ወደ ስዋቶ የተደረገው ጥሪ

ከጥቁሯ ከተማ አካባቢ እንዲህ ሳናስበው መልቀቃችን በዚያ ወረዳ ወንጌልን እየሰበክን ጥቂት ጊዜ ለማሳለፍ ተስፋ አድርገን ስለ ነበር እውነተኛ ቅሬታ ሆነብን። ነገር ግን ምንም ያልታሰበ መጥፎ አጋጣሚ እንዳልደረሰብን፣ ይልቁንም እንዲያ አስጨናቂ መስለው የታዩት እነዚህ ሁኔታዎች በመለኮት በተሠራ የመግቦት ሰንሰለት ውስጥ የግድ የሚያስፈልጉ ቀለበቶች እንደ ነበሩና ወደ ሌሎች ሰፋፊ የሥራ መስኮች እንደሚመሩን በኋላ እናረጋግጥ ነበር።

እግዚአብሔር ስደት ያለ በቂ ምክንያት እንዲነሣ አይፈቅድም። . . . በማናውቀው መንገድ ይመራን ነበር፤ ያም ሆኖ ያ መንገድ የእርሱ መንገድ መሆኑ አልቀረም።

«ጌታ ሆይ፣ ምንኛ ደስተኞች በሆንን ነበር፣
ጭንቀታችንን በአንተ ላይ ብንጥል፣
ከራሳችንም ብናርፍ፤
በላይ ያለው አንዱም
በፍጹም ጥበብ፣ በፍጹም ፍቅር
ለበጎ እየሠራ መሆኑን በልባችን ብናውቅ!»

ጥቂት ቀናት ቆይተን አዲስ የመጻሕፍትና የገንዘብ አቅርቦት ይዘን ወደ ውስጥ አገር ለመመለስ አስበን ሻንጋይ በደረስን ጊዜ፣ በስዋቶ ሲነግድ የቆየ አንድ ክርስቲያን ካፒቴን አገኘን፤ እርሱም የዚያን አካባቢ ፍላጎት፣ እንዲሁም በደብል አይላንድ (ድርብ ደሴት) ላይ የሚኖሩ የብሪታንያ ነጋዴዎች ኦፒየም እየሸጡና በኩሊ ንግድ (በተግባር የባሪያ ንግድ በሆነው) ተሰማርተው ሳሉ ወንጌልን የሚሰብክ አንድም የብሪታንያ ሚስዮናዊ አለመኖሩን በብርቱ አስረዳን። የእግዚአብሔር መንፈስ ይህ የእርሱ ጥሪ እንደ ሆነ እንዲሰማኝ አደረገ፤ እኔ ግን ለቀናት ልታዘዘው እንደማልችል ተሰማኝ። እንደ አቶ በርንስ ያለ መንፈሳዊ አባት ከቶ አግኝቼ አላውቅም ነበር፤ እንዲህ ያለ ቅዱስና አስደሳች ኅብረትም ከቶ አላውቅም ነበር፤ ስለዚህ እንድንለያይ የእግዚአብሔር ፈቃድ ሊሆን አይችልም ብዬ ለራሴ ተናገርሁ።

በታላቅ የነፍስ ጭንቀት ውስጥ ሆኜ አንድ ምሽት ከአቶ በርንስ ጋር የአሜሪካ ፕሬስቢቴሪያን ሚስዮን አባል የሆነው ቄስ አር. ላውሪ በሻንጋይ ደቡብ በር አጠገብ ወደሚኖርበት ቤት ሻይ ልንጠጣ ሄድሁ። ከሻዩ በኋላ ወይዘሮ ላውሪ «የሚስዮናዊው ጥሪ» የተባለውን መዝሙር ተጫወተችልን።[2] ከዚያ በፊት ሰምቼው አላውቅም ነበር፤ እጅግም ነካኝ። መዝሙሩ ገና ሳያልቅ ልቤ ሊሰበር ምንም አልቀረውም ነበር፤ ለጌታም በተዘመሩት ቃላት እንዲህ አልሁት—

«እሄዳለሁም!
ወዳጆችንና እንደ ጣዖት የተመኘኋቸውን ተስፋዎች፣
ልቤንም የሚያስረውን ማሰሪያ ሁሉ ለመተው ከእንግዲህ አላመነታም። . . .
እንግዲህ ከአሁን ጀምሮ በምድር ዕጣ ፈንታዬ ዐውሎ ነፋስ ይሁን ወይም የፀሐይ ብርሃን፣ ጽዋዬ መራራ
ይሁን ወይም ጣፋጭ ግድ የለኝም፤
ብቻ አምላክ ሆይ፣ ቅዱስ አድርገኝ፣
ለአስጨናቂዋም የትግል ሰዓት መንፈሴን አጽና ብዬ እጸልያለሁ።»

ከዚያ ስንወጣ አቶ በርንስ አሁንም በአገሬው ከተማ ውስጥ ዋና መቀመጫዬ ወደ ነበረችው ወደ ትንሿ ቤቴ አብሮኝ እንዲመጣ ለመንሁት፤ በዚያም በብዙ እንባ ጌታ እንዴት ሲመራኝ እንደ ነበረ፣ ለዚህ አዲስ የሥራ መስክ እርሱን ለመተው ምን ያህል ዓመፀኛና እንቢተኛ እንደ ነበርሁም ነገርሁት። እርሱም ከኀዘን ይልቅ በደስታ፣ በሚገርም የመደነቅ ፊት አዳመጠኝ፤ በዚያችው ሌሊት የጌታን ጥሪ ወደ ስዋቶ እንደ ሰማ ሊነግረኝ ወስኖ እንደ ነበረ፣ ብቸኛ ቁጭቱም አስደሳቹ ኅብረታችን ይቋረጣል የሚለው ሐሳብ እንደ ነበረ መለሰልኝ። አብረን ሄድን፤ በዚህም በኋለኞቹ ዓመታት እጅግ በብዛት በተባረከው በዚያ የቻይና ክፍል የሚስዮን ሥራ እንደገና ተጀመረ።

ከዚህ ጊዜ ብዙ ቀደም ብሎ የባዝል ሚስዮናውያን ማኅበር አባል የሆነው ቄስ አር. ሌክለር በስዋቶ አካባቢና በዙሪያው ባሉ ግዛቶች በሰፊው እየተዘዋወረ ሰብኮ ነበር። ከስፍራ ወደ ስፍራ እየተባረረ፣ በመጨረሻ ወደ ሆንግ ኮንግ ለመመለስ ቢገደድም ያልተረሳ ሥራ ሠርቶ ነበር። ይህ ልበ ቅን የእግዚአብሔር አገልጋይ ከአርባ ዓመት በላይ «በድካም አብዝቶ» ቀጥሏል፤ በቅርቡም ከታማኝ ሚስቱ ጋር ሆንግ ኮንግን ለቆ እንደገና ወደ ውስጥ አገር ተመልሷል፤ የቀሩትን ዓመታት ብርታቱንም ለረጅም ጊዜ በእውነት በወደዳቸው ሕዝብ መካከል ሊያሳልፍ ነው።

የስዋቶን ፍላጎት በአቶ በርንስና በእኔ ፊት ለማቅረብ እግዚአብሔር የተጠቀመበት ክርስቲያን ወዳጃችን ካፒቴን ባወርስ፣ ለዚያች ሥራ የበዛባት፣ አስፈላጊና ብዙ ሕዝብ ያላት የንግድ ከተማ ወንጌል ስርጭት ራሳችንን ለመስጠት መወሰናችንን በሰማ ጊዜ እጅግ ደስ አለው። እርሱ ራሱም ወደ መመለሻ ጉዞው ሊነሣ ስለ ነበረ፣ ጊሎንግ በተባለችው መርከብ ላይ በነጻ እንድንሳፈር በደስታ ፈቀደልን፤ በእርሷም በማርች 1856 መጀመሪያ ሻንጋይን ለቅቀን ሄድን።

የስድስት ቀን ምቹ ጉዞ ወደ ደብል አይላንድ አደረሰን፤ በዚያም በኦፒየም ንግድና በሌሎች የንግድ ሥራዎች በተሰማሩ ጥቂት ነገር ግን እጅግ እግዚአብሔርን የማይፈሩ የውጭ አገር ሰዎች ማኅበረሰብ መካከል ራሳችንን አገኘን። ከእነዚህ የአገራችን ሰዎች ጋር በምንም መንገድ አንድ ሆነን እንድንቈጠር ስላልፈለግን፣ ከዚያ አምስት ማይል ወደ ላይ፣ በሃን ወንዝ አፍ ላይ ወደ ባሕር ዘልቆ በገባ የዋናው ምድር ጫፍ ላይ በምትገኘው በአገሬው ከተማ ውስጥ ወዲያውኑ መኖሪያ ለማግኘት እጅግ ተመኘን። በሕዝቡ መካከል መቆሚያ ለማግኘት ባደረግነው በዚህ ሙከራ ታላቅ ችግር ገጠመን። እንዲያውም ፈጽመን የምንወድቅ መሰለ፤ ምንም ማድረግ ሳንችልም በጸሎት በጌታ ላይ ተጣልን። አምላካችን ብዙም ሳይቆይ ነገራችንን ያዘልን። አንድ ቀን የከተማዪቱ ከፍተኛ ባለ ሥልጣን ዘመድ የሆነ አንድ ካንቶናዊ ነጋዴ አገኘን፤ አቶ በርንስም በካንቶን ዘዬ አነጋገረው፤ ይህም ሰው አንድ የውጭ አገር ሰው በገዛ ቋንቋው ስላነጋገረው እጅግ ደስ ብሎት ወዳጃችን ሆነ፤ ማረፊያም አገኘልን። ይሁን እንጂ ያለን አንዲት ትንሽ ክፍል ብቻ ነበረች፤ እንደ ምድጃ በሚያቃጥለው በዚያ ስፍራ ያሳለፍኋቸውን ረጃጅምና ሞቃታማ የበጋ ወራት በቀላሉ አልረሳቸውም፤ ወደ ጣሪያው ጠርዝ አካባቢ የጋሉትን የጣሪያ ጡቦች በእጅ መንካት ይቻል ነበር። ከዚህ የሰፋ ክፍል ወይም የተሻለ መኖሪያ ማግኘት የማይቻል ነበር።

በዙሪያው ያለውን ገጠር እየጎበኘን ቆይታችንን እናፈራርቅ ነበር፤ ነገር ግን በዚህ የገጠሙን ችግሮችና አደጋዎች እጅግ ታላላቅና የማያቋርጡ ስለ ነበሩ ቀድሞ በሰሜን የሠራነው ሥራ ከዚህ ጋር ሲነጻጸር አስተማማኝና ቀላል መስሎ ይታየን ጀመር። የካንቶናውያን ጥላቻና ንቀት እጅግ ያሳምም ነበር፤ «የውጭ አገር ሰይጣን»፣ «የውጭ አገር ውሻ» ወይም «የውጭ አገር አሳማ» የሚሉት በጣም የተለመዱ መጠሪያዎች ነበሩ፤ ይህ ሁሉ ግን «የተናቀ ከሰውም የተጠላ» ከነበረው ከእርሱ ጋር ከዚያ በፊት ከማውቀው ሁሉ ወደሚበልጥ ጥልቅ ኅብረት መራን።

ገጠሩን በምንጎበኝበት ጊዜ በማንኛውም ሰዓት ተይዘን ቤዛ እንዲከፈልብን ልንታገት እንችል ነበር፤ ሕዝቡም አካባቢው ሁሉ «ንጉሠ ነገሥት የሌለው፣ ገዢ የሌለው፣ ሕግም የሌለው» እንደ ሆነ በብዛት ይናገሩ ነበር። በእርግጥም በዚያ ዘመን ጉልበት ያለው ሁሉ ትክክል ነበር። በአንድ ወቅት አንዲትን ትንሽ ከተማ ስንጎበኝ ነዋሪዎቹ ከሌላ ጎሳ የሆነን አንድ ባለ ጠጋ ሰው ማርከው አገኘን። እንዲለቀቅ ብዙ ቤዛ ተጠይቆ ነበር፤ እርሱም ለመክፈል እንቢ ባለ ጊዜ የቍርጭምጭሚቱን አጥንቶች አንድ በአንድ በዱላ ሰባበሩ፤ በዚህም የፈለጉትን የመክፈል ቃል በግድ ተቀበሉት። እኛም እንዲሁ እንዳንሆን የሚከለክል ከእግዚአብሔር ጥበቃ በቀር ምንም አልነበረም። ከተሞቹ ሁሉ በቅጥር የታጠሩ ነበሩ፤ እንዲህ ያለችው አንዲት ከተማ የአንድ ጎሳና የአንድ የቤተሰብ ስም ያላቸውን ከአሥር እስከ ሃያ ሺህ ሰዎች ትይዝ ነበር፤ እነርሱም በአጠገባቸው ባለችው ከተማ ከሚኖሩት ሰዎች ጋር ብዙ ጊዜ ይዋጉ ነበር። በአንድ ስፍራ በደግነት መቀበል በሚቀጥለው ስፍራ የአደጋ ምንጭ መሆኑ ያልተለመደ አልነበረም። በእንዲህ ያሉ ሁኔታዎች ውስጥ የአምላካችን ጠባቂ እንክብካቤ ብዙ ጊዜ ተገለጠ።

ከጊዜ በኋላ የአካባቢው ማንዳሪን ታመመ፤ የአገሬው ሐኪሞችም ሊያሻሽሉት አልቻሉም። በእኔ ሕክምና ሥር የነበሩ አንዳንድ ሰዎች ስላገኙት ጥቅም ሰምቶ ስለ ነበር ርዳታችንን እንዲፈልግ ተመራ። እግዚአብሔርም የተሰጡትን መድኃኒቶች ባረካቸው፤ ስለ ተሻለውም አመስግኖ ለሆስፒታልና ለመድኃኒት መስጫ የሚሆን ቤት እንድንከራይ መከረን። ፈቃዱን ስላገኘን ቀድሞ አንዲቱን ክፍል ብቻ የያዝንበትን ግቢ ሙሉ በሙሉ ማግኘት ቻልን። የመድኃኒት ክምችቴንና የቀዶ ሕክምና መሣሪያዎቼን በሻንጋይ ለወዳጄ ለሟቹ ለአቶ ዋይሊ በአደራ ትቼ ነበር፤ እነርሱን ለማምጣትም ወዲያውኑ ተመለስሁ።

አቶ በርንስ ብዙ ጊዜ አብረን ከጎበኘናት አም-ፖ ከተባለች ከተማ ሊሸኘኝ ወረደ፤ እኔም በመርከብ ከተነሣሁ በኋላ፣ የአሜሪካ ባፕቲስት ሚስዮናውያን ኅብረት አባል የሆነው ቄስ ጄ. ጆንሰን ከሆንግ ኮንግ ከላካቸው ሁለት የአገሬው ወንጌላውያን ጋር እንደገና ወደዚያ ተመለሰ። ሕዝቡ ስብከታቸውን ለመስማትና መጻሕፍታቸውን በስጦታ ለመቀበል ፈቃደኞች ነበሩ፤ ሊገዟቸው ግን አልፈለጉም። አንድ ሌሊት ሌቦች ሰብረው ገቡና ዋጋ የላቸውም ተብለው ከታሰቡት ከጽሑፎቻቸው ክምችት በቀር ያላቸውን ሁሉ ወሰዱ። በማግሥቱ ጠዋት ገና በማለዳ መጻሕፍትን ሊገዙ የሚፈልጉ ሰዎች በር አንኳኩተው ቀሰቀሷቸው፤ ሽያጩም ቀጠለ፤ ስለዚህ የቁርስ ሰዓት ሲደርስ ምግብ የሚገዙበት ብቻ ሳይሆን፣ ከሰዎቹ አንዱ ገንዘብ እንዲሰጠው ለአቶ በርንስ ወኪል የተጻፈ ደብዳቤ ይዞ ከስዋቶ በታች ወዳለችው ወደ ደብል አይላንድ የሚሄድበትን የጉዞ ዋጋ የሚከፍሉበት በቂ ገንዘብ አገኙ። በዚያ ቀንና በማግሥቱም ገዢዎች መምጣታቸውን ቀጠሉ፤ ወዳጆቻችንም ምንም አልጐደለባቸውም፤ በሦስተኛው ቀን ግን አንድም መጽሐፍ መሸጥ አልቻሉም። ይሁን እንጂ ከሽያጩ ያገኙት ገንዘብ ልክ ባለቀ ጊዜ መልእክተኛው ገንዘብ ይዞ ተመለሰ።

በስዋቶ ለአራት ወራት ያህል ከተቀመጥሁ በኋላ፣ በጁላይ መጀመሪያ፣ ከቄስ ዊልያም በርንስ ጋር ለሚቀጥለው ሥራ የሕክምና መሣሪያዎቼን ይዤ በጥቂት ሳምንታት ውስጥ ለመመለስ አስቤ ወደ ሻንጋይ ሄድሁ። አዲስና ተስፋ ሰጪ መስክ በፊታችን የሚከፈት መሰለ፤ የሥራውንም የወደፊት ሁኔታ በብዙ ተስፋና ጉጉት እንጠባበቅ ነበር። በእርግጥም ለስዋቶ ከተማና ለአካባቢዋ ታላቅ በረከት ተዘጋጅቶ ነበር፤ ነገር ግን ከሁለታችን አንዳችን እንኳ ቀርተን መከሩን እንድናጭድ የእግዚአብሔር ዓላማ አልነበረም። እኔ ከሄድሁ ብዙም ሳይቆይ አቶ በርንስ በውስጥ አገር ሳለ በቻይና ባለ ሥልጣናት ተይዞ ታሰረ፤ ወደ ካንቶንም ተላከ። ጦርነቱ ከፈነዳ በኋላ ወደ ስዋቶ ቢመለስም ለሌላ አገልግሎት ተጠራ፤ ይህም ከዚያ በኋላ እንዳይመለስ ከለከለው፤ የእኔ ወደ ሻንጋይ የተደረገ ጉዞ ደግሞ ወደ ሌሎች መስኮች ወደሚወስድ ወደ ተለየ መንገድ የመጀመሪያው እርምጃ ሆነ።

2. እዚህ ለምን እኖራለሁ? የእግዚአብሔር ስእለት በእኔ ላይ ነው፤ ሥራዬን
ፈጽሜ ሒሳቤን እስካስረክብ ድረስ ከጥላዎች ጋር ልጫወት
ወይም ምድራዊ አበቦችን ልቀጥፍ አልቆምም።

3. እሄዳለሁም! ወዳጆችንና እንደ ጣዖት የተመኘኋቸውን
ተስፋዎች፣ አገሬ ሆይ፣ ከአንቺ ጋር ልቤን የሚያስረውን ማሰሪያ ሁሉ ለመተው ከእንግዲህ አላመነታም።

4. እንግዲህ ከአሁን ጀምሮ በምድር
ዕጣ ፈንታዬ ዐውሎ ነፋስ ይሁን ወይም የፀሐይ ብርሃን፣ ጽዋዬ መራራ ይሁን ወይም ጣፋጭ ግድ የለኝም፤ «አምላክ ሆይ፣ ቅዱስ
አድርገኝ፤ ለአስጨናቂዋም የትግል ሰዓት መንፈሴን አጽና!» ብዬ ብቻ እጸልያለሁ።

5. ሰይጣን ስለ እኔ እንደ ታገለው የታገለለት ሰው
በመጨረሻ ያንን የተባረከ ዳርቻ በደረሰ ጊዜ፣ ኦ! ይህ ልብ
በምስጋናና በፍቅር እንዴት ይግላል!