መጽሐፍ 6

ምዕራፍ 1

ከታናሽነቴ ጀምሮ ተስፋዬ የሆንህ ሆይ፥ ያን ጊዜ ለእኔ ወዴት ነበርህ? ወዴትስ ሄደህ ነበር? የፈጠርኸኝ፥ ከምድር አራዊትና ከሰማይ ወፎችም የለየኸኝ አንተ አልነበርህምን? ከእነርሱ ይልቅ ጠቢብ አደረግኸኝ፤ እኔ ግን በጨለማና በሚያዳልጥ ስፍራ ተመላለስሁ፤ ከራሴ ውጭ በሩቅ ፈለግሁህ፥ የልቤንም አምላክ አላገኘሁም፤ ወደ ባሕሩም ጥልቅ ገባሁ፥ እውነትንም አገኛለሁ ብዬ ከመተማመን ጨርሶ ተስፋ ቈረጥሁ። እናቴም በአምልኮ ጸንታ፥ በባሕርና በየብስ ተከትላኝ፥ በአደጋ ሁሉ አንተን ተማምና አሁን ወደ እኔ መጥታ ነበር። በባሕር አደጋ ውስጥ ሳሉ (ጥልቁን የማያውቁ መንገደኞች በተጨነቁ ጊዜ በእነርሱ መጽናናትን የለመዱ ቢሆንም) መርከበኞቹን ራሳቸውን አጽናናቻቸው፤ አንተ በራእይ አረጋግጠህላት ነበርና በሰላም እንደሚደርሱ አረጋገጠችላቸው። እውነትን አገኛለሁ ከሚል ተስፋ በመቍረጤ በጽኑ አደጋ ውስጥ አገኘችኝ። ነገር ግን ገና የካቶሊክ ክርስቲያን ባልሆንም ከእንግዲህ ማኒኪያዊ አለመሆኔን በገለጽሁላት ጊዜ፥ ያልጠበቀችውን ነገር እንደ ሰማች ከልክ በላይ ደስ አላላትም፤ ምንም እንኳ ከመከራዬ በዚያ ክፍል በኩል አሁን ብትረጋጋም፥ በአንተ እንደሚነሣ ሰው ሆኖ ግን እንደ ሞተ ሰው ታለቅስልኝ ነበር፤ በሐሳቧ ቃሬዛ ላይ ተሸክማ ታወጣኝ ነበር፤ ይኸውም አንተ ለመበለቲቱ ልጅ፦ አንተ ጐበዝ፥ እልሃለሁ፥ ተነሣ እንድትል፥ እርሱም ሕያው ሆኖ መናገር እንዲጀምር፥ አንተም ለእናቱ እንድትሰጠው ነው። ዕለት ዕለት በእንባ ከአንተ የለመነችው በብዙ ክፍሉ እንደ ተፈጸመ በሰማች ጊዜ ልቧ በሁከት ደስታ አልተናወጠም፤ ገና እውነትን ባላገኝም ከሐሰት ድኜ ነበርና፤ ነገር ግን ሁሉን ተስፋ የሰጠህ አንተ የቀረውን አንድ ቀን እንደምትሰጥ ተረድታ፥ በታላቅ ጸጥታና በመተማመን በተሞላ ልብ፦ «ከዚህ ዓለም በሞት ሳትለይ የካቶሊክ ምእመን ሆኜ እንደምታየኝ በክርስቶስ ታምናለች» ብላ መለሰችልኝ። ለእኔ ይህን ያህል ነገረችኝ። ለአንተ ግን፥ የምሕረት ምንጭ ሆይ፥ ረድኤትህን እንድታፋጥን ጨለማዬንም እንድታበራ አብዝታ ጸሎትንና እንባን አፈሰሰች፤ ወደ ቤተ ክርስቲያንም አብልጣ ትቸኩል ነበር፤ ለዘላለም ሕይወት የሚፈልቀውን የዚያን ውኃ ምንጭ እየለመነች በአምብሮስ ከንፈር ላይ ተንጠልጥላ ትሰማ ነበር። ያንንም ሰው እንደ እግዚአብሔር መልአክ ትወደው ነበር፤ በእርሱ አማካይነት አሁን ወዳለሁበት ወደዚያ አጠራጣሪ የእምነት ሁኔታ እንደ ደረስሁ ታውቅ ነበርና፤ በዚያም በኩል፥ ሐኪሞች «ቀውስ» ብለው የሚጠሩት የበለጠ ጽኑ ትኩሳት ከያዘኝ በኋላ፥ ከሕመም ወደ ጤና እንደምሻገር በብርቱ ተማምና ትጠብቅ ነበር።

ምዕራፍ 2

እናቴም በአፍሪቃ እንደ ልማዷ ለቅዱሳን መታሰቢያ ወደ ተሠሩት አብያተ ክርስቲያናት ጥቂት ቂጣና እንጀራ ወይንም ይዛ በመጣች ጊዜ በረኛው ከለከላት፤ ይህን ኤጲስ ቆጶሱ እንደ ከለከለ ባወቀች ጊዜ፥ ክልከላውን ከመከራከር ይልቅ የራሷን ልማድ ምን ያህል ፈጥና እንደ ነቀፈች እኔ ራሴ እስክደነቅ ድረስ፥ ፈቃዱን በአምልኮና በመታዘዝ ተቀበለች። የወይን ጠጅ ስካር መንፈሷን አልከበባትም፤ የወይን ፍቅርም ብዙዎችን (ወንዶችንም ሴቶችንም) እንደሚያደርገው ወደ እውነት ጥላቻ አልገፋፋትም፤ እነርሱ የመጠን ትምህርትን ሲሰሙ፥ ጠግበው የሰከሩ ሰዎች ውኃ የተደባለቀበትን መጠጥ እንደሚጸየፉ ይጸየፉታል። እርሷ ግን የተለመደውን የበዓል ምግብ የያዘ መሶቧን ይዛ ስትመጣ፥ ራሷ ጥቂት ቀምሳ የቀረውን ልትሰጥ ነበር፤ እንደ ራሷ የመጠን ልማድ በውኃ የተበረዘ፥ ለጨዋነት ብቻ የምትቀምሰው ከአንዲት ትንሽ ጽዋ ወይን በቀር ከቶ አትጨምርም ነበር። በዚያ መንገድ የሚከበሩ የሞቱ ቅዱሳን አብያተ ክርስቲያናት ብዙ ቢሆኑም፥ በየስፍራው ልትጠቀምበት ያችኑ አንዲት ጽዋ ይዛ ትዞር ነበር፤ ይህችም እጅግ የተበረዘች ብቻ ሳትሆን በመዞር ብዛት ደስ በማያሰኝ ሁኔታ የሞቀች ብትሆንም፥ በዙሪያዋ ላሉት በጥቂት ጥቂቱ ታካፍል ነበር፤ በዚያ የምትፈልገው ደስታን ሳይሆን አምልኮን ነበርና። ስለዚህ ይህ ልማድ በዚያ በታወቀ ሰባኪና እጅግ ቅን በሆነ ሊቀ ካህናት፥ በመጠን ለሚጠቀሙበት እንኳ፥ ለሰካሮች የመጠጥ ብዛት ምክንያት እንዳይሆን፥ ደግሞም እነዚህ እንደ ዓመታዊ የሙታን በዓላት ያሉ ሥርዓቶች የአሕዛብን አጉል እምነት እጅግ ይመስሉ ስለ ነበሩ፥ እንደ ተከለከለ ባወቀች ጊዜ በፍጹም ፈቃደኛነት ተወችው፤ በምድር ፍሬ በተሞላ መሶብ ፋንታም ወደ ሰማዕታት አብያተ ክርስቲያናት ይበልጥ በነጹ ልመናዎች የተሞላ ልብን ማምጣትን፥ የምትችለውንም ለድሆች መስጠትን ተማረች፤ ይኸውም ሰማዕታት በሕማሙ ምሳሌ በተሠዉበትና አክሊል በተቀዳጁበት ስፍራ የጌታ ሥጋ ኅብረት በዚያ በአግባቡ ይከበር ዘንድ ነው። ነገር ግን፥ አቤቱ አምላኬ፥ እንዲህ ይመስለኛል፥ ልቤም በፊትህ እንዲህ ያስባል፥ ይህ ልማድ እንደ አምብሮስ በማትወደው በሌላ ሰው ቢከለከል ኖሮ ምናልባት እንዲህ በቀላሉ ለመቋረጡ አትገዛም ነበር፤ አምብሮስን ግን ስለ መዳኔ ከልቧ እጅግ ትወደው ነበር፤ እርሱም ደግሞ ስለ ቅድስት አኗኗሯ ይወዳት ነበር፤ በበጎ ሥራ በመንፈስ እየተቃጠለች በቤተ ክርስቲያን ትጸና ነበርና፤ ስለዚህም ባየኝ ጊዜ እንዲህ ያለች እናት ስላለችኝ ደስ ይበልህ እያለ ብዙ ጊዜ ምስጋናዋን ያወራ ነበር፤ ነገር ግን እነዚህን ሁሉ የምጠራጠር፥ የሕይወትም መንገድ ሊገኝ አይችልም ብዬ የማስብ እንዴት ያለ ልጅ በእኔ እንዳላት አላወቀም ነበር።

ምዕራፍ 3

ገና እንድትረዳኝ በጸሎቴ አልቃተትሁም ነበር፤ መንፈሴ ግን በፍጹም ለመማር የተጋ፥ ለመከራከርም የማያርፍ ነበር። አምብሮስን ራሱንም ዓለም እንደሚቈጥረው ደስተኛ ሰው አድርጌ ቈጠርሁት፤ እንዲህ ያሉ ታላላቅ ሰዎች ያከብሩት ነበርና፤ ድንግልናው ብቻ አስቸጋሪ ኑሮ መሰለኝ። ነገር ግን በውስጡ ምን ዓይነት ተስፋ እንደ ያዘ፥ መልካም ጠባዮቹን በከበቡት ፈተናዎች ላይ ምን ተጋድሎ እንደ ነበረው፥ በመከራስ ምን መጽናናት እንዳገኘ፥ እንጀራህም ለተሰወረው የመንፈሱ አፍ ሲያመነዥከው ምን ያህል ጣፋጭ ደስታ እንደ ሰጠው መገመት አልቻልሁም፥ አልቀመስሁትምም። እርሱም የስሜቴን ማዕበል ወይም የአደጋዬን ጥልቅ አላወቀም። እርሱ ድካማቸውን የሚያገለግላቸው ብዙ ባለ ጉዳዮች ከጆሮውና ከንግግሩ ስለ ከለከሉኝ የፈለግሁትን እንደ ፈለግሁ ልጠይቀው አልቻልሁም። ከእነርሱ ጋር በማይሆንበት ጊዜ (ይህም ጥቂት ጊዜ ብቻ ነበር) ሥጋውን በግድ በሚያስፈልገው ምግብ፥ ወይም አእምሮውን በንባብ ያድስ ነበር። ሲያነብም ዓይኑ በገጾቹ ላይ ይንሸራተት፥ ልቡም ትርጕሙን ይመረምር ነበር፤ ድምፁና ምላሱ ግን ያርፉ ነበር። ብዙ ጊዜ በመጣን ጊዜ (ማንም ከመግባት አይከለከልም ነበርና፥ የሚመጣውም ሰው እንዲነገርለት ልማዱ አልነበረም) እንዲህ ለራሱ በዝምታ ሲያነብ አየነው፥ ከዚያ በቀር ከቶ አላየነውም፤ ብዙ ጊዜም ዝም ብለን ተቀምጠን (እንዲህ በሥራው የተመሰጠውን ማን ሊያውክ ይደፍራል?) ልንሄድ ግድ ሆነብን፤ ከሌሎች ጉዳይ ጩኸት ተላቆ አእምሮውን ለማደስ ባገኛት በዚያች ጥቂት ጊዜ ከሥራው መወሰድ አይወድም ብለን ገመትን፤ ምናልባትም የሚያነበው ደራሲ አንዳች ነገር በጨለማ ቢናገር፥ በትኩረት የሚሰማ ወይም ግራ የተጋባ ሰው እንዲተረጕምለት ወይም ከከበዱት ጥያቄዎች አንዱን እንዲያስረዳው እንዳይለምነው፥ ጊዜውም በዚህ አልቆ የፈለገውን ያህል መጻሕፍት ማንበብ እንዳይችል ይፈራ ይሆናል፤ ምንም እንኳ (በጥቂት ንግግር የሚደክመውን) ድምፁን መጠበቅ ለራሱ በዝምታ የሚያነብበት ይበልጥ እውነተኛ ምክንያት ሊሆን ቢችልም። በምንም ሐሳብ ቢያደርገው፥ በእንደዚህ ያለ ሰው በእርግጥ መልካም ነበር።

እኔ ግን ነገሩ በአጭሩ ሊመለስ የሚችል ካልሆነ በቀር፥ የፈለግሁትን ከዚያ ቅዱስ የአንተ መናገሪያ ከሆነው ከልቡ ለመጠየቅ በእርግጥ ዕድል አላገኘሁም። በእኔ ውስጥ ያለው ያ ማዕበል ግን ለእርሱ ይፈስስ ዘንድ ሙሉ ዕረፍቱን ይሻ ነበር፥ ከቶም አላገኘውም። በየጌታ ቀን የእውነትን ቃል በሕዝቡ መካከል በቅንነት ሲተረጕም እሰማው ነበር፤ እነዚያ አሳቾቻችን በመለኮታዊ መጻሕፍት ላይ ያሰሩአቸው የተንኰል ስም ማጥፋት ቋጠሮዎች ሁሉ ሊፈቱ እንደሚችሉ ይበልጥ እያመንሁ ሄድሁ። ደግሞም፥ ከካቶሊካዊት እናት በጸጋ ዳግመኛ የወለድሃቸው መንፈሳውያን ልጆችህ «በአንተ የተፈጠረው ሰው በራስህ መልክ» የሚለውን፥ አንተ በሰው ቅርጽ የተወሰንህ እንደ ሆንህ አድርገው አምነው እንደማይረዱት ባስተዋልሁ ጊዜ (መንፈሳዊ ባሕርይ ምን እንደ ሆነ ደካማ ወይም ጥላ የሆነ ግንዛቤ እንኳ ባይኖረኝም)፥ ያን ያህል ዓመታት በካቶሊክ እምነት ላይ ሳይሆን በሥጋዊ ሐሳብ ፈጠራዎች ላይ በመጮኼ በደስታ አፈርሁ። በመጠየቅ ልማረው የሚገባኝን ነገር ፈርጄ የኰነንሁ እስኪሆን ድረስ እንዲህ ችኩልና ኃጢአተኛ ነበርሁና። አንተ ልዑል ሆይ፥ እጅግም ቅርብ፥ እጅግ ስውር፥ እጅግም በዚህ የምትገኝ፥ አንዱ ታላቅ አንዱ ታናሽ የሆነ ብልቶች የሌሉህ፥ ነገር ግን በሁሉ ስፍራ ፍጹም የሆንህ፥ በቦታ ግን የትም ያልሆንህ፥ እንደዚህ ያለ ሥጋዊ ቅርጽ የሌለህ ሆነህ ሳለ፥ ሰውን በራስህ መልክ ፈጠርኸው፤ እነሆም፥ ከራሱ እስከ እግሩ በቦታ የተወሰነ ነው።

ምዕራፍ 4

እንግዲህ ይህ መልክህ እንዴት እንደሚኖር ባለማወቄ፥ እንደ ታመነ ነገር በስድብ ከመቃወም ይልቅ፥ እንዴት ሊታመን እንደሚገባው በር አንኳኩቼ ጥርጣሬዬን ማቅረብ ይገባኝ ነበር። እንግዲህ በእርግጥ ምን እንደምይዝ መጠራጠሬ ልቤን ይበልጥ አጥብቆ በበላ መጠን፥ እርግጠኛ ነገርን በሚሰጥ ተስፋ ለረጅም ጊዜ ተታልዬና ተሸንግዬ፥ በሕፃን ስሕተትና ግትርነት ስለ ብዙ እርግጠኛ ያልሆኑ ነገሮች በመለፍለፌ ይበልጥ አፈርሁ። ሐሰት እንደ ነበሩ በኋላ ተገለጠልኝና። ነገር ግን እርግጠኛ እንዳልሆኑ፥ ቀድሞም በዕውር ጠበኛነት ካቶሊካዊት ቤተ ክርስቲያንህን በከሰስሁ ጊዜ እንደ እርግጥ እንደ ቈጠርኋቸው እርግጠኛ ነበርሁ፤ እርሷንም አሁን ገና እውነትን ታስተምራለች ብዬ ባይሆንም፥ ቢያንስ በጽኑ የነቀፍኋትን ነገር እንደማታስተምር አገኘሁ። እንዲሁ አፈርሁ፥ ተመለስሁም፤ አምላኬ ሆይ፥ አንዲቱ ብቸኛ ቤተ ክርስቲያን፥ የአንድያ ልጅህ አካል (በሕፃንነቴ የክርስቶስ ስም በእኔ ላይ የተጠራባት)፥ የሕፃናትን ከንቱ ሐሳብ እንደማትወድ፥ በጤናማ ትምህርቷም የሁሉ ፈጣሪ የሆንህን አንተን ምንም ያህል ታላቅና ሰፊ ቢሆን፥ በሁሉ ዳር በሰው ቅርጽ ወሰን በተከለለ ቦታ የሚወስን አንዳች አስተምህሮ እንደማትይዝ በማወቄ ደስ አለኝ።

ደግሞም የሕጉና የነቢያቱ ብሉይ መጻሕፍት ቀድሞ የማይረቡ ይመስሉኝ በነበረበት ዓይን ሳይሆን አሁን በሌላ ዓይን እንዳነብባቸው በፊቴ በመቅረባቸው ደስ አለኝ፤ ያን ጊዜ ቅዱሳንህን እንዲህ ያስባሉ ብዬ እሰድባቸው ነበር፤ በእውነት ግን እንዲህ አላሰቡም ነበር፤ አምብሮስም ለሕዝቡ በሚሰብክበት ጊዜ ይህን ቃል፦ ፊደል ይገድላልና መንፈስ ግን ሕይወትን ይሰጣል፥ እንደ ሕግ አድርጎ ብዙ ጊዜ በትጋት ሲመክር በደስታ ሰማሁ፤ እንደ ፊደሉ ሲታይ ጤናማ ያልሆነ ነገር የሚያስተምር የሚመስለውን የምሥጢሩን መጋረጃ ገልጦ በመንፈሳዊ ይከፍተው ነበር፤ በዚህም እውነት ይሁን አይሁን ገና የማላውቀውን ቢያስተምርም ያሰናከለኝን ነገር አላስተማረም። በግንባሬ እንዳልወድቅ ፈርቼ ልቤን ለምንም ነገር ከመስማማት ከልክዬ ነበርና፤ ነገር ግን በመንጠልጠሌ ይበልጥ ተገደልሁ። ሰባትና ሦስት አሥር እንደ ሆኑ እርግጠኛ እንደ ሆንሁ፥ የማላያቸውንም ነገሮች እንዲሁ እርግጠኛ ልሆን እመኝ ነበርና። ይህ እንኳ ሊታወቅ አይችልም እስክል ድረስ አላበድሁም ነበርና፤ ነገር ግን ሌሎችንም ነገሮች እንደዚህ ግልጽ ሆነው እንዲኖሩኝ እሻ ነበር፤ በስሜቶቼ ፊት ያልነበሩ ሥጋውያን ነገሮች ቢሆኑ፥ ወይም ከሥጋዊ አኳኋን በቀር እንዴት እንደማስባቸው የማላውቃቸው መንፈሳውያን ነገሮች ቢሆኑ። በማመንም መፈወስ በቻልሁ ነበር፤ ይኸውም የነፍሴ ዓይን ጠርቶ ለዘወትር ወደሚኖረው፥ በምንም ክፍሉ ወደማይጐድለው ወደ እውነትህ በሆነ መንገድ እንዲቀና ነው። ነገር ግን መጥፎ ሐኪምን የሞከረ ሰው ራሱን ለመልካም ሐኪም አሳልፎ ለመስጠት እንደሚፈራ፥ እንዲሁ የነፍሴ ጤና ነበረ፤ በማመን ካልሆነ ልትፈወስ አትችልም ነበር፤ ሐሰትንም እንዳታምን በመፍራት መፈወስን እምቢ አለች፤ የእምነትን መድኃኒት ያዘጋጀኸውን፥ በዓለሙ ሁሉ ደዌ ላይ ያኖርኸውን፥ ታላቅ ሥልጣንንም የሰጠኸውን የአንተን እጆች ተቃወመች።

ምዕራፍ 5

ነገር ግን ከዚህ የተነሣ የካቶሊክን ትምህርት ወደ መምረጥ ተመራሁ፤ ያልተረጋገጡ ነገሮች እንዲታመኑ በመጠየቋ (በራሳቸው ሊረጋገጡ እየቻሉ ለአንዳንድ ሰዎች ግን የማይረጋገጡ ቢሆኑ፥ ወይም ከቶ የማይረጋገጡ ቢሆኑ)፥ አካሄዷ ይበልጥ ትሑትና ቅን እንደ ሆነ ተሰማኝ፤ በማኒኪያውያን ዘንድ ግን የእርግጥ ዕውቀት ተስፋ በመስጠት እምነታችን ይዘበትበት ነበር፥ ከዚያም ሊረጋገጡ ስለማይችሉ እጅግ ብዙ ተረትና የማይረቡ ነገሮች እንዲታመኑ ይጫኑብን ነበር። ከዚያም አንተ፥ አቤቱ፥ በጥቂት በጥቂቱ እጅግ ርኅሩኅና እጅግ መሐሪ በሆነ እጅ ልቤን እየዳሰስህና እያረጋጋህ አሳመንኸኝ—ያላየኋቸውን፥ ሲደረጉም ያልተገኘሁባቸውን ስፍር ቍጥር የሌላቸውን ነገሮች እንዳመንሁ አስቤ፤ እንደ ዓለም ታሪክ ያሉ ብዙ ነገሮችን፥ ያላየኋቸውን የስፍራዎችና የከተሞች ብዙ ወሬዎችን፥ የወዳጆችን ብዙ፥ የሐኪሞችን ብዙ፥ የሌሎችንም ሰዎች ዘወትር ብዙ ነገሮች፤ እነዚህን ባናምን በዚህ ሕይወት ምንም ልናደርግ ባልቻልን ነበር፤ በመጨረሻም በወሬ ባላምን ኖሮ ላውቀው የማልችለውን፥ ከየትኞቹ ወላጆች እንደ ተወለድሁ በምን ያህል የማይናወጥ እርግጠኝነት እንዳመንሁ አስቤ—ይህን ሁሉ አስቤ፥ የሚነቀፉት መጻሕፍትህን (በአሕዛብ ሁሉ ዘንድ ማለት ይቻላል በታላቅ ሥልጣን ያጸናሃቸውን) ያመኑ ሳይሆኑ ያላመኑአቸው እንደ ሆኑ አሳመንኸኝ፤ ደግሞም፦ «እነዚያ መጻሕፍት ከአንዱ እውነተኛና እጅግ እውነተኛ አምላክ መንፈስ ለሰው ልጆች እንደ ተሰጡ በምን ታውቃለህ?» የሚሉኝን ልሰማቸው እንደማይገባ አሳመንኸኝ። ይህ ነገር ከሁሉ ይልቅ ሊታመን የሚገባው ነበርና፤ እርስ በርሳቸው በሚቃረኑ ፈላስፎች ዘንድ ካነበብኋቸው ከእነዚያ ሁሉ ብዙ የስድብ ጥያቄዎች አንዳች ጠብ፥ ምንም ብትሆን (ምን እንደ ሆንህ ባላውቅም) «አንተ እንዳለህ»፥ «የሰውም ነገር አስተዳደር የአንተ እንደ ሆነ» የሚለውን ይህን እምነት ከእኔ ሊነጥቅ አልቻለምና።

ይህን አንዳንድ ጊዜ አጥብቄ፥ በሌላ ጊዜ ደግሞ በድካም አመንሁ፤ ነገር ግን አንተ እንዳለህ፥ ስለ እኛም እንደምታስብ ሁልጊዜ አምን ነበር፤ ስለ ባሕርይህ ምን ሊታሰብ እንደሚገባ፥ ወደ አንተ የሚመራ ወይም መልሶ የሚያደርስ መንገድ የትኛው እንደ ሆነ ባላውቅም። እንግዲህ በረቂቅ አሳብ እውነትን ለማግኘት እጅግ ደካሞች ስለ ነበርን፥ በዚሁ ምክንያትም የቅዱሱ መጽሐፍ ሥልጣን ስላስፈለገን፥ በእርሱ እንድትታመን በእርሱም እንድትፈለግ ባትፈቅድ ኖሮ ለዚያ መጽሐፍ በምድር ሁሉ እንዲህ ያለ የሥልጣን ክብር ፈጽሞ ባልሰጠኸው ነበር ብዬ አሁን ማመን ጀመርሁ። ቀድሞ በመጽሐፉ ውስጥ እንግዳ መስለው ያሰናክሉኝ የነበሩትን ነገሮች፥ ብዙዎቹ በሚያረካ ሁኔታ ሲተረጐሙ ከሰማሁ በኋላ፥ ወደ ምሥጢራቱ ጥልቀት አስጠጋኋቸው፤ ሥልጣኑም ይበልጥ የተከበረ፥ ለሃይማኖታዊ እምነትም ይበልጥ የሚገባ ሆኖ ታየኝ፤ ለሁሉ ለማንበብ ክፍት ሆኖ ሳለ የምሥጢራቱን ግርማ በጥልቁ ትርጕሙ ውስጥ ይጠብቅ ነበርና፤ በቃላቱ ታላቅ ግልጽነትና በአጻጻፉ ትሕትና ለሁሉ ዝቅ ይላል፥ ነገር ግን ልበ ቀሊሎች ያልሆኑትን እጅግ ጽኑ ትጋት ይጠራል፤ ይኸውም ሁሉን በተከፈተው እቅፉ ይቀበል ዘንድ፥ በጠባብ መተላለፊያዎችም ጥቂቶችን ወደ አንተ ያሻግር ዘንድ ነው፤ ነገር ግን እንዲህ ባለው የሥልጣን ከፍታ ላይ ባይቆም፥ በቅዱስ ትሕትናውም ብዙዎችን ወደ እቅፉ ባይስብ ኖሮ ከሚሆነው ይልቅ እጅግ ብዙዎችን። እነዚህን ነገሮች አሰብሁ፥ አንተም ከእኔ ጋር ነበርህ፤ ቃተትሁ፥ አንተም ሰማኸኝ፤ ተወላወልሁ፥ አንተም መራኸኝ፤ በዓለም ሰፊ መንገድ ተቅበዘበዝሁ፥ አንተም አልተውኸኝም።

ምዕራፍ 6

ክብርን፥ ትርፍን፥ ጋብቻን ተመኘሁ፤ አንተም ሣቅህብኝ። በእነዚህ ምኞቶች እጅግ መራራ መከራን ተቀበልሁ፤ አንተ ያልሆነ ማናቸውም ነገር ለእኔ እንዲጣፍጥ ባልፈቀድህ መጠን ይበልጥ ቸር ነበርህ። አቤቱ፥ ልቤን እይ፤ ይህን ሁሉ እንዳስብና ለአንተ እንድናዘዝ የወደድህ አንተ ነህ። ከዚያ አጥብቆ ከሚይዝ የሞት ወጥመድ ሙጫ አሁን ነጻ ያወጣሃት ነፍሴ በአንተ ትጣበቅ። እንዴት ጐስቋላ ነበረች! አንተም ሁሉን ትታ ከሁሉ በላይ ወደ ሆንኸው፥ ያለ አንተም ሁሉ ከንቱ ወደሚሆነው ወደ አንተ ትመለስ ዘንድ፥ ትመለስና ትፈወስ ዘንድ፥ የቍስሏን ስሜት አባባስህ። እንግዲህ ያን ጊዜ እንዴት ጐስቋላ ነበርሁ፥ መከራዬንም እንዲሰማኝ በዚያ ቀን እንዴት አደረግህብኝ፤ ያን ጊዜ ለንጉሠ ነገሥቱ የውዳሴ ንግግር ላቀርብ እዘጋጅ ነበር፤ በዚያም ብዙ ሐሰት ልናገር፥ ስዋሽም እንደምዋሽ በሚያውቁ ሰዎች ልጨበጨብልኝ ነበር፤ ልቤም በእነዚህ ጭንቀቶች ያለከልክ፥ በሚያቃጥሉ አሳቦች ትኩሳት ይፈላ ነበር። በሚላን ከሚገኙት መንገዶች በአንዱ ስሻገር፥ አንድ ድሀ ለማኝ፥ እንደማስበው ያን ጊዜ ጠግቦ፥ እየቀለደና ደስ ብሎት አየሁ፤ ቃተትሁም፥ በዙሪያዬም ላሉት ወዳጆቼ ስለ እብደታችን ብዙ ኀዘን ተናገርሁ፤ ያን ጊዜ እኔ እንደደከምሁባቸው ባሉ ጥረቶቻችን ሁሉ፥ በምኞት መውጊያ እየተነዳሁ የራሴን ጐስቋላነት ሸክም እየጐተትሁ፥ በመጐተቴም እያበዛሁት፥ ያ ለማኝ ቀድሞን ወደ ደረሰበት ወደዚያው ደስታ ለመድረስ ብቻ ተስፋ እናደርግ ነበርና፤ እኛ ግን ምናልባት ፈጽሞ የማንደርስበት። እርሱ በጥቂት በለመናቸው ሳንቲሞች ያገኘውን፥ ያንኑ እኔ በብዙ አድካሚ ዙረትና ጠመዝማዛ መንገድ አሤር ነበርና፤ ይኸውም የጊዜያዊ ደስታ ሐሤት ነው። እርሱ በእርግጥ እውነተኛውን ደስታ አላገኘም ነበር፤ እኔ ግን በእነዚያ የሥልጣን ምኞቶቼ እጅግ ያነሰ እውነተኛ የሆነውን እፈልግ ነበር። በእርግጥም እርሱ ደስተኛ ነበር፥ እኔ ተጨናቂ፤ እርሱ ከጭንቀት ነጻ፥ እኔ በፍርሃት የተሞላሁ። ነገር ግን ማንም ደስተኛ መሆንን ወይስ ፈሪ መሆንን ትመርጣለህ? ብሎ ቢጠይቀኝ፥ ደስተኛ እለው ነበር። ደግሞም እንደ እርሱ መሆንን ወይስ ያን ጊዜ እንደ ነበርሁት መሆንን ትመርጣለህ? ብሎ ቢጠይቀኝ፥ በጭንቀትና በፍርሃት ብደክምም ራሴን መሆንን እመርጥ ነበር፤ ይህም ከተሳሳተ ፍርድ የተነሣ ነው፤ እውነት ነበርን? ከእርሱ ይልቅ ስለ ተማርሁ ራሴን ከእርሱ ማስበለጥ አይገባኝም ነበርና፤ በዚያ ደስታ አልነበረኝም፥ ነገር ግን በእርሱ ሰዎችን ደስ ለማሰኘት እፈልግ ነበር፤ ይህም ለማስተማር ሳይሆን ደስ ለማሰኘት ብቻ። ስለዚህ ደግሞ በተግሣጽህ በትር አጥንቶቼን ሰበርህ።

እንግዲህ ለነፍሴ፦ «የሰው ደስታ ከወዴት እንደ ሆነ ልዩነት አለው። ያ ለማኝ በስካር ደስ አለው፤ አንተ ግን በክብር ደስ ልትሰኝ ተመኘህ» የሚሉአት ከነፍሴ ይራቁ። ጌታ ሆይ፥ ምን ክብር? በአንተ ያልሆነ ክብር ነው። የእርሱ እውነተኛ ደስታ እንዳልነበረ፥ እንዲሁ ያ እውነተኛ ክብር አልነበረም፤ ነፍሴንም ይበልጥ ገለበጣት። እርሱ በዚያች ሌሊት ስካሩን ያበርድ ነበር፤ እኔ ግን ከእኔው ጋር ተኝቼ ተነሥቼ ነበር፥ ደግሞም ልተኛ፥ ደግሞም ከእርሱ ጋር ልነሣ ነበር፤ ስንት ቀን እንደ ሆነ አንተ፥ አምላክ ሆይ፥ ታውቃለህ። ነገር ግን «የሰው ደስታ ከወዴት እንደ ሆነ ልዩነት አለው።» ይህን አውቃለሁ፤ የታመነ ተስፋ ደስታም ከእንዲህ ያለ ከንቱነት እጅግ በማይነጻጸር ሁኔታ ይበልጣል። አዎን፥ እርሱም ያን ጊዜ ከእኔ ይበልጥ ነበር፤ እርሱ በእርግጥ ይበልጥ ደስተኛ ነበርና፤ እርሱ በሐሤት የረሰረሰ፥ እኔ በጭንቀት አንጀቴ የተቀደደ ስለ ሆንን ብቻ አይደለም፤ ነገር ግን እርሱ በመልካም ምርቃት ወይን አገኘ፤ እኔ በመዋሸት ባዶና ያበጠ ውዳሴን እፈልግ ነበር። ያን ጊዜ ለወዳጆቼ በዚህ ዓይነት ብዙ ተናገርሁ፤ በእነርሱም ውስጥ ከእኔ ጋር እንዴት እንደ ሆነ ብዙ ጊዜ አስተዋልሁ፤ ነገሬም እንደ ከፋ አገኘሁ፥ አዘንሁም፥ ያንኑም ክፉ ነገር አበዛሁት፤ አንዳች መልካም ዕድል ፈገግ ቢልልኝ፥ ለመያዝ እሰለች ነበር፤ ልጨብጠው ሳልችል ይበርር ነበርና።

ምዕራፍ 7

እኛ እንደ ወዳጆች በአንድነት የምንኖር እነዚህን ነገሮች በአንድነት አለቀስንባቸው፤ ነገር ግን ከሁሉ ይልቅና በይበልጥ በቅርበት ከአሊፒየስና ከነብሪድየስ ጋር ስለዚያ እናገር ነበር፤ ከእነርሱም አሊፒየስ ከእኔ ጋር በአንድ ከተማ፥ በዚያ ከታላላቅ ሰዎች የተወለደ፥ ነገር ግን ከእኔ ያነሰ ነበር። መጀመሪያ በከተማችን ባስተማርሁ ጊዜም፥ በኋላም በካርቴጅ ከእኔ ተምሮ ነበርና፤ ቸርና የተማርሁ መስዬ ስለ ታየሁት እጅግ ይወደኝ ነበር፤ እኔም ዕድሜው ገና ጥቂት ለሆነ ሰው እጅግ ጐልቶ ለታየው ለበጎነት ዝንባሌው እወደው ነበር። ነገር ግን የካርቴጅ ልማዶች አዙሪት (በዚያ እነዚያ ከንቱ ትርኢቶች በብርቱ ይወደዳሉና) ወደ ሰርከሱ እብደት ስቦት ነበር። በዚያም በጐስቋላ ሁኔታ ሲንገላታ፥ እኔም በዚያ የንግግር ጥበብን እያስተማርሁ የሕዝብ ትምህርት ቤት ሲኖረኝ፥ በአባቱና በእኔ መካከል በተነሣ አንዳች ቅሬታ ምክንያት ገና ትምህርቴን አልተከተለም ነበር። እንግዲህ ሰርከሱን እንዴት እስከ ሞት እንደሚወደው አግኝቼ ነበር፤ ያን ታላቅ ተስፋ ሊያጠፋ እንደሚችል፥ ወይም እንዲያውም እንዳጠፋው መስሎ ስለ ታየኝ እጅግ አዘንሁ፤ ነገር ግን በወዳጅ ቸርነትም ሆነ በመምህር ሥልጣን የምመክርበት ወይም በአንዳች ግዴታ የምመልስበት መንገድ አልነበረኝም። እንደ አባቱ ስለ እኔ ያስባል ብዬ ገምቼ ነበርና፤ እርሱ ግን እንደዚያ አልነበረም፤ ስለዚህ በዚያ ነገር የአባቱን ሐሳብ ትቶ ሰላምታ ይሰጠኝ፥ አንዳንድ ጊዜ ወደ መማሪያ ክፍሌ ይመጣ፥ ጥቂትም ሰምቶ ይሄድ ጀመር።

እኔ ግን በዕውርና በችኩል የከንቱ ጨዋታዎች ምኞት ያን ያህል መልካም አእምሮ እንዳያጠፋ ከእርሱ ጋር መነጋገርን ረስቼ ነበር። አንተ ግን፥ አቤቱ፥ የፈጠርኸውን ሁሉ አካሄድ የምትመራ፥ አንድ ቀን ከልጆችህ መካከል የምሥጢርህ ካህንና አገልጋይ የሚሆነውን እርሱን አልረሳኸውም ነበር፤ መመለሱም ለአንተ በግልጽ እንዲቈጠር፥ ሳላውቅ በእኔ በኩል አደረግኸው። አንድ ቀን በተለመደው ስፍራዬ ተቀምጬ ደቀ መዛሙርቴ በፊቴ ሳሉ፥ ገብቶ ሰላምታ ሰጠኝ፥ ተቀመጠም፥ ያን ጊዜ በምይዘው ነገር ላይ አእምሮውን አደረገ። በአጋጣሚ አንድ ክፍል በእጄ ነበረ፤ ሳብራራውም፥ ልገልጸው የፈለግሁትን ይበልጥ ደስ የሚያሰኝና ግልጽ እንዲያደርግ፥ ያ እብደት የማረካቸውን ሰዎች በሚነክስ ፌዝ የተቀመመ፥ ከሰርከሱ ሩጫዎች የተወሰደ ምሳሌ ታሰበኝ፤ አምላክ ሆይ፥ ያን ጊዜ አሊፒየስን ከዚያ ደዌ ለመፈወስ እንዳላሰብሁ አንተ ታውቃለህ። እርሱ ግን ፈጽሞ ለራሱ ወሰደው፥ ስለ እርሱ ብቻ እንደ ተናገርሁም አሰበ። ሌላ ሰው በእኔ ላይ ለመቈጣት ምክንያት ባደረገው ነገር፥ ያ ቅን አሳብ ያለው ወጣት በራሱ ላይ ለመቈጣትና እኔን ይበልጥ በብርቱ ለመውደድ ምክንያት አደረገው። አንተ ከብዙ ጊዜ በፊት ተናግረኸው በመጽሐፍህ አኑረኸው ነበርና፦ ጠቢብን ገሥጸው፥ ይወድድሃል። እኔ ግን አልገሠጽሁትም ነበር፤ ነገር ግን ሁሉን፥ የሚያውቁትንም የማያውቁትንም፥ አንተ ራስህ በምታውቀው ሥርዓት (ያም ሥርዓት ጽድቅ ነው) የምትጠቀምባቸው አንተ፥ ልቤንና ምላሴን የሚነድድ ፍም አደረግሃቸው፤ በእነርሱም እንዲህ የደከመውን ተስፋ ያለውን አእምሮ አቃጥለህ ትፈውሰው ዘንድ። ከውስጥ ነፍሴ ለአንተ የሚናዘዙትን ምሕረቶችህን የማያስብ በምስጋናህ ዝም ይበል። እርሱ በዚያ ንግግር ምክንያት በፈቃዱ ከተዘፈቀበት፥ በጐስቋላ ጨዋታዎቹም ከታወረበት ከዚያ ጥልቅ ጕድጓድ ፈንቅሎ ወጣ፤ በብርቱ ራስን በመግዛት አእምሮውን አራገፈ፤ በዚህም የሰርከሱ ጨዋታዎች ርኵሰቶች ሁሉ ከእርሱ በረሩ፥ ዳግመኛም ወደዚያ አልሄደም። ከዚህ በኋላ ደቀ መዝሙሬ እንዲሆን ፈቃደኛ ያልሆነውን አባቱን አሸነፈ። እርሱም ፈቀደ፥ እሺም አለ። አሊፒየስም እንደ ገና ሊሰማኝ ሲጀምር፥ ከእኔ ጋር በዚያው አጉል እምነት ተጠመደ፤ በማኒኪያውያን ዘንድ እውነተኛና ያልተሸነገለ ብሎ ያሰበውን ያን የመታቀብ መልክ ወደደ። ነገር ግን የከበሩ ነፍሳትን የሚያጠምድ፥ ገና የበጎነትን ጥልቀት ለመድረስ ያልቻሉትን፥ ነገር ግን በጥላና በሐሰተኛ በጎነት ገጽታ በቀላሉ የሚታለሉትን የሚያጠምድ፥ አእምሮ የሌለውና የሚያስት መታቀብ ነበር።

ምዕራፍ 8

እርሱም ወላጆቹ እንዲከተለው ያማለሉትን ያንን ዓለማዊ መንገድ ሳይተው፥ ሕግን ለመማር ከእኔ ቀድሞ ወደ ሮም ሄዶ ነበር፤ በዚያም ለግላዲያተሮች ትርኢት በማይታመን ጉጉት በማይታመን ሁኔታ ተወሰደ። እንደዚህ ያሉትን ትርኢቶች ፈጽሞ ይጠላና ይጸየፍ ነበርና፥ አንድ ቀን ከምሳ ሲመለሱ ከሚያውቃቸውና አብረውት ከሚማሩ ብዙ ሰዎች ጋር በአጋጣሚ ተገናኘ፤ እነርሱም በወዳጅነት ግፍ፥ እርሱ አጥብቆ እየተቃወመና እየታገለ፥ እነዚያ ጨካኝና ገዳይ ትርኢቶች በሚካሄዱበት ጊዜ ወደ አምፊቲያትሩ ጐትተው ወሰዱት፤ እርሱም እንዲህ ሲል ተቃወመ፦ «ሥጋዬን ወደዚያ ስፍራ ብትጐትቱትና በዚያ ብታስቀምጡኝ፥ አእምሮዬንና ዓይኖቼን ወደ እነዚያ ትርኢቶች እንዳዞር ልታስገድዱኝ ትችላላችሁን? እንግዲያስ ሳለሁ እንደሌለሁ እሆናለሁ፥ እንዲሁም እናንተንም እነርሱንም አሸንፋለሁ።» እነርሱም ይህን ሰምተው፥ ያለውን ማድረግ ይችል እንደ ሆነ ያንኑ ነገር ለመፈተን ፈልገው ይሆናል፥ ቢሆንም ይዘውት ሄዱ። ወደዚያም በደረሱና እንደ ቻሉ ስፍራቸውን በያዙ ጊዜ፥ ስፍራው ሁሉ በዚያ አረመኔያዊ ጨዋታ ተቃጠለ። እርሱ ግን የዓይኖቹን መግቢያ ዘግቶ፥ አእምሮው ወደዚያ ክፋት እንዳይቅበዘበዝ ከለከለው፤ ምነው ጆሮዎቹንም በደፈነ ኖሮ! በውጊያው አንዱ በወደቀ ጊዜ የሕዝቡ ሁሉ ታላቅ ጩኸት በብርቱ መታውና፥ በጉጉት ተሸንፎ፥ ምንም ቢሆን ባየውም ጊዜ እንኳ ሊንቀውና ከእርሱ በላይ ሊሆን የተዘጋጀ ይመስል ዓይኖቹን ከፈተ፤ ሊያየው የወደደው ያ ሌላው በሥጋው ከቈሰለው ይልቅ እርሱ በነፍሱ የጠለቀ ቍስል ተወጋ፤ ያ ታላቅ ጩኸት በውድቀቱ ከተነሣለት ሰው ይልቅ እርሱ እጅግ በከፋ ሁኔታ ወደቀ፤ ያ ጩኸት በጆሮዎቹ ገብቶ ዓይኖቹን ከፈተ፥ ቈራጥ ሳይሆን ደፋር ለሆነችው፥ በአንተ ልትታመን ሲገባት በራስዋ በመመካትዋም ይበልጥ ለደከመችው ነፍስ መመታትና መውደቅ መንገድ አዘጋጀ። ያን ደም ባየ ጊዜ ወዲያው ጭካኔን ጠጣ፤ ፊቱንም አላዞረም፥ ይልቁንም ዓይኑን ተክሎ ሳያውቀው እብደትን ጠጣ፥ በዚያም በደለኛ ውጊያ ተደሰተ፥ በደም አፍሳሹም ጨዋታ ሰከረ። ከእንግዲህም የመጣው ያ ሰው አልነበረም፥ ነገር ግን ወደ እርሱ ከመጣበት ሕዝብ አንዱ ሆነ፥ አዎን፥ ወደዚያ ያመጡት ሰዎች እውነተኛ ባልንጀራ ሆነ። ምን ብዙ እላለሁ? ተመለከተ፥ ጮኸ፥ ተቃጠለ፤ በመጀመሪያ ወደዚያ ከጐተቱት ጋር ብቻ ሳይሆን ከእነርሱም ቀድሞ፥ አዎን ሌሎችንም እየሳበ እንዲመለስ የሚገፋፋውን እብደት ከዚያ ይዞ ሄደ። ነገር ግን አንተ ከዚያ እጅግ በበረታችና እጅግ መሐሪ በሆነች እጅህ ነቀልኸው፥ በራሱ ሳይሆን በአንተ እንዲታመንም አስተማርኸው። ይህ ግን በኋላ የሆነ ነው።

ምዕራፍ 9

ይህ ግን ወደፊት መድኃኒት እንዲሆንለት አስቀድሞ በትዝታው ውስጥ ይከማች ነበር። ያም ደግሞ እንዲሁ ነበር፤ ገና በካርቴጅ ከእኔ ዘንድ ሲማር፥ ቀትር ላይ በገበያ አደባባይ የሚያነበንበውን በቃሉ ሲያወጣና ሲያወርድ (ተማሪዎች እንደሚለማመዱት)፥ የገበያው ጠባቂዎች እንደ ሌባ እንዲይዙት አንተ ፈቀድህ። አምላካችን ሆይ፥ ይህን የፈቀድኸው ወደፊት እንደዚህ ያለ ታላቅ ሰው የሚሆነው፥ ጉዳዮችን በሚፈርድበት ጊዜ ሰው በሰው ላይ በችኮላ በማመን በቀላሉ መፍረድ እንደሌለበት ከአሁኑ መማር እንዲጀምር እንጂ ለሌላ ምክንያት አይደለም ብዬ አስባለሁ። በፍርድ ወንበሩ ፊት ብቻውን የማስታወሻ ደብተሩንና ብዕሩን ይዞ ወዲያና ወዲህ ሲመላለስ፥ እነሆ፥ አንድ ጐበዝ፥ ጠበቃ የነበረ፥ እውነተኛው ሌባ፥ በስውር መጥረቢያ ይዞ፥ አሊፒየስ ሳያየው የብር አንጥረኞችን ሱቆች እስከሚከልሉት የእርሳስ ፍርግርጎች ድረስ ገባ፥ እርሳሱንም ይቈርጥ ጀመር። የመጥረቢያው ድምፅ በተሰማ ጊዜ ግን፥ ከታች ያሉት የብር አንጥረኞች ተንጫጩ፥ ያገኙትንም ሁሉ እንዲይዙ ሰዎች ላኩ። እርሱ ግን ድምፃቸውን ሰምቶ ከመጥረቢያው ጋር እንዳይያዝ ፈርቶ መጥረቢያውን ጥሎ ሸሸ። አሊፒየስም ሲገባ ያላየው ቢሆንም ሲወጣ አስተዋለ፥ በምን ያህል ፍጥነት እንዳመለጠም አየ። ነገሩንም ለማወቅ ፈልጎ ወደ ስፍራው ገባ፤ በዚያም መጥረቢያውን አግኝቶ እየተደነቀና እያስተዋለው ቆሞ ሳለ፥ እነሆ የተላኩት ሰዎች መጥረቢያውን በእጁ ይዞ ብቻውን አገኙት፤ ያስደነገጣቸውና ወደዚያ ያመጣቸው የዚያ መጥረቢያ ድምፅ ነበር። ያዙት፥ ጐተቱት፥ በገበያው የሚኖሩትንም ሰብስበው የታወቀ ሌባ ያዝን ብለው ተመኩ፤ እንዲሁም በዳኛው ፊት ሊያቀርቡት ይወስዱት ነበር።

ነገር ግን አሊፒየስ ሊማር የሚገባው እስከዚህ ድረስ ነበር። ጌታ ሆይ፥ ወዲያው አንተ ብቻ ምስክር የሆንህለትን ንጽሕናውን ረዳህ። ወይ ወደ ወኅኒ ወይ ወደ ቅጣት ሲወስዱት፥ የሕዝብ ሕንፃዎች ዋና ኃላፊ የነበረ አንድ ሕንፃ ሠሪ አገኛቸው። በተለይ እርሱን በማግኘታቸው ደስ አላቸው፤ ከገበያው የጠፋውን ዕቃ ይሰርቃሉ ብሎ ይጠረጥራቸው ነበርና፥ እነዚህ ስርቆቶች በማን እንደ ተፈጸሙ በመጨረሻ ሊያሳዩት መሰላቸው። እርሱ ግን አሊፒየስን ዘወትር ሰላምታ ሊያቀርብለት በሚሄድበት በአንድ የሸንጎ አባል ቤት ብዙ ጊዜ አይቶት ነበር፤ ወዲያውም አውቆት በእጁ ይዞ ወደ ጐን ወሰደው፥ የዚያን ታላቅ መከራ ምክንያት ጠይቆም ነገሩን ሁሉ ሰማ፤ በዚያ የነበሩትንም ሁሉ በብዙ ሁከትና ዛቻ መካከል ከእርሱ ጋር እንዲሄዱ አዘዛቸው። እንዲሁም ድርጊቱን ወደ ፈጸመው ወጣት ቤት መጡ። በዚያም በበሩ ፊት በጌታው ላይ ጉዳት ይደርሳል ብሎ ሳያስብ ነገሩን ሁሉ ሊገልጥ የሚችል እጅግ ታናሽ ልጅ ነበረ። ከጌታው ጋር ወደ ገበያ ሄዶ ነበርና። አሊፒየስም ልጁን እንዳስታወሰ ለሕንፃ ሠሪው ነገረው፤ እርሱም መጥረቢያውን ለልጁ አሳይቶ «ይህ የማን ነው?» ብሎ ጠየቀው። ልጁም ወዲያው «የእኛ ነው» አለ፤ ደግሞም በተጠየቀ ጊዜ ሁሉን ገለጠ። እንዲሁም ወንጀሉ ወደዚያ ቤት ተዛወረ፤ በአሊፒየስ ላይ ይሣለቁ የጀመሩት ሕዝብም አፈሩ፤ የቃልህ አገልጋይና በቤተ ክርስቲያንህ የብዙ ጉዳዮች መርማሪ የሚሆነውም እርሱ የበለጠ ተሞክሮና ትምህርት አግኝቶ ሄደ።

ምዕራፍ 10

እርሱን እንግዲህ በሮም አገኘሁት፤ በብርቱ ማሰሪያም ከእኔ ጋር ተጣበቀ፥ እኔንም እንዳይለይና ከራሱ ይልቅ ወላጆቹን ለማስደሰት የተማረውን ሕግ በመጠኑ እንዲሠራበት ከእኔ ጋር ወደ ሚላን ሄደ። በዚያም ሦስት ጊዜ አማካሪ ዳኛ ሆኖ ተቀመጠ፤ ሌሎች በንጽሕናው እጅግ ተደነቁ፥ እርሱ ግን ወርቅን ከቅንነት የሚያስበልጡትን ይልቁን ይደነቅባቸው ነበር። ጠባዩም በስስት ማጥመጃ ብቻ ሳይሆን በፍርሃት መውጊያም ደግሞ ተፈተነ። በሮም የኢጣሊያ ግምጃ ቤት ኃላፊ አማካሪ ነበር። በዚያን ጊዜ ብዙዎች በውለታው የተገዙለት፥ ብዙዎችም እጅግ የሚፈሩት አንድ እጅግ ኃያል የሸንጎ አባል ነበረ። እርሱም በተለመደው ኃይሉ በሕግ ያልተፈቀደ ነገር ሊፈቀድለት ፈለገ። አሊፒየስ ተቃወመው፤ ጉቦ ተሰጠው፤ በሙሉ ልቡ ናቀው፤ ዛቻ ቀረበበት፤ ረገጠው፤ ሁሉም የዚያን የታላቁን፥ መልካምን ወይም ክፉን ለማድረግ በማይቈጠሩ መንገዶች እጅግ የታወቀውን ሰው ወዳጅነት ያልተመኘውን ጠላትነቱንም ያልፈራውን ያን ያልተለመደ መንፈስ ያደንቁ ነበር። አሊፒየስ አማካሪው የነበረው ዳኛ ራሱም ነገሩ እንዲሆን ባይወድም፥ በግልጥ አልከለከለም፥ ነገር ግን አሊፒየስ እንዲያደርገው አይፈቅድለትም ብሎ ነገሩን በአሊፒየስ ላይ አሳበበ፤ በእውነትም ዳኛው ቢያደርገው ኖሮ አሊፒየስ በሌላ መንገድ በፈረደ ነበር። በትምህርት ረገድ በዚህ አንድ ነገር ብቻ ሊታለል ተቃርቦ ነበር፤ መጻሕፍትን በፕሪቶሪያን ዋጋ ማስገልበጥ ይችል ነበርና፤ ነገር ግን ፍትሕን አማክሮ ውሳኔውን ወደ በጎ ለወጠ፤ የሚፈቅድለትን ሥልጣን ሳይሆን የሚከለክለውን ቅንነት ይበልጥ ጠቃሚ አድርጎ ቈጠረ። እነዚህ ጥቃቅን ነገሮች ናቸው፤ ነገር ግን ከሁሉ በሚያንስ የታመነ በብዙ ደግሞ የታመነ ነው። ከእውነትህም አፍ የወጣው በምንም መንገድ ከንቱ ሊሆን አይችልም፦ እንግዲያስ በዓመፃ ገንዘብ ካልታመናችሁ፥ እውነተኛውን ገንዘብ ማን አደራ ይሰጣችኋል? በሌላ ሰው ገንዘብ ካልታመናችሁ፥ የእናንተን ማን ይሰጣችኋል? እርሱም እንደዚህ ያለ ሆኖ በዚያን ጊዜ ከእኔ ጋር ተጣበቀ፥ ከእኔም ጋር የትኛውን የሕይወት መንገድ እንደምንከተል በአሳቡ ይዋልል ነበር።

ነብሪድየስም ደግሞ በካርቴጅ አጠገብ ያለውን የትውልድ አገሩን፥ አዎን ብዙ የኖረባትን ካርቴጅንም ራስዋን ትቶ፥ መልካሙን የቤተሰብ ርስቱንና ቤቱን፥ የማትከተለውንም እናቱን ወደ ኋላ ትቶ፥ ከእኔ ጋር እውነትንና ጥበብን በብርቱ እየፈለገ እንዲኖር እንጂ ለሌላ ምክንያት ሳይሆን ወደ ሚላን መጥቶ ነበር። እንደ እኔ ቃተተ፥ እንደ እኔ ዋለለ፤ እውነተኛውን ሕይወት በትጋት የሚፈልግ፥ እጅግ አስቸጋሪ የሆኑትንም ጥያቄዎች እጅግ በረቀቀ ሁኔታ የሚመረምር ነበረ። እንዲሁም ችግራቸውን እርስ በርሳቸው እየተቃተቱ፥ ምግባቸውን በጊዜው ትሰጣቸው ዘንድ አንተን የሚጠባበቁ የሦስት ችግረኞች አፎች ነበሩ። በምሕረትህም ዓለማዊ ጉዳዮቻችንን በተከተለው መራራነት ሁሉ፥ ይህን ሁሉ ለምን እንደምንቀበል ወደ ፍጻሜው ስንመለከት ጨለማ ተቀበለን፤ እያቃሰትንም ፊታችንን አዞርን፥ ይህ ነገር እስከ መቼ ይሆናል? እያልን። ይህንም ብዙ ጊዜ እንል ነበር፤ እንዲህም እያልን አልተውናቸውም፤ እነርሱን ትተን የምንይዘው እርግጥ የሆነ ነገር ገና አልበራልንም ነበርና።

ምዕራፍ 11

እኔም ነገሮችን ደጋግሜ እያየሁ፥ ጥበብን በመሻት መቃጠል ከጀመርሁበት ከዚያ ከአሥራ ዘጠነኛው ዓመቴ ጀምሮ ያለፈውን ዘመን ርዝመት እጅግ አደነቅሁ፤ ያን ጊዜ ባገኘኋት ጊዜ የከንቱ ምኞቶችን ባዶ ተስፋዎችና ሐሰተኛ እብደቶች ሁሉ ልተው ቈርጬ ነበርና። እነሆም አሁን በሠላሳኛው ዓመቴ ውስጥ ነበርሁ፤ በዚያው ጭቃ ተጣብቄ፥ የሚያልፉትንና ነፍሴን የሚያባክኑትን የአሁኑን ነገሮች ለመደሰት እየጓጓሁ፥ ለራሴም እንዲህ እል ነበር፦ «ነገ አገኘዋለሁ፤ በግልጥ ይገለጣል፥ እይዘዋለሁም፤ እነሆ ማኒካዊው ፋውስቱስ ይመጣል፥ ሁሉንም ያብራራል! እናንት ታላላቅ ሰዎች፥ እናንት አካዳሚያውያን፥ እንግዲያስ ለሕይወት ሥርዓት ምንም እርግጠኛነት ሊገኝ እንደማይችል እውነት ነውን? አይደለም፥ ይልቁን አጥብቀን እንፈልግ፥ ተስፋም አንቍረጥ። እነሆ፥ ቀድሞ የማይረቡ የመሰሉን በቤተ ክርስቲያን መጻሕፍት ያሉ ነገሮች አሁን የማይረቡ አይመስሉንም፤ በሌላ መንገድና በመልካም ትርጕምም ሊወሰዱ ይችላሉ። ግልጡ እውነት እስኪገኝ ድረስ ወላጆቼ በሕፃንነቴ ባቆሙኝ ስፍራ እቆማለሁ። ነገር ግን የት ወይስ መቼ ይፈለግ? አምብሮስ ጊዜ የለውም፤ እኛም ለማንበብ ጊዜ የለንም፤ መጻሕፍቱንስ እንኳ የት እናገኛቸዋለን? ከየት ወይስ መቼ እንግዛቸው? ከማንስ እንዋሳቸው? የተወሰኑ ጊዜያት ይመደቡ፥ ለነፍሳችንም ጤንነት የተወሰኑ ሰዓቶች ይዘጋጁ። ታላቅ ተስፋ በርቶአል፤ የካቶሊክ እምነት እኛ እንዳሰብነውና በከንቱ እንደ ከሰስነው አያስተምርም፤ የተማሩት አባሎችዋ እግዚአብሔር በሰው ሥጋ ቅርጽ የተወሰነ ነው ብሎ ማመንን ርኵሰት አድርገው ይቈጥሩታል፤ እኛስ የቀረው ‹እንዲከፈትልን› ‹ለማንኳኳት› እንጠራጠራለንን? ጠዋቱን ተማሪዎቻችን ይወስዱታል፤ በቀረው ጊዜ ምን እናደርጋለን? ይህን ለምን አናደርግም? ነገር ግን ሞገሳቸውን የምንሻው ታላላቅ ወዳጆቻችንን መቼ እንጐበኛቸዋለን? ለተማሪዎች የምንሸጠውን መቼ እንጽፋለን? አእምሮአችንን ከዚህ ጽኑ ጭንቀት አላቅቀን መቼ እናርፋለን?»

«ሁሉ ይጥፋ፤ እነዚህን ባዶ ከንቱዎች እናስወግድ፥ ወደ አንዱ የእውነት ፍለጋም እንመለስ! ሕይወት ከንቱ ነው፥ ሞትም የማይታወቅ ነው፤ ድንገት ቢደርስብን በምን ሁኔታ ከዚህ እንሄዳለን? እዚህ ቸል ያልነውንስ የት እንማራለን? ይልቁንስ የዚህን ቸልተኝነት ቅጣት አንቀበልምን? ሞት ራሱ ጭንቀትንና ስሜትን ሁሉ ቢቈርጥና ቢያስቀር ምን ይሆናል? እንግዲያስ ይህ መረጋገጥ አለበት። ነገር ግን ይህ ይራቅ! የክርስትና እምነት ሥልጣን ታላቅ ክብር ዓለምን ሁሉ መሸፈኑ ከንቱና ባዶ ነገር አይደለም። በሥጋ ሞት የነፍስ ሕይወት የሚያከትም ቢሆን ኖሮ፥ እንደዚህ ያሉና ይህን ያህል ታላላቅ ነገሮች በእግዚአብሔር ለእኛ ባልተሠሩ ነበር። እንግዲያስ ዓለማዊ ተስፋዎችን ለመተውና እግዚአብሔርንና ብፁዕ ሕይወትን ለመፈለግ ራሳችንን ሙሉ በሙሉ ለመስጠት ለምን እንዘገያለን? ነገር ግን ቆይ! እነዚያም ነገሮች ደስ የሚያሰኙ ናቸው፤ ጥቂት ያይደለ ጣፋጭነት አላቸው። ወደ እነርሱ እንደገና መመለስ ነውር ነውና በቀላሉ ልንተዋቸው አይገባም። እነሆ፥ አሁን አንድ ማዕረግ ማግኘት ታላቅ ነገር አይደለም፤ ከዚያስ ወዲያ ምን እንመኛለን? ብዙ ኃያላን ወዳጆች አሉን፤ ሌላ ነገር ባይገኝና እጅግ ብንቸኩል፥ ቢያንስ የአውራጃ ገዢነት ሊሰጠን ይችላል፤ ወጪያችንንም እንዳታበዛ ጥቂት ገንዘብ ያላት ሚስትም፤ ይህም የምኞት ወሰን ይሆናል። ብዙ ታላላቅ፥ ሊመሰሉም እጅግ የሚገባቸው ሰዎች በጋብቻ ሕይወት ሆነው ራሳቸውን ለጥበብ ጥናት ሰጥተዋል።»

እነዚህን ነገሮች ሳወጣና ሳወርድ፥ እነዚህም ነፋሳት ልቤን ወዲያና ወዲህ ሲገፉትና ሲያዞሩት፥ ጊዜ አለፈ፤ እኔ ግን ወደ ጌታ ለመመለስ ዘገየሁ፤ ቀን በቀንም በአንተ መኖርን አዘገየሁ፥ በየዕለቱ በራሴ ውስጥ መሞትን ግን አላዘገየሁም። ደስተኛ ሕይወትን እየወደድሁ በገዛ መኖሪያዋ ፈራኋት፥ ከእርስዋም እየሸሸሁ ፈለግኋት። በሴት ክንድ ካልታቀፍሁ እጅግ ጐስቋላ የምሆን መሰለኝ፤ ያንን ድካም ለመፈወስ ስለ ምሕረትህ መድኃኒትም አላሰብሁም፥ አልሞከርሁትም ነበርና። ንጽሕናን በተመለከተ በገዛ ኃይላችን ያለ መሰለኝ (በራሴ ግን ያንን ኃይል ባላገኘውም)፤ እንዲህ ተብሎ የተጻፈውን እስከማላውቅ ድረስ ሰነፍ ነበርሁና፦ አንተ ካልሰጠኸው በቀር ማንም ንጹሕ ሊሆን አይችልም፤ በውስጥ መቃተትም ጆሮዎችህን ባንኳኳ፥ በጽኑ እምነትም ጭንቀቴን በአንተ ላይ ብጥል፥ አንተ እንደምትሰጠው አላወቅሁም።

ምዕራፍ 12

አሊፒየስ በእርግጥ ከማግባት ከለከለኝ፤ እንዲህ ከሆነ ለረጅም ጊዜ እንደ ተመኘነው ባልተከፋፈለ ዕረፍት በጥበብ ፍቅር አብረን መኖር በምንም መንገድ እንደማንችል ተናገረ። እርሱ ራሱ በዚያን ጊዜ እንኳ በዚህ ረገድ እጅግ ንጹሕ ነበርና አስደናቂ ነበር፤ ይህም ይበልጥ፥ በወጣትነቱ መጀመሪያ ወደዚያ መንገድ ገብቶ ነበርና፥ ነገር ግን በዚያ አልተጣበቀም፤ ይልቁንም ተጸጸተ፥ ተጸየፈውም፥ ከዚያን ጊዜ ጀምሮ እስከ አሁን እጅግ በንጽሕና እየኖረ። እኔ ግን ባለ ትዳር ሆነው ጥበብን የወደዱትን፥ እግዚአብሔርንም በሚያስደስት ሁኔታ ያገለገሉትን፥ ወዳጆቻቸውንም ጠብቀው በታማኝነት የወደዱትን ሰዎች ምሳሌዎች አቅርቤ ተቃወምሁት። ከእነርሱ የመንፈስ ታላቅነት እጅግ ርቄ ነበርሁ፤ በሥጋ ደዌና በገዳይ ጣፋጭነቱ ታስሬ፥ ከመፈታት እየፈራሁ ሰንሰለቴን እጐትት ነበር፤ ቍስሌም እንደ ተነካ ሆኖ መልካሙን ምክሩን ሊፈታኝ እንደሚወድ ሰው እጅ ገፋሁት። ከዚህም በላይ እባቡ በእኔ በኩል ለአሊፒየስ ራሱ ተናገረ፤ በምላሴ ደስ የሚያሰኙ ወጥመዶችን እየሸመነ በመንገዱ ላይ አኖረ፤ በጎና ነጻ የሆኑት እግሮቹ በእነርሱ እንዲጠለፉ።

በጥቂቱ ያልገመተኝ እኔ በዚያ ደስታ ሙጫ እንደዚህ መጣበቄ፥ (ስለ እርሱ በተነጋገርን ቍጥር) ብቻዬን መኖር ፈጽሞ እንደማልችል እስከ መናገር ድረስ መድረሴ ባስደነቀው ጊዜ፥ እኔም መደነቁን አይቼ ለራሴ መከላከያ፥ በእርሱ የአንድ አፍታና እምብዛም የማይታወስ የዚያ ሕይወት ዕውቀት፥ በቀላሉ ሊንቀው በሚችለው፥ እና በእኔ የዘወትር ልምድ መካከል ታላቅ ልዩነት እንዳለ፥ በዚያም ላይ የተከበረው የጋብቻ ስም ቢጨመር ያን መንገድ መናቅ ያልቻልሁበት ለምን እንደ ሆነ ሊደነቅ እንደማይገባው በገለጥሁለት ጊዜ፥ እርሱም ደግሞ ሊያገባ መመኘት ጀመረ፤ በዚያ ደስታ ምኞት ተሸንፎ ሳይሆን በጉጉት ነው። እርሱን እጅግ ደስ የሚያሰኘው ሕይወቴ ያለ እርሱ ለእኔ ሕይወት ሳይሆን ቅጣት የሚመስለው ያ ነገር ምን እንደ ሆነ ማወቅ እንደሚወድ ተናገረ። ከዚያ ሰንሰለት ነጻ የሆነው አእምሮው በባርነቴ ተገረመ፤ በዚያም መገረም ወደ መሞከር ምኞት፥ ከዚያም ወደ ሙከራው ራሱ፥ ከዚያም ምናልባት ይደነቅበት ወደ ነበረው ወደዚያ ባርነት ለመስጠም እየሄደ ነበር፤ ከሞት ጋር ቃል ኪዳን ሊያደርግ ፈቅዶአልና፤ አደጋንም የሚወድድ በእርሱ ይወድቃል። በጋብቻ ሕይወትና በቤተሰብ መልካም አስተዳደር ሥራ ያለው ክብር ምንም ቢሆን በጥቂቱ ብቻ ነበር የሚያነሣሣን። እኔን ግን ብዙውን ጊዜ የማይጠግብ ፍላጎትን የማርካት ልማድ ማርኮኝ ያሠቃየኝ ነበር፤ እርሱን ደግሞ የአድናቆት መደነቅ ወደ ምርኮ ይመራው ነበር። እንዲህ ነበርን፥ አንተ ልዑል ሆይ፥ አፈራችንን ሳትተው፥ ጐስቋሎቹን እኛን አዝነህልን፥ በአስደናቂና በስውር መንገዶች ልትረዳን እስክትመጣ ድረስ።

ምዕራፍ 13

እንዳገባ የማያቋርጥ ጥረት ይደረግ ነበር። ለመንሁ፥ ቃልም ተገባልኝ፤ ይህም በተለይ በእናቴ ድካም ነበር፤ አንድ ጊዜ ካገባሁ በኋላ ጤናን የሚሰጠው ጥምቀት ያነጻኝ ዘንድ፤ ለእርሱም በየዕለቱ እየተዘጋጀሁ በመሆኔ ደስ ይላት ነበር፥ ጸሎቶችዋና ተስፋዎችህም በእምነቴ እንደሚፈጸሙ ታስተውል ነበር። በዚያን ጊዜ በእውነት በእኔም ልመና በራስዋም ናፍቆት፥ ስለ ወደፊቱ ጋብቻዬ አንድ ነገር በራእይ እንድትገልጥላት በልብዋ ብርቱ ጩኸት በየዕለቱ ትለምንህ ነበር፤ አንተ ግን ፈጽሞ አልገለጥህላትም። በዚያ ነገር የተጠመደው የሰው መንፈስ ኃይል ያሰባሰባቸውን አንዳንድ ከንቱና ምናባዊ ነገሮችን በእርግጥ አየች፤ እነዚህንም ነገረችኝ፥ አንዳች ነገር ባሳየሃት ጊዜ እንደ ልማድዋ በዚያ መተማመን ሳይሆን እያቃለለቻቸው ነው። በቃል ልትገልጠው በማትችለው በአንድ ዓይነት ስሜት በራእዮችህና በገዛ ነፍስዋ ሕልሞች መካከል መለየት እንደምትችል ትናገር ነበርና። ቢሆንም ነገሩ ተገፋበት፤ ለጋብቻ ከሚገባው ዕድሜ ሁለት ዓመት ያነሰች አንዲት ልጃገረድ ታጨች፤ ደስ የምታሰኝም ስለ ነበረች ትጠበቅ ነበር።

ምዕራፍ 14

ከእኛም ወዳጆች ብዙዎቹ እየተመካከርን፥ የሰውን ሕይወት ሁከትና ውጣ ውረድ እየተጸየፍን፥ ከሥራና ከሰዎች ግርግር ተለይተን ለመኖር ተወያይተን ነበር፥ አሁንም ልንወስን ተቃርበን ነበር፤ ይህም በዚህ መንገድ ይገኝ ነበር፤ እያንዳንዳችን ልናገኘው የምንችለውን ሁሉ አምጥተን ከሁሉ አንድ ቤተሰብ ልናደርግ፤ በወዳጅነታችን እውነት ምንም ነገር በተለይ የማንም እንዳይሆን፥ ነገር ግን ከሁሉ የተገኘው ሁሉ በሙሉ የእያንዳንዱ፥ ሁሉም የሁሉ እንዲሆን። በዚህ ማኅበር ወደ አሥር የሚያህሉ ሰዎች ሊኖሩ እንደሚችሉ አሰብን፤ ከእነርሱም አንዳንዶቹ እጅግ ባለ ጠጎች ነበሩ፤ በተለይ የአገራችን ሰው ሮማኒያነስ፥ ከሕፃንነቴ ጀምሮ እጅግ የቅርብ ወዳጄ፥ የጉዳዮቹ ከባድ ውስብስብነት ወደ ቤተ መንግሥት ያመጣው፤ እርሱ ለዚህ ዕቅድ ከሁሉ ይበልጥ የተጋ ነበር፤ ሰፊ ሀብቱ ከሌሎቹ ሁሉ እጅግ ይበልጥ ነበርና ድምፁ በዚህ ጉዳይ ታላቅ ክብደት ነበረው። ደግሞም ሌሎቹ ሳይታወኩ፥ ዓመታዊ ሹማምንት እንደሚባሉ ሁለት ሰዎች አስፈላጊውን ሁሉ እንዲያዘጋጁ ወስነን ነበር። ነገር ግን ከእኛ አንዳንዶቹ ያገቡአቸው ሌሎችም ሊያገቡ ተስፋ ያደረጉአቸው ሚስቶች ይህን ይፈቅዱ እንደ ሆነ ማሰብ በጀመርን ጊዜ፥ እንዲህ በመልካም ይቀረጽ የነበረው ያ ዕቅድ ሁሉ በእጃችን ፈረሰ፥ ፈጽሞ ተሰባበረ፥ ተጣለም። ከዚያም ወደ ልቅሶና ወደ መቃተት ተመለስን፥ እርምጃችንንም ሰፊውንና የተረገጠውን የዓለም መንገድ ለመከተል አዞርን፤ በልባችን ብዙ አሳብ ነበረና፥ ምክርህ ግን ለዘላለም ጸንታ ትኖራለች። በዚያም ምክር አንተ በእኛ ምክር ሳቅህ፥ የራስህንም አዘጋጀህ፤ ምግባችንን በጊዜው ልትሰጠን፥ ነፍሳችንንም በበረከት ልትሞላ አስበህ።

ምዕራፍ 15

በዚያው ጊዜ ኃጢአቶቼ እየበዙ ነበር፤ ቁባቴም ለጋብቻዬ እንቅፋት ናት ተብሎ ከጐኔ በተነጠቀች ጊዜ፥ ከእርስዋ ጋር ተጣብቆ የነበረው ልቤ ተቀደደ፥ ቈሰለም፥ ደማም። እርስዋም ሌላ ወንድ ፈጽሞ እንዳታውቅ ለአንተ ስእለት ተስላ ከእርስዋ የወለድሁትን ልጄን ከእኔ ጋር ትታ ወደ አፍሪቃ ተመለሰች። እኔ ጐስቋላው ግን አንዲት ሴትን እንኳ መምሰል ያልቻልሁ፥ መዘግየትን ያልታገሥሁ፥ የፈለግኋትን ከሁለት ዓመት በኋላ እንጂ ላገኛት አልችልም ነበርና፥ የጋብቻ ወዳጅ ሳልሆን የምኞት ባሪያ ነበርሁና፥ ሚስት ያልሆነች ሌላ አመጣሁ፤ ይህም በዘላቂ ልማድ ባርነት የነፍሴ ደዌ በብርታቱ እንዲቀጥል፥ እንዲያውም እንዲጨምር፥ እስከ ጋብቻ ግዛት ድረስ እንዲዘልቅ ነው። የቀድሞይቱ በመቈረጥዋ የደረሰብኝ ያ ቍስሌም አልተፈወሰም፤ ነገር ግን ከመቈጣትና ከእጅግ ጽኑ ሕመም በኋላ በሰበሰ፤ ሕመሜም ስለቱ ቀነሰ፥ ነገር ግን ይበልጥ ተስፋ የሚያስቈርጥ ሆነ።

ምዕራፍ 16

የምሕረት ምንጭ ሆይ፥ ለአንተ ምስጋና ይሁን፥ ለአንተ ክብር ይሁን። እኔ ይበልጥ ጐስቋላ እየሆንሁ ነበር፥ አንተም ይበልጥ እየቀረብህ። ቀኝ እጅህ ከጭቃው ልታወጣኝና ፈጽማ ልታጥበኝ ዘወትር ተዘጋጅታ ነበር፥ እኔም አላወቅሁም፤ ወደ ጠለቀ የሥጋ ደስታ ገደል ከመግባትም፥ በለውጦቼ ሁሉ መካከል ከልቤ ፈጽሞ ካልራቀው ከሞት ፍርሃትና ከሚመጣው ፍርድህ በቀር ምንም ነገር አልመለሰኝም። ከወዳጆቼ ከአሊፒየስና ከነብሪድየስ ጋርም ስለ መልካምና ስለ ክፉ ተፈጥሮ በተከራከርሁ ጊዜ፥ ኤፒቆሮስ የማያምነውን፥ ከሞት በኋላ ለነፍስ ሕይወት እንደሚቀር፥ እንደ ሰዎችም ሥራ የብድራት ስፍራዎች እንዳሉ ባላምን ኖሮ፥ በአእምሮዬ ኤፒቆሮስ ድሉን ባገኘ ነበር እል ነበር። እንዲህም ብዬ ጠየቅሁ፦ «የማንሞት ብንሆን፥ ማጣቱንም ሳንፈራ በዘላለም የሥጋ ደስታ ብንኖር፥ ለምን ደስተኞች አንሆንም? ወይስ ሌላ ምን እንፈልጋለን?» በዚህ ነገር ራሱ ታላቅ ጐስቋላነት እንዳለ ሳላውቅ፤ እንዲህ ሰምጬና ታውሬ፥ ስለ ራሱ ሊታቀፍ የሚገባውን፥ የሥጋ ዓይን የማያየውን በውስጥ ሰውም የሚታየውን ያንን የመልካምነትና የውበት ብርሃን መለየት አልቻልሁም ነበርና። ደግሞም እኔ ጐስቋላው እንዲህ ርኩሳን በሆኑ ነገሮች እንኳ ከወዳጆቼ ጋር በደስታ መነጋገሬ ከምን ምንጭ እንደ ፈለቀ አላሰብሁም፤ በዚያን ጊዜም በነበረኝ የደስታ አስተሳሰብ እንኳ፥ የሥጋ ደስታ ምንም ያህል ቢበዛ፥ ያለ ወዳጆች ደስተኛ መሆን አልችልም ነበር። ቢሆንም እነዚህን ወዳጆች ስለ ራሳቸው ብቻ እወድዳቸው ነበር፥ እኔም ደግሞ በእነርሱ ስለ ራሴ ብቻ እንደምወደድ ይሰማኝ ነበር።

ጠማማ መንገዶች ሆይ! አንተን በመተው የተሻለ ነገር እንደምታገኝ ተስፋ ላደረገች ደፋር ነፍስ ወዮላት! ተገላበጠች፥ ደግሞም ተገላበጠች፥ በጀርባ፥ በጐን፥ በሆድም፤ ሁሉ ግን የሚያሠቃይ ነበር፤ አንተ ብቻ ዕረፍት ነህ። እነሆም፥ አንተ ቅርብ ነህ፥ ከጐስቋላ መቅበዝበዛችንም ታድነናለህ፥ በመንገድህም ታኖረናለህ፥ ታጽናናናለህ፥ እንዲህም ትላለህ፦ «ሩጡ፤ እኔ እሸከማችኋለሁ፤ አዎን፥ እኔ አሻግራችኋለሁ፤ በዚያም ደግሞ እሸከማችኋለሁ።»