መጽሐፍ 7

ምዕራፍ 1

ያ ክፉና አስጸያፊ ወጣትነቴ አሁን ሞቶ ነበር፤ ወደ ሙሉ ሰውነትም እየተሸጋገርሁ ነበር። በዕድሜ በበዛሁ መጠን በከንቱ ነገሮች ይበልጥ ረከስሁ፤ በእነዚህ ዓይኖች ዘወትር ከሚታየው በቀር ሌላ ምንም ዓይነት ህልውና ማሰብ አልቻልሁምና። አምላክ ሆይ፥ አንተን በሰው አካል መልክ አላሰብሁህም፤ ስለ ጥበብ አንዳች መስማት ከጀመርሁ ጀምሮ ይህን ዘወትር እሸሽ ነበር፤ ይህንኑም በመንፈሳዊት እናታችን፥ በካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንህ እምነት ውስጥ በማግኘቴ ደስ አለኝ። ነገር ግን ስለ አንተ ሌላ ምን እንደማስብ አላወቅሁም። እኔ ሰው የሆንሁ፥ ያውም እንደዚህ ያለ ሰው፥ አንተን ልዑሉን፥ ብቸኛውንና እውነተኛውን አምላክ ላስብህ ፈለግሁ፤ በውስጣዊ ነፍሴም የማትጠፋ፥ የማትጐዳና የማትለወጥ እንደ ሆንህ በእውነት አመንሁ፤ ከወዴትና እንዴት እንደ ሆነ ባላውቅም፥ ሊጠፋ የሚችለው ከማይጠፋው ያነሰ መሆን እንዳለበት በግልጥ አየሁ፥ እርግጠኛም ሆንሁ፤ ሊጐዳ የማይችለውን ጉዳት ሊቀበል ከሚችለው፥ የማይለወጠውንም ለለውጥ ከተገዙ ነገሮች ያለ ማመንታት አስበለጥሁ። ልቤ በምናቤ ውስጥ በነበሩት ምስሎች ሁሉ ላይ በብርቱ ጮኸ፤ በዚህችም አንዲት ምት በአእምሮዬ ዓይን ዙሪያ የሚያንዣብበውን ያን ርኩስ መንጋ ሁሉ ላባርር ፈለግሁ። እነሆም፥ ገና እንደ ተወገዱ በዓይን ጥቅሻ ውስጥ እንደ ገና በዙሪያዬ ተከማቹ፥ ወደ ፊቴም በረሩ፥ ጋረዱትም፤ ስለዚህም በሰው አካል መልክ ባይሆንም እንኳ፥ አንተን (ከሚጠፋው፥ ከሚጐዳውና ከሚለወጠው ያስበለጥሁትን ያን የማይጠፋ፥ የማይጐዳና የማይለወጥ) በስፍራ ውስጥ እንዳለህ፥ በዓለም ውስጥ እንደ ፈሰስህ ወይም ከዓለም ውጭ ያለ ወሰን እንደ ተዘረጋህ አድርጌ ለማሰብ ተገደድሁ። ከዚህ ስፍራ ተለይቶ ያሰብሁት ማንኛውም ነገር ምንም እንዳልሆነ መሰለኝ፤ አዎን፥ ፈጽሞ ምንም፥ ባዶ ስፍራ እንኳ ያልሆነ፤ አካል ከስፍራው ቢወሰድና ስፍራው ከማንኛውም አካል፥ ከምድርና ከውኃ፥ ከአየርና ከሰማይ ባዶ ሆኖ ቢቀር፥ አሁንም ባዶ ስፍራ፥ ሰፊ ምንምነት ሆኖ ይቀራልና።

እንግዲህ እኔ እንዲህ ልበ ደንዳና ሆኜ፥ ለራሴም እንኳ ግልጥ ሳልሆን፥ በተወሰነ ስፍራ ላይ ያልተዘረጋውን፥ ያልፈሰሰውን፥ ያልተጨመቀውን፥ ያላበጠውን፥ ወይም ከእነዚህ ልኬቶች አንዳቸውንም ያልተቀበለውንና ሊቀበልም የማይችለውን ሁሉ ፈጽሞ ምንም እንደ ሆነ አሰብሁ። ዓይኖቼ በሚዘዋወሩባቸው መልኮች ላይ ልቤ ያን ጊዜ ይዘዋወር ነበርና፤ ነገር ግን እነዚያን ምስሎች የቀረጽሁበት ይኸው የአእምሮ እንቅስቃሴ ከዚህ ዓይነት እንዳልሆነ ገና አላየሁም ነበር፤ ራሱ አንድ ታላቅ ነገር ባይሆን ኖሮ ግን ሊቀርጻቸው ባልቻለም ነበር። እንዲሁም የሕይወቴ ሕይወት ሆይ፥ አንተን እንደ ግዙፍ ነገር ለማሰብ ጣርሁ፤ በየአቅጣጫው ወሰን በሌላቸው ስፍራዎች የዓለሙን ጅምላ ሁሉ ዘልቀህ፥ ከእርሱም ባሻገር በየመንገዱ በማይለኩና ወሰን በሌላቸው ስፍራዎች እንደምትዘረጋ፤ ምድር አንተን እንድትይዝ፥ ሰማይ አንተን እንዲይዝ፥ ሁሉም አንተን እንዲይዙ፥ እነርሱም በአንተ እንዲወሰኑ፥ አንተ ግን የትም እንዳትወሰን። ከምድር በላይ ያለው የዚህ አየር አካል የፀሐይን ብርሃን በውስጡ እንዳያልፍ እንደማይከለክለው፥ ብርሃኑም በመቅደድ ወይም በመቁረጥ ሳይሆን ፈጽሞ በመሙላት እንደሚዘልቀው፥ እንዲሁ የሰማይ፥ የአየርና የባሕር አካል ብቻ ሳይሆን የምድርም አካል ለአንተ የሚያሳልፍ እንደ ሆነ አሰብሁ፤ በክፍሎቹ ሁሉ፥ በታላላቆቹም በታናናሾቹም፥ በሥውር እስትንፋስ ከውስጥም ከውጭም የፈጠርሃቸውን ሁሉ እየመራ መገኘትህን ይቀበል ዘንድ። ይህን የገመትሁት ሌላ ማሰብ ስላልቻልሁ ብቻ ነበር፤ ሐሰት ነበርና። እንዲህ ቢሆን ኖሮ፥ የምድር ታላቅ ክፍል ከአንተ ታላቅ ድርሻን፥ ታናሹም ታናሽ ድርሻን በያዘ ነበር፤ ሁሉም ነገር በአንተ እንዲህ በተሞላ ነበር፥ የዝሆን አካል ከድንቢጥ አካል ይልቅ በሚበልጥበትና ብዙ ስፍራ በሚይዝበት መጠን ከአንተ የሚበልጥ በያዘ ነበር፤ እንዲሁም አንተ የራስህን ክፍሎች ለዓለም ክፍሎች በቍርጥራጭ፥ ለታላቁ ታላቅ፥ ለታናሹም ታናሽ አድርገህ ባቀረብህ ነበር። ነገር ግን አንተ እንደዚህ አይደለህም። ነገር ግን ገና ጨለማዬን አላበራህም ነበር።

ምዕራፍ 2

ጌታ ሆይ፥ ቃልህ ከእነርሱ ስላልወጣ፥ እነዚያን የተታለሉ አታላዮችና ዲዳ ለፍላፊዎች ለመቃወም ይህ በቂዬ ነበር፤—ገና በካርቴጅ ሳለን ነብሪድየስ ከብዙ ጊዜ በፊት ያቀርበው የነበረው፥ የሰማነውንም ሁላችንን ያስደነገጠው ነገር በቂ ነበር፤ «ማኒኪያውያን እንደ ተቃዋሚ ጅምላ በአንተ ፊት የሚያቆሙት ያ የጨለማ ወገን ተብሎ የሚጠራው፥ አንተ ከእርሱ ጋር ለመዋጋት እምቢ ብትል ኖሮ ምን ሊያደርግብህ ይችል ነበር? ‹አንዳች ጉዳት ባደረሰበት ነበር› ብለው ቢመልሱ፥ አንተ ለጉዳትና ለመጥፋት የተገዛህ በሆንህ ነበር፤ ‹ምንም ጉዳት ሊያደርስብህ ካልቻለ› ግን፥ ከእርሱ ጋር የምትዋጋበት ምክንያት አልቀረበም ነበር፤ ደግሞም ከአንተ አንድ ክፍል ወይም ብልት፥ ወይም ከራስህ ባሕርይ የተገኘ ልጅ ከተቃዋሚ ኃይሎችና አንተ ካልፈጠርሃቸው ባሕርያት ጋር እንዲደባለቅ፥ በእነርሱም እስከዚህ ድረስ እንዲጠፋና ወደ ክፉ እንዲለወጥ፥ ከደስታም ወደ መከራ እንዲገለበጥ፥ የሚወጣበትና የሚነጻበትንም ርዳታ እንዲፈልግ በሚያደርግ መንገድ ትዋጋ ነበር፤ ይህም የባሕርይህ ልጅ ነፍስ እንደ ሆነች፥ እርስዋም ተማርካ፥ ረክሳና ጠፍታ ሳለች፥ ነጻ፥ ንጹሕና ሙሉ የሆነው ቃልህ ይረዳት ዘንድ፤ ያም ቃል ራሱ ከአንድና ከዚያው ባሕርይ ስለ ነበረ ሊጠፋ የሚችል ሆኖ ሳለ። ስለዚህ አንተን፥ ማንም ብትሆን፥ ማለትም ያለህበትን ባሕርይህን የማይጠፋ ነው ቢሉ፥ እነዚህ ንግግሮች ሁሉ ሐሰትና የተረገሙ በሆኑ ነበር፤ የሚጠፋ ነው ቢሉ ግን፥ ይኸው አነጋገር ራሱ ሐሰትና አስጸያፊ መሆኑን ገለጠ።» እንግዲህ ይህ የነብሪድየስ ክርክር ከተጨናነቀ ሆድ ፈጽሞ ሊተፉ የሚገባቸውን እነዚያን ለመቃወም በቂ ነበር፤ ስለ አንተ እንዲህ እያሰቡና እየተናገሩ፥ ከልብና ከአንደበት አስፈሪ ስድብ በቀር ማምለጫ አልነበራቸውምና።

ምዕራፍ 3

ነገር ግን እኔም ገና፥ አንተ ጌታችን እውነተኛው አምላክ፥ ነፍሳችንን ብቻ ሳይሆን ሥጋችንንም፥ ነፍሳችንንና ሥጋችንንም ብቻ ሳይሆን ፍጥረታትን ሁሉና ነገሮችን ሁሉ የፈጠርህ፥ የማትረክስና የማትለወጥ፥ በምንም መጠን የማትቀየር እንደ ሆንህ ብይዝና በጽኑ ባምንም፥ የክፉን ምክንያት በግልጥና ያለ ችግር ገና አላስተዋልሁም ነበር። ሆኖም ምንም ቢሆን፥ የማይለወጠውን አምላክ ተለዋጭ እንደ ሆነ እንዳምን በማያስገድደኝ መንገድ ሊፈለግ እንደሚገባ ተገነዘብሁ፤ የምፈልገው ያ ክፉ ራሴ እንዳልሆን። እንግዲህ በዚህ መጠን ከጭንቀት ነጻ ሆኜ ፈለግሁት፤ በሙሉ ልቤ የራቅኋቸው እነዚያ የሚይዙት ሐሰት እንደ ሆነ እርግጠኛ ነበርሁና፤ የክፉን መገኛ በመመርመር ራሳቸው በክፉ እንደ ተሞሉ አይቻለሁና፤ የራሳቸው ባሕርይ ክፉን ከማድረጉ ይልቅ የአንተ ባሕርይ ክፉን እንደሚቀበል ማሰብን መርጠዋልና።

አሁንም የሰማሁትን፥ ማለትም ነጻ ፈቃድ ክፉ ለምናደርገው ምክንያት፥ ጽድቅ ፍርድህም ክፉ ለምንቀበለው ምክንያት እንደ ሆነ ለማስተዋል ታገልሁ። ነገር ግን በግልጥ ልለየው አልቻልሁም። ስለዚህ የነፍሴን እይታ ከዚያ ጥልቅ ጕድጓድ ለማውጣት ስጥር እንደ ገና ወደዚያው ተዘፈቅሁ፤ ብዙ ጊዜም ስጥር እንደዚያው ብዙ ጊዜ መልሼ ተዘፈቅሁ። ነገር ግን ይህ ወደ ብርሃንህ ጥቂት አነሣኝ፤ በሕይወት እንዳለሁ እንደማውቅ ሁሉ ፈቃድ እንዳለኝም አወቅሁ፤ አንዳች ነገር ስፈቅድ ወይም እምቢ ስል፥ የፈቀደውና እምቢ ያለው ከእኔ በቀር ሌላ እንዳልሆነ ፈጽሞ እርግጠኛ ነበርሁ፤ የኃጢአቴም ምክንያት በዚያ እንዳለ ሊያይ ጥቂት ቀረኝ። ነገር ግን ያለ ፈቃዴ ያደረግሁትን ከማድረግ ይልቅ እንደ ተቀበልሁት አየሁ፥ ቅጣቴ እንጂ በደሌ እንዳልሆነም ፈረድሁ፤ ሆኖም አንተን ጻድቅ አድርጌ በመያዝ፥ ያለ አግባብ እንዳልተቀጣሁ ፈጥኜ ተናዘዝሁ። ነገር ግን እንደ ገና አልሁ፤ ማን ፈጠረኝ? ቸር ብቻ ሳይሆን ራሱ ቸርነት የሆነው አምላኬ አይደለምን? ታዲያ እንዲህ በጽድቅ እስክቀጣ ድረስ ክፉን ለመፈለግና መልካምን እምቢ ለማለት ከወዴት መጣሁ? በጣም ጣፋጭ በሆነው አምላኬ ፈጽሜ የተሠራሁ ሆኜ ሳለሁ፥ ይህን በእኔ ውስጥ ያኖረ፥ ይህንንም የምሬት ተክል በእኔ ውስጥ የተከለ ማን ነው? ዲያብሎስ አድራጊው ቢሆን፥ ያ ዲያብሎስ ራሱ ከወዴት ነው? እርሱም ደግሞ በገዛ ጠማማ ፈቃዱ ከመልካም መልአክ ዲያብሎስ ከሆነ፥ የመላእክት ባሕርይ ሁሉ በዚያ እጅግ ቸር ፈጣሪ የተሠራ ሆኖ ሳለ፥ ዲያብሎስ የሆነበት ያ ክፉ ፈቃድ እንደ ገና ከወዴት በእርሱ ገባ? በእነዚህ ሐሳቦች እንደ ገና ሰመጥሁ፥ ታነቅሁም፤ ነገር ግን ሰው ክፉን ከሚያደርግ ይልቅ አንተ ክፉን ትቀበላለህ ብሎ ወደሚያስብበት ወደዚያ የስሕተት ሲኦል (ማንም ለአንተ ወደማይናዘዝበት) አልወረድሁም።

ምዕራፍ 4

የማይጠፋው ከሚጠፋው ሊበልጥ እንደሚገባ አስቀድሞ እንዳገኘ ሰው ሆኜ የቀረውን ለማግኘት እንዲህ እጥር ነበርና፤ ስለዚህም አንተን፥ ማንም ብትሆን፥ የማትጠፋ እንደ ሆንህ ተናዘዝሁ። ልዑልና ፍጹም መልካም ከሆንኸው ከአንተ የሚሻል አንዳች ነገር ማሰብ የቻለች ነፍስ ከቶ አልነበረችም፥ አትኖርምም። ነገር ግን በእውነትና በእርግጥ የማይጠፋው ከሚጠፋው የሚመረጥ ስለ ሆነ (እኔ አሁን እንደ መረጥሁት)፥ አንተ የማትጠፋ ባትሆን ኖሮ፥ በሐሳቤ ከአምላኬ የሚሻል ነገር ላይ በደረስሁ ነበር። እንግዲህ የማይጠፋው ከሚጠፋው እንደሚመረጥ ባየሁበት በዚያ አንተን ልፈልግህ፥ በዚያም «ክፉ ራሱ የት እንዳለ» ልመረምር ይገባኝ ነበር፤ ማለትም ባሕርይህ በምንም ሊጐድል የማይችልበት ያ ጥፋት ከወዴት እንደሚመጣ። ጥፋት አምላካችንን በምንም መንገድ አይጐዳውምና፤ በፈቃድም፥ በግድም፥ ባልታሰበ አጋጣሚም አይደለም፤ እርሱ አምላክ ነውና፥ የሚፈቅደውም መልካም ነው፥ ራሱም ያ መልካም ነው፤ መጥፋት ግን መልካም አይደለም። አንተም ያለ ፈቃድህ ወደ ምንም አትገደድም፤ ፈቃድህ ከኃይልህ አይበልጥምና። አንተ ከራስህ ብትበልጥ ግን ይበልጥ ነበር። የእግዚአብሔር ፈቃድና ኃይል እግዚአብሔር ራሱ ነውና። ሁሉን ለምታውቅ ለአንተ ያልታሰበ ምን ሊሆን ይችላል? አንተ የማታውቀው ባሕርይ በነገሮች ውስጥ የለም። እንዲህ ቢሆን ኖሮ አምላክ ባልሆነ ነበርና፥ «እግዚአብሔር የሆነው ያ ባሕርይ ለምን የሚጠፋ እንዳልሆነ» ከዚህ በላይ ምን እንላለን?

ምዕራፍ 5

«ክፉ ከወዴት ነው» ብዬ ፈለግሁ፥ በክፉ መንገድም ፈለግሁ፤ በፍለጋዬም ውስጥ ያለውን ክፉ አላየሁም። አሁን በመንፈሴ እይታ ፊት ፍጥረትን ሁሉ አቆምሁ፤ በእርሱ ውስጥ ልናየው የምንችለውን ሁሉ (እንደ ባሕር፥ ምድር፥ አየር፥ ከዋክብት፥ ዛፎች፥ ሟች ፍጥረታት)፤ አዎን፥ በእርሱ ውስጥ የማናየውንም ሁሉ፥ እንደ ሰማይ ጠፈር፥ ደግሞም መላእክትን ሁሉ፥ መንፈሳውያን ነዋሪዎቹንም ሁሉ። ነገር ግን እነዚህን ፍጥረታት ራሳቸውን አካላት እንደ ሆኑ አድርጎ ምናቤ በስፍራ አኖራቸው፤ ፍጥረትህንም በአካላት ዓይነት የተለየ አንድ ታላቅ ጅምላ አደረግሁት፤ አንዳንዶቹ እውነተኛ አካላት፥ አንዳንዶቹ ደግሞ እኔ ራሴ ለመናፍስት የፈጠርኋቸው። ይህንንም ጅምላ እንደ ነበረው ሳይሆን (ይህን ማወቅ አልቻልሁምና) እንደ መሰለኝ ግዙፍ አደረግሁት፥ ነገር ግን በየአቅጣጫው የተወሰነ ነበር። አንተን ግን፥ ጌታ ሆይ፥ በየአቅጣጫው ፍጹም ወሰን የሌለህ ሆነህ በየክፍሉ እንደምትከብበውና እንደምትዘልቀው አሰብሁ፤ በየትም ስፍራ፥ በየአቅጣጫውም፥ በማይለካ ስፍራ አንድ ብቻ ወሰን የሌለው ባሕር ቢኖር፥ በውስጡም ግዙፍ ነገር ግን የተወሰነ አንድ ሰፍነግ ቢይዝ፥ ያ ሰፍነግ በክፍሎቹ ሁሉ ከዚያ ከማይለካ ባሕር ሊሞላ ግድ እንደሆነ፥ እንዲሁ ራሱ የተወሰነውን ፍጥረትህን ወሰን በሌለህ በአንተ እንደ ተሞላ አሰብሁ፤ እንዲህም አልሁ፤ እነሆ እግዚአብሔር፥ እነሆም እግዚአብሔር የፈጠረው፤ እግዚአብሔርም ቸር ነው፥ አዎን፥ ከእነዚህ ሁሉ እጅግ በብርቱና በማይወዳደር ሁኔታ የሚሻል ነው፤ ሆኖም እርሱ ቸሩ እነርሱን መልካም አድርጎ ፈጠራቸው፤ እንዴትም እንደሚከብባቸውና እንደሚሞላቸው እዩ። እንግዲያስ ክፉ የት ነው? ከወዴትስ ነው? እንዴትስ ወደዚህ ሾልኮ ገባ? ሥሩ ምንድር ነው? ዘሩስ ምንድር ነው? ወይስ ህልውና የለውምን? እንግዲያ የሌለውን ለምን እንፈራለን፥ ለምንስ እንሸሻለን? ወይስ በከንቱ የምንፈራው ከሆነ፥ ነፍስ በከንቱ የምትወጋበትና የምትሠቃይበት ያ ፍርሃት ራሱ ክፉ ነው። አዎን፥ የምንፈራው ምንም ሳይኖረን ስለምንፈራ፥ ያን ያህል ታላቅ ክፉ ነው። ስለዚህ ወይ የምንፈራው ክፉ አለ፥ ወይም መፍራታችን ራሱ ክፉ ነው። እንግዲያ ከወዴት ነው? እግዚአብሔር ቸሩ እነዚህን ሁሉ መልካም አድርጎ ፈጥሮአልና። እርሱ ታላቁና ልዑሉ መልካም እነዚህን ታናናሽ መልካሞች ፈጠረ፤ ሆኖም ፈጣሪውም ፍጡሩም ሁሉ መልካም ናቸው። ክፉ ከወዴት ነው? ወይስ እርሱ የሠራበት፥ የቀረጸበትና ያስተካከለበት አንዳች ክፉ ጥሬ ነገር ነበረን፥ ሆኖም ወደ መልካም ያልለወጠውን አንዳች ነገር በውስጡ ተወ? ታዲያ ለምን? ሁሉን የሚችል ሆኖ ሳለ፥ ምንም ክፉ እንዳይቀርበት ሁሉን ሊመልስና ሊለውጥ ኃይል አልነበረውምን? በመጨረሻም፥ ለምን ከእርሱ አንዳች ነገር ሊሠራ ፈለገ፥ ይልቁንስ በዚያው ሁሉን ቻይነቱ ፈጽሞ እንዳይኖር ለምን አላደረገውም? ወይስ ያን ጊዜ ያለ ፈቃዱ ሊኖር ይችል ነበርን? ወይስ ከዘላለም የነበረ ከሆነ፥ ላለፉት ወሰን የሌላቸው ዘመናት እንዲህ ይኖር ዘንድ ለምን ታገሠው፥ ከብዙ ጊዜም በኋላ ከእርሱ አንዳች ሊሠራ ለምን ወደደ? ወይስ አሁን ድንገት አንዳች ሊያደርግ ቢወድ፥ ሁሉን የሚችለው ይልቁንስ ይህን ባደረገ ነበር፤ ያ ክፉ ጥሬ ነገር እንዳይኖር፥ እርሱም ብቻውን ሙሉውና እውነተኛው፥ ልዑሉና ወሰን የሌለው መልካም ሆኖ እንዲኖር። ወይስ ቸር የሆነው እርሱ መልካም የሆነ አንዳች ነገር ባይቀርጽና ባይፈጥር መልካም ካልሆነ፥ ያ ክፉ ጥሬ ነገር ተወግዶ ወደ ምንምነት ከተመለሰ በኋላ፥ ሁሉን የሚፈጥርበትን መልካም ጥሬ ነገር ሊሠራ በቻለ ነበር። ራሱ ያልፈጠረውን ያን ጥሬ ነገር ሳይረዳው መልካም ነገር መፍጠር ባይችል ኖሮ ሁሉን የሚችል ባልሆነ ነበርና። እውነትን ሳላገኝ እሞት ይሆን ብዬ እጅግ በሚያኝኩ ጭንቀቶች ተጨናንቆ በነበረው ጐስቋላ ልቤ እነዚህን ሐሳቦች አወጣሁ አወረድሁ፤ ሆኖም በካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያን የሚታመነው የክርስቶስህ፥ የጌታችንና የመድኃኒታችን እምነት በልቤ ውስጥ በጽኑ ተተክሎ ነበር፤ በብዙ ነገሮች ገና ያልተቀረጸና ከትምህርት ሕግ የሚዋዥቅ ቢሆንም፥ አእምሮዬ ግን ፈጽሞ አልተወውም፥ ይልቁንስ ዕለት ዕለት ከእርሱ ይበልጥ እየበዛ ተቀበለ።

ምዕራፍ 6

ነገር ግን በዚህ ጊዜ ደግሞ የኮከብ ቈጣሪዎችን ሐሰተኛ ጥንቈላና ኃጢአተኛ ቅዠት ጣልሁ። አምላኬ ሆይ፥ ስለዚህም ደግሞ የራስህ ምሕረቶች ከውስጣዊ ነፍሴ ለአንተ ይናዘዙ። አንተ፥ አንተ ፈጽመህ (ከስሕተቶች ሁሉ ሞት የሚመልሰን፥ ሊሞት ከማይችለው ሕይወት፥ ብርሃን ሳያስፈልገው ብርሃን የሚያስፈልጋቸውን አእምሮዎች ከሚያበራው፥ ዓለም እስከ ዛፎች ተወርዋሪ ቅጠሎች ድረስ ከሚመራበት ጥበብ በቀር ሌላ ማን ነውና?)—አንተ ለእልኸኝነቴ መፍትሔ አዘጋጀህ፤ በእርሱም ብልህ ሽማግሌ የነበረውን ቪንዲሺያነስንና የሚደነቅ ችሎታ የነበረውን ወጣቱን ነብሪድየስን እቃወም ነበር፤ የመጀመሪያው በብርቱ እያረጋገጠ፥ ሁለተኛውም ብዙ ጊዜ (በጥቂት ጥርጣሬ ቢሆንም) እንዲህ ይል ነበር፤ «የሚመጡትን ነገሮች አስቀድሞ የሚያዩበት እንደዚህ ያለ ጥበብ የለም፤ የሰዎች ግምት ግን እንደ ዕጣ ያለ ነገር ነው፤ ይሆናል ብለው ከተናገሩት ከብዙ ነገሮች አንዳንዶቹ በእርግጥ ሆኑ፥ የተናገሩትም ሳያውቁ፥ ብዙ ከመናገራቸው የተነሣ በአጋጣሚ ያገኙት።» እንግዲህ አንተ ወዳጅ አዘጋጀህልኝ፤ ኮከብ ቈጣሪዎችን ቸል የማይል ጠያቂ፥ በእነዚያም ጥበቦች ብዙ ያልተካነ፥ ነገር ግን (እንዳልሁት) ከእነርሱ ጋር በጉጉት የሚመካከር፥ ሆኖም ከአባቱ ሰማሁ ያለውን አንድ ነገር የሚያውቅ፤ ያ ነገር የዚያን ጥበብ ክብር ምን ያህል እንደሚያፈርስ ግን አላወቀም። ይህ ሰው፥ ስሙ ፊርሚነስ፥ የተማረና በንግግር ጥበብ በሚገባ የሠለጠነ ሆኖ፥ እንደ እጅግ የሚወደው ሰው አማከረኝ፤ ዓለማዊ ተስፋዎቹ ስለ ተነሡባቸው ስለ አንዳንድ ጕዳዮቹ፥ ኮከቦቹ በሚባሉት መሠረት ምን እንደማስብ ጠየቀኝ፤ እኔም በዚህ ጕዳይ ወደ ነብሪድየስ አስተያየት ማዘንበል የጀመርሁ ብሆንም፥ ለመገመትና ወደ ቍርጥ ያልደረሰው አእምሮዬ ያመጣልኝን ልነግረው ፈጽሞ እምቢ አላልሁም፤ ነገር ግን እነዚህ ከንቱና አስቂኝ ሞኝነቶች ብቻ እንደ ሆኑ አሁን ሊያሳምነኝ ጥቂት እንደ ቀረ ጨመርሁለት። በዚያን ጊዜ አባቱ በእንደዚህ ያሉ መጻሕፍት እጅግ ጕጉ እንደ ነበረ ነገረኝ፤ እንደ እርሱም በእነርሱ የሚተጋ ወዳጅ ነበረው፤ በጋራ ጥናትና ውይይትም ለእነዚህ መጫወቻዎች ያላቸውን ፍቅር ነበልባል ያቀጣጥሉ ነበር፤ ስለዚህም በቤታቸው ዙሪያ የሚራቡት ዲዳ እንስሶች እንኳ የሚወልዱበትን ቅጽበት ይመለከቱ ነበር፥ ከዚያም በዚህ ጥበብ በሚባለው ውስጥ አዲስ ሙከራ ለማድረግ የሰማያትን አቀማመጥ ያስተውሉ ነበር። እንግዲህ ከአባቱ እንደ ሰማ ነገረኝ፤ እናቱ እርሱን ፊርሚነስን ልትወልድ በቀረበች ጊዜ፥ የዚያ የአባቱ ወዳጅ አንዲት ሴት ባሪያም ደግሞ ፀንሳ ነበር፤ ይህም የቡችሎቹን ልደት እንኳ በፍጹም ትጋት ለማወቅ የሚጠነቀቀውን ጌታዋን ሊሰወረው አልቻለም። እንዲህም ሆነ፤ (አንዱ ለሚስቱ፥ ሌላውም ለባሪያው፥ በፍጹም ጥንቃቄ ቀኖችንና ሰዓቶችን፥ እንዲያውም የሰዓቶችን ታናናሽ ክፍሎች እየቈጠሩ) ሁለቱም በአንድ ቅጽበት ተገላገሉ፤ ስለዚህም ሁለቱም እስከ ጥቃቅኑ ነጥብ ድረስ አንድ ዓይነት ኮከቦችን ለመቀበል ተገደዱ፤ አንዱ ለልጁ፥ ሌላውም ለአዲስ ለተወለደው ባሪያው። ሴቶቹ ምጥ እንደ ጀመሩ፥ በቤታቸው የሆነውን እርስ በርሳቸው አስታወቁ፤ ልደቱም እንደ ተፈጸመ ወዲያው ወደ አንዱ ወደ ሌላው የሚላኩ መልእክተኞችን አዘጋጅተው ነበር፤ እያንዳንዱም በራሱ ግዛት ወዲያውኑ ወሬ ለማድረስ ይህን በቀላሉ አዘጋጅቶ ነበር። እንዲህም የሁለቱ ወገኖች መልእክተኞች፥ እርሱ እንዳረጋገጠው፥ ከሁለቱም ቤቶች በእኩል ርቀት ላይ ተገናኙ፤ ስለዚህም አንዳቸውም በከዋክብት አቀማመጥ ወይም በሌላ በማንኛውም ጥቃቅን ነጥብ ምንም ልዩነት ሊያገኙ አልቻሉም፤ ሆኖም ፊርሚነስ በወላጆቹ ቤት በከፍተኛ ማዕረግ ተወልዶ በወርቅ ባጌጡ የሕይወት መንገዶች ተመላለሰ፥ በሀብት በዛ፥ ወደ ክብርም ከፍ አለ፤ ያ ባሪያ ግን፥ እርሱን የሚያውቀው ፊርሚነስ እንደ ነገረኝ፥ ቀንበሩ በምንም ሳይቀልለት ጌቶቹን ማገልገሉን ቀጠለ።

እንደዚህ ያለ ታማኝ ሰው የነገረኝን እነዚህን ነገሮች ሰምቼ ባመንሁ ጊዜ፥ ተቃውሞዬ ሁሉ ፈረሰ፤ በመጀመሪያም ፊርሚነስን ራሱን ከዚያ ጕጉትነት ልመልሰው ጣርሁ፤ ኮከቦቹን ስመረምር፥ በእውነት ልተነብይ ብሆን፥ በእነርሱ ውስጥ በጎረቤቶቻቸው መካከል የታወቁ ወላጆችን፥ በከተማው የከበረ ቤተ ሰብን፥ ከፍተኛ ዘርን፥ መልካም አስተዳደግንና ሰፊ ትምህርትን ማየት እንደሚገባኝ ነገርሁት። ነገር ግን ያ ባሪያ በዚያው ኮከቦች ቢያማክረኝ፥ የእርሱም ስለ ሆኑ፥ (እርሱንም በእውነት ልነግረው) በእነርሱ ውስጥ እጅግ የተናቀ ዘርን፥ የባርነት ሁኔታን፥ ከቀደመውም ፈጽሞ የሚቃረን ሌላውን ሁሉ ማየት ይገባኝ ነበር። እንግዲህ እውነትን ብናገር ከዚያው ኮከቦች በተለያየ መንገድ ልናገር፥ አንድ ዓይነቱን ብናገር ደግሞ ሐሰትን ልናገር ስለሚገባኝ፥ ከዚህ በፍጹም እርግጠኝነት የሚከተለው ይህ ነው፤ ኮከቦችን በማየት በእውነት የተነገረው ሁሉ ከጥበብ ሳይሆን ከአጋጣሚ ተነገረ፤ በሐሰት የተነገረውም ሁሉ ከጥበቡ አለማወቅ ሳይሆን ከአጋጣሚው መክሸፍ ነበር።

በዚህ መንገድ በር ከተከፈተልኝ በኋላ፥ እንደዚህ ባሉ ነገሮች ላይ ከራሴ ጋር እያሰላሰልሁ፥ ከእነዚያ ቅዠታሞች (በእንደዚህ ያለ ንግድ የሚኖሩት፥ ልጠቃቸውና በፌዝ ልረታቸው የተመኘሁት) አንዳቸውም ፊርሚነስ ሐሰትን እንደ ነገረኝ ወይም አባቱ እንደ ነገረው እንዳይከራከሩብኝ፥ ሐሳቤን መንታ ሆነው በሚወለዱት ላይ አደረግሁ፤ እነርሱ አብዛኛውን ጊዜ እርስ በርሳቸው እጅግ ተቀራርበው ከማኅፀን ይወጣሉ፤ ስለዚህም ያቺ ትንሽ የጊዜ ልዩነት (ሰዎች በነገሮች ባሕርይ ውስጥ ምንም ያህል ኃይል አላት ቢሉም) በሰው ምልከታ ልትታወቅ ወይም ኮከብ ቈጣሪው በእውነት ይናገር ዘንድ በሚመረምራቸው ምልክቶች ፈጽሞ ልትገለጥ አትችልም። ሆኖም እውነት ሊሆኑ አይችሉም፤ ያንኑ ምልክቶች እየተመለከተ ስለ ዔሳውና ስለ ያዕቆብ አንድ ዓይነቱን መተንበይ ይገባው ነበርና፥ በእነርሱ ላይ ግን አንድ ዓይነት አልደረሰባቸውም። ስለዚህ ሐሰትን መናገር ይገባዋል፤ ወይም እውነትን ቢናገር፥ ያንኑ ምልክቶች እየተመለከተ አንድ ዓይነት መልስ መስጠት አይገባውም። እንግዲያስ እውነትን የሚናገረው በጥበብ ሳይሆን በአጋጣሚ ነው። ጌታ ሆይ፥ እጅግ ጻድቅ የዓለም ገዥ የሆንህ አንተ፥ ጠያቂዎችና ተጠያቂዎች ሳያውቁ፥ በሥውር እስትንፋስህ ጠያቂው እንደ ነፍሳት ሥውር ዋጋ ሊሰማው የሚገባውን እንዲሰማ ታደርጋለህና፤ ከማይመረመረው ከጽድቅ ፍርድህ ጥልቀት፤ ለአንተም ማንም፦ ይህ ምንድር ነው? ያስ ለምን? አይበል። እንዲህ አይበል፥ ሰው ነውና።

ምዕራፍ 7

እንግዲህ ረዳቴ ሆይ፥ አሁን ከእነዚያ እስራቶች ፈትተኸኝ ነበር፤ እኔም «ክፉ ከወዴት ነው» ብዬ ፈለግሁ፥ መንገድም አላገኘሁም። ነገር ግን አንተ እንዳለህ፥ ባሕርይህም የማይለወጥ እንደ ሆነ፥ ሰዎችንም እንደምትጠብቅና እንደምትፈርድ፥ በልጅህ በጌታችን በክርስቶስ፥ የካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንህ ሥልጣን ባስገደደችኝ በቅዱሳት መጻሕፍትም ውስጥ ከዚህ ሞት በኋላ ወደሚመጣው ሕይወት የሰውን የመዳን መንገድ እንዳኖርህ ካመንሁበት ከእምነት በምንም የሐሳብ መዋዠቅ እንድወሰድ አልፈቀድህልኝም። እነዚህ ነገሮች በአእምሮዬ ውስጥ በደኅና ሳይነቃነቁ ከጸኑ በኋላ፥ «ክፉ ከወዴት ነበር?» ብዬ በጭንቀት ፈለግሁ። አምላኬ ሆይ፥ የሚያምጠው ልቤ ምጥ ምን ነበር፥ ጩኸቱስ ምን ነበር! ሆኖም በዚያም እንኳ ጆሮዎችህ ክፍት ነበሩ፥ እኔም አላወቅሁም፤ በዝምታ በብርቱ ስፈልግ፥ እነዚያ የነፍሴ ዝምተኛ ስብራቶች ወደ ምሕረትህ ብርቱ ጩኸቶች ነበሩ። የተሠቃየሁትን አንተ አወቅህ፥ ሰው ግን ማንም አላወቀም። ከዚያ በአንደበቴ በኩል ወደ ቅርብ ወዳጆቼ ጆሮ የፈሰሰው ምን ነበርና? ጊዜም ንግግርም ያልበቃው የነፍሴ ሁከት ሁሉ ደረሳቸውን? ነገር ግን ከልቤ መቃተት ያገሣሁት ሁሉ በሙሉ ወደ መስማትህ ወጣ፤ ምኞቴም በፊትህ ነበረች፥ የዓይኖቼም ብርሃን ከእኔ ጋር አልነበረም፤ እርሱ በውስጥ ነበረና፥ እኔ ግን በውጭ፤ እርሱም በስፍራ የተወሰነ አልነበረም፥ እኔ ግን በስፍራ በተያዙ ነገሮች ላይ ተመስጬ ነበር፥ በዚያ ግን ማረፊያ አላገኘሁም፥ እነርሱም «ይበቃል»፥ «መልካም ነው» እንድል አድርገው አልተቀበሉኝም፤ ለእኔ በቂ መልካም ወደሚሆንበትም እንድመለስ ገና አልፈቀዱልኝም። ከእነዚህ ነገሮች በላይ ነበርሁና፥ ከአንተ ግን በታች፤ ለአንተ ስገዛም አንተ እውነተኛ ደስታዬ ነህ፥ ከእኔም በታች የፈጠርኸውን ለእኔ አስገዛህልኝ። በምስልህ መኖር፥ አንተንም በማገልገል ሥጋን መግዛት፥ ይህ እውነተኛው ልከኝነትና የደኅንነቴ መካከለኛ ስፍራ ነበር። ነገር ግን በትዕቢት በአንተ ላይ በተነሣሁ ጊዜ፥ በአንገቴም፥ በጋሻዬ ወፍራም ጕብጕቦች በጌታ ላይ በሮጥሁ ጊዜ፥ እነዚህ የታችኞቹ ነገሮች እንኳ በላዬ ተቀመጡ፥ ጫኑኝም፤ በየትም ዕረፍት ወይም የመተንፈሻ ስፍራ አልነበረም። በየአቅጣጫው በክምርና በመንጋ ዓይኔን ገጠሙ፤ ወደ አንተ ልመለስ ስል በሐሳቤም ምስሎቻቸው ሳልፈልጋቸው ቀረቡ፤ እንዲህ ሊሉኝ እንደሚፈልጉ፤ «አንተ የማትገባና የረከስህ፥ ወዴት ትሄዳለህ?» እነዚህም ነገሮች ከቍስሌ በቀሉ፤ አንተ «ትዕቢተኛን እንደ ቈሰለ አዋርደሃልና»፥ በገዛ እብጠቴም ከአንተ ተለየሁ፤ አዎን፥ በትዕቢት ያበጠ ፊቴ ዓይኖቼን ዘጋ።

ምዕራፍ 8

ነገር ግን አንተ፥ አቤቱ፥ ለዘላለም ትኖራለህ፥ ለዘላለም ግን አትቈጣንም፤ ትቢያችንንና አመዳችንን ትራራለህና፥ ጕድለቶቼንም ማደስ በፊትህ ደስ አሰኘ፤ በዓይነ ልቡናዬም እስክትገለጥልኝ ድረስ እረፍት እንዳይኖረኝ በውስጣዊ መውጊያዎች አነቃኸኝ። እንዲህም በሥውር የፈውስህ እጅ እብጠቴ ጐደለ፤ የተረበሸውና የደበዘዘው የአእምሮዬ እይታም፥ በሚያቃጥሉ የጤናማ ኀዘን ቅባቶች ከቀን ወደ ቀን ተፈወሰ።

ምዕራፍ 9

አንተም አስቀድመህ ትዕቢተኞችን እንዴት እንደምትቃወም ለትሑታን ግን ጸጋን እንደምትሰጥ፥ ቃልህም ሥጋ ሆኖ በሰዎች መካከል በማደሩ በምን ያህል ታላቅ የምሕረትህ ሥራ ለሰዎች የትሕትናን መንገድ እንደ ቀየስህ ልታሳየኝ ወድደህ፥—ከተፈጥሮ በተለየ ትዕቢት እጅግ በተነፋ በአንድ ሰው በኩል ከግሪክ ወደ ላቲን የተተረጐሙ አንዳንድ የፕላቶናውያንን መጻሕፍት አዘጋጀህልኝ። በእነርሱም ውስጥ፥ በቃል በቃል ባይሆንም ወደዚያው ትርጉም፥ በብዙና በልዩ ልዩ ምክንያቶች ተደግፎ እንዲህ አነበብሁ፤ በመጀመሪያው ቃል ነበረ፥ ቃልም በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ፥ ቃልም እግዚአብሔር ነበረ፤ ይህ በመጀመሪያው በእግዚአብሔር ዘንድ ነበረ፤ ሁሉ በእርሱ ሆነ፥ ከሆነውም አንዳች ስንኳ ያለ እርሱ አልሆነም፤ በእርሱ ሕይወት ነበረች፥ ሕይወትም የሰው ብርሃን ነበረች፤ ብርሃንም በጨለማ ይበራል፥ ጨለማም አላሸነፈውም። የሰውም ነፍስ ስለ ብርሃን ብትመሰክርም ራስዋ ያ ብርሃን እንዳልሆነች፥ ነገር ግን አምላክ የሆነው የእግዚአብሔር ቃል ወደ ዓለም ለሚመጣ ሰው ሁሉ የሚያበራ እውነተኛው ብርሃን እንደ ሆነ፤ በዓለም ነበረ፥ ዓለሙም በእርሱ ሆነ፥ ዓለሙም አላወቀውም። ነገር ግን የእርሱ ወደ ሆነው መጣ፥ የገዛ ወገኖቹም አልተቀበሉትም፤ ለተቀበሉት ሁሉ ግን፥ በስሙ ለሚያምኑት ለእነርሱ የእግዚአብሔር ልጆች ይሆኑ ዘንድ ሥልጣንን ሰጣቸው፤ ይህን በዚያ አላነበብሁም።

ደግሞም በዚያ አምላክ ቃል ከሥጋ ወይም ከደም ወይም ከወንድ ፈቃድ ወይም ከሥጋ ፈቃድ ሳይሆን ከእግዚአብሔር እንደ ተወለደ አነበብሁ። ነገር ግን ቃልም ሥጋ ሆነ፥ በእኛም አደረ የሚለውን በዚያ አላነበብሁም። በእነዚያ መጻሕፍት ውስጥ ወልድ በአብ መልክ እንደ ነበረ፥ በባሕርዩም ያው አንድ ባሕርይ ስለ ሆነ ከእግዚአብሔር ጋር መተካከልን መቀማት እንደሚገባ ነገር እንዳልቈጠረው በብዙና በልዩ ልዩ መንገድ እንደ ተነገረ ተከታተልሁ። ነገር ግን የባሪያን መልክ ይዞ በሰውም ምሳሌ ሆኖ ራሱን ባዶ እንዳደረገ፥ በምስሉም እንደ ሰው ተገኝቶ ራሱን እንዳዋረደ፥ ለሞትም ይኸውም የመስቀል ሞት እንኳ የታዘዘ እንደ ሆነ፤ በዚህም ምክንያት እግዚአብሔር ከሙታን ከፍ ከፍ እንዳደረገው፥ ከስምም ሁሉ በላይ ያለውን ስም እንደ ሰጠው፥ ይህም በሰማይና በምድር ከምድርም በታች ያሉት ሁሉ በኢየሱስ ስም ይንበረከኩ ዘንድ፥ መላስም ሁሉ ጌታ ኢየሱስ ክርስቶስ በእግዚአብሔር አብ ክብር እንዳለ ይመሰክር ዘንድ እንደ ሆነ፤ ይህን እነዚያ መጻሕፍት የላቸውም። አንድያ ልጅህ ከዘመናት ሁሉ በፊትና ከዘመናት ሁሉ በላይ ሳይለወጥ እንደሚኖር፥ ከአንተም ጋር ዘላለማዊ እንደ ሆነ፥ ነፍሳትም ብፁዓን ይሆኑ ዘንድ ከሙላቱ እንደሚቀበሉ፥ በውስጣቸውም በሚኖረው ጥበብ በመሳተፍ ጥበበኞች ይሆኑ ዘንድ እንደሚታደሱ፥ ይህ በዚያ አለ። ነገር ግን ዘመኑ ሲደርስ ስለ ኃጢአተኞች እንደ ሞተ፥ አንተም ለአንድያ ልጅህ ሳትራራ ስለ ሁላችን አሳልፈህ እንደ ሰጠኸው፥ ይህ በዚያ የለም። ይህን ከጥበበኞች ሰውረህ ለሕፃናት ገልጠሃልና፤ ደካሞችና ሸክማቸው የከበደ ሁሉ ወደ እርሱ ይመጡ ዘንድ፥ እርሱም ያሳርፋቸው ዘንድ፥ እርሱ የዋህ በልቡም ትሑት ነውና፤ የዋሆችንም በፍርድ ይመራል፥ ለትሑታንም መንገዱን ያስተምራል፥ ጉስቁልናችንንና ድካማችንን አይቶ ኃጢአታችንን ሁሉ ይቅር ይላል። ነገር ግን የበለጠ ከፍ ያለ በሚመስል በአንዳች ትምህርት በታበየ አካሄድ ከፍ ከፍ ያሉ ሰዎች፦ ከእኔ ተማሩ፥ እኔ የዋህ በልቤም ትሑት ነኝና፥ ለነፍሳችሁም ዕረፍት ታገኛላችሁ ሲል አይሰሙትም። እግዚአብሔርን ቢያውቁትም እንደ እግዚአብሔርነቱ አላከበሩትም ወይም አላመሰገኑትም፥ ነገር ግን በአሳባቸው ከንቱ ሆኑ፥ የማያስተውለውም ልባቸው ጨለመ፤ ጥበበኞች ነን ሲሉ ደንቆሮ ሆኑ።

ስለዚህም በዚያ ደግሞ የማይጠፋውን የባሕርይህን ክብር ወደ ጣዖታትና ወደ ልዩ ልዩ ቅርጾች፥ በሚጠፋ ሰውና በወፎች በአራዊትም በሚንቀሳቀሱትም መልክ ምሳሌ እንደ ለወጡ አነበብሁ፤ ይኸውም ዔሳው ብኵርናውን ያጣበት ያ የግብፅ መብል ነው፤ በኵር ሕዝብህ በአንተ ፈንታ የአራት እግር እንስሳን ራስ አምልኮአልና፥ በልቡ ወደ ግብፅ ተመልሶ፥ ምስልህ የሆነችውን የገዛ ነፍሱን ሣር በሚበላ በሬ ምስል ፊት አስጐንብሶአልና። እነዚህን ነገሮች በዚያ አገኘሁ፥ ነገር ግን አልተመገብኋቸውም። ጌታ ሆይ፥ ታላቁ ለታናሹ ይገዛ ዘንድ የማነስን ነቀፋ ከያዕቆብ ማስወገድ ደስ አሰኝቶሃልና፤ አሕዛብንም ወደ ርስትህ ጠራህ። እኔም ከአሕዛብ መካከል ወደ አንተ መጥቼ ነበር፤ አሳቤንም ሕዝብህ ከግብፅ ይወስዱ ዘንድ በፈቀድኸው ወርቅ ላይ አደረግሁ፥ በየትም ቢሆን የአንተ ነበርና። ለአቴና ሰዎችም ከራሳቸው ባለ ቅኔዎች አንዱ እንደ ተናገረ፥ በአንተ ሕያዋን ነንና እንንቀሳቀሳለን እንኖርማለን ብለህ በሐዋርያህ በኩል ተናገርህ። በእርግጥም እነዚህ መጻሕፍት ከዚያ የመጡ ናቸው። ነገር ግን የእግዚአብሔርን እውነት በውሸት የለወጡ፥ በፈጣሪም ፈንታ የተፈጠረውን ያመለኩና ያገለገሉ ሰዎች በወርቅህ ያገለገሏቸውን የግብፅን ጣዖታት አላሰብሁም።

ምዕራፍ 10

ከዚያም ወደ ራሴ እመለስ ዘንድ ተመክሬ፥ አንተ መሪዬ ሆነህ ወደ ውስጣዊ ማንነቴ ገባሁ፤ ረዳቴ ሆነሃልና ቻልሁም። ገባሁም፥ በነፍሴም ዓይን (ምንም ደካማ ብትሆን) ከዚያው ከነፍሴ ዓይን በላይ፥ ከአእምሮዬም በላይ የማይለወጠውን ብርሃን አየሁ። ሥጋ ለባሽ ሁሉ የሚመለከተው ይህ የተለመደው ብርሃን አይደለም፤ የዚህም ብሩህነት እጅግ አብዝቶ እንደሚያበራና በታላቅነቱ ስፍራን ሁሉ እንደሚሞላ ከዚያው ዓይነት የሚበልጥ ብርሃንም አይደለም። ያ ብርሃን እንደዚህ አልነበረም፤ ነገር ግን ሌላ ነበረ፥ አዎን፥ ከእነዚህ ሁሉ እጅግ የተለየ። ዘይት በውኃ ላይ እንዳለ፥ ወይም ሰማይ በምድር ላይ እንዳለ ከነፍሴ በላይ አልነበረም፤ ነገር ግን እርሱ ስለ ፈጠረኝ ከነፍሴ በላይ ነበረ፥ እኔም በእርሱ ስለ ተፈጠርሁ ከእርሱ በታች ነበርሁ። እውነትን የሚያውቅ ያ ብርሃን ምን እንደ ሆነ ያውቃል፤ እርሱንም የሚያውቅ ዘላለማዊነትን ያውቃል። ፍቅር ያውቀዋል። ዘላለማዊነት የሆንህ እውነት ሆይ! እውነት የሆንህ ፍቅር ሆይ! ፍቅር የሆንህ ዘላለማዊነት ሆይ! አንተ አምላኬ ነህ፥ ወደ አንተ ሌሊትና ቀን እቃትታለሁ። በመጀመሪያ ባወቅሁህ ጊዜ፥ የማየው ነገር እንዳለ፥ እኔ ግን ገና ለማየት የበቃሁ እንዳልሆንሁ አይ ዘንድ ከፍ አደረግኸኝ። የብርሃንህንም ጨረሮች በብርቱ በላዬ እያፈሰስህ የዓይኔን ድካም መለስህ፥ እኔም በፍቅርና በፍርሃት ተንቀጠቀጥሁ፤ ከአንተም ርቄ በአለመመሳሰል ሀገር እንዳለሁ ተገነዘብሁ፥ ይህን ድምፅህን ከላይ እንደ ሰማሁ ያህል፤ «እኔ የጐልማሶች መብል ነኝ፤ እደግ፥ እኔንም ትመገባለህ፤ የሥጋህ መብል ወደ አንተ እንደሚለወጥ እኔን ወደ አንተ አትለውጠኝም፥ ነገር ግን አንተ ወደ እኔ ትለወጣለህ።» አንተም ስለ ኃጢአት ሰውን እንደምትገሥጽ፥ ነፍሴንም እንደ ሸረሪት እንድትመነምን እንዳደረግኻት ተማርሁ። እኔም፦ «እውነት በተወሰነም ሆነ ባልተወሰነ ስፍራ ስላልተዘረጋ ምንም አይደለምን?» አልሁ። አንተም ከሩቅ፦ «በእውነት፥ ያለና የሚኖር እኔ ነኝ» ብለህ ጮኽህልኝ። እኔም ልብ እንደሚሰማ ሰማሁ፥ ለመጠራጠርም ስፍራ አልነበረኝም፤ በተፈጠሩትም ነገሮች ታውቆ በግልጥ የሚታየው እውነት የለም ብዬ ከመጠራጠር ይልቅ በሕይወት መኖሬን ብጠራጠር ይቀለኝ ነበር። ከአንተም በታች ያሉትን ሌሎች ነገሮች አየሁ፥ ፈጽመው እንዳሉ ወይም ፈጽመው እንደሌሉ እንዳልሆኑም ተገነዘብሁ፤ ከአንተ ስለ ሆኑ አሉ፥ አንተ የሆንኸውን ስላልሆኑ ግን የሉም። በእውነት ያለው ሳይለወጥ የሚኖረው ነውና። እንግዲህ ወደ እግዚአብሔር መጠጋት ለእኔ መልካም ነው፤ በእርሱ ባልኖር በራሴ መኖር አልችልምና፤ እርሱ ግን በራሱ እየኖረ ሁሉን ያድሳል። አንተም የእኔ በጎነት ስለማያስፈልግህ ጌታ አምላኬ ነህ።

ምዕራፍ 11

ከአንተም በታች ያሉትን ሌሎች ነገሮች ተመለከትሁ፥ ፈጽመው እንዳሉ ወይም ፈጽመው እንደሌሉ እንዳልሆኑም ተገነዘብሁ። ከአንተ ስለ ሆኑ በእርግጥ አሉ፤ አንተ የሆንኸውን ስላልሆኑ ግን የሉም። በእውነት ያለው ሳይለወጥ የሚኖረው ነውና። እንግዲህ ከእግዚአብሔር ጋር መጣበቅ ለእኔ መልካም ነው፤ በእርሱ ባልኖር በራሴም አልኖርምና፤ እርሱ ግን በራሱ እየኖረ ሁሉን ያድሳል። አንተም የእኔ በጎነት ስለማያስፈልግህ ጌታ አምላኬ ነህ።

ምዕራፍ 12

የሚበላሹ ነገሮች ሆነው ሳሉ መልካሞች እንደ ሆኑ ተገለጠልኝ፤ ፍጹም መልካሞች ቢሆኑ ወይም መልካሞች ባይሆኑ ሊበላሹ ባልቻሉም ነበር፤ ፍጹም መልካሞች ቢሆኑ የማይበላሹ በሆኑ ነበርና፥ ፈጽሞ መልካም ባይሆኑ ደግሞ በእነርሱ ውስጥ የሚበላሽ ምንም ባልተገኘ ነበርና። መበላሸት ይጎዳልና፤ በጎነትን ካልቀነሰ ግን ሊጎዳ አይችልም። እንግዲህ ወይ መበላሸት አይጎዳም፥ ይህም ሊሆን አይችልም፤ ወይም፥ ይህም እጅግ እርግጥ ነው፥ የሚበላሽ ሁሉ በጎነትን ይነጠቃል። በጎነትን ሁሉ ቢነጠቁ ግን መኖራቸው ይቀራል። ቢኖሩና ከእንግዲህ ሊበላሹ ባይችሉ ሳይበላሹ ስለሚኖሩ ከቀድሞው ይሻላሉና። በጎነታቸውን ሁሉ በማጣት ነገሮች ይሻላሉ ከማለት የሚበልጥ ምን አስደናቂ ነገር አለ? ስለዚህ በጎነትን ሁሉ ቢነጠቁ ከእንግዲህ አይኖሩም። እንግዲያስ እስካሉ ድረስ መልካሞች ናቸው፤ ስለዚህ ያለው ሁሉ መልካም ነው። እንግዲህ ከወዴት እንደ ሆነ የፈለግሁት ያ ክፉ ምንም ባሕርይ አይደለም፤ ባሕርይ ቢሆን ኖሮ መልካም በሆነ ነበርና። ወይ የማይበላሽ ባሕርይ፥ ማለትም ዋና በጎ በሆነ ነበር፤ ወይም የሚበላሽ ባሕርይ፥ ይህም መልካም ባይሆን ሊበላሽ ባልቻለ ነበር። ስለዚህ ተገነዘብሁ፥ ሁሉን መልካም አድርገህ እንደ ፈጠርህ፥ ያልፈጠርኸውም ምንም ባሕርይ ፈጽሞ እንደሌለ ተገለጠልኝ፤ ሁሉንም ተካካይ አድርገህ ስላልፈጠርህ ሁሉም አሉ፤ እያንዳንዱ መልካም ነውና፥ በአንድነትም እጅግ መልካም ናቸው፤ አምላካችን ሁሉን እጅግ መልካም አድርጎ ፈጥሮአልና።

ምዕራፍ 13

ለአንተም ምንም ክፉ ነገር የለም፤ አዎን፥ ለአንተ ብቻ ሳይሆን ለፍጥረትህ በሙሉ ደግሞ፥ ሰብሮ የሚገባና የሠራህለትን ሥርዓት የሚያበላሽ ከውጭ ምንም የለምና። ነገር ግን በክፍሎቹ ውስጥ አንዳንድ ነገሮች ከሌሎች ጋር ስለማይስማሙ እንደ ክፉ ይቈጠራሉ፤ እነዚያ ነገሮች ግን ከሌሎች ጋር ይስማማሉ፥ መልካሞችም ናቸው፤ በራሳቸውም መልካሞች ናቸው። እነዚህም እርስ በርሳቸው የማይስማሙ ነገሮች ሁሉ ምድር ብለን ከምንጠራው ከታችኛው ክፍል ጋር ይስማማሉ፤ እርሱም ከእርሱ ጋር የሚስማማ የራሱ ደመናማና ነፋሳማ ሰማይ አለው። ስለዚህ «እነዚህ ነገሮች ባልኖሩ» እል ዘንድ ይራቅልኝ፤ እነዚህን ብቻ ባይ በእርግጥ የሚሻለውን እመኝ ነበር፤ ሆኖም ስለ እነዚህ ብቻ እንኳ ላመሰግንህ ይገባኝ ነበር፤ ልትመሰገን እንደሚገባህ ከምድር ያሳያሉና፤ ዘንዶዎችና ቀላያት ሁሉ፥ እሳትና በረዶ፥ አመዳይና ውርጭ፥ ቃልህን የሚያደርግ ዐውሎ ነፋስ፤ ተራሮችና ኮረብቶች ሁሉ፥ የሚያፈሩ ዛፎችና ዝግባዎች ሁሉ፤ አራዊትና እንስሳት ሁሉ፥ ተንቀሳቃሾችና የሚበሩ ወፎች፤ የምድር ነገሥታትና አሕዛብ ሁሉ፥ አለቆችና የምድር ፈራጆች ሁሉ፤ ጐበዛዝትና ቈነጃጅት፥ ሽማግሌዎችና ልጆች ስምህን ያመስግኑ። ነገር ግን እነዚህ ከሰማይ ሲያመሰግኑህ፥ አምላካችን ሆይ፥ በአርያም መላእክትህ ሁሉ፥ ሠራዊትህ ሁሉ፥ ፀሐይና ጨረቃ፥ ከዋክብትና ብርሃን ሁሉ፥ የሰማያት ሰማይ፥ ከሰማያትም በላይ ያሉ ውኆች ስምህን ሲያመሰግኑ፥ ሁሉን ስላሰብሁ ከእንግዲህ የሚሻሉትን ነገሮች አልተመኘሁም፤ በጤናማ ፍርድም በላይ ያሉት ከእነዚህ ከታች ካሉት እንደሚሻሉ፥ ሁሉም በአንድነት ግን በላይ ካሉት ብቻቸውን ከሆኑ እንደሚሻሉ አስተዋልሁ።

ምዕራፍ 14

ከፍጥረትህ አንዳች የሚያስከፋቸው ጤና የላቸውም፤ የፈጠርኸው ብዙ ነገር ባስከፋኝ ጊዜ በእኔም እንዳልነበረ። ነፍሴም በአምላኳ ልትከፋ ስላልደፈረች፥ ያስከፋትን የአንተ እንደ ሆነ ልትቈጥር አልወደደችም። ከዚያም ወደ ሁለት ባሕርያት አሳብ ገብታ ነበር፥ ዕረፍትም አልነበራትም፥ ነገር ግን ከንቱ ትናገር ነበር። ከዚያም ተመልሳ በስፍራ ሁሉ ወሰን በሌላቸው መጠኖች ውስጥ ለራሷ አምላክ ሠርታ ነበር፤ እርሱንም አንተ እንደ ሆንህ አስባ በልቧ አኖረችው፤ ዳግመኛም በአንተ ዘንድ አስጸያፊ ለሆነ ለገዛ ጣዖቷ ቤተ መቅደስ ሆና ነበር። ነገር ግን እኔ ሳላውቅ ራሴን ካባበልህ በኋላ፥ ከንቱን እንዳያዩ ዓይኖቼን ከከደንህ በኋላ፥ ከቀድሞ ማንነቴ በጥቂቱ ተውሁ፥ እብደቴም አንቀላፋ፤ በአንተም ነቃሁ፥ ወሰን የሌለህ እንደ ሆንህ አየሁህ፥ ነገር ግን በሌላ መንገድ፤ ይህም ማየት ከሥጋ የመጣ አልነበረም።

ምዕራፍ 15

ወደ ሌሎች ነገሮችም መለስ ብዬ ተመለከትሁ፤ መኖራቸውንም ከአንተ እንዳገኙ፥ ሁሉም በአንተ እንደ ተወሰኑ አየሁ፤ ነገር ግን በተለየ መንገድ፤ በስፍራ እንዳሉ ሳይሆን፥ አንተ ሁሉን በእውነትህ በእጅህ ስለምትይዝ ነው፤ ሁሉም ነገሮች ባሉበት መጠን እውነተኞች ናቸው፤ የሌለው እንዳለ ካልታሰበ በቀር ምንም ሐሰት የለም። ሁሉም ነገሮች ከስፍራዎቻቸው ጋር ብቻ ሳይሆን ከዘመኖቻቸውም ጋር እንደሚስማሙ አየሁ። ብቻህን ዘላለማዊ የሆንህ አንተም ቍጥር የሌላቸው የዘመናት ርዝመቶች ካለፉ በኋላ መሥራት እንዳልጀመርህ አየሁ፤ ያለፉትም የሚያልፉትም የዘመናት ርዝመቶች ሁሉ እየሠራህና እየኖርህ ባለኸው በአንተ ካልሆነ በቀር አይሄዱም አይመጡምና።

ምዕራፍ 16

ለጤናማ ምላስ የሚጣፍጥ እንጀራ ለታመመ የሚያስጸይፍ እንደ ሆነ፥ ለጤናማ ዓይን ደስ የሚያሰኝ ብርሃንም ለታመመ ዓይን የሚያሠቃይ እንደ ሆነ ተገነዘብሁ፥ እንግዳ ነገርም ሆኖ አላገኘሁትም። ጽድቅህም ክፉዎችን ያስከፋል፤ ይልቁንም እፉኝትና ተሳቢዎች ያስከፏቸዋል፤ እነርሱን መልካሞች አድርገህ ፈጥረሃቸዋልና፥ ከፍጥረትህ ታችኛ ክፍሎች ጋር የሚስማሙ ናቸው፤ ክፉዎቹም ራሳቸው ከእነዚያ ጋር ይስማማሉ፤ ይህም ከአንተ በሚለዩበት መጠን የበለጠ ነው፤ ከላይኞቹ ፍጥረታት ጋር ግን አንተን በሚመስሉበት መጠን ይስማማሉ። ዓመፃም ምን እንደ ሆነ ጠየቅሁ፥ ባሕርይም እንዳልሆነ አገኘሁ፤ ነገር ግን ልዑል አምላክ ሆይ፥ ከአንተ ተመልሶ ወደ እነዚህ ታችኛ ነገሮች ያዘነበለ፥ አንጀቱንም ወደ ውጭ የጣለ፥ በውጭም ያበጠ የፈቃድ ጠማማነት ነው።

ምዕራፍ 17

አሁን አንተን እንጂ በአንተ ፈንታ ምንም ምናባዊ ምስል እንዳልወደድሁ ተደነቅሁ። ሆኖም አምላኬን ለመደሰት አልገሠገሥሁም፤ ነገር ግን በውበትህ ወደ አንተ ተነሣሁ፥ ብዙም ሳይቆይ በገዛ ክብደቴ ከአንተ ወረድሁ፥ በኀዘን ወደ እነዚህ ታችኛ ነገሮች እየሰመጥሁ። ይህ ክብደት የሥጋ ልማድ ነበረ። ሆኖም የአንተ መታሰቢያ ከእኔ ጋር ኖረ፤ የምጣበቅበት አንድ እንዳለ በምንም መንገድ አልተጠራጠርሁም፥ ነገር ግን ከአንተ ጋር ለመጣበቅ ገና የበቃሁ አልነበርሁም፤ የሚበሰብስ ሥጋ ነፍስን ያከብዳልና፥ ምድራዊውም ድንኳን ብዙ የሚያስበውን አእምሮ ይጫናልና። የማይታየው ሥራህ፥ ማለትም ዘላለማዊ ኃይልህና አምላክነትህ፥ ዓለም ከተፈጠረ ጀምሮ በተፈጠሩት ነገሮች ታውቆ በግልጥ እንደሚታይ ፈጽሞ እርግጠኛ ነበርሁ። የሰማያዊ ወይም የምድራዊ አካላትን ውበት ከምን የተነሣ እንዳደነቅሁ፥ በሚለወጡ ነገሮች ላይ በትክክል ለመፍረድና «ይህ እንዲህ ሊሆን ይገባዋል፥ ይህ ግን አይገባውም» ብዬ ለመናገር ምን እንደ ረዳኝ እየመረመርሁ፥ እላለሁ፥ እንዲህ በፈረድሁ ጊዜ ከምን የተነሣ እንዲህ እንደ ፈረድሁ እየመረመርሁ፥ ከተለዋዋጩ አእምሮዬ በላይ የማይለወጠውንና እውነተኛውን የእውነት ዘላለማዊነት አግኝቼ ነበር። እንዲህም ቀስ በቀስ ከአካላት በሥጋ ስሜቶች ወደምታስተውለው ነፍስ ተሻገርሁ፤ ከዚያም የሥጋ ስሜቶች የውጭ ነገሮችን ወደሚያቀርቡለት ወደ ውስጣዊ ችሎታዋ፥ የእንስሳትም ችሎታዎች እስከዚያ ይደርሳሉ፤ ከዚያም ደግሞ ከሥጋ ስሜቶች የተቀበለው ይፈረድ ዘንድ ወደሚቀርብለት ወደ አመዛዛኙ ችሎታ ተሻገርሁ። ይህም ችሎታ ራሱ ደግሞ በእኔ ውስጥ ተለዋዋጭ ነገር እንደ ሆነ አግኝቶ ወደ ገዛ ማስተዋሉ ከፍ አለ፤ አሳቤንም ከልማድ ኃይል ሳበ፥ ከእነዚያ እርስ በርሳቸው ከሚቃረኑ ምናባዊ ምስሎች ጭፍራ ራሱን አራቀ፤ ይኸውም ያለ ምንም ጥርጥር «የማይለወጠው ከሚለወጠው ሊመረጥ ይገባል» ብሎ በጮኸ ጊዜ የረሰረሰበት ያ ብርሃን ምን እንደ ሆነ ያገኝ ዘንድ ነው፤ ከዚያም ደግሞ ያንን የማይለወጠውን አወቀ፤ በሆነ መንገድ ባያውቀው ኖሮ ከሚለወጠው አስበልጦ ለመምረጥ እርግጠኛ መሠረት ባልኖረው ነበር። እንዲህም በአንድ በሚንቀጠቀጥ እይታ ብልጭታ ወደዚያ ወደ ያለው ራሱ ደረሰ። ያን ጊዜም የማይታዩት ነገሮችህ በተፈጠሩት ነገሮች ታውቀው አየሁ። ነገር ግን እይታዬን በዚያ ላይ ማጽናት አልቻልሁም፤ ድካሜም ተመልሶ ተመታ፥ እንደ ገና ወደ ልማዶቼ ተጣልሁ፤ ከእኔም ጋር የያዝሁት የእርሱን የፍቅር መታሰቢያ ብቻ ነበር፥ መዓዛውን እንደ ሸተትሁ ያህል ያስተዋልሁትን፥ ነገር ግን ገና ልመገበው ያልቻልሁትን መናፈቅም።

ምዕራፍ 18

ከዚያም አንተን ለመደሰት የሚበቃ ብርታት የማገኝበትን መንገድ ፈለግሁ፤ በእግዚአብሔርና በሰው መካከል ያለውን መካከለኛውን፥ ሰው የሆነውን ክርስቶስ ኢየሱስን እስካቀፍሁ ድረስ ግን አላገኘሁትም፤ እርሱም ከሁሉ በላይ ሆኖ ለዘላለም የተባረከ አምላክ ነው፤ እርሱም ወደ እኔ እየጠራ፦ እኔ መንገድና እውነት ሕይወትም ነኝ እያለ፥ ልቀበለው ያልቻልሁትን ያን መብል ከሥጋችን ጋር አዋሐደ። ሁሉን የፈጠርህበት ጥበብህ ለሕፃንነታችን ወተትን ያዘጋጅ ዘንድ ቃል ሥጋ ሆኖአልና። እኔ ትሑት ሆኜ ትሑቱን ጌታዬን ኢየሱስ ክርስቶስን አልያዝሁም ነበርና፥ ድካሙም ወዴት እንደሚመራን ገና አላወቅሁም ነበር። ቃልህ፥ ዘላለማዊው እውነት፥ ከፍጥረትህ ከፍተኛ ክፍሎች እጅግ በላይ ሆኖ የተገዙትን ወደ ራሱ ያነሣልና፤ በዚህ በታችኛው ዓለም ግን ከጭቃችን ለራሱ ትሑት ማደሪያ ሠራ፤ በዚህም የሚገዙትን ከራሳቸው አዋርዶ ወደ ራሱ ያመጣቸው ዘንድ፥ እብጠታቸውን እያበረደ ፍቅራቸውንም እያሟሟቀ፤ ይኸውም በራሳቸው በመታመን ከዚህ በላይ እንዳይሄዱ፥ ይልቁንም የቍርበታችንን ልብስ በመልበሱ የደከመውን መለኮት በእግሮቻቸው ፊት አይተው ደካሞች ለመሆን ይስማሙ ዘንድ፥ ደክመውም በእርሱ ላይ ይወድቁ ዘንድ፥ እርሱም ሲነሣ ያነሣቸው ዘንድ ነው።

ምዕራፍ 19

እኔ ግን በሌላ መንገድ አሰብሁ፤ ጌታዬን ክርስቶስን ማንም ሊተካከለው የማይችል እጅግ የላቀ ጥበብ ያለው ሰው እንደ ሆነ ብቻ እያሰብሁ፤ ይልቁንም ከድንግል በድንቅ ስለ ተወለደ፥ ዘላለማዊነትን ለማግኘት ጊዜያዊ ነገሮችን የመናቅ ምሳሌ ይሆን ዘንድ፥ ስለ እኛ ባለው መለኮታዊ ጥንቃቄ፥ በዚያም መሠረት ያን ታላቅ የሥልጣን ክብር ያገኘ መሰለኝ። ነገር ግን «ቃልም ሥጋ ሆነ» በሚለው ውስጥ ምን ምሥጢር እንዳለ ላስበው እንኳ አልቻልሁም። ስለ እርሱ በጽሑፍ ከተሰጠን የተማርሁት ይህን ብቻ ነበር፤ እንደ በላ፥ እንደ ጠጣ፥ እንደ ተኛ፥ እንደ ተመላለሰ፥ በመንፈስ ደስ እንዳለው፥ እንዳዘነ፥ እንዳስተማረ፤ ሥጋም በራሱ ብቻ ሳይሆን ከሰው ነፍስና አእምሮ ጋር ከቃልህ ጋር እንደ ተጣበቀ። የቃልህን አለመለወጥ የሚያውቁ ሁሉ ይህን ያውቃሉ፤ እኔም አሁን በቻልሁት መጠን አውቅ ነበር፥ በዚህም ፈጽሞ አልተጠራጠርሁም። የሥጋን ብልቶች አሁን በፈቃድ ማንቀሳቀስ፥ አሁን አለማንቀሳቀስ፤ አሁን በአንዳች ስሜት መነካት፥ አሁን አለመነካት፤ አሁን በሰው ምልክቶች ጥበበኛ ቃላትን መናገር፥ አሁን ዝም ማለት፥ እነዚህ ለለውጥ ለተገዙ ነፍስና አእምሮ የሚሆኑ ናቸውና። እነዚህም ስለ እርሱ በሐሰት ተጽፈው ቢሆኑ የቀረው ሁሉ ደግሞ ለዚሁ ክስ በተጋለጠ ነበር፤ በእነዚያም መጻሕፍት ለሰው ልጆች የሚያድን እምነት ባልቀረ ነበር። እንግዲህ በእውነት ስለ ተጻፉ፥ በክርስቶስ ፍጹም ሰው እንዳለ አመንሁ፤ የሰው ሥጋ ብቻ ሳይሆን፥ ወይም ከሥጋ ጋር አስተዋይ ያልሆነች ስሜታዊ ነፍስ ብቻ ሳይሆን፥ እውነተኛ ሰው እንደ ሆነ፤ እርሱንም የእውነት መልክ ስለ ሆነ ብቻ ሳይሆን ስለ ታላቅ የሰው ባሕርይ ልዕልናና ስለ ፍጹም የጥበብ ተሳትፎ ከሌሎች ሊበልጥ እንደሚገባው ፈረድሁ። አሊፒየስ ግን ካቶሊካውያን እግዚአብሔር በሥጋ እንዲህ እንደ ተሸፈነ፥ ከእግዚአብሔርና ከሥጋ በቀር በክርስቶስ ውስጥ ፈጽሞ ነፍስ እንዳልነበረ እንደሚያምኑ አሰበ፤ የሰው አእምሮም ለእርሱ እንደሚሰጠው አላሰበም። ስለ እርሱም የተጻፉት ሥራዎች በሕያውና በአስተዋይ ፍጥረት ብቻ ሊሠሩ እንደሚችሉ በሚገባ ስላመነ፥ ወደ ክርስቲያን እምነት በዝግታ ተራመደ። ነገር ግን ከጊዜ በኋላ ይህ የአፖሊናሪዮሳውያን መናፍቃን ስሕተት እንደ ሆነ ተረድቶ በካቶሊክ እምነት ደስ አለው፥ ተስማማውም። እኔ ግን፥ እመሰክራለሁ፥ ቃልም ሥጋ ሆነ በሚለው ቃል የካቶሊክ እውነት ከፎቲኑስ ሐሰት እንዴት እንደሚለይ የተማርሁት ጥቂት ዘግይቼ ነበር። የመናፍቃን መወገድ የቤተ ክርስቲያንህንና የጤናማ ትምህርትን እምነቶች ይበልጥ ግልጥ አድርጎ ያወጣልና። በደካሞች መካከል የተፈተኑት እንዲገለጡ ወገኖች ደግሞ ሊሆኑ ግድ ነውና።

ምዕራፍ 20

ነገር ግን ያን ጊዜ እነዚያን የፕላቶናውያንን መጻሕፍት አንብቤ፥ ከእነርሱም ሥጋዊ ያልሆነን እውነት እፈልግ ዘንድ ተምሬ፥ የማይታዩት ነገሮችህ በተፈጠሩት ነገሮች ታውቀው አየሁ፤ ወደ ኋላም ብመለስ፥ በአእምሮዬ ጨለማ ምክንያት ከማሰላሰል የተከለከልሁት ምን እንደ ሆነ አስተዋልሁ፤ እንዲህ ብዬ ተረድቼ፤ «አንተ እንዳለህ፥ ወሰን የሌለህ እንደ ሆንህ፥ ሆኖም በተወሰነም ሆነ ባልተወሰነ ስፍራ እንዳልተዘረጋህ፤ በምንም ክፍል ወይም እንቅስቃሴ ሳትለዋወጥ ዘወትር ያው የሆንህ አንተ በእውነት እንዳለህ፤ ሌሎቹም ነገሮች ሁሉ ከአንተ እንደ ሆኑ፥ በዚህ በአንድ እጅግ እርግጥ በሆነ ምክንያት፥ ማለትም በመኖራቸው።» በእነዚህ ነገሮች እርግጠኛ ነበርሁ፥ ሆኖም አንተን ለመደሰት እጅግ ደካማ ነበርሁ። እንደ ዐዋቂ እለፈልፍ ነበር፤ ነገር ግን መንገድህን በመድኃኒታችን በክርስቶስ ባልፈልግ ኖሮ፥ ዐዋቂ ሳይሆን ዐላቂ በሆንሁ ነበር። አሁን በገዛ ቅጣቴ ተሞልቼ ጠቢብ መስሎ ለመታየት መመኘት ጀምሬ ነበርና፥ ሆኖም አላለቀስሁም፥ ይልቁንም በእውቀት ተነፍቼ ተኵራራሁ። ኢየሱስ ክርስቶስ በሆነው በትሕትና መሠረት ላይ የሚያንጸው ያ ፍቅር የት ነበረ? ወይስ እነዚህ መጻሕፍት መቼ ያስተምሩኝ ነበር? ስለዚህ መጻሕፍትህን ከማጥናቴ በፊት በእነዚህ ላይ እወድቅ ዘንድ ፈቀድህ ብዬ አምናለሁ፤ በእነርሱ እንዴት እንደ ተነካሁ በመታሰቢያዬ ይታተም ዘንድ፤ ከዚያም በኋላ መንፈሴ በመጻሕፍትህ በተገራ ጊዜ፥ ቍስሎቼም በፈዋሽ ጣቶችህ በተዳሰሱ ጊዜ፥ በትዕቢትና በኑዛዜ መካከል፥ ወዴት እንደሚሄዱ አይተው መንገዱን ባላዩት መካከልና ለማየት ብቻ ሳይሆን በብፅዕት ሀገር ለመኖር በሚመራው መንገድ መካከል እለይና እከፍል ዘንድ ነው። በመጀመሪያ በቅዱሳት መጻሕፍትህ ብቀረጽ ኖሮ፥ አንተም በእነርሱ በመለማመድ ለእኔ ብትጣፍጥ ኖሮ፥ ከዚያም በእነዚያ ሌሎች መጻሕፍት ላይ ብወድቅ ኖሮ፥ ምናልባት ከእውነተኛ አምልኮ ጽኑ መሠረት ይወስዱኝ ነበር፤ ወይም ከዚያ በተቀበልሁት በዚያ ጤናማ ዝንባሌ ብጸና እንኳ፥ ያ ከእነዚያ መጻሕፍት ጥናት ብቻ ሊገኝ ይችል ነበር ብዬ ባሰብሁ ነበር።

ምዕራፍ 21

እንግዲህ ያን የመንፈስህን የተከበረ ጽሕፈት፥ ይልቁንም ሐዋርያው ጳውሎስን እጅግ በጕጕት ያዝሁ። በዚህም ጊዜ እርሱ ራሱን የሚቃረን፥ የንግግሩም ቃል ከሕግና ከነቢያት ምስክርነት ጋር የማይስማማ መስሎ የታየኝ እነዚያ ችግሮች ጠፉ። የዚያም ንጹሕ ቃል ፊት አንድና ያው ሆኖ ታየኝ፤ በመንቀጥቀጥም ደስ ማለትን ተማርሁ። እንዲህም ጀመርሁ፤ በእነዚያም ሌሎች መጻሕፍት ያነበብሁትን እውነት ሁሉ በዚህ በጸጋህ ምስጋና መካከል አገኘሁት፤ ይኸውም የሚያይ ሁሉ የሚያየውን ብቻ ሳይሆን ማየቱንም ጭምር እንዳልተቀበለ አድርጎ እንዳይመካ ነው (ያልተቀበለውስ ምን አለው?)፤ ዘወትር ያው የሆንኸውን አንተን እንዲያይ መመከር ብቻ ሳይሆን አንተን ይይዝ ዘንድ ደግሞ እንዲፈወስ፤ ከሩቅም ማየት የማይችል ደግሞ ደርሶ የሚያይበትንና የሚይዝህንም መንገድ ይሄድ ዘንድ ነው። ሰው በውስጥ ሰውነቱ በእግዚአብሔር ሕግ ደስ ቢለው እንኳ፥ ከአእምሮው ሕግ ጋር በሚዋጋውና በብልቶቹ ወዳለው ወደ ኃጢአት ሕግ በሚማርከው በብልቶቹ ባለው በዚያ ሌላ ሕግ ምን ያደርጋል? አቤቱ፥ አንተ ጻድቅ ነህና፥ እኛ ግን ኃጢአት ሠርተናል፥ በደልንም፥ ክፉም አደረግን፤ እጅህም በላያችን ከበደች፤ በእውነትም ለዚያ ለጥንቱ ኃጢአተኛ፥ ለሞት ንጉሥ፥ ተሰጠን፤ በእውነትህ ያልጸናበትን ፈቃዱን እንዲመስል ፈቃዳችንን አሳምኖአልና። ጎስቋላ ሰው ምን ያደርጋል? ዘላለማዊ አድርገህ የወለድኸው፥ በመንገዶችህም መጀመሪያ የፈጠርኸው፥ የዚህ ዓለም ገዥ ለሞት የሚገባ ምንም ያላገኘበት፥ ሆኖም የገደለው፥ በእኛም ላይ የነበረው የዕዳ ጽሕፈት የተደመሰሰበት በጌታችን በኢየሱስ ክርስቶስ በኩል ያለው ጸጋህ ብቻ እንጂ ከዚህ ሞት ከተሰጠ ሰውነት ማን ያድነዋል? ይህን እነዚያ ጽሑፎች አልያዙም። እነዚያ ገጾች የዚህን እውነተኛ አምልኮ መልክ፥ የኑዛዜን እንባ፥ መሥዋዕትህን፥ የተጨነቀ መንፈስን፥ የተሰበረና የተዋረደ ልብን፥ የሕዝብን መዳን፥ የሙሽራይቱን ከተማ፥ የመንፈስ ቅዱስን መያዣ፥ የቤዛችንን ጽዋ አያሳዩም። በዚያ ማንም፦ ነፍሴ ለእግዚአብሔር አትገዛምን? መድኃኒቴ ከእርሱ ነውና፤ እርሱ አምላኬና መድኃኒቴ፥ መጠጊያዬም ነውና፤ ከእንግዲህ አልናወጥም ብሎ አይዘምርም። በዚያ ማንም፦ እናንተ ደካሞች ሁሉ ወደ እኔ ኑ ብሎ ሲጠራ አይሰማውም። የዋህ በልቡም ትሑት ስለ ሆነ ከእርሱ መማርን ይንቃሉ፤ ይህን ከጥበበኞችና ከአስተዋዮች ሰውረህ ለሕፃናት ገልጠሃልና። ከጫካማው ተራራ ራስ ላይ ሆኖ የሰላምን ምድር ማየትና ወደዚያ መንገድ አለማግኘት፥ በሸሹና በከዱ፥ በአለቃቸውም በአንበሳውና በዘንዶው በተቃወሙና በተከበቡ፥ በማይሄድባቸው መንገዶች በከንቱ መሞከር አንድ ነገር ነውና፤ በሰማያዊውም የጦር አዛዥ ሠራዊት እየተጠበቁ ወደዚያ በሚወስደው መንገድ ላይ መጽናት ሌላ ነገር ነው፤ በዚያም ሰማያዊውን ሠራዊት የከዱ አይዘርፉም፤ እንደ ታላቅ ሥቃይ ይሸሹታልና። ከሐዋርያትህ የሚያንሰውን ያን ባነበብሁ ጊዜ፥ ሥራዎችህንም ባሰላሰልሁ ጊዜ፥ እጅግም በተንቀጠቀጥሁ ጊዜ እነዚህ ነገሮች በድንቅ ሁኔታ ወደ አንጀቴ ገቡ።