላቅ ምስጋና ይዟልና፥ ለአንተም ሊናዘዝ ይገባዋል፤ ያ ሽማግሌ በነጻ ጥበባት እጅግ የተማረና የተካነ፥ የፈላስፎችንም ብዙ ሥራዎች ያነበበና የመዘነ፤ የብዙ ክቡራን ሴናተሮች መምህር የነበረ፥ ደግሞም ሥራውን በብቃት ስለ መፈጸሙ መታሰቢያ (የዚህ ዓለም ሰዎች ታላቅ ክብር አድርገው የሚቆጥሩትን) በሮማውያን አደባባይ ሐውልት የተገባውና ያገኘ፤ እርሱ እስከዚያ ዕድሜ ድረስ ጣዖታትን የሚያመልክ፥ የሮም መኳንንት ሁሉ ማለት ይቻላል ለተሰጡበት ለርኩሱ ሥርዓት ተካፋይ የነበረ፥ ሕዝቡንም በእነዚህ ፍቅር ያነሣሣ ነበረ፦

አኑቢስ፥ የሚጮኸው አምላክ፥ ደግሞም ሁሉ

ከየዓይነቱ ጭራቅ አማልክት፥ የተዋጉት

ከኔፕቱን፥ ከቬኑስና ከሚኔርቫ ጋር፤

ሮም አንድ ጊዜ ድል አድርጋ አሁን ያመለከቻቸውን፥ ሽማግሌው ቪክቶሪነስ በነጎድጓድ አንደበቱ ለብዙ ዓመታት የተከላከላቸውን ሁሉ፤—አሁን የክርስቶስህ ልጅ፥ የመጠመቂያህም አዲስ የተወለደ ሕፃን ለመሆን አላፈረም፤ አንገቱን ለትሕትና ቀንበር አስገዛ፥ ግንባሩንም ለመስቀል ነቀፋ አዋረደ።

አቤቱ፥ ጌታ ሆይ፥ ሰማያትን ዝቅ አድርገህ የወረድህ፥ ተራሮችንም ዳስሰህ ያጤሱ፥ ወደዚያ ልብ በምን መንገድ ገባህ? እርሱ (ሲምፕሊሺያነስ እንዳለው) ቅዱሱን መጽሐፍ ያነብብ ነበር፥ የክርስቲያንን ጽሑፎች ሁሉ በትጋት ይፈልግና ይመረምር ነበር፥ ለሲምፕሊሺያነስም (በግልጥ ሳይሆን በስውርና እንደ ወዳጅ)፦ «እኔ አሁን ክርስቲያን እንደ ሆንሁ እወቅ» ይለው ነበር። እርሱም፦ «በክርስቶስ ቤተ ክርስቲያን ውስጥ ካላየሁህ አላምንም፥ ከክርስቲያኖችም ጋር አልቈጥርህም» ብሎ መለሰለት። ያኛውም በቀልድ፦ «እንግዲህ ግንቦች ክርስቲያን ያደርጋሉን?» አለ። ይህንንም ብዙ ጊዜ ይል ነበር፥ ክርስቲያን እንደ ሆነ፤ ሲምፕሊሺያነስም እንዲሁ ብዙ ጊዜ ያንኑ መልስ ይመልስ ነበር፥ የ«ግንቦቹም» ቀልድ በያኛው ብዙ ጊዜ ይደገም ነበር። ወዳጆቹን፥ ትዕቢተኞቹን የአጋንንት አምላኪዎች፥ እንዳያስቀይም ፈርቶ ነበርና፤ እግዚአብሔር ገና እንዳልሰበራቸው እንደ ሊባኖስ ዝግባዎች ካለው ከባቢሎናዊ ክብራቸው ከፍታ የጠላትነት ክብደት በላዩ ይወድቃል ብሎ አሰበ። ነገር ግን በንባብና በጥልቅ አሳብ ጽናትን ካገኘ በኋላ፥ አሁን በሰው ፊት ሊመሰክርለት ቢፈራ በቅዱሳን መላእክት ፊት በክርስቶስ እንዳይካድ ፈራ፤ ትዕቢታቸውን የመሰለውንና ሥርዓታቸውን የተቀበለውን የእነዚያን ትዕቢተኛ አጋንንት ርኩስ ሥርዓት ሳያፍር የቃልህን የትሕትና ምሥጢራት ማፈሩ በራሱ ዓይን ከባድ በደል ሆኖ ታየው፤ ስለዚህ በከንቱነት ላይ ደፋር፥ በእውነትም ፊት አፋር ሆነ፥ ድንገትና ሳይታሰብም ሲምፕሊሺያነስን (ራሱ እንደ ነገረኝ)፦ «ወደ ቤተ ክርስቲያን እንሂድ፤ ክርስቲያን ልሆን እወዳለሁ» አለው። እርሱም ከደስታው የተነሣ ራሱን መግታት አቅቶት ከእርሱ ጋር ሄደ። የመጀመሪያውንም ምሥጢር ተቀብሎ ንዑስ ክርስቲያን ከሆነ በኋላ፥ ብዙም ሳይቆይ በጥምቀት ዳግመኛ ይወለድ ዘንድ ስሙን አስመዘገበ፤ ሮም ተደነቀች፥ ቤተ ክርስቲያንም ደስ አላት። ትዕቢተኞች አዩ ተቈጡም፤ ጥርሳቸውን አፋጩ ቀለጡም። የባሪያህ ተስፋ ግን ጌታ እግዚአብሔር ነበረ፥ እርሱም ወደ ከንቱነትና ወደ ሐሰት እብደት አልተመለከተም።

በመጨረሻም እምነቱን የሚመሰክርበት ሰዓት በደረሰ ጊዜ (በሮም ወደ ጸጋህ ሊቀርቡ ያሉት በምእመናን ሁሉ ፊት ከፍ ካለ ስፍራ በቃል የሸመደዱትን የተወሰነ ቃል የሚናገሩበት)፥ ቀሳውስቱ፥ እንዳለው፥ ለቪክቶሪነስ (ከዓይን አፋርነት የተነሣ ይደነግጣሉ ተብለው ለሚታሰቡ እንደሚደረገው) በስውር እንዲመሰክር አቀረቡለት፤ እርሱ ግን በቅዱሱ ሕዝብ ፊት መዳኑን መመስከርን መረጠ። «በንግግር ጥበብ ያስተማረው መዳን አልነበረምና፥ ያንንም በግልጥ አስተምሮ ነበር፤ የራሱን ቃል ሲናገር እብድ ሕዝብን ያልፈራ፥ ቃልህን ሲናገርማ የዋሁን መንጋህን እንዴት ይፈራ!» እንግዲህ ሊመሰክር በወጣ ጊዜ ሁሉም፥ ያውቁት ነበርና፥ በደስታ ድምፅ ስሙን እርስ በርሳቸው አንሾካሾኩ። በዚያስ የማያውቀው ማን ነበር? በደስተኛው ሕዝብ አፍ ሁሉ ዝቅተኛ ጉምጉምታ አለፈ፦ ቪክቶሪነስ! ቪክቶሪነስ! ባዩት ጊዜ ድንገት የደስታ ጩኸት ፈነዳ፤ ይሰሙትም ዘንድ ድንገት ጸጥ አሉ። እውነተኛውን እምነት በታላቅ ድፍረት ተናገረ፥ ሁሉም ወደ ልባቸው ውስጥ ሊስቡት ተመኙ፤ በፍቅራቸውና በደስታቸውም ወደዚያ ሳቡት፤ የሳቡባቸው እጆች እነዚህ ነበሩ።

ምዕራፍ 3

ቸር አምላክ ሆይ! ሰው ተስፋ ስለ ተቆረጠባትና ከታላቅ አደጋ ስለ ዳነች ነፍስ፥ ሁልጊዜ ተስፋ ቢኖርባት ወይም አደጋው ቢያንስ ኖሮ ከሚሆነው ይልቅ አብልጦ ደስ የሚለው በሰው ውስጥ ምን ይሆናል? አንተም፥ መሐሪ አባት ሆይ፥ ንስሐ ከማያስፈልጋቸው ከዘጠና ዘጠኝ ጻድቃን ይልቅ ንስሐ በሚገባ በአንዱ እንዲሁ አብልጠህ ደስ ይልሃልና። የባዘነው በግ በእረኛው ትከሻ ላይ ተሸክሞ እንዴት በደስታ እንደሚመለስ፥ ድሪሙም ወደ ግምጃ ቤትህ እንደሚመለስ፥ ጎረቤቶችም ካገኘችው ሴት ጋር ደስ እንደሚላቸው በሰማን ቁጥር በብዙ ደስታ እንሰማለን፤ በቤትህም ስለ ታናሹ ልጅህ፥ ሞቶ እንደ ነበረና ሕያው እንደ ሆነ፥ ጠፍቶም እንደ ነበረና እንደ ተገኘ ሲነበብ የቤትህ የተቀደሰ አገልግሎት ደስታ እንባን ያስገድዳል። አንተ በእኛና በቅዱሳን መላእክትህ ደስ ይልሃልና፥ እነርሱም በቅዱስ ፍቅር ቅዱሳን ናቸው። አንተ ሁልጊዜ ያው ነህና፤ ያንኑ ሆነው ለዘላለም የማይኖሩትን ነገሮች ሁሉ አንተ ለዘላለም በአንድ ዓይነት ታውቃቸዋለህ።

እንግዲህ ነፍስ የምትወዳቸውን ነገሮች ሁልጊዜ ይዛቸው ከነበረ ይልቅ ስታገኛቸው ወይም መልሳ ስታገኛቸው አብልጣ ደስ የሚላት በነፍስ ውስጥ ምን ይሆናል? ሌሎች ነገሮችም ለዚህ ይመሰክራሉ፤ ሁሉም ነገር፦ «እንዲሁ ነው» እያሉ በሚጮኹ ምስክሮች የተሞላ ነው። ድል አድራጊው የጦር አለቃ በድል ይደሰታል፤ ባይዋጋ ኖሮ ግን ድል ባላደረገም ነበር፤ በጦርነቱም ውስጥ አደጋው በበዛ መጠን በድሉ ውስጥ ደስታው ይበዛል። ማዕበል መርከበኞችን ያንገላታል፥ በመስጠም ያስፈራራል፤ ሞት ሲቀርብ ሁሉም ይገረጣሉ፤ ሰማዩና ባሕሩ ጸጥ ይላሉ፥ እነርሱም እጅግ ፈርተው እንደ ነበሩ እንዲሁ እጅግ ደስ ይላቸዋል። ወዳጅ ይታመማል፥ የልብ ትርታውም አደጋን ያሳያል፤ መዳኑን የሚናፍቁ ሁሉ ከእርሱ ጋር በአእምሮ ይታመማሉ። እርሱም ይድናል፥ ምንም እንኳ ገና በቀድሞ ኃይሉ ባይሄድም፤ ነገር ግን ቀድሞ ጤነኛና ብርቱ ሆኖ ሲሄድ ያልነበረ ደስታ ይሆናል። እንዲያውም የሰው ሕይወት ተድላዎችን ሰዎች በችግር ያገኟቸዋል፤ ሳንጠብቅና ያለ ፈቃዳችን በሚደርሱብን ችግሮች ብቻ ሳይሆን በራሳችን በተመረጠና ተድላን በሚፈልግ መከራም ጭምር። የራብና የጥም ጭንቀት ካልቀደመ መብላትና መጠጣት ደስታ የላቸውም። ለመጠጥ ያደሩ ሰዎች የሚያስጨንቅ ሙቀት ያመጣ ዘንድ ጨዋማ ምግብ ይበላሉ፤ መጠጡም ያንን ሲያበርድ ደስታን ያመጣል። ደግሞም የታጨችው ሙሽራ ወዲያው እንዳትሰጥ ተደንግጓል፥ እጮኛ ሳለ ያልናፈቃትን ባል ሆኖ እንዳይንቃት።

ይህ ሕግ በርኩስና በተረገመ ደስታ ይሠራል፤ በተፈቀደና በሕጋዊ ደስታም ይሠራል፤ እጅግ ንጹሕ በሆነው የወዳጅነት ፍጹምነትም ይሠራል፤ ሞቶ በነበረውና ሕያው በሆነው፥ ጠፍቶ በነበረውና በተገኘውም ላይ ይሠራል። በየትኛውም ቦታ ታላቁ ደስታ በታላቅ ሕመም ይቀደማል። አቤቱ አምላኬ ሆይ፥ አንተ ለራስህ ለዘላለም ደስታ ስትሆን፥ በዙሪያህ ያሉ አንዳንድ ነገሮችም ለዘላለም በአንተ ደስ ሲላቸው፥ ይህ ምን ማለት ነው? ይህ የነገሮች ክፍል እንዲሁ እየተቀየመና እየታረቀ ተራ በተራ የሚጐድልና የሚሞላው ምን ማለት ነው? ይህ የተመደበላቸው መጠን ነውን? ከከፍተኛዎቹ ሰማያት እስከ ታችኛይቱ ምድር፥ ከዓለም መጀመሪያ እስከ ዘመናት ፍጻሜ፥ ከመልአክ እስከ ትል፥ ከመጀመሪያው እንቅስቃሴ እስከ መጨረሻው፥ እያንዳንዱን በስፍራው የምታኖር፥ እያንዳንዱንም በጊዜው የምትፈጽም፥ ሁሉንም እንደ ወገኑ መልካም አድርገህ ሳለህ፥ የሰጠሃቸው ይህ ብቻ ነውን? ወዮልኝ! በከፍታዎች ውስጥ እንዴት ከፍ ያልህ ነህ፥ በጥልቆችም ውስጥ እንዴት ጥልቅ ነህ! አንተ ከቶ አትለይም፥ እኛ ግን ወደ አንተ በጭንቅ እንመለሳለን።

ምዕራፍ 4

ጌታ ሆይ፥ ተነሥ፥ አድርግም፤ አነቃቃን፥ መልሰህም ጥራን፤ አቃጥለን ሳበንም፤ አንድደን፥ ጣፋጭም ሁንልን፤ አሁን እንውደድ፥ እንሩጥ። ከቪክቶሪነስ ይልቅ ከጠለቀ የዕውርነት ሲኦል ብዙዎች ወደ አንተ አይመለሱምን? አይቀርቡምን? የሚቀበሉትም የእግዚአብሔር ልጆች ይሆኑ ዘንድ ከአንተ ሥልጣንን የሚቀበሉበትን ያንን ብርሃን ተቀብለው አይበሩምን? ነገር ግን በአሕዛብ ዘንድ እምብዛም የማይታወቁ ቢሆኑ፥ የሚያውቋቸው እንኳ ስለ እነርሱ ደስታቸው ያንሳል። ብዙዎች በአንድነት ደስ ሲላቸው እርስ በርሳቸው ስለሚያቀጣጥሉና ስለሚያነድዱ እያንዳንዱ ደግሞ የበለጠ የተትረፈረፈ ደስታ አለውና። ደግሞም በብዙዎች ዘንድ የታወቁት ወደ መዳን አብልጠው ተጽዕኖ ያሳድራሉ፥ ብዙዎችም እንዲከተሏቸው መንገዱን ይመራሉ። ስለዚህም ቀድመዋቸው የሄዱትም በእነርሱ እጅግ ደስ ይላቸዋል፥ በእነርሱ ብቻ ደስ አይላቸውምና። በድንኳንህ ውስጥ የባለ ጠጎች ፊት ከድሆች፥ የክቡራንም ፊት ከተዋረዱት ተመርጦ መቀበሉ ይራቅ፤ ይልቁንም አንተ ብርቱውን ታሳፍር ዘንድ የዓለምን ደካማ ነገር መረጥህ፤ የሆነውንም ነገር ታጠፋ ዘንድ የዚህን ዓለም ምናምንቴ ነገር የተናቀውንም ያልሆነውንም ነገር መረጥህ። ሆኖም በአንደበቱ እነዚህን ቃላት ያሰማህበት ያ ከሐዋርያትህ ታናሹ እንኳ፥ በተጋድሎው አገረ ገዥው ጳውሎስ ትዕቢቱ ተሸንፎ ወደ ቀላሉ የክርስቶስህ ቀንበር እንዲገባ በተደረገ ጊዜ፥ የታላቁም ንጉሥ ተገዥ በሆነ ጊዜ፥ እርሱም ደግሞ ለዚያ ታላቅ ድል ምስክር ይሆን ዘንድ በቀድሞ ስሙ ሳውል ፋንታ ጳውሎስ ተብሎ ሊጠራ ወደደ። ጠላት አብልጦ በያዘው በአንዱ ላይ፥ በእርሱም በኩል ብዙዎችን በሚይዝበት ላይ አብልጦ ይሸነፋልና። ትዕቢተኞችን ደግሞ በመኳንንትነታቸው አብልጦ ይይዛቸዋል፤ በእነርሱም በኩል በሥልጣናቸው ብዙዎችን ይይዛል። እንግዲህ ዲያብሎስ እንደማይደፈር ርስት አድርጎ የያዘው የቪክቶሪነስ ልብ፥ ብዙዎችን የገደለበት ብርቱና ስለታም መሣሪያ የሆነው የቪክቶሪነስ አንደበት ምን ያህል ተወዳጅ ተደርጎ ቢቆጠር፥ ልጆችህ እንዲሁ አብልጠው ደስ ሊላቸው ይገባ ነበር፤ ንጉሣችን ኃይለኛውን አስሮታልና፥ እነርሱም ዕቃዎቹ ከእርሱ ተወስደው ሲነጹ፥ ለክብርህም ሲገቡ፥ ለጌታም የሚጠቅሙ ለበጎም ሥራ ሁሉ የተዘጋጁ ሲሆኑ አዩ።

ምዕራፍ 5

ያ የአንተ ሰው ሲምፕሊሺያነስ ይህን ስለ ቪክቶሪነስ በነገረኝ ጊዜ እርሱን ለመምሰል ተቃጠልሁ፤ ለዚህ ዓላማ ነበርና የተረከልኝ። ነገር ግን ደግሞ በንጉሠ ነገሥቱ በዩልያኖስ ዘመን ክርስቲያኖች ነጻ ጥበባትን ወይም የንግግር ጥበብን እንዳያስተምሩ የሚከለክል ሕግ እንዴት እንደ ወጣ፥ እርሱም ይህን ሕግ በመታዘዝ የዲዳዎችን አንደበት ርቱዕ ከምታደርግበት ከቃልህ ይልቅ የቃላትን ትምህርት ቤት መተውን እንደ መረጠ በጨመረ ጊዜ፥ አንተን ብቻ የሚጠብቅበትን እንዲህ ያለ አጋጣሚ በማግኘቱ ከቁርጠኛነቱ ይልቅ ብፁዕነቱ ታየኝ። ይህንንም ነገር እናፍቅ ነበር፤ በሌላው ሰው ሰንሰለት ሳይሆን በራሴ የብረት ፈቃድ ታስሬ ነበርና። ፈቃዴን ጠላት ይዞት ነበር፥ ከእርሱም ሰንሰለት ሠርቶ አሰረኝ። ከጠማማ ፈቃድ ምኞት ተሠራችና፤ ምኞትም ስትገዛለት ልማድ ሆነች፤ ልማድም ሳይቃወሙት ግድ ሆነ። በእነዚህ እርስ በርሳቸው በተያያዙ ቀለበቶች (ስለዚህም ሰንሰለት አልሁት) ብርቱ ባርነት አሥሮ ያዘኝ። በእኔ ውስጥ መሆን የጀመረው ያ አዲሱ ፈቃድ ግን፥ አንተን በነጻ ሊያገለግልና በአንተ ሊደሰት የሚወደው፥ አምላክ ሆይ፥ ብቸኛው የታመነ ጣፋጭነት፥ በዕድሜ የጸናውን የቀድሞውን እልከኝነቴን ገና ሊያሸንፍ አልቻለም። እንዲሁ ሁለቱ ፈቃዶቼ፥ አንዱ አዲስ ሌላውም አሮጌ፥ አንዱ ሥጋዊ ሌላውም መንፈሳዊ፥ በውስጤ ተጋደሉ፤ በጠባቸውም ነፍሴን አፈረሱ።

እንዲሁ ሥጋ በመንፈስ ላይ መንፈስም በሥጋ ላይ እንዴት እንደሚመኝ ያነበብሁትን በራሴ ልምድ አስተዋልሁ። በሁለቱም ወገን በእርግጥ እኔ ነበርሁ፤ ነገር ግን በራሴ ከማልወደው ይልቅ በራሴ በምወደው ውስጥ አብልጬ እኔ ነበርሁ። በዚህ በኋለኛው ውስጥ በአብዛኛው ከእንግዲህ እኔ አልነበርሁምና፥ በብዙ ነገር በፈቃዴ ከማድረግ ይልቅ ያለ ፈቃዴ እታገሥ ነበርና። ሆኖም ልማድ በእኔ ላይ የሚዋጋበትን ይህን ኃይል ያገኘው በእኔ በኩል ነበር፤ ወደማልወደው በፈቃዴ መጥቼ ነበርና። ኃጢአተኛውን ጽድቅ ቅጣት ቢከተለው ይህን ሊቃወም መብት ያለው ማን ነው? ደግሞም ከዓለም በላይ ለመሆንና አንተን ለማገልገል ገና ማመንታቴ እውነቱ ሙሉ በሙሉ ስላልተረጋገጠልኝ ነው የሚለው የቀድሞ ምክንያቴ ከእንግዲህ አልነበረኝም፤ አሁን እርሱ ደግሞ ተረጋግጦ ነበርና። እኔ ግን አሁንም ለምድር እየተገዛሁ በዓላማህ ሥር ለመዋጋት እምቢ አልሁ፥ በሸክም እንዳንጫን እንደምንፈራ እንዲሁ ከሸክም ሁሉ መላቀቅን ፈራሁ። እንዲሁ በዚህ የአሁኑ ዓለም ጓዝ በእንቅልፍ እንዳለ በደስታ ተጭኜ ነበር፤ ስለ አንተ ያሰላሰልሁባቸውም አሳቦች ሊነቁ እንደሚፈልጉ፥ ነገር ግን በከባድ ድብታ ተሸንፈው ዳግመኛ እንደሚሰጥሙ ሰዎች ጥረት ነበሩ። ማንም ለዘላለም ሊተኛ እንደማይወድ፥ በሰዎችም ሁሉ ጤናማ ፍርድ መንቃት እንደሚሻል፥ ነገር ግን ሰው በአብዛኛው በብልቶቹ ሁሉ ከባድ ድካም ሲሰማው እንቅልፍን ማራገፍ እንደሚያዘገይ፥ ግማሽ ቢከፋውም የመነሣቱ ጊዜ ካለፈ በኋላ እንኳ በደስታ ለእርሱ እጅ እንደሚሰጥ፥ እንዲሁ እኔም ራሴን ለገዛ ምኞቴ ከመስጠት ይልቅ ለፍቅርህ መስጠት እጅግ እንደሚሻለኝ እርግጠኛ ነበርሁ፤ ነገር ግን የቀደመው መንገድ ቢያሳምነኝና ቢያሸንፍም፥ የኋለኛው ደስ አሰኘኝ አሸንፎም ያዘኝ። አንተ፦ «አንተ የምትተኛ ንቃ ከሙታንም ተነሣ ክርስቶስም ያበራልሃል» ብለህ ስትጠራኝ የምመልስልህ ምንም አልነበረኝም። አንተም የተናገርኸው እውነት እንደ ሆነ በየአቅጣጫው ስታሳየኝ፥ እኔ በእውነት ተረትቼ ምንም የምመልሰው አልነበረኝም፥ ከእነዚያ ደካማና ድብታ ከሞላባቸው ቃላት በቀር፦ «ቆይ፥ ቆይ»፥ «አሁን»፥ «ጥቂት ብቻ ተወኝ»። ነገር ግን «አሁን፥ አሁን» ማለቴ አሁን አልነበረውም፥ «ጥቂት ጊዜዬም» ለረጅም ጊዜ ቀጠለ፤ በውስጥ ሰውነቴ በሕግህ ደስ መሰኘቴ ከንቱ ነበር፥ በብልቶቼ ያለ ሌላ ሕግ ከአእምሮዬ ሕግ ጋር ሲዋጋና በብልቶቼ ባለ በኃጢአት ሕግ ሲማርከኝ። የኃጢአት ሕግ የልማድ ግፍ ነውና፤ በእርሱም አእምሮ ያለ ፈቃዱ እንኳ ይሳባል ይያዛልም፤ ነገር ግን በፈቃዱ ስለ ወደቀበት በሚገባው ነው። እንግዲህ እንዲህ ጎስቋላ የሆንሁትን እኔን ለዚህ ሞት ከተሰጠ ሰውነት በኢየሱስ ክርስቶስ በጌታችን በኩል ከጸጋህ ብቻ በቀር ማን ያድነኛል?

ምዕራፍ 6

ከሥጋዊ ምኞት ጋር እጅግ አጥብቄ ከታሰርሁበት ከምኞት እስራትና ከዓለማዊ ነገሮች ጭቅጭቅ እንዴት እንዳዳንኸኝ አሁን እናገራለሁ፥ ለስምህም እናዘዛለሁ፥ አቤቱ፥ ረዳቴና ታዳጊዬ ሆይ። በሚጨምር ጭንቀት መካከል የተለመደ ሥራዬን እሠራ ነበር፥ በየዕለቱም ወደ አንተ እቃትት ነበር። ከሸክሙ በታች ከምቃትትበት ሥራ ነጻ በሆንሁ ቁጥር ወደ ቤተ ክርስቲያንህ እሄድ ነበር። አሊፒየስ ከእኔ ጋር ነበረ፤ ከሦስተኛው የፍርድ ችሎት ዘመን በኋላ ከሕግ ሥራው ተሰናብቶ፥ እኔ የንግግርን ችሎታ እንደምሸጥ፥ ማስተማርስ ቢያስተላልፈው፥ ምክሩን ለማን እንደሚሸጥ ይጠባበቅ ነበር። ነብሪድየስ ደግሞ ስለ ወዳጅነታችን ብሎ፥ የሚላን ዜጋና ሰዋስው መምህር፥ የሁላችንም የቅርብ ወዳጅ በሆነው በቬሬኩንደስ ሥር ለማስተማር ተስማምቶ ነበር፤ እርሱ እጅግ ያስፈልገው የነበረውን የታመነ እርዳታ አጥብቆ ተመኘ፥ በወዳጅነት መብትም ከወገናችን ጠየቀ። ነብሪድየስም ወደዚህ የተሳበው በጥቅም ፍላጎት አልነበረም (ቢፈልግ ኖሮ በትምህርቱ ብዙ ሊያተርፍ ይችል ነበርና)፤ ነገር ግን እጅግ ቸርና ገር ወዳጅ እንደ መሆኑ መልካም አገልግሎትን ሊያጎድል፥ ልመናችንንም ሊንቅ አልወደደም። በዚህም እጅግ በጥበብ አደረገ፤ በዚህ ዓለም ዘንድ ታላላቅ ለሆኑ ሰዎች ከመታወቅ ራቀ፥ ከዚያ የሚመጣውንም የአእምሮ መበታተን ሸሸ፥ ስለ ጥበብ አንድ ነገር ይፈልግ ወይም ያነብብ ወይም ይሰማ ዘንድ የቻለውን ያህል ሰዓት አእምሮውን ነጻና ዕረፍት ያለው ሊያደርገው ወደደ።

አንድ ቀንም ነብሪድየስ በሌለበት (ለምን እንደ ሆነ አላስታውስም)፥ እነሆ፥ ፖንቲሺያነስ የሚባል ሰው እኔንና አሊፒየስን ሊጠይቀን መጣ፤ አፍሪካዊ በመሆኑ የአገራችን ሰው ነበረ፥ በንጉሠ ነገሥቱ ቤተ መንግሥትም ከፍ ያለ ሹመት ነበረው። ከእኛ ምን እንደ ፈለገ አላውቅም፤ ነገር ግን ለመነጋገር ተቀመጥን፥ በፊታችንም ለአንዳች ጨዋታ በተዘጋጀ ጠረጴዛ ላይ አንድ መጽሐፍ አየ፥ አንሥቶም ከፈተው፥ ካሰበውም በተቃራኒ የሐዋርያው የጳውሎስ መጽሐፍ ሆኖ አገኘው፤ በማስተማር ራሴን ከማደክምባቸው መጻሕፍት አንዱ መስሎት ነበርና። በዚህም ፈገግ ብሎ ወደ እኔ እያየ ይህን መጽሐፍ፥ ይህንም ብቻ በዓይኔ ፊት ድንገት በማግኘቱ ደስታውንና መደነቁን ገለጠ። እርሱ ክርስቲያንና የተጠመቀ ነበረና፥ በቤተ ክርስቲያንም በተደጋጋሚና በማያቋርጥ ጸሎት አምላካችን ሆይ በፊትህ ብዙ ጊዜ ይሰግድ ነበር። እኔም በእነዚያ መጻሕፍት ላይ እጅግ ታላቅ ድካም እንደማደርግ በነገርሁት ጊዜ፥ (በእርሱ ትረካ ተነሣሥቶ) ስለ ግብፃዊው መነኩሴ ስለ እንጦንስ ጨዋታ ተነሣ፤ ስሙ በባሪያዎችህ ዘንድ እጅግ የታወቀ ነበረ፥ እስከዚያች ሰዓት ግን ለእኛ የማይታወቅ ነበረ። ይህንንም ባወቀ ጊዜ በዚያ ጉዳይ ላይ አብልጦ ቆየ፥ ስለዚያ ታላቅ ሰው እያስተማረንና ባለማወቃችን እየተደነቀ። እኛ ግን በእውነተኛው እምነትና በካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን ውስጥ በቅርብ ዘመን፥ በዘመናችንም ማለት ይቻላል የተደረገውን ድንቅ ሥራህን ሙሉ በሙሉ ተመስክሮ ስንሰማ ተደነቅን። ሁላችንም ተደነቅን፤ እኛ ታላላቅ በመሆናቸው፥ እርሱም ወደ እኛ ባለመድረሳቸው።

ከዚያም ንግግሩ ወደ ገዳማቱ መንጎችና ወደ ቅዱስ አኗኗራቸው ዞረ፤ ይህም ለአንተ መዓዛው የጣፈጠ ሽታ ነው፤ ደግሞም ምንም ወደማናውቀው ወደ ምድረ በዳው ፍሬያማ በረሃዎች ዞረ። በሚላንም ከከተማው ቅጥር ውጭ በአምብሮስ እንክብካቤ ሥር በመልካም ወንድሞች የተሞላ ገዳም ነበረ፥ እኛም አናውቀውም ነበር። እርሱም ንግግሩን ቀጠለ፥ እኛም በጥሞና ዝም ብለን አደመጥን። ከዚያም በትሪየር አንድ ከሰዓት በኋላ ንጉሠ ነገሥቱ በሰርከስ ጨዋታዎች ተይዞ ሳለ፥ እርሱና ሦስት ሌሎች ጓደኞቹ በከተማው ቅጥር አጠገብ ባሉ አትክልቶች ለመንሸራሸር እንደ ወጡ ነገረን፤ በዚያም ሁለት ሁለት ሆነው ሲሄዱ፥ አንዱ ከእርሱ ጋር ለብቻ ሄደ፥ ሁለቱም ለብቻቸው ተንከራተቱ፤ እነዚህም በመንከራተታቸው፥ በመንፈስ ድሆች የሆኑ፥ መንግሥተ ሰማያትም የእነርሱ የሆነች፥ አንዳንድ ባሪያዎችህ ወደሚኖሩባት ወደ አንዲት ጎጆ ደረሱ፤ በዚያም የእንጦንስን ሕይወት የያዘች አንዲት ትንሽ መጽሐፍ አገኙ። ከእነርሱም አንዱ ሊያነባት ጀመረ፥ ተደነቀ፥ በእርሷም ተቃጠለ፤ እያነበበም እንዲህ ያለውን ሕይወት ለመያዝ፥ ዓለማዊ አገልግሎቱንም ትቶ አንተን ለማገልገል ያሰላስል ጀመረ። እነዚህ ሁለቱም የሕዝብ ጉዳይ ወኪሎች ከሚባሉት ወገን ነበሩ። ከዚያም ድንገት በቅዱስ ፍቅርና በጨዋ ኀፍረት ተሞልቶ፥ በራሱም ተቈጥቶ፥ ዓይኑን ወደ ወዳጁ አቅንቶ እንዲህ አለ፦ «እባክህ ንገረኝ፥ በዚህ ሁሉ ድካማችን ምን እናገኛለን? ምንን እንሻለን? ለምንስ እናገለግላለን? በቤተ መንግሥት ያለን ተስፋ የንጉሠ ነገሥቱ ተወዳጆች ከመሆን በላይ ከፍ ሊል ይችላልን? በዚህስ ውስጥ የማይሰበርና በአደጋ ያልተሞላ ምን አለ? በስንት አደጋዎችስ አልፈን ወደ ታላቅ አደጋ እንደርሳለን? መቼስ ወደዚያ እንደርሳለን? የእግዚአብሔር ወዳጅ ግን ብፈልግ አሁኑኑ እሆናለሁ።» እንዲህም አለ። በአዲስ ሕይወት ምጥ ተጨንቆም ዓይኖቹን ዳግመኛ ወደ መጽሐፉ መለሰ፥ ማንበቡንም ቀጠለ፥ አንተ በምታይበትም በውስጡ ተለወጠ፥ አእምሮውም ከዓለም ተገፈፈ፥ ብዙም ሳይቆይ እንደ ታየ። እያነበበና የልቡን ማዕበል ወዲያና ወዲህ እያገላበጠ ለጥቂት ጊዜ በራሱ ላይ ተቈጣ፥ ከዚያም ለየ፥ በተሻለ መንገድም ቈረጠ፤ አሁንም የአንተ ሆኖ ወዳጁን እንዲህ አለው፦ «አሁን ከእነዚያ ተስፋዎቻችን ተላቅቄአለሁ፥ እግዚአብሔርንም ለማገልገል ቈርጫለሁ፤ ይህንንም ከዚህች ሰዓት ጀምሮ በዚህ ስፍራ እጀምራለሁ። እኔን ለመምሰል ባትወድ አትቃወመኝ።» ሌላውም ይህን ያህል የከበረ ዋጋና ይህን ያህል የከበረ አገልግሎት ይካፈል ዘንድ ከእርሱ ጋር እንደሚጣበቅ መለሰ። እንዲሁ ሁለቱም አሁን የአንተ ሆነው፥ ያላቸውን ሁሉ በመተውና አንተን በመከተል አስፈላጊውን ዋጋ ከፍለው ግንቡን ይሠሩ ነበር። ከዚያም ፖንቲሺያነስና ከእርሱ ጋር በሌላ የአትክልቱ ክፍል ሲሄድ የነበረው ሌላው እየፈለጓቸው ወደዚያው ስፍራ መጡ፤ ባገኟቸውም ጊዜ ቀኑ እጅግ መሽቶ ነበርና እንዲመለሱ አሳሰቧቸው። እነርሱ ግን ቍርጥ አሳባቸውንና ዓላማቸውን፥ ያም ፈቃድ እንዴት በእነርሱ እንደ ተጀመረና እንደ ጸና ተረኩላቸው፥ አብረዋቸው ካልተባበሩም እንዳያስቸግሯቸው ለመኗቸው። እነዚያ ግን ከቀድሞ ማንነታቸው ምንም ባይለወጡም (እርሱ እንዳረጋገጠው) በራሳቸው አለቀሱ፥ በፍቅርም እንኳን ደስ አላችሁ አሏቸው፥ ራሳቸውንም ለጸሎታቸው አደራ ሰጡ፤ እንዲሁም ልባቸው በምድር ላይ እንደ ተንጠለጠለ ወደ ቤተ መንግሥቱ ሄዱ። ሁለቱ ግን ልባቸውን በሰማይ ላይ አድርገው በጎጆዋ ውስጥ ቀሩ። ሁለቱም እጮኛዎች ነበሯቸው፤ እነርሱም ይህን በሰሙ ጊዜ ደግሞ ድንግልናቸውን ለእግዚአብሔር ሰጡ።

ምዕራፍ 7

የፖንቲሺያነስ ታሪክ እንዲህ ነበር፤ አንተ ግን ጌታ ሆይ፥ እርሱ ሲናገር ሳለ ወደ ራሴ መለስኸኝ፤ ራሴን ማየት ስላልፈለግሁ ራሴን ካስቀመጥሁበት ከጀርባዬ ወሰድኸኝ፤ ምን ያህል የረከስሁ፥ ምን ያህል ጠማማና ጐስቋላ፥ ነውረኛና ቍስለኛ እንደ ሆንሁ አይ ዘንድ በፊቴ አቆምኸኝ። ተመለከትሁም፥ ደነገጥሁም፤ ከራሴም ወዴት እንደምሸሽ አጣሁ። ዓይኔን ከራሴ ላይ ለማዞር ብሞክር፥ እርሱ ታሪኩን ይቀጥል ነበር፥ አንተም ደግመህ በራሴ ፊት አቆምኸኝ፥ በዓይኖቼም ፊት ገፋኸኝ፤ በደሌን አግኝቼ እጠላው ዘንድ። አውቀው ነበር፤ ነገር ግን እንዳላየሁት መሰልሁ፥ ዓይኔን ጨፈንሁበት፥ ረሳሁትም።

አሁን ግን ፈውስ ያለበትን ፍቅራቸውን የሰማሁላቸውን፥ ይፈወሱ ዘንድ ራሳቸውን ፈጽመው ለአንተ የሰጡትን እነዚያን ሰዎች አጥብቄ በወደድኋቸው መጠን፥ ከእነርሱ ጋር ራሴን ባነጻጸርሁ ጊዜ ራሴን አብልጬ ተጸየፍሁ። ብዙ ዓመታቴ (ዐሥራ ሁለት ያህል) ከዐሥራ ዘጠነኛው ዓመቴ ጀምሮ አልፈውብኝ ነበርና፤ ያን ጊዜ የሲሴሮን ሆርቴንሲየስ ባነበብሁ ጊዜ ጥበብን በብርቱ እንድወድ ተነሣሥቼ ነበር፤ ነገር ግን አሁንም ምድራዊውን ደስታ ብቻ መናቅና ያንን ለመፈለግ ራሴን መስጠት አዘገይ ነበር፤ የእርሱ ማግኘት ብቻ ሳይሆን መፈለጉ ራሱ፥ ቀድሞ ከተገኙ የዓለም መዛግብትና መንግሥታት፥ በፈቃዴም በዙሪያዬ ከተዘረጉ የሥጋ ተድላዎች ይበልጥ የሚመረጥ ነበር። እኔ ግን ጐስቋላው፥ እጅግ ጐስቋላው፥ በወጣትነቴ መጀመሪያ ንጽሕናን ከአንተ ለምኜ ነበር፤ «ንጽሕናንና ራስን መግዛትን ስጠኝ፥ ግን ገና አሁን አይደለም» ብዬ ነበር። ቶሎ እንዳትሰማኝ፥ ቶሎም ከምኞት ደዌ እንዳትፈውሰኝ ፈርቼ ነበርና፤ ያን ደዌ ከማጥፋት ይልቅ እንዲረካ እወድ ነበር። በረከሰ አጉል እምነትም በጠማማ መንገዶች ተቅበዝብዤ ነበር፤ በእርሱ ርግጠኛ ሆኜ አይደለም፥ ነገር ግን በሃይማኖት ልቡና ከማልፈልጋቸው፥ ይልቁንም በክፋት ከምቃወማቸው ከሌሎቹ አስበልጬው ነበር።

የዚህን ዓለም ተስፋ ጥዬ አንተን ብቻ ለመከተል ከቀን ወደ ቀን የማዘገየው፥ መንገዴን የማቀናበት ርግጠኛ ነገር ስላልታየኝ እንደ ሆነ አስቤ ነበር። አሁን ግን ለራሴ ዕራቁቴን የምገለጥበት፥ ሕሊናዬም የሚወቅሰኝ ቀን ደረሰ። «አንደበቴ ሆይ፥ አሁን ወዴት ነህ? ርግጠኛ ባልሆነ እውነት ምክንያት የከንቱነትን ጓዝ ማራገፍ አልወድም ብለህ ነበር፤ እነሆ፥ አሁን ርግጠኛ ሆነ፥ ያም ሸክም ግን አሁንም ይጫንሃል፤ ይህን በመፈለግ ራሳቸውን እንዲህ ያላደከሙ፥ ዐሥር ዓመትና ከዚያ በላይም ያላሰቡበት ግን ትከሻቸው ቀለለ፥ ይበሩም ዘንድ ክንፍ ተቀበሉ።» ፖንቲሺያነስ እንዲህ ሲናገር ሳለ በውስጤ እንዲህ እየተበላሁ፥ በአስፈሪ እፍረትም እጅግ እየተሸማቀቅሁ ነበር። እርሱም ታሪኩንና የመጣበትን ጉዳይ ፈጽሞ ሄደ፤ እኔም ወደ ራሴ ገባሁ። በራሴ ላይ ያልተናገርሁት ምን አለ? አንተን ለመከተል ስጥር ነፍሴ ትከተለኝ ዘንድ በምን ያህል የፍርድ ጅራፍ ያልገረፍኋት! እርስዋ ግን ወደ ኋላ አፈገፈገች፤ እንቢ አለች፥ ነገር ግን ራስዋን አላመካኘችም። ክርክሮች ሁሉ አለቁ፥ ተረቱም፤ ዝምተኛ መሸማቀቅ ብቻ ቀረ፤ ለሞት እየመነመነች ከነበረችበት ከዚያ ልማድ ፈሳሽ እንዳትከለከል እንደ ሞት ፈራች።

ምዕራፍ 8

በዚያን ጊዜ፥ በልቤ እልፍኝ ውስጥ በነፍሴ ላይ በብርቱ ባስነሣሁት በውስጣዊ ማደሪያዬ በዚህ ታላቅ ትግል መካከል፥ በአእምሮዬና በፊቴ ታውኬ ወደ አሊፒየስ ዞርሁ። «ምን ሆነናል?» ብዬ ጮኽሁ፤ «ይህ ምንድር ነው? ምን ሰማህ? ያልተማሩት ተነሥተው መንግሥተ ሰማያትን በኃይል ይወስዳሉ፥ እኛ ግን በትምህርታችን፥ ያለ ልብ፥ እነሆ በሥጋና በደም ውስጥ እንንከባለላለን! ሌሎች ቀድመውን ስለ ሄዱ መከተል እናፍራለን? ደግሞስ ጭራሽ አለመከተልን አናፍርምን?» እንዲህ ያለ ቃል ተናገርሁ፥ የአእምሮዬም ትኩሳት ከእርሱ ነጥቆ ወሰደኝ፤ እርሱ ግን በመገረም እያየኝ ዝም አለ። የተለመደው ድምፄ አልነበረምና፤ ግንባሬ፥ ጉንጮቼ፥ ዓይኖቼ፥ መልኬ፥ የድምፄ ቃና ከተናገርሁት ቃል ይልቅ አሳቤን ይገልጡ ነበር። በማደሪያችን አንዲት ትንሽ የአትክልት ቦታ ነበረች፤ እንደ ቤቱ ሁሉ እርስዋንም እንጠቀምባት ነበር፤ የቤቱ ጌታ፥ አስተናጋጃችን፥ በዚያ አይኖርም ነበርና። የደረቴ ሁከት ወደዚያ ገፋፍቶ ወሰደኝ፤ ከራሴ ጋር የገጠምሁትን የጋለ ትግል ማንም እንዳያግደው፥ አንተ እንደምታውቀው እኔ ግን እንደማላውቀው እስኪፈጸም ድረስ። ብቻ በጤንነት እየተቅበዘበዝሁ ነበር፥ በሕይወት እኖር ዘንድም እየሞትሁ ነበር፤ ምን ያለ ክፉ ነገር እንደ ሆንሁ እያወቅሁ፥ ከጥቂት ጊዜ በኋላ ምን ያለ መልካም ነገር እንደምሆን ሳላውቅ። ወደ አትክልቱ ቦታ ገለል አልሁ፥ አሊፒየስም ተከትሎኝ መጣ። እርሱ በመኖሩ ብቸኝነቴ አልቀነሰምና፤ ወይስ እንዲህ የታወክሁትን እንዴት ሊተወኝ ይችላል? ከቤቱ በተቻለ መጠን ርቀን ተቀመጥን። በመንፈሴ ታወክሁ፤ አምላኬ ሆይ፥ ወደ ፈቃድህና ወደ ኪዳንህ ባለመግባቴ እጅግ ተቈጣሁ፤ አጥንቶቼ ሁሉ ወደዚያ እገባ ዘንድ ይጮኹልኝ ነበር፥ እስከ ሰማይም ያመሰግኑት ነበር። ወደዚያም በመርከብ ወይም በሠረገላ ወይም በእግር አንገባም፤ ከቤቱ ወደ ተቀመጥንበት ስፍራ የመጣሁትን ያህል እንኳ አንራመድም። መሄድ ብቻ ሳይሆን ወደዚያ መግባት መሄድን ከመፈለግ በቀር ሌላ አልነበረምና፤ ነገር ግን በቁርጥና በሙሉ መፈለግ ነው፤ አንዱ ክፍል ሲነሣ ሌላው እየሰመጠ የሚታገለውን የተጐዳና በግማሽ የተከፈለ ፈቃድ ወዲህና ወዲያ ማገላበጥ አይደለም።

በመጨረሻም፥ በቁርጥ ማጣቴ ትኩሳት ውስጥ ሳለሁ፥ ሰዎች አንዳንድ ጊዜ ሊያደርጉ የሚወዱትን ነገር ግን የማይችሉትን ብዙ እንቅስቃሴ በሰውነቴ አደረግሁ፤ ብልቶች ከሌሉአቸው፥ ወይም ብልቶቻቸው በእስራት ቢታሰሩ፥ በደዌ ቢደክሙ፥ ወይም በሌላ መንገድ ቢታገዱ። እንዲሁ ጠጉሬን ብነጭ፥ ግንባሬን ብመታ፥ ጣቶቼን አቆላልፌ ጉልበቴን ባቅፍ፥ ፈቀድሁ፥ አደረግሁትም። ነገር ግን የብልቶቼ የመንቀሳቀስ ኃይል ባይታዘዝ ኖሮ ፈቅጄ ሳላደርገው በቀረሁ ነበር። እንግዲህ «መፈለግ» በራሱ «መቻል» ባልሆነበት ብዙ ነገር አደረግሁ፤ ነገር ግን ያለ ልክ አብልጬ ላደርገው የናፈቅሁትን፥ ከጥቂት ጊዜም በኋላ ብፈልግ ልችለው የምችለውን አላደረግሁም፤ ከጥቂት ጊዜ በኋላ ስፈልግ በሙሉ እፈልግ ነበርና። በእነዚህ ነገሮች ችሎታ ከፈቃድ ጋር አንድ ነበርና፥ መፈለግም ማድረግ ነበር፤ ነገር ግን አልተደረገም፤ ነፍስ በፈቃድ ብቻ ይህን ታላቅ ፈቃድዋን ለመፈጸም ራስዋን ከምትታዘዝ ይልቅ፥ ሥጋዬ በጥቅሻዋ ብልቶቹን በማንቀሳቀስ የነፍሴን እጅግ ደካማ ፈቃድ በቀላሉ ይታዘዝ ነበር።

ምዕራፍ 9

ይህ ጭራቅነት ከወዴት ነው? ለምንስ ነው? የሰዎች ስውር ቅጣትና የአዳም ልጆች ጨለማ ጭንቀት ምናልባት ይመልሱልኝ እንደ ሆነ እጠይቅ ዘንድ ምሕረትህ ታብራ። ይህ ጭራቅነት ከወዴት ነው? ለምንስ ነው? አእምሮ ሥጋን ያዝዛል፥ ሥጋም ወዲያው ይታዘዛል፤ አእምሮ ራሱን ያዝዛል፥ ይቃወማልም። አእምሮ እጅ እንዲንቀሳቀስ ያዝዛል፤ ትእዛዝ ከመታዘዝ የማይለይ እስኪመስል ድረስ እንዲህ ያለ ፈጣንነት አለ። ነገር ግን አእምሮ አእምሮ ነው፥ እጅ ግን ሥጋ ነው። አእምሮ አእምሮን፥ ራሱን፥ እንዲፈልግ ያዝዛል፤ ነገር ግን አይፈልግም። ይህ ጭራቅነት ከወዴት ነው? ለምንስ ነው? እላለሁ፥ ራሱን እንዲፈልግ ያዝዛል፥ ባይፈልግም ኖሮ ባላዘዘ ነበር፤ ያዘዘውም አይደረግም። ነገር ግን በሙሉ አይፈልግም፤ ስለዚህ በሙሉ አያዝዝም። በፈለገው መጠን ያዝዛልና፤ ባልፈለገውም መጠን የታዘዘው ነገር አይደረግም። ፈቃድ ፈቃድ እንዲሆን ያዝዛልና፤ ሌላውን ሳይሆን ራሱን። ነገር ግን በሙሉ አያዝዝም፤ ስለዚህ ያዘዘው አይሆንም። ፈቃዱ ሙሉ ቢሆን ኖሮ እንዲሆን እንኳ ባላዘዘ ነበር፤ አስቀድሞ ይሆን ነበርና። ስለዚህ በከፊል መፈለግ፥ በከፊልም አለመፈለግ ጭራቅነት አይደለም፤ ነገር ግን በእውነት ተደግፎ በልማድ ተጭኖ ፈጽሞ የማይነሣ የአእምሮ ደዌ ነው። ስለዚህም ሁለት ፈቃዶች አሉ፤ አንዱ ሙሉ አይደለምና፤ አንዱ የጐደለውንም ሌላው ይዞታል።

ምዕራፍ 10

አቤቱ፥ ከንቱ ተናጋሪዎችና የነፍስ አሳቾች እንደሚጠፉ ከፊትህ ይጥፉ፤ እነዚህም በመመካከር ጊዜ ሁለት ፈቃዶች መኖራቸውን አይተው፥ በእኛ ውስጥ ከሁለት ዓይነት የሆኑ ሁለት አእምሮዎች አሉ፥ አንዱ መልካም ሌላውም ክፉ ይላሉ። እነዚህን ክፉ ነገሮች ሲይዙ እነርሱ ራሳቸው በእውነት ክፉዎች ናቸው፤ እውነትን ሲይዙና ለእውነት ሲስማሙ ግን ራሳቸው መልካሞች ይሆናሉ፤ ሐዋርያህም፦ ቀድሞ ጨለማ ነበራችሁ፥ አሁን ግን በጌታ ብርሃን ናችሁ ይላቸው ዘንድ። እነርሱ ግን በጌታ ሳይሆን በራሳቸው ብርሃን ለመሆን ፈልገው፥ የነፍስ ባሕርይ እግዚአብሔር ያለበት እንደ ሆነ አስበው፥ በአስፈሪ ትዕቢት ይበልጥ ድቅድቅ ጨለማ ሆኑ፤ ወደ ዓለም ለሚመጣ ሰው ሁሉ ከሚያበራው ከእውነተኛው ብርሃን ከአንተ ይበልጥ ርቀው ሄደዋልና። የምትሉትን አስተውሉ፥ እፈሩም፤ ወደ እርሱ ቅረቡ፥ ብርሃንንም ተቀበሉ፥ ፊታችሁም አያፍርም። እኔም ራሴ፥ ቀድሞ እንዳሰብሁት፥ አሁን አምላኬን ጌታን ለማገልገል ስመካከር፥ የፈለግሁት እኔ ነበርሁ፥ ያልፈለግሁትም እኔ ነበርሁ፤ እኔ፥ እኔ ራሴ። በሙሉ አልፈለግሁም፥ በሙሉም እንቢ አላልሁም። ስለዚህ ከራሴ ጋር ተጣላሁ፥ በራሴም ተሰነጣጠቅሁ። ይህም መሰንጠቅ ያለ ፈቃዴ ደረሰብኝ፤ ነገር ግን የሌላ አእምሮ መኖርን ሳይሆን የራሴን አእምሮ ቅጣት አመለከተ። ስለዚህ ያን ያደረግሁት ከእንግዲህ እኔ አልነበርሁም፥ በእኔ የሚያድር ኃጢአት ነው እንጂ፤ የአዳም ልጅ በመሆኔ፥ ይበልጥ በነጻነት ስለ ተሠራ ኃጢአት የመጣ ቅጣት ነው።

ተቃራኒ ፈቃዶች ያህል ተቃራኒ ባሕርያት ቢኖሩ፥ አሁን ሁለት ብቻ ሳይሆኑ ብዙዎች ይሆናሉ። አንድ ሰው ወደ ጉባኤአቸው ወይስ ወደ ቲያትር ቤት ይሄድ እንደ ሆነ ቢመካከር፥ እነዚህ ማኒኪያውያን፦ እነሆ፥ ሁለት ባሕርያት እዚህ አሉ፤ አንዱ መልካም ወደዚህ ይስባል፥ ሌላው ክፉ ወደዚያ መልሶ ይስባል ብለው ይጮኻሉ። ይህ በተቃራኒ ፈቃዶች መካከል ያለ ማመንታት ከወዴት ሌላ ይመጣል? እኔ ግን ሁለቱም ክፉዎች ናቸው እላለሁ፤ ወደ እነርሱ የሚስበውም፥ ወደ ቲያትር ቤቱ መልሶ የሚስበውም። እነርሱ ግን ወደ እነርሱ የሚስበው ፈቃድ ከመልካም በቀር ሌላ እንደ ሆነ አያምኑም። እንግዲህ ከእኛ አንዱ ቢመካከር፥ በሁለቱም ፈቃዶቹ ትግል መካከል ወደ ቲያትር ቤት ወይስ ወደ ቤተ ክርስቲያናችን ይሄድ እንደ ሆነ ቢጨነቅ፥ እነዚህ ማኒኪያውያንም የሚመልሱትን አጥተው አይጨነቁምን? ወይ የእነርሱን ምሥጢር ተቀብለው በእርሱ እንደ ተያዙት እንደ እነርሱ ፈቃድ፥ ወደ ቤተ ክርስቲያናችን የሚመራው ፈቃድ ደግሞ መልካም እንደ ሆነ ሊያምኑ ይገባቸዋል (ይህን ግን አይወዱም)፤ ወይም በአንድ ሰው ውስጥ የሚጋጩ ሁለት ክፉ ባሕርያትንና ሁለት ክፉ ነፍሳትን ሊገምቱ ይገባቸዋል፤ ያን ጊዜም አንዱ መልካም ሌላው ክፉ ነው የሚሉት እውነት አይሆንም፤ ወይም ወደ እውነት ተመልሰው፥ አንድ ሰው ሲመካከር አንዲት ነፍስ በተቃራኒ ፈቃዶች መካከል እንደምትዋዥቅ ከእንግዲህ ሊክዱ አይገባቸውም።

እንግዲህ በአንድ ሰው ውስጥ የሚጋጩ ሁለት ፈቃዶችን ባዩ ጊዜ፥ ግጭቱ ከሁለት ተቃራኒ መሠረቶች በመጡ፥ የሁለት ተቃራኒ አካላት በሆኑ፥ በሁለት ተቃራኒ ነፍሳት መካከል ነው፥ አንዱ መልካም ሌላውም ክፉ ነው አይበሉ። እውነተኛ አምላክ ሆይ፥ አንተ ታስተባብላቸዋለህ፥ ትገታቸዋለህ፥ ትረታቸውማለህና፤ ሁለቱ ፈቃዶች ክፉዎች ሆነው ሳሉ አንድ ሰው ሰውን በመርዝ ወይስ በሰይፍ ይግደል እንደ ሆነ ሲመካከር፤ ሁለቱንም ሊይዝ በማይችልበት ጊዜ የሌላውን የዚህን ወይስ የዚያን ርስት ይንጠቅ እንደ ሆነ፤ በቅንጦት ተድላን ይግዛ ወይስ በስስት ገንዘቡን ይጠብቅ እንደ ሆነ፤ ሁለቱም በአንድ ቀን ክፍት ቢሆኑ ወደ ሰርከስ ወይስ ወደ ቲያትር ቤት ይሂድ እንደ ሆነ፤ ወይም ሦስተኛ፥ አጋጣሚ ቢያገኝ የሌላውን ቤት ይዝረፍ እንደ ሆነ፤ ወይም አራተኛ፥ በዚያው ጊዜ ደግሞ መንገዱ ቢገኝለት ያመንዝር እንደ ሆነ፤ እነዚህ ሁሉ በአንድ ጊዜ ተገናኝተው፥ ሁሉም እኩል ተፈላጊ ሆነው፥ በአንድ ጊዜ ሊፈጸሙ የማይችሉ ሲሆኑ፤ አእምሮን በአራት፥ ወይም (ከተፈላጊ ነገሮች ብዛት የተነሣ) ከዚያም በሚበልጡ በሚጋጩ ፈቃዶች መካከል ይሰነጥቃሉና፤ ነገር ግን ይህን ያህል ልዩ ልዩ አካላት አሉ አይሉም። በመልካም ፈቃዶችም እንዲሁ ነው። እጠይቃቸዋለሁና፦ ሐዋርያውን በማንበብ ደስ መሰኘት መልካም ነውን? ወይስ በጨዋ መዝሙር ደስ መሰኘት መልካም ነውን? ወይስ ወንጌልን መተርጐም መልካም ነውን? ለእያንዳንዱ «መልካም ነው» ብለው ይመልሳሉ። እንግዲህ ሁሉም እኩል ደስታን፥ ሁሉም በአንድ ጊዜ ቢሰጡ፥ የትኛውን አብልጦ እንደሚመርጥ ሲመካከር ልዩ ልዩ ፈቃዶች አእምሮን አይከፋፍሉምን? ሁሉም ግን መልካሞች ናቸው፥ ቀድሞ ለብዙ ተከፍሎ የነበረው አንዱ ሙሉ ፈቃድ ወደዚያ ይወሰድ ዘንድ አንዱ እስኪመረጥ ድረስ ይጋጫሉ። እንዲሁም፥ ዘላለማዊነት ከላይ ደስ ሲያሰኘን፥ የጊዜያዊ መልካም ነገር ተድላ ደግሞ ወደ ታች ሲይዘን፥ ይህን ወይም ያን በሙሉ ፈቃድ የማትፈልገው ያችው አንዲት ነፍስ ናት፤ ስለዚህም፥ ከእውነት የተነሣ ይህን ስታስቀድም ከልማድ የተነሣ ግን ያን ወደ ጎን ሳታደርግ፥ በከባድ ጭንቀት ትሰነጠቃለች።

ምዕራፍ 11

እንዲህ ነፍሴ ታምማ ተሠቃየሁ፤ ከልማዴ ይልቅ ራሴን አጥብቄ እየከሰስሁ፥ በሰንሰለቴ ውስጥ እየተንከባለልሁና እየተገላበጥሁ፥ እርሱ ፈጽሞ እስኪሰበር ድረስ፤ አሁን በእርሱ በጥቂቱ ብቻ ነበር የተያዝሁት፥ ነገር ግን ገና ተይዤ ነበር። አንተም ጌታ ሆይ፥ በጽኑ ምሕረት በውስጤ ጫንኸኝ፤ እንደ ገና እንዳልሸነፍ፥ ያችም የቀረች ቀጭን ማሰሪያ ሳትበጠስ ኃይልዋን አግኝታ አጥብቃ እንዳታስረኝ፥ የፍርሃትንና የእፍረትን ጅራፍ አበዛህብኝ። በልቤ፦ «አሁን ይሁን፥ አሁን ይሁን» እል ነበርና። ስናገርም ልፈጽመው ጥቂት ቀረኝ፤ ላደርገው ጥቂት ቀረኝ፥ ግን አላደረግሁትም፤ ነገር ግን ወደ ቀድሞ ሁኔታዬ አልተመለስሁም፥ በአጠገቡ ቆሜ ትንፋሽ ወሰድሁ። ደግሜም ሞከርሁ፥ የጐደለኝም ጥቂት አነሰ፥ ደግሞም ጥቂት አነሰ፥ ልነካውና ልይዘው ጥቂት ቀረኝ፤ ነገር ግን አልደረስሁበትም፥ አልነካሁትም፥ አልያዝሁትምም፤ ለሞት ለመሞትና ለሕይወት ለመኖር እያመነታሁ፤ የለመድሁት የከፋው ካልለመድሁት ከተሻለው ይልቅ በእኔ ላይ አየለ፤ ከነበርሁት ሌላ የምሆንበትም ቅጽበት በቀረበኝ መጠን፥ የበለጠ ድንጋጤ ጣለብኝ፤ ነገር ግን ወደ ኋላ አልመታኝም፥ አላዞረኝምም፥ ነገር ግን አንጠልጥሎ ያዘኝ።

የከንቱዎች ከንቱ፥ የመጫወቻዎች መጫወቻ፥ የቀድሞ ውሽሞቼ፥ አሁንም ያዙኝ ነበር፤ የሥጋዬን ልብስ ጐተቱ፥ በለሆሳስም፦ «ትጥለናለህን? ከዚህች ቅጽበት ጀምሮስ ለዘላለም ከአንተ ጋር አንሆንምን? ከዚህች ቅጽበት ጀምሮስ ይህ ወይም ያ ለዘላለም አይፈቀድልህምን?» ብለው አንሾካሾኩ። «ይህ ወይም ያ» ባልሁት ውስጥ ያሳሰቡኝ ምን ነበር፥ አምላኬ ሆይ፥ ምን አሳሰቡኝ? ምሕረትህ ከባሪያህ ነፍስ ያርቀው። ምን ያለ ርኵሰት አሳሰቡኝ! ምን ያለ ነውር! አሁን ግን ከግማሽ እጅግ ባነሰ ሰማኋቸው፤ በግልጥ እየተገለጡና እየተቃወሙኝ አይደለም፥ ነገር ግን ከጀርባዬ እንደሚያጉረመርሙ፥ ስሄድም ወደ እነርሱ ዞር ብዬ እንዳይ በስውር እየጐተቱኝ። ነገር ግን አዘገዩኝ፤ ከእነርሱ ተበጥሼ ራሴን ነጻ ለማውጣት፥ ወደ ተጠራሁበትም ለመዝለል አመነታሁ፤ ኃይለኛ ልማድ፦ «ያለ እነርሱ መኖር የምትችል ይመስልሃልን?» ይለኝ ነበርና።

አሁን ግን እጅግ በደከመ ድምፅ ተናገረ። ፊቴን ወዳቀናሁበትና ለመሄድ ወደምንቀጠቀጥበት ወደዚያ ወገን፥ የራስን መግዛት ንጹሕ ክብር ታየኝ፤ ጸጥ ያለች ነገር ግን ልል ያልሆነች፥ ደስተኛ፥ እንድመጣና እንዳልጠራጠር በጨዋነት የምትጋብዘኝ፤ ልትቀበለኝና ልታቅፈኝም ብዙ መልካም ምሳሌዎች የሞሉባቸውን ቅዱሳን እጆችዋን ዘረጋች፤ በዚያም ብዙ ጐበዛዝትና ቈነጃጅት፥ የወጣቶች ብዛትና የሁሉም ዕድሜ ሰዎች፥ ጨዋ መበለቶችና ያረጁ ደናግል ነበሩ፤ ራስን መግዛትም ራስዋ በሁሉ ውስጥ ነበረች፥ መካን ሳትሆን፥ ጌታ ሆይ፥ ከአንተ ከባልዋ የደስታ ልጆችን የምትወልድ ፍሬያማ እናት ናት። በሚያግባባ ፌዝም ፈገግ አለችልኝ፥ እንዲህ የምትል መሰለች፦ «እነዚህ ጐበዛዝት፥ እነዚህ ቈነጃጅት የሚችሉትን አንተ አትችልምን? ወይስ እነርሱ በአምላካቸው በጌታ እንጂ በራሳቸው ይችላሉን? አምላካቸው ጌታ ለእነርሱ ሰጠኝ። በራስህ ላይ ስለምን ትቆማለህ፥ ስለዚህም አትቆምም? ራስህን በእርሱ ላይ ጣል፤ ትወድቅ ዘንድ ራሱን የሚያርቅ አይምሰልህ፤ ሳትፈራ ራስህን በእርሱ ላይ ጣል፤ ይቀበልሃል፥ ይፈውስህማል።» እኔም እጅግ አፈርሁ፤ የእነዚያን ከንቱዎች ማጉረምረም ገና እሰማ ነበርና፥ ተንጠልጥዬም ነበር። እርስዋም ደግማ እንዲህ የምትል መሰለች፦ «ይሞቱ ዘንድ በምድር ላይ ባሉ በእነዚያ ርኩሳን ብልቶችህ ላይ ጆሮህን ድፈን። ስለ ተድላ ይነግሩሃል፤ ነገር ግን እንደ አምላክህ እንደ እግዚአብሔር ሕግ አይደለም።» ይህ በልቤ ውስጥ ያለው ክርክር የራስ በራስ ላይ ብቻ ነበር። አሊፒየስ ግን በአጠገቤ ተቀምጦ ያልተለመደውን የስሜቴን ፍጻሜ በዝምታ ይጠባበቅ ነበር።

ምዕራፍ 12

ነገር ግን ጥልቅ አሳብ ከነፍሴ ስውር ጥልቀት መከራዬን ሁሉ ሰብስቦ በልቤ ፊት በከመረ ጊዜ፥ ታላቅ የእንባ ዝናብ ያመጣ ታላቅ ዐውሎ ነፋስ ተነሣ። ያንንም በራሱ ድምፅ ሁሉ ሙሉ በሙሉ አፈስሰው ዘንድ ከአሊፒየስ ተነሣሁ፤ ብቸኝነት ለልቅሶ ሥራ ይበልጥ የሚስማማ መስሎ ታየኝ፤ ስለዚህ መገኘቱ እንኳ ሸክም እንዳይሆንብኝ በጣም ራቅሁ። እንዲህ ነበርሁ፥ እርሱም አንዳች ነገር አስተዋለ፤ የድምፄ ቃና በልቅሶ የታነቀ የመሰለበት አንዳች ነገር ተናግሬ ነበርና፥ እንዲሁም ተነሥቼ ነበር። እርሱም እጅግ ተገርሞ በተቀመጥንበት ቀረ። እኔም እንዴት እንደ ሆነ ሳላውቅ ከአንዲት በለስ በታች ወደቅሁ፥ እንባዬንም ፈጽሞ ለቀቅሁ፤ የዓይኖቼም ፈሳሽ ለአንተ የተወደደ መሥዋዕት ሆኖ ፈለቀ። በእነዚህ ቃላት ባይሆንም፥ በዚህ ትርጕም ግን ብዙ ነገርሁህ፦ አንተም ጌታ ሆይ፥ እስከ መቼ ነው? አቤቱ፥ እስከ መቼ ለዘላለም ትቈጣለህ? የቀድሞውን በደላችንን አታስብብን፤ በእርሱ እንደ ተያዝሁ ተሰምቶኛልና። እነዚህን የኀዘን ቃላት አቀረብሁ፦ እስከ መቼ፥ እስከ መቼ፥ «ነገ፥ ነገ?» ለምን አሁን አይሆንም? ለምን በዚህች ሰዓት ለርኵሰቴ ፍጻሜ አይሆንም?

በልቤ እጅግ መራራ ጸጸት እንዲህ እየተናገርሁና እያለቀስሁ ሳለሁ፥ እነሆ! ከአጠገቡ ቤት የወንድ ልጅ ወይስ የሴት ልጅ እንደ ሆነ የማላውቀው ድምፅ ሰማሁ፤ እየዘመረና ደጋግሞ፦ «አንሣና አንብብ፤ አንሣና አንብብ» ይል ነበር። ወዲያውም መልኬ ተለወጠ፥ ልጆች በማናቸውም ዓይነት ጨዋታ እንዲህ ያለውን ቃል መዘመር ልማዳቸው እንደ ሆነ አጥብቄ ማሰብ ጀመርሁ፤ እንዲህ ያለውንም ሰምቼ እንደማውቅ ላስታውስ አልቻልሁም። የእንባዬንም ጎርፍ ገትቼ ተነሣሁ፤ ይህ መጽሐፉን ከፍቼ የማገኘውን የመጀመሪያውን ምዕራፍ አነብ ዘንድ ከእግዚአብሔር የመጣ ትእዛዝ እንጂ ሌላ እንዳልሆነ ተረዳሁ። ስለ እንጦንስ ሰምቼ ነበርና፤ ወንጌል ሲነበብ ገብቶ፥ የሚነበበው ለእርሱ እንደ ተነገረ አድርጎ ምክርን ተቀበለ፦ ሂድና ያለህን ሸጠህ ለድሆች ስጥ፥ መዝገብም በሰማያት ታገኛለህ፥ መጥተህም ተከተለኝ አለው፤ በዚህም ቃል ወዲያው ወደ አንተ ተመለሰ። ፈጥኜም አሊፒየስ ወደ ተቀመጠበት ስፍራ ተመለስሁ፤ ከዚያ በተነሣሁ ጊዜ የሐዋርያውን መጽሐፍ በዚያ አኑሬው ነበርና። ያዝሁት፥ ከፈትሁት፥ ዓይኖቼም በመጀመሪያ ያረፉበትን ክፍል በዝምታ አነበብሁ፦ በዘፈንና በስካር አይሁን፥ በዝሙትና በመዳራት አይሁን፥ በክርክርና በቅናት አይሁን፤ ነገር ግን ጌታን ኢየሱስ ክርስቶስን ልበሱት፤ ምኞቱንም እንዲፈጽም ለሥጋ አታስቡ። ከዚህ በላይ ማንበብ አልወደድሁም፤ አላስፈለገኝምም፤ ይህ ዓረፍተ ነገር እንዳለቀ ወዲያው፥ የሰላም ብርሃን የሚመስል በልቤ ስለ ፈሰሰ፥ የጥርጣሬ ጨለማ ሁሉ ተወገደ።

ከዚያም ጣቴን ወይም ሌላ ምልክት በመካከል አድርጌ መጽሐፉን ዘጋሁት፤ በተረጋጋ ፊትም ለአሊፒየስ ገለጥሁለት። እርሱም በእርሱ ውስጥ የተሠራውን፥ እኔ ያላወቅሁትን፥ እንዲህ ገለጠልኝ። ያነበብሁትን ለማየት ለመነ፤ አሳየሁት፤ እርሱም ካነበብሁት አልፎ ተመለከተ፥ የሚከተለውንም እኔ አላወቅሁም ነበር። የሚከተለው ይህ ነበር፦ በእምነት የደከመውንም ተቀበሉት፤ እርሱም ይህን ለራሱ አደረገው፥ ገለጠልኝም። በዚህም ምክር በረታ፤ ሁልጊዜ ከእኔ እጅግ በመልካም በሚለይበት ጠባዩ እጅግ በሚስማማ በበጎ ውሳኔና አሳብ፥ ያለ አንዳች የሚያውክ መዘግየት ከእኔ ጋር ተባበረ። ከዚያም ወደ እናቴ እንገባለን፤ እንነግራታለን፤ ደስ ይላታል፤ እንዴት እንደ ሆነ በቅደም ተከተል እንተርክላታለን፤ በደስታ ትዘላለች፥ ድል እንዳደረገችም ሐሤት ታደርጋለች፥ አንተንም ትባርካለች፤ ከምንለምነው ወይም ከምናስበው በላይ ልታደርግ የምትችለውን አንተን፤ በሚያሳዝንና እጅግ በሚያስጨንቅ ጩኸትዋ ስለ እኔ ትለምን ከነበረው በላይ እንደ ሰጠሃት አስተውላለችና። ሚስትንም ሆነ የዚህን ዓለም ተስፋ ሁሉ እንዳልፈልግ ወደ ራስህ መለስኸኝና፤ ከብዙ ዓመታት በፊት በራእይ ለእርስዋ ባሳየኸኝ በዚያ የእምነት መመሪያ ቆሜ ነበር። ልቅሶዋንም ወደ ደስታ ለወጥህላት፤ ከፈለገችው እጅግ የበዛ፥ ከሥጋዬም የልጅ ልጆችን በማግኘት ቀድሞ ከፈለገችው ይልቅ እጅግ የከበረና የነጻ ደስታ።