Chương 6 · 54 phút đọc · 1 giờ 10 phút nghe
Nhật Ký, Phần III
L. W., một anh em đáng kính ở Chillicothe, chưa từng nghe phụ nữ giảng đạo bao giờ, và rất phản đối việc ấy. Người ta sắp xếp cho tôi một buổi giảng, và khi tôi bước lên bục giảng, bắt đầu đọc bài thánh ca để mở đầu giờ thờ phượng, ông nhìn tôi một lúc, rồi đứng dậy đi ra ngoài, đứng đó cho đến khi tôi gần hát xong bài thánh ca mới trở vào; lúc ấy tôi mời ông cầu nguyện cho chúng tôi, nhưng ông từ chối. Tôi tự cầu nguyện, rồi chọn câu gốc, và quả thật cảm nhận được nhiều sự tự do khi giảng trong Thánh Linh. Sau buổi nhóm, ông đến bắt tay tôi với tấm lòng của một Cơ Đốc nhân, và ngày hôm sau ông đến thú nhận với tôi rằng thành kiến của ông lớn quá, giống hệt cha ông, đến nỗi ông không thể đồng lòng với tôi; nhưng bây giờ ông tin rằng Đức Chúa Trời chẳng vị nể ai, và rằng một người phụ nữ cũng như một người nam, khi được Đức Chúa Trời kêu gọi, đều có quyền giảng đạo. Về sau ông trở thành một nhà truyền đạo được cấp phép, và chúng tôi chia tay trong bình an. Tôi đáp xe ngựa chở khách rời đi Chillicothe, nhưng trong thành phố chỉ có một nhà duy nhất chịu mở cửa đón tôi, dù tôi có mang theo thư giới thiệu. Ngay khi người bạn ấy nghe tin về tôi, bà đã đón tôi trong tình thân Cơ Đốc, và nhà bà trở thành nhà tôi, vì chồng bà là một người có phẩm chất của Cơ Đốc nhân; và tôi tiếp tục sứ mạng của mình, làm theo ý muốn của Cha tôi. Tôi giảng một lần trong tuần và vào chiều ngày Sa-bát, cho những căn nhà chật kín người; giống như một buổi nhóm trại, và có lúc hai mươi mốt người cùng nằm dưới quyền năng của Đức Chúa Trời; sau bài giảng, chúng tôi mời họ lên để được cầu nguyện cho; có người nhận được đạo ngay hôm ấy, có người vào ngày Sa-bát kế tiếp, và ông L. W. trở thành một trong những người bạn tốt nhất của tôi, và là người làm công việc Chúa. Có những cánh đồng lao động rộng lớn mở ra trước mắt tôi, và tôi thăm viếng cả người da đen lẫn người da trắng, và nhiều người quan tâm đến sự nên thánh. Tôi ở với họ chừng sáu tuần lễ; trong thời gian ấy tôi có một cuộc gặp gỡ với một quý bà, bà cho tôi biết bà có tiếng gọi rao giảng Phúc Âm đời đời của Đấng Christ. Bà thuộc phái Trưởng Lão, và bà nói với tôi rằng bà sợ chế độ cai quản của hội thánh. Nhưng trở ngại lớn nhất là chồng bà là người theo thần luận tự nhiên; bà cũng kể cho tôi nghe kinh nghiệm bà đã trải qua; đó là một tấm lòng tan vỡ và một tâm thần thống hối. Đức Chúa Trời nhậm lời cầu nguyện của người cầu xin như thế, nhưng trong hoàn cảnh sống ấy bà không thể vui hưởng sự đầy trọn ngọt ngào của đời sống đạo, dù bà rất giàu có về của cải đời này; bà cũng biết rằng vàng bạc sẽ tiêu tan, nhưng lời Đức Chúa Trời còn lại đời đời. Và có những người phải cảm nhận công khó của mình rất lâu trước khi nó đến sự trọn vẹn. Các chị em Giám Lý của chúng tôi lập một buổi nhóm cầu nguyện, và mọi người cùng làm việc trong sự hiệp một của Thánh Linh, và nhiều điều tốt lành đã được thực hiện nhân danh Con Thánh. Vinh hiển thay Đức Chúa Trời vì điều lòng tôi cảm nhận khi tôi cầm bút viết. Tôi cảm thấy lương tâm bình an và rời Chillicothe đi Hillsborough để dự buổi họp hằng quý của W. C., vì ông là trưởng lão ở nơi ấy; vị Thống đốc và gia đình ông sống ở đó, cả thảy sáu người, đều là người Giám Lý, và một người con trai là nhà truyền đạo; họ có tinh thần của Cơ Đốc nhân. Ban quản trị Hội Thánh Giám Lý mở cửa và cho chúng tôi được tự do tổ chức buổi họp hằng quý và Tiệc Yêu Thương trong nhà thờ của họ, và chúng tôi có một thời gian tốt đẹp. Phần đông các bạn hữu đều tặng tôi một món quà nhỏ, điều khiến tôi rất biết ơn; sau đó tôi rời nơi ấy đi Cincinnati, nơi tôi giảng cho một hội chúng đông đảo. Tôi dừng lại ở Williamsport và giảng tại Hội Thánh Giám Lý của người da trắng cho một hội chúng đáng kính. Tôi cảm nhận sự tự do trong Thánh Linh của Đức Chúa Trời, và chúng tôi rời nơi ấy vào khoảng rạng đông. Cả thiên nhiên dường như im lặng (trừ tiếng hót líu lo của một chú chim nhỏ.) Cách chúng tôi vài sào, một con báo gầm thét rất to và bất ngờ, nhưng chúng tôi không thấy nó, vì hai bên đường là bụi rậm dày đặc; nhưng cánh tay vô hình của Đức Chúa Trời che chở chúng tôi khỏi tai hại; một trong mấy quý ông dường như đã quen nghe tiếng chúng. Chúng tôi đến Cincinnati bình an vào khoảng 11 giờ; Trưởng lão W. C. rất rộng rãi sắp xếp các buổi giảng cho tôi, và các bạn hữu rất trìu mến tôi, và những hội chúng đông đảo đến dự. Tôi ở lại đó một thời gian, cảm thấy được ban phước rất nhiều trong những cố gắng yếu ớt của mình. Ngày hôm sau khi tôi đến đó, một chị em của chúng tôi lâm bệnh, và tôi được vinh hạnh thăm chị trên giường bệnh lúc lâm chung; trong giờ cuối cùng, trước mặt những người khác, chị nói với tôi rằng chị đã được bình an với Chúa, rồi giơ tay lên trời và bảo chúng tôi rằng chị sắp đi. Đó là lúc cuối đời của chị Crosby; ai có thể nghi ngờ lời chắc chắn này, ấy là nhờ ân điển mà anh em được cứu. Trước đó một tháng hoặc hơn, chị đã chôn cất một người con gái, là tín hữu trong Hội Thánh chúng tôi; trước khi lìa đời, cô gọi những người bạn trẻ của mình đến và bảo họ hứa sẽ gặp lại cô trên thiên đàng, rồi nhắm mắt, đắc thắng trong sự chết. Anh Crosby đặt lên tôi nhiệm vụ nặng nề là giảng bài giảng tang lễ cho cả hai mẹ con, và tôi đã làm, dù tôi chỉ là một con sâu yếu ớt, vào sáng ngày Sa-bát. Những lời tôi chọn ở trong Ê-phê-sô 2:8:—“Vả, ấy là nhờ ân điển, bởi đức tin, mà anh em được cứu, điều đó không phải đến từ anh em, bèn là sự ban cho của Đức Chúa Trời,” tự nó đã là một bài giảng cho mọi người tin—vinh hiển thay Đức Chúa Trời, Đấng Christ đã thắng thế gian. Và trong khi tôi giảng, nhiều giọt nước mắt đã tuôn rơi, cả trong vui mừng lẫn buồn bã. Nhưng thà ở một ngày trong nhà Chúa còn hơn một ngàn ngày trong trại kẻ dữ.
Một trường hợp khác đáng ghi nhận là một thanh niên có lòng đặt nơi thế gian và những việc đời, hay những theo đuổi của bản tính tự nhiên, và dùng nhiều thì giờ trong những ngày Sa-bát để vui chơi trên sông Mississippi, chống cự mọi sự tác động của Thánh Linh ân điển, cho đến khi Đức Chúa Trời chặn anh lại bằng bàn tay nặng nề của quyền năng Ngài, qua một cơn bệnh đưa anh đến giường lâm chung. Sau một thời gian, anh bắt đầu tìm hỏi con đường đến Si-ôn. Mẹ anh cũng là người xa lạ với huyết của Chúa Giê-xu, nhưng muốn tôi đến thăm con trai bà; khi được dẫn đến nhà, tôi thấy anh gầy như bộ xương. Tôi hỏi anh có tin Đấng Christ và quyền năng đầy đủ của Ngài để cứu rỗi không; anh trả lời là có. Chúng tôi cầu nguyện với anh, và quyền năng của Đức Chúa Trời được bày tỏ; một phụ nữ da trắng thét lên và suýt ngã xuống sàn, nhưng cố hết sức để khỏi ngã. Và ngay hôm ấy anh xưng nhận rằng Đấng Cứu Rỗi của anh đã hòa thuận với linh hồn khốn khổ của anh. Ngợi khen Đức Chúa Trời! linh hồn tôi đáp lại. Sau đó anh muốn tôi tổ chức một buổi nhóm cùng anh với số người đông nhất mà căn phòng có thể chứa, và tôi nhận lời; một ngày một đêm sau, anh qua đời, và xin tôi giảng bài giảng tang lễ cho anh tại nhà trước khi đoàn đưa tang đi ra nghĩa địa. Tôi giảng từ chương 14 câu 13, và chúng tôi có một giờ phút trang nghiêm; bạn có thể hình dung sức nặng của nhiệm vụ quan trọng ấy, nhưng chúng tôi có niềm vui giữa nỗi buồn, và đó là lúc cuối đời của James Thompson. Tôi cũng từ giã em gái anh, đang ở giai đoạn cuối của bệnh lao, và cô xưng nhận mình được ơn trước mặt Chúa. Thăm viếng xong, tôi đi tàu hơi nước đến Dayton. Tôi giảng ba lần, và cố gắng rao giảng sự cứu rỗi trọn vẹn: Đức Chúa Cha, Đức Chúa Con, và Đức Thánh Linh. Các tín hữu của Hội Thánh Ánh Sáng Mới (New Light) chối bỏ thần tánh của Đấng Christ. Có lần tôi giảng trong căn nhà lớn của bác sĩ Esley; sau đó ông và vợ đi một chuyến đến Indiana và muốn tôi đi cùng, nhưng tôi không thể đi vì đã có hẹn trước, phải dự một buổi nhóm trại ở Cap-teen. Sau khi trở về Urbana, Ohio, tôi đáp xe ngựa chở khách đi Springfield, rồi từ đó đến Columbus, và giảng nhiều lần. Lớp của vị trưởng lão có chừng hai mươi người; một thanh niên và tôi dẫn dắt lớp ấy vào năm 1829. Trưởng lão W. C. định tổ chức một buổi nhóm trại cho người Cincinnati, và anh em ở Cap-teen cùng Giám mục Brown mở một hội nghị, và chúng tôi có một buổi nhóm trại rất lớn, với những biểu hiện của nhiều điều tốt lành lớn lao; vào cuối Tiệc Yêu Thương, có ba mươi hai hay ba mươi ba người làm chứng rằng họ đã kinh nghiệm tình yêu thương của Đức Chúa Trời. Người da đen đến dự rất đông, và các nhà truyền đạo giảng trong quyền năng. Sức khỏe tôi bị suy kiệt nhiều vì giảng quá thường xuyên và lao nhọc quá sức, lại có một cơn sốt nặng hành hạ thân thể. Tôi được mời giảng tại một buổi nhóm trại; tôi hầu như không thể làm nổi, và phải nằm liệt giường (cũng vì đã mất cảm giác thèm ăn) ngay khi bài giảng vừa xong. Ít lâu sau, những người bạn thân của tôi chở tôi bằng xe ngựa đến Mount Pleasant; ban ngày trời đẹp, nhưng ban đêm trong rừng, chúng tôi bị một cơn bão khủng khiếp với sấm sét, gió và mưa ập đến; nhưng nhờ ý muốn của sự quan phòng của Đức Chúa Trời, tôi thoát khỏi thời tiết khắc nghiệt và dừng chân tại nhà anh chị Hance; sau khi được chữa trị phục hồi, tôi giữ một buổi giảng đã hẹn, và bắt đầu thăm người bệnh ở nơi ấy, nhưng bị một cơn sốt nặng quật ngã. Người ta mời một thầy thuốc đến, và đến rạng sáng thì tôi mê man bất tỉnh, căn bệnh nặng đến thế, khiến thầy thuốc phải đến thăm tôi hai ba lần mỗi ngày; hóa ra đó là bệnh sốt mật. Sau khi trí óc tôi tỉnh lại và trở nên bình tĩnh, tôi tin chắc rằng lần này bệnh sẽ không dẫn đến cái chết. Tôi có đức tin nơi Chúa. Mười một ngày tôi sống bằng nước cháo gạo và nước gà hầm không muối, đến cuối thời gian ấy tôi mới thấy thèm ăn. Tôi đã bị chứng tiết nước bọt (do thuốc) rất nặng, điều hóa ra lại là một phước lành giúp chữa lành bệnh. Sau bốn tuần, tôi mới có thể ra khỏi căn nhà ấy, nhưng rất yếu; tiền bạc của tôi eo hẹp; tôi để lại bảy đô-la cho họ, mong Chúa ban phước cho họ; rồi tôi trở về nhà anh Hance, và được đối đãi tử tế. Tôi bắt đầu giảng lại, dù còn rất yếu, và nhận một buổi giảng vào ngày Sa-bát tại Hội Thánh Giám Lý Giám Mục của người da trắng, cho một hội chúng có nề nếp, cách chừng mười dặm. Tôi phải được khiêng ra xe ngựa trong một tấm chăn và trở về cũng y như vậy, và được anh chị Moor cùng gia đình chăm sóc chu đáo; nguyện Chúa ban phước cho họ trong giỏ và thùng nhồi bột. Trưởng lão Jones mời tôi đến Pittsburg để cố gắng lấy lại chút sức lực, và tôi nhận lời; tại đó tôi được anh chị Lewis chăm sóc ân cần, và tôi được lợi ích rất nhiều nhờ sự giúp đỡ của vị bác sĩ gia đình mà anh mời đến, giữa những phước lành của sự quan phòng của Đức Chúa Trời; đó là vào tháng 5 năm 1830. Rồi tôi bắt đầu lao động giữa linh hồn của dân chúng, là những linh hồn quý báu. Sau khi thân thể và tâm trí đã lấy lại sức trong lúc bình phục, tôi giảng cho khá đông các bạn hữu da đen ở khu đồi, và họ sắp xây một nhà thờ để thờ phượng vì họ đã có đất. Khi tôi đủ sức đi đường, vợ của một nhà truyền đạo và một anh em tử tế đưa tôi đến Washington, từ đó tôi đáp xe ngựa chở khách đi Mount Pleasant; lao động cho họ, vui hưởng một Tiệc Yêu Thương với họ, và vài ngày sau thì rời đi St. Clairsville và những nơi kế tiếp; rồi đáp xe ngựa chở khách đi Zanesville, tiếp tục lao động khắp hạt truyền giảng, rồi đến Columbus. Tôi được mời dự một buổi họp hằng quý ở Urbana; chúng tôi có một thời gian chờ đợi Chúa rất bổ ích; lòng tôi vui mừng khi người ta nói: chúng ta hãy đi lên nhà Chúa. Sau khi cố gắng nghỉ ngơi bốn hay năm tuần, một anh em truyền đạo cùng với bà quả phụ của anh Steward và tôi đi thăm người da đỏ, vì bà đã sống chín năm ở Sandusky. Chúng tôi nghe họ giảng bằng tiếng của họ, nhưng tôi chỉ hiểu được khi người giảng nói Chúa Giê-xu Christ hay Đức Chúa Trời, vì người thông dịch đã đi dự hội nghị. Tôi nói với họ bằng tiếng Anh, được một gia đình người da đỏ tiếp đãi, và rất tử tế; sau đó tôi phủi bụi chân và rời họ trong bình an. Cảm tạ Chúa vì Urbana. Vị trưởng lão định tổ chức một buổi nhóm trại ở Hillsborough; nó chẳng có gì đáng khoe; sau đó tôi quay về hướng Philadelphia. Anh Rains trả tiền xe ngựa chở khách cho tôi đến Springfield; ở đó tôi cố gắng giảng cho một hội chúng nhỏ và rất trật tự; từ đó đến Columbus, trả bảy đô-la rưỡi, và rời đi Wheeling; tôi dừng lại tại một buổi nhóm trại theo lời yêu cầu của các bạn hữu ở Wheeling, nhưng dường như cả nén vàng lẫn áo choàng Si-nê-a đều có ở đó, vì bánh xe không thể quay, bởi Đấng Christ đã phán rằng Ta không thể làm nhiều phép lạ vì các ngươi chẳng tin; ma quỷ đang hành động, nhưng Chúa ở trên hết.
Tôi giảng ở Wilkesbarre cho cả người da trắng lẫn người da đen, người Báp-tít lẫn người Giám Lý, và được mời giảng vào buổi chiều; có những hội chúng đông đảo, và nhiều chỗ thấy rõ những giọt nước mắt thống hối. Tôi có sự sống và sự tự do. Kế đó tôi thăm Wheeling, dừng lại vài ngày và lao động nhiều lần, được ban phước dồi dào, và vị trưởng lão lập một lớp mới gồm hai mươi mốt thanh niên; một anh em và tôi dẫn dắt họ lần đầu tiên, và họ có vẻ rất sốt sắng. Nhưng vài tháng sau, sự hà khắc của luật pháp đã chấm dứt những đặc quyền tôn giáo của họ—điều mà vốn là niềm vinh dự cho bất cứ dân nào; còn tội lỗi là sự hổ thẹn cho bất cứ quốc gia nào. Rồi tôi trả $10 và đáp chuyến đi Hagerstown. Sức khỏe tôi kém. Hành khách gồm ba quý bà da trắng, tín hữu Hội Thánh Giám Nhiệm (Episcopal), và một ông già, (người theo thần luận tự nhiên) 73 tuổi, cứ chê bai tôn giáo, cho đến khi tôi nói với ông rằng Sa-lô-môn có nói về một người 70 tuổi, và gọi người ấy là kẻ ngu dại,—rồi khuyên ông hãy nhận lấy đạo; vì danh Đức Chúa Trời đáng được mọi loài có trí khôn ngợi khen. Tôi đã thấy Ngài là đồn lũy vững chắc trong ngày hoạn nạn. Chúng tôi đến Hagerstown sau tám hay mười ngày. Chúng tôi có một nhà nhóm ở đó. Tôi gặp Trưởng lão Joseph Harper, chấp sự John Cornish. Có những buổi nhóm tốt đẹp; một sự thăm viếng của Đức Thánh Linh. Nhà nhóm chật kín người, và nhiều trăm tội nhân bị đâm thấu lòng,—người sa ngã được đem trở lại—và tín đồ được gây dựng trong đức tin rất thánh. Ngợi khen Đức Chúa Trời vì bấy nhiêu điều. Tôi giảng cho một hội chúng người da trắng rất đáng kính cách đó chừng mười một dặm.
“Hãy đi giảng Phúc Âm Ta, Chúa phán,
Bảo cả thế gian nhận ân điển Ta;
Ai tin cậy lời Ta sẽ được cứu,
Ai chẳng chịu tin sẽ bị đoán phạt.”
Rồi tôi đáp chuyến đi Fredericktown. Hội ở đó nhỏ, nhưng sẵn lòng nâng đỡ Phúc Âm của Đấng Christ. Chúng tôi nhóm trong một phòng cao rộng của một tòa nhà; hội chúng gồm cả người da trắng lẫn người da đen. Tôi cảm nhận sự sống và sự tự do, và công khó của tôi được gia tăng. Trong khoảng mười ngày, tội nhân được thức tỉnh—người sa ngã được đem trở lại—và tín đồ được gây dựng trong đức tin rất thánh. Các nhà truyền đạo da trắng đe dọa đuổi họ ra khỏi Hội Thánh của mình vì họ đến Hội Thánh Giám Lý Giám Mục Phi Châu. Tôi nghĩ khi chiến tranh bắt đầu thì đã đến lúc phải chạy. Ôi! thật là thành kiến và ngu muội: vì yêu thương là sự làm trọn luật pháp.
Nhiều năm trước, chúng tôi có một nhóm sót lại của hệ phái chúng tôi đến từ Virginia, nhưng vì một vài sự tranh chấp giữa họ với nhau, chủ nhà thờ đã lấy nó khỏi tay họ, xây một ống khói ở giữa nhà, và cho nhiều gia đình khác nhau thuê ở. Ông ta còn đi vào sân, đá đổ những tấm bia ở đầu và cuối các ngôi mộ, san bằng chúng, và biến nghĩa địa thành một khu vườn. Nhưng Chúa đã giáng tai họa trên ông cho đến chết, và ông được chôn một hai ngày trước khi tôi đến Frederick-town.
Nhưng Đức Chúa Trời có dân Ngài ở khắp nơi; một nhóm sót lại chẳng hề quỳ gối trước mặt Ba-anh. Một anh em phái Luther, (mục sư,) đã can thiệp thay cho họ, (lúc nhà thờ đang được rao bán,) và nhận Một Trăm Đô-la từ tay ban quản trị, mua lại nó cho họ; một chứng thư vững chắc được lập cho ban quản trị, và vị trưởng lão đảm nhận coi sóc nó. Ân điển giải cứu là như thế đó.
“Đức Chúa Trời hành động cách huyền nhiệm
Để làm nên những việc lạ lùng Ngài;
Ngài đặt dấu chân Ngài trên biển cả
Và cưỡi trên cơn bão tố.”
Kế đó tôi lên đường đi thành phố Washington; đáp xe ngựa chở khách vào khoảng 1 giờ chiều, và đến nơi vào khoảng 1 giờ sáng; người thư ký của văn phòng đưa tôi đến một gia đình người da đen rất đáng kính, (nhà ông Adam) là những người tiếp đón tôi ân cần, và tiếp tục như thế suốt thời gian tôi ở; nhưng tại nơi ấy tôi gặp kẻ đối nghịch của mình, người ra sức ngăn cản sứ mạng giảng đạo của tôi; nhưng Lẽ Phải mạnh hơn Sức Mạnh. Giám mục Allen là một người có danh tiếng, và có ân điển dư dật trong lòng, đã gửi thư cho người con rể sống ở nơi ấy, nhờ can thiệp giúp tôi trong thời gian tôi lưu lại, và anh đã làm vậy. Thật vậy, lúc đầu con đường dường như hơi tối tăm. Tôi thấy những sự phục hưng giữa vòng các tín hữu; dù hội chúng nhỏ, Chúa đã dấy lên cho tôi nhiều bạn hữu giữa họ, vì Đức Chúa Trời là mọi sự trong mọi sự. Không thấy mặt vị trưởng lão phụ trách cho đến ngày Sa-bát cuối cùng tôi ở đó. Ông giảng vào buổi sáng, nhưng tôi thấy hổ thẹn vì cách ông đối xử với tôi, do thành kiến, trong khi ông là người dẫn dắt dân chúng. Bạn đọc ơi, xin bạn tự xét đoán. Nhưng Đức Chúa Trời của tôi đã cho tôi phần và cơ nghiệp trong việc này, phán rằng: “Kìa, ta sai các ngươi đi khác nào như chiên vào giữa bầy muông sói, đừng sợ:—Và nầy, ta thường ở cùng các ngươi luôn cho đến tận thế.” Ngợi khen Đức Chúa Trời vì những lời hứa bền vững của Ngài. Vài ngày sau, tôi đáp xe ngựa chở khách đi Baltimore. Một phần chặng đường đi bằng đường sắt. Chuyến đi êm đẹp; tôi đến Baltimore bình an, thuê xe ngựa của một người da đen, đưa tôi đến nhà bà A. H., người mà tôi sẽ mãi mãi mang ơn; vì bà và gia đình là những người bạn nồng hậu nhất của tôi. Thật vậy, tôi phải nói rằng “Chúa đã nhớ đến tôi trong lúc tôi hèn hạ nhất.” Vị trưởng lão và các nhà truyền đạo ở Baltimore đồng lòng sắp xếp các buổi giảng cho tôi, và chúng tôi có những buổi nhóm thịnh vượng. Ở đó chúng tôi có một nữ diễn giả, người có vẻ rất sốt sắng. Tôi xin phép đưa chị lên bục giảng, và được chấp thuận; chị giảng nhiều trong Thánh Linh của Đức Chúa Trời—có quyền năng đi kèm, vì chị là một người nữ của Đức Chúa Trời; cử chỉ nhã nhặn, và hiểu biết về Kinh Thánh rất đúng đắn, và mọi người đều rất hài lòng về chị. Chị là giáo viên Trường Chúa Nhật, và tại đó chị thường nhân dịp mở rộng sự hữu ích của mình bằng cách nói về công việc của Đức Chúa Trời, vì thế chị chịu nhiều sự chống đối, thậm chí từ chính chồng mình; dù ông là một nhà truyền đạo Phúc Âm, chị vẫn gặp phải những thử thách nặng nề. Kế đó tôi rời Baltimore về Philadelphia, quê nhà tôi, và thấy các bạn hữu đều mạnh khỏe; đứa con trai duy nhất của tôi cũng mạnh khỏe, và vẫn ở với Giám mục Allen, nơi tôi đã gửi cháu trước khi ra đi. Sau khi vắng nhà hai năm sáu tháng, tôi thấy Giám mục Allen sức khỏe rất yếu, nhưng ông vẫn luôn chăm lo không mỏi mệt cho hạnh phúc của con trai tôi, bằng cách cho cháu đi học, và giúp cháu tiến bộ về học vấn bằng nhiều cách khác; nhờ đó cháu đã tiến bộ đáng kể; điều ấy đem lại cho tôi sự an lòng lớn lao; chỉ còn thiếu một điều, đó là một nghề nghiệp. Nhưng cuối cùng, vị Giám mục ngày càng gần đến lúc ra đi,—trước đó ông rất quan tâm đến lợi ích của con trai tôi trong việc học một nghề, nhưng vì lúc ấy là mùa đông năm 1830, ông quyết định giữ cháu lại cho đến mùa xuân; nhưng vị Giám mục đã đến bờ dốc của thời gian, và qua đời ngày 26 tháng 3 năm 1831, sau khi sống 72 năm trong một thế gian đầy hoạn nạn. Ngay sau đó tôi gửi con trai tôi cho một quý ông người Pháp, cháu ở với ông và học nghề đóng đồ gỗ tại thành phố này. Ấy là cách tôi xoay xở sau khi cho con trai học được một nghề. Tôi cảm thấy mình thật giống như một người hành hương nghèo khó; lang thang qua thế gian rộng lớn này; phải đi giữa những người xa lạ, nghèo nàn và thiếu thốn; tôi bị cám dỗ nặng nề. Tiền bạc đã hết, sức khỏe đã mất, và tôi gần như không có nhà cửa. Nhưng tôi nương cậy nơi những lời hứa của Đức Chúa Trời. “Những ai đặt lòng tin cậy nơi Ta sẽ chẳng hề bị hổ thẹn.” Dù không có lấy một đô-la để tự lo cho mình, tôi thấy Chúa sẽ làm ứng nghiệm lời hứa của Ngài; chúc tụng danh Ngài vì điều đó.
Tôi lưu lại vài tuần với chị tôi và bác sĩ Burton; tôi ở trọ nhà chị, và ông thấy thân thể tôi suy nhược, nên giúp chữa trị, điều ấy giúp tôi nhiều; nhưng trong vài tháng tôi không thể lao động và giảng đạo. Sau khi công việc của tôi trong năm 1831 đã xong, tôi cảm thấy mình có bổn phận đi thăm người mẹ già, người mà tôi chưa gặp trong mười một năm. Cuối cùng tôi lên đường đi Cape May, miền Tây Jersey, theo lộ trình sau: đi tàu hơi nước đến Salem, N. J., và giảng tại Hội Thánh Giám Lý Giám Mục Phi Châu cho một hội chúng đông đảo, và chúng tôi có một thời gian chờ đợi Chúa đầy an ủi. Có những dấu lạ theo sau việc rao giảng thập tự giá của Đấng Christ; dân chúng rất tử tế. Từ đó đi xe ngựa chở khách đến Greenwich, và cùng với vị trưởng lão giảng cho một dân rất khiêm nhường; quyền năng của Đức Chúa Trời được bày tỏ lớn lao; sáu người gia nhập Hội Thánh, bảy người chịu phép báp-têm, và những người khác ngã xuống sàn và kêu xin sự thương xót; cảm tạ Đức Chúa Trời vì điều ấy.
Sáng thứ Hai tôi rời đi Bridgeton; vì chúng tôi không có hội ở đó, tôi giảng tại tòa án cho một đám đông thuộc nhiều hệ phái khác nhau. Tôi cảm nhận được phần nào sự tự do khi giảng, rồi tôi lưu lại với họ vài ngày, và được đón tiếp, đãi đằng tử tế. Rồi tôi tiếp tục đến Fair-field, và cố gắng lao động cho họ lúc 11 giờ sáng ngày Sa-bát, và lúc 3 giờ chiều, cho những căn nhà chật kín những hội chúng đáng kính và trật tự; Chúa tuôn đổ Thánh Linh Ngài trên chúng tôi, và chúng tôi có một thời gian chờ đợi trang nghiêm trước sự hiện diện của Ngài, điều mà đến bây giờ linh hồn tôi vẫn còn vui mừng.
Kế đó tôi đến Port Elizabeth, nơi dân cư rất thưa thớt, chỉ có hai ba gia đình rất đáng kính, với vỏn vẹn ba người thuộc về Hội Thánh; trong số đó có thẩm phán Brick, một người có tài năng. Nhờ ông mà nhà thờ được mở cửa cho tôi, và tôi giảng hai bài giảng cho những hội chúng đông đảo gồm các cư dân đáng kính của nơi ấy; trong đó tôi đặt mình như ở trong tay Đấng Cứu Rỗi của tôi, và ở lại đó như đất sét trong tay thợ gốm. Tôi có sự tự do, trong khi tôi có thể nghe tiếng rên rỉ khiêm nhường của dân chúng, khiến lồng ngực tôi dâng trào như với niềm vui thuần khiết của các sê-ra-phim. Tôi chúc tụng Chúa, vì Phúc Âm chưa bao giờ bị bỏ mặc mà không có người làm chứng. Chúa chúng ta phán rằng sự khôn ngoan được xưng là phải bởi con cái mình; nếu không phải vậy, hàng ngàn Cơ Đốc nhân hẳn đã chìm trong tuyệt vọng; nhưng thỉnh thoảng tôi gặp rất nhiều người có tội lỗi đã được xóa bỏ, trong họ sự kiêu ngạo đã bị tiêu diệt, và sự vị nể người không còn được biết đến. Giữa những người như thế, Đức Chúa Trời sẽ làm thịnh vượng công khó của các tôi tớ Ngài. “Đức Chúa Trời nhận biết kẻ kiêu ngạo từ xa, nhưng các thánh đồ của Ngài được yêu dấu trước mặt Ngài.” Kế đó tôi tiếp tục đến Goshen; ở đó tôi gặp người mẹ già của tôi, người mà tôi chưa gặp trong mười một năm, vẫn mạnh khỏe và rất nhanh nhẹn. Nhưng trên hết mọi điều, bà vui hưởng đời sống đạo, tình yêu thương của Đức Chúa Trời trong linh hồn; điều ấy quý hơn vàng Ô-phia; dầu nghèo, mà làm cho nhiều người giàu. Thật vậy, bà đã nhỏ nhiều giọt nước mắt của tuổi già vì những hiểm nguy tôi gặp phải trên đường đi, nhưng tôi cố làm bà yên lòng bằng lời Đức Chúa Trời, là lời bảo chúng ta rằng “trong thế gian chúng ta sẽ có sự hoạn nạn, nhưng trong Ngài chúng ta sẽ có sự bình an.” Chính ở nơi đó, cuộc chiến của Cơ Đốc nhân chấm dứt, và sầu khổ không thể đến. Chúng tôi nhỏ vài giọt nước mắt biết ơn, với tấm lòng hướng lên Đức Chúa Trời Toàn Năng, vì Ngài đã cho chúng tôi được gặp lại nhau một lần nữa trong xác thịt.
Nhưng chẳng bao lâu công việc của tôi lại bắt đầu. Hôm sau tôi giảng trong một căn nhà ở; rồi tại trường học Goshen, cho cả người da trắng lẫn người da đen; và được trợ giúp bởi lời cầu nguyện của một số linh hồn khiêm nhường, và cảm nhận cả sự sống lẫn sự tự do. Các anh em da đen của tôi tổ chức một buổi nhóm phục hưng kéo dài. Có người là Báp-tít, có người là Giám Lý. Nhưng tất cả là một trong Đấng Christ. Tôi nghĩ tôi chưa bao giờ thấy quyền năng đời đời của Đức Chúa Trời được bày tỏ lớn hơn thế; thật là gần như không thể diễn tả: Vinh hiển thay Đức Chúa Trời vì điều ấy. Cách đó bốn dặm, tôi giảng tại tòa án cho một hội chúng thuộc nhiều hệ phái khác nhau, và nhà chật kín người. Câu gốc—Ma-thi-ơ 28:18 và 19. Ngày Sa-bát kế tiếp tôi giảng tại một trường học cho một hội chúng Giám Lý người da trắng. Chiều hôm ấy chúng tôi có một giờ phút đầy nước mắt. Tôi giảng cho chính dân tộc mình, và Chúa ban phước cho nhiều linh hồn. Đó là một thời gian đáng ghi nhớ lâu dài. Thật vậy, một thanh gươm được mài thường xuyên như thế ắt phải giữ được sắc bén, nhưng giữa những khó khăn, dường như lời Chúa lại có hiệu quả trọn vẹn hơn. Sau khi cảm thấy mình đã làm xong bổn phận đối với Đức Chúa Trời tại phần ấy của vườn nho Ngài, tôi trở về nhà và trải qua mùa đông ở Philadelphia, nhưng chịu nhiều đau đớn. Thế nhưng giữa những điều ấy, sự bình an của tôi như một dòng sông.
Vào khoảng tháng 2 năm 1832, Chúa sai hai người bạn đưa tôi ra khỏi thành phố để thăm một phần vườn nho của Ngài, và họ nghĩ việc ấy sẽ giúp sức khỏe tôi khá hơn. Tôi đi xe chừng hai mươi hai dặm,—bệnh lại nặng thêm—nhưng được cho uống thuốc và thuốc đã có hiệu quả. Tôi ở lại vài tuần, giảng ba hay bốn lần tại Nhà thờ Tự Do ở Norristown, do một quý bà thuộc Anh giáo xây dựng, dành cho tất cả, hay bất cứ ai rao giảng Đấng Christ và Đấng Christ bị đóng đinh trên cây thập tự.
Sau khi lấy lại sức khỏe, tôi trở về Philadelphia trong bình an, và lao động ở đó giữa một số khó khăn cho đến giữa tháng 5: Sau đó tôi đi một chuyến với một chị em truyền đạo trong khoảng hai hay ba tuần, và thật vậy, Chúa ban phước dồi dào cho công khó của chị, và lòng tôi vui mừng khi chứng kiến sự tuôn đổ Thánh Linh trong chuyến thăm viếng truyền bá Phúc Âm ấy cùng với một nữ tôi tớ của Chúa. Kinh Thánh được ứng nghiệm như lời tiên tri Giô-ên đã nói, Giô-ên 2:27. “Các ngươi sẽ biết rằng ta ở giữa Y-sơ-ra-ên, biết rằng ta là Giê-hô-va Đức Chúa Trời các ngươi, và chẳng có ai khác; dân ta sẽ không hề bị xấu hổ nữa. Sau đó, ta sẽ đổ Thần ta trên cả loài xác thịt; con trai và con gái các ngươi sẽ nói tiên tri; những người già cả các ngươi sẽ thấy chiêm bao, những kẻ trai trẻ các ngươi sẽ xem sự hiện thấy.” Năm 1831, một thanh niên tự xưng là người công bình nói rằng anh thấy trên bầu trời những người đang hành quân như những đạo binh; đó là thấy bằng mắt thường, hay một khải tượng bởi con mắt đức tin, tôi không thể nói được. Nhưng sự gian ác của dân chúng chắc chắn đòi những sự phán xét đáng sợ của Đức Chúa Trời được buông ra trên quốc gia; và chế độ nô lệ, cái hệ thống khốn nạn phát xuất từ vực sâu không đáy ấy, là một trong những sự rủa sả lớn nhất cho bất cứ quốc gia nào.
Tháng 6 năm 1832, tâm trí tôi được dẫn dắt đi về phía đông New Jersey, qua Trenton, N. J., v.v., và tôi giảng ba hay bốn lần, và tìm được nhiều sự an ủi. Vị trưởng lão sắp xếp cho tôi những buổi giảng ở vùng quê cách chừng hai hay ba dặm, nơi có một lớp người Giám Lý. Sáng hôm sau có một người da trắng đến mời tôi giảng cho họ vào chiều ngày Sa-bát kế tiếp, và chính ông đề nghị quyên góp cho tôi. Như thế, thật vậy, tôi thấy một con đường được mở ra cho tôi mà tôi chẳng hề biết, vì trong túi tôi chỉ còn ba hay bốn xu. Vậy mà tôi chưa hề nhắc đến điều ấy; nhưng đúng như lời hứa, sau khi tôi giảng, số tiền họ đóng góp cho tôi lên đến bốn hay năm đô-la; giúp tôi trên chuyến đi. Tin cậy Đức Chúa Trời là như thế đó. Rồi tôi đến Princeton. Không mấy thành công ở đó, vì hội nhỏ. Tôi giảng ba hay bốn lần ở đó. Rời đi New-Brunswick, và có những buổi nhóm rất tốt đẹp; có nhiều người cầu nguyện hơn, và giữa họ có nhiều sự sống và quyền năng hơn, và lời Đức Chúa Trời có hiệu quả. Và những sự phán xét của Đức Chúa Trời đang ở trong xứ, bệnh dịch tả cướp đi dân chúng hàng chục người một lúc. Một ngày kinh khiếp cho những ai không có Đức Chúa Trời ở cùng mình trong sự chết. Nó mang một thanh gươm hai lưỡi, chém cả bên phải lẫn bên trái, cướp đi cả thánh đồ lẫn tội nhân, người sang lẫn kẻ hèn, người da trắng lẫn người da đen. Nó cho thấy sự bình đẳng trong sắc lệnh của Đức Chúa Trời tôi; nơi Ngài phán về “mọi người.” Kế đó tôi rời đi Rahway,—vẫn đến giữa những người xa lạ, nhưng được các bạn hữu đón tiếp tử tế, cả người da đen lẫn người da trắng, thuộc nhiều phái khác nhau, không phân biệt. Tôi thấy một cánh đồng rộng lớn mở ra trước mặt, và cần rất nhiều người làm công tại phần ấy của vườn nho thuộc linh của Đức Chúa Trời. Tôi bắt đầu vâng theo Thánh Linh của Đức Chúa Trời, và có sự tự do lớn lao, cả trong lời giảng lẫn trong giáo lý. Tôi lưu lại sáu tuần, và vị trưởng lão chỉ giảng có một lần. Dân chúng chết nhanh: Tin tức từ New York đến thành phố rằng nạn chết chóc dữ dội đang hoành hành,—dân chúng chết với tốc độ từ 120 đến 160 người mỗi ngày. Thật đáng kinh hoàng, nhưng chúng tôi ở Rahway được ơn rất lớn, vì chỉ có chừng bốn hay năm ca bệnh; và giữa vòng họ, điều được tỏ ra rõ ràng là Đức Chúa Trời chẳng vị nể ai. Một người da đen đáng thương, vốn uống quá nhiều rượu mạnh, vào khoảng 8 giờ còn khoe khoang rằng bệnh dịch tả chẳng làm gì được mình; nhưng chỉ hai tiếng sau, lúc 10 giờ sáng, trong khi đang thắng ngựa để gia đình đi nhà thờ, ông bị chuột rút dữ dội, được khiêng vào chuồng ngựa, và người ta cho mời mấy vị bác sĩ đến, họ ở lại với ông, vì ông không có người thân nào. Nhưng cuối cùng, đến 8 giờ tối thì không còn hy vọng gì cho ông nữa, các bác sĩ xin một gia đình Giám Lý người da đen cho ông được chết trong nhà họ, và họ vui lòng nhận lời; ông chết vào khoảng 12 giờ, và được chôn trước lúc rạng đông ngay sáng hôm ấy. Một người rất giàu cũng chết, được chôn cất huy hoàng giữa ban ngày, còn người hành khất nghèo thì bị đem đi vội vã ban đêm; thế mà cả hai đều chết trong gian ác. Thật là một sự báo trước ngắn ngủi. Nhưng ôi! kết cuộc của họ, kết cuộc đáng sợ của họ.
Tôi vẫn tiếp tục lao động, và chứng kiến những sự phục hưng tốt đẹp. Khi lời tuyên cáo của Tổng thống được ban ra về một ngày Kiêng Ăn Chung trên khắp Hiệp Chủng Quốc Hoa Kỳ vì sự phán xét của Đức Chúa Trời, mọi hệ phái đều vâng theo, và dĩ nhiên chúng tôi cũng được biết,—và vì chúng tôi không có trưởng lão ở nơi ấy, chúng tôi tự tổ chức lấy,—và phần việc giảng một bài giảng trong dịp ấy rơi vào tôi; tôi đã giảng, dù có phần lúng túng, từ Ma-thi-ơ 24:21 và 22. Và Thánh Linh của Chúa ở trên tôi, và Kinh Thánh được mở ra cho tâm trí tôi. Cái lưỡi cà lăm được thả lỏng, và bữa tiệc thật là vinh hiển. Ban đêm chúng tôi tổ chức những buổi nhóm cầu nguyện, và cứ tiếp tục như thế cho đến khi tôi cảm thấy được tự do rời họ. Rồi tôi tiếp tục đến New York. Khi đến nơi, tôi đến thăm Trưởng lão S. T⸺, và được ông đón tiếp tử tế; vài ngày sau ông sắp xếp cho tôi một buổi giảng tại nhà thờ Brooklyn, vì đã gần sáu năm kể từ lần tôi giảng cho dân ấy. Và trong khi giữ nhiều buổi giảng liên tiếp, tôi thấy những dấu hiệu của nhiều điều tốt lành được thực hiện nhân danh Con Thánh Giê-xu, điều mà mọi người đồng lòng công nhận. Khi bước lên bục giảng, vì cuốn Kinh Thánh bị rách, tôi không tìm được câu gốc. Một quý ông trẻ thuộc Hội Thánh Giám Lý Giám Mục có mặt ở đó, nhân buổi giảng kế tiếp của tôi, đã tặng Hội Thánh một cuốn Kinh Thánh mới, khổ lớn. Những nguyên tắc của Cơ Đốc giáo là như thế đó. Vị trưởng lão cũng sắp xếp cho tôi ba buổi giảng tại Hội Thánh Bethel, New York, tại Asberry, ở phố Allen, phía trên của thành phố,—nhiều lần tại nhà thờ Flushing, và tôi dự một Tiệc Yêu Thương, nơi dân chúng nói trong Thánh Linh. Ngợi khen Đức Chúa Trời vì điều ấy.
Rồi tôi lại trở về New York, cảm thấy sức lực mình được đổi mới nhiều trong người bề trong, là Đấng Christ Giê-xu; tôi thấy ở đó rất thiếu người lao động, như tiên tri Ê-xê-chi-ên đã nói: “Tôi thấy dòng sông dâng lên đến hông người.”
Sau khi lao động khoảng sáu tuần và thấy công khó ấy chẳng phải là vô ích; với sự tán thành của các anh em và với sự đáp lời của lương tâm tốt lành. Ôi! ước chi tôi có lời lẽ để bày tỏ tâm trí mình khi cầm bút viết. Nhưng dầu tôi có cái lưỡi của An-ne khi bà thưa với Hê-li! tôi cũng không thể diễn tả sự mặc khải của Chúa Giê-xu; nhưng sức lực thân thể dường như suy kiệt nhanh chóng. Rồi tôi trở về Philadelphia, nghỉ bốn ngày và được mời đến Salem, N. J.; sau khi giảng hai hay ba lần, tôi vượt vịnh Delaware đến St. Georges, một thị trấn trong tiểu bang Delaware, và giảng hai lần theo lời mời của cư dân, và cũng theo lời yêu cầu, tôi giảng ở thành phố Delaware. Ở đây người ta chuẩn bị cho tôi một con ngựa, một cỗ xe nhẹ và người đánh xe; tôi đi bốn hay năm dặm vào buổi tối và giảng cho một hội chúng đông đảo gồm người da trắng và người da đen. Họ cư xử tốt, nhưng không có sự bày tỏ đặc biệt nào về quyền năng của Đức Chúa Trời. Ngay đêm ấy tôi trở về St. Georges, và ở vài ngày với chị tôi, người mà tôi chưa gặp trong mười một năm trước đó. Tôi rời nơi ấy vài ngày trước Lễ Giáng Sinh để về Philadelphia, và ở lại đó cho đến ngày 1 tháng 1 năm 1833. Sau đó tôi lên đường cùng một chị em khác đi New Hope, Pa. Chúng tôi tổ chức những buổi nhóm ở Frankford, rồi tôi tiếp tục đến Ben-Salem; từ đó đến Attleboro’. Trưởng lão P. S. phụ trách hạt truyền giảng ấy; ông niềm nở sắp xếp các buổi giảng cho tôi, và chúng tôi được vui mừng. Ma quỷ cũng đang hành động, dựng lên những khó khăn cao như núi, nhưng vì có một Người Hoa Tiêu khéo léo, tôi lái thuyền đi giữa những ghềnh đá. Nhà thờ ấy, sau một vụ kiện kéo dài bảy năm, đã thuộc về hệ phái Giám Lý Giám Mục Phi Châu. Một anh em, L. I⸺, chở chúng tôi đi bảy dặm, và tôi giữ một buổi giảng đã hẹn, được Thánh Linh của Đức Thánh Linh thăm viếng. Chị C⸺ tiếp theo với lời khích lệ, và buổi nhóm được một anh em kết thúc—nhà chật kín người—và người ta xin chúng tôi tổ chức một buổi khác. Nhưng chúng tôi hẹn buổi kế tiếp ở Holmesburgh, buổi ấy cũng thịnh vượng như vậy. Sau đó tôi trở về Philadelphia, và ở lại đó cho đến ngày 2 tháng 7, lúc ấy tôi rời đi Canada, đây là lần thứ hai tôi thăm dân tộc tản lạc của mình, điều mà tôi đã mang một ấn tượng đau đớn suốt hơn sáu năm. Chặng dừng đầu tiên là ở New York, từ đó đến Albany, nơi tôi ở lại ba hay bốn tuần, nhưng Hội Thánh ở đó đang lội qua những dòng nước sâu. Từ lâu trước đó, tôi đã rất khao khát xuất bản kinh nghiệm tôn giáo và những sự rèn tập thuộc linh của mình cho một thế gian đang hư mất, nhưng vì chịu thiệt thòi về học vấn, tôi nghĩ mình được ơn khi trả $5 để người ta lấy một phần từ bản gốc do chính tôi ghi chép, và sửa chữa để đưa đi in. Theo lời yêu cầu đặc biệt, tôi đến thăm Troy và gặp một mục sư có tinh thần Cơ Đốc, Mục sư Wm. Bishop, với một hội đầy sinh khí, và tôi giảng cho họ—Chúa ở cùng chúng tôi, và ban giống cho kẻ gieo và bánh cho kẻ ăn, vào những lúc khác nhau; và ngày Sa-bát kế tiếp tôi giảng bài giảng từ biệt, và tối Chúa Nhật tôi tổ chức buổi nhóm cầu nguyện trong nhà thờ, và thứ Bảy kế tiếp tôi rời đi Schenectady, giảng hai lần tại Hội Thánh Trưởng Lão vào ngày Chúa Nhật, và được tiếp đãi tử tế; sau đó tôi rời đi Utica vào thứ Hai, và đến nơi vào khoảng lúc mặt trời mọc sáng hôm sau. Tôi giảng cho họ vào tối thứ Năm, và cả chiều Chúa Nhật cho những căn nhà chật kín những Cơ Đốc nhân đầy sinh khí, và họ cung cấp cho những nhu cầu của tôi để giúp tôi đi đường. Tôi cảm nhận sự tự do lớn lao trong Phúc Âm. Từ đó tôi tiếp tục đến Rochester, nơi tôi đến sau hai ngày một đêm trên kênh đào, và gặp Trưởng lão Graham với một Hội Thánh thịnh vượng, dường như công khó của ông được ban phước nhiều. Nhưng, than ôi! ma quỷ đã lẻn vào—ông rời bỏ họ—họ trở nên tản lạc, ban quản trị cũ qua đời, và hệ phái kia đã lôi kéo họ. Nhưng trong thời gian tôi lưu lại, họ đã thêm nhiều người vào Hội Thánh. Rồi tôi rời đi Little York ở Canada, mất một ngày đi thuyền buồm băng qua các Hồ Lớn; hôm ấy sóng gió rất dữ. Người ta chỉ tôi đến nhà anh Brown, nhà truyền đạo, và tôi được anh và vợ anh đón tiếp tử tế. Tôi giảng vào sáng và chiều ngày Sa-bát, và hôm ấy chúng tôi có tiếng reo hò trong trại Y-sơ-ra-ên. Ngợi khen Đức Chúa Trời, sứ mạng vừa được công nhận vừa được tiếp nhận. Sau khi giảng nhiều lần và tổ chức những buổi nhóm cầu nguyện, tôi rời họ đi Niagara, giảng ba lần. Từ đó đến St. David, và giảng cho một hội chúng đáng kính gồm người da trắng và người da đen. Sáu năm trước đó tôi đã thăm Niagara, và khi ấy có một hội lớn của hệ phái Giám Lý Giám Mục Phi Châu, nhưng lần này chính nhà nguyện đã không còn, vị mục sư đã qua đời, dân chúng tản lạc và sa ngã. Lần này tôi chỉ thấy hai ba tín hữu và không có trường học, còn trẻ con thì lớn lên trong tội lỗi; rồi tôi rời đi St. Catharine; giảng ba lần, nhưng không có sự phục hưng đặc biệt nào; có những người muốn làm chủ trên cơ nghiệp của Đức Chúa Trời, và công việc dường như đình trệ, nhưng họ đối xử tốt với tôi, và tôi rời họ với tâm trí bình an vì đã làm tròn bổn phận, để đi George, và vào sáng ngày Sa-bát giảng cho một hội chúng người da trắng và người da đen trong một trường học—thật là một thời gian kỳ diệu—có người reo hò, có người than khóc, những người khác tìm kiếm sự thương xót, và tôi cảm thấy Đức Thánh Linh ở trên tôi; vinh hiển, vinh hiển, vinh hiển thay Đức Chúa Trời. Sau khi tôi giúp dẫn dắt lớp, người ta đặc biệt nài nỉ tôi giảng bài giảng tang lễ cho một đứa trẻ, trước khi thi hài rời khỏi nhà; một hoàn cảnh lạ lùng, do sự việc sau đây: Bảy năm trước tôi đã giảng ở vùng lân cận ấy, cho một đám đông lớn pha trộn, sau đó người này mời tôi dùng bữa, và trong lần thăm ấy, hay chính ngày hôm ấy, đứa trẻ này được sinh ra; sau đôi chút do dự, tôi nhận lời và giảng từ sách 2 Sa-mu-ên, “Ta sẽ đi đến nó nhưng nó không trở lại cùng ta.” Đó là một giờ phút rất trang nghiêm—rồi thi hài được đem đến nhà thờ Anh giáo, đặt trước bàn thờ, các giáo sĩ nói lời trên thi hài, rất xác đáng, không thiên vị, rồi giao nó cho nấm mồ lặng câm. Tối thứ Năm, tôi giữ một buổi giảng tại nhà một anh em; Chúa ở đó. Ngày Sa-bát kế tiếp tôi đi bảy dặm, giảng và giúp dẫn dắt lớp, và tuần sau tôi đáp xe ngựa chở khách đi Little York, nhưng dừng lại ở Niagara, giảng nhiều lần và thăm một hội mới của những người Giám Lý Wesley; rồi lại trở về York, và giảng cho một hội Báp-tít, một hội chúng rất trật tự và chăm chú, chỉ trừ một người. Câu gốc: ấy là nhờ ân điển, bởi đức tin, mà anh em được cứu, điều đó không phải đến từ anh em, bèn là sự ban cho của Đức Chúa Trời. Ma quỷ luôn bận rộn trong công việc của nó, như trong việc sau đây: có một thầy giáo có mặt trong hội chúng; sau khi tôi kết thúc bài giảng, ông đứng dậy bác bỏ lý lẽ của tôi; ông trở nên rất kích động và mặt đỏ gay; nhưng trong khi ông còn đứng, tôi bày tỏ ước muốn rằng hội chúng đừng để ý đến lời đáp của ông, và họ theo đó mà coi thường nó, khiến ông phải thôi, cùng với mọi thành kiến của ông đối với phụ nữ. Dân chúng rất tử tế. Từ đó tôi đi tàu hơi nước đến Hambleton, xa 50 dặm; tôi không thấy hội người da đen nào ở nơi ấy, nhưng trẻ con được đi học; cách đó chừng hai dặm tôi tìm thấy một lớp, và với sự cho phép của ban quản trị, vào tối thứ Tư, tôi giảng trong Nhà nguyện Giám Lý cho một hội chúng nhỏ, vì chỉ được báo trước rất ngắn, nhưng Chúa đã công nhận lời Ngài. Sau khi buổi nhóm kết thúc, một quý ông người Anh và phu nhân mời tôi về nhà và ở lại một đêm, và tôi nhận lời; họ bày tỏ lòng nhân hậu rất lớn đối với tôi; nguyện Đức Chúa Trời ban thưởng cho họ vì điều đó. Sáng ngày Sa-bát tôi giảng cho chính dân tộc mình, sau đó dẫn dắt lớp, và thấy cũng chính một Đức Chúa Trời ấy công nhận họ trong sự thờ phượng. Tôi thấy rằng hạt giống phải được gieo cho phù hợp. Buổi chiều tôi giảng, và Chúa tỏ mình ra bởi Thánh Linh Ngài cách lớn lao; dân chúng, dù rất nghèo, lại vô cùng tử tế; một trong các anh em truyền đạo chở tôi đến Dundas và Flamburg, về phía tây. Tôi giảng cho một hội chúng đông đảo trong Nhà nguyện Giám Lý của người da trắng. Chúng tôi có một thời gian chờ đợi Chúa cách khiêm nhường. Từ đó tôi đi Ancaster; ở đó Chúa đã chuẩn bị một người bạn để chăm sóc tôi suốt mùa đông. Tôi giảng nhiều lần và gặp nhiều bạn hữu mà tôi đã gặp ở Cincinnati; có vài nhà truyền đạo có ân tứ ở đó, nhưng không có trưởng lão nào chủ tọa. Có nhiều người trong hội chúng tôi ở đó, bị gọi đi từ nơi này đến nơi khác, đã bị tản lạc như chiên không có kẻ chăn—thật đau lòng khi nghe họ than khóc vì mất người chăn của mình, người đã qua đời. Các anh em tổ chức một buổi nhóm canh thức vào đêm Giáng Sinh. Chúng tôi vui hưởng buổi nhóm và thức suốt đêm như Thánh Phao-lô; ngày hôm sau phần việc giữ một buổi giảng rơi vào tôi, và tôi đã giảng với cả sự sống lẫn sự tự do, (ngợi khen Đức Chúa Trời vì điều ấy) từ Lu-ca 2:10, 11. Tôi cảm thấy tâm trí mình dẫn tôi đến một làng gọi là Ammonsburg, bên hồ Ontario, ở nơi được gọi là phía Rừng Rậm, nhưng tôi giữ điều ấy cho riêng mình và Chúa, và cứ tiếp tục đi và giảng tùy theo sức Chúa ban. Anh S. Lewis rất quan tâm khi thấy tôi lo lắng cho hạnh phúc của dân ấy, và cả anh Wm. Edwards, một nhà truyền đạo Phúc Âm, người đã là công cụ trong việc khai hóa và Cơ Đốc hóa nhiều người bản xứ mà tôi gặp ở Brantford, một thị trấn của người da đỏ bên sông Mohawk, nơi nhiều người bản xứ sống dọc bờ sông, trong rừng đã lập nên những hội thánh gồm các hội thuộc nhiều hệ phái khác nhau, trừ hệ phái chúng tôi; và vì không có nhà thờ Giám Lý, một quý ông thấy sự cần thiết của một nơi thờ phượng cho chúng tôi, đã nhiều lần cho chúng tôi đặc ân dùng một căn nhà lớn để thờ phượng; thật vậy, trời lạnh, nhưng chúng tôi có nhiều buổi nhóm đầy an ủi, và rất nhiều ấn tượng trang nghiêm đã được in sâu vào tâm trí nhiều người có mặt; sau đó tôi rời đi Buffalo. Đường sá gồ ghề đến nỗi khiến tôi bị bệnh khá nặng. Tôi không thể chịu nổi việc đi xe 200 dặm trong thời tiết giá lạnh ấy, nên tôi tiếp tục giảng trong và ngoài thị trấn cho nhiều hệ phái khác nhau, xuyên qua sương giá và tuyết. Một quý ông đến gặp tôi sau khi bài giảng kết thúc, và chúc tôi được Đức Chúa Trời phù hộ cách rất thân thiện, rồi lặng lẽ cáo lui cùng các phu nhân đi với ông, cách lịch sự. Tâm trí tôi hướng về Buffalo; anh Edwards vẫn chưa lập được hội nào. Tôi đặc biệt mong anh đảm nhận buổi giảng của tôi, và anh đã làm vậy, và cũng đọc sách Kỷ Luật với những lời giải thích thích đáng, muốn biết ai sẽ chịu phục tùng sự cai quản của sách ấy; và có mười người bước ra và ưng thuận phục tùng với tư cách là tín hữu theo sách Kỷ Luật của chúng tôi. Tôi đến Ancaster, dừng lại nhà anh chị Lewis, và dù chị là một thiếu phụ mới lập gia đình, chị đối với tôi rất giống như một người mẹ. Tâm trí tôi bị thôi thúc phải đi Ammonsburg, xuyên qua một mùa đông ảm đạm; đêm ấy, sau khi suy ngẫm nghiêm túc, tôi ngủ thiếp đi, rồi bỗng tỉnh dậy và nhận được sự làm chứng rằng tôi phải đi. Sáng hôm sau tôi báo cho anh Lewis biết rằng tôi phải đi, và anh, vì quan tâm đến tôi, đã cho người chở tôi bằng một cỗ xe riêng, để tôi được đi lại thoải mái. Giữa tháng 2 tôi rời đi Chatham, và đến nơi vào ngày 26 cùng tháng ấy; ở đó tôi thấy một hội bị tản lạc, không có người chăn; có người vẫn sống trong đức tin của Đấng Christ, trong khi những người khác đã quay về những lề thói hèn yếu nghèo nàn của thế gian. Ông Lightfoot đón tiếp tôi rất tử tế; nhà ông được mở ra cho việc thờ phượng, ở đó tôi có những buổi nhóm đông người chừng năm hay sáu lần, đối với một nơi mới. Căn nhà khá rộng rãi, và ông Lightfoot dùng mọi nỗ lực để giúp tôi tiếp tục đem Phúc Âm đến cho những người khác. Tháng 4 tôi rời đi Ammonsburg; ở đó các tín đồ dường như được thêm sức nhiều; người sa ngã được đem trở lại, và tội nhân được hoán cải trở về cùng Đức Chúa Trời. Trong số đó có một phụ nữ vốn thuộc về những người Giám Lý theo danh nghĩa, bề ngoài giữ điều nhân đức nhưng thiếu quyền phép, cho đến khi Thánh Linh của Đức Chúa Trời bắt phục bà vào lúc ấy. Sau đó bà thôi những thú vui xác thịt; bỏ khiêu vũ và đi cầu nguyện; lúc ấy bà đứng dậy và nói rằng trước đây bà chưa bao giờ thấy khiêu vũ là sai cho đến bây giờ—nhưng bà đã quyết tâm phục vụ Đức Chúa Trời bằng tâm thần và lẽ thật—ngợi khen Đức Chúa Trời vì sự đắc thắng. Trong ba ngày ở Ammonsburg, chúng tôi hầu như không được nghỉ ngơi chút nào, vì những ảnh hưởng của sự tuôn đổ Thánh Linh của Đức Chúa Trời, trên cả người da trắng lẫn người da đen. Tâm trí tôi càng được xác quyết thêm rằng chuyến thăm của tôi đã được Đức Chúa Trời tôi chấp nhận, là Đấng đã giao cho tôi sứ mạng này trong Đấng Christ Giê-xu. Tôi ở với một anh em, anh Jas. McKenney, và người vợ trìu mến của anh, là những người đã chịu khổ nhiều trong sự kính sợ Chúa Giê-xu. Anh sắp xếp cho tôi một buổi giảng vào tối hôm sau, và tôi cố gắng giữ buổi ấy. Câu gốc như sau: Ma-thi-ơ 16:26. Tôi ở trong một phần xa lạ của vườn nho Đức Chúa Trời, nhưng quyền năng Ngài được bày tỏ ngay cả ở đó; sau đó một buổi giảng khác được sắp xếp vào sáng Chúa Nhật, cũng thịnh vượng như vậy, và tôi giúp dẫn dắt lớp; rồi giảng vào buổi chiều và buổi tối cũng thành công như thế. Tâm trí tôi bị thôi thúc nhiều khi thấy sự cần thiết của trường học. Tôi đếm được 25 đứa trẻ và một số người trẻ mà tôi yêu mến. Tôi than tiếc cho sự tối tăm của họ, và khuyên họ mời một người da trắng dạy họ, và cố gắng chỉ cho họ thấy rằng nếu không có những lợi ích của học vấn, họ sẽ không bao giờ trở thành một dân có đạo đức, và theo thời gian, chính con cái họ, nhờ được tiến bộ đúng mức, có thể trở thành thầy giáo cho chính họ. Tôi tiếp tục như vậy ở tất cả các thị trấn; cuối cùng họ bắt được tinh thần ấy và bắt đầu ở những nơi sau đây; ở Ancaster, họ chọn ban quản trị để xây một căn nhà làm trường học, và cũng để giảng đạo; ở Brantford, ở Chatham, và St. Catharine. Có người đến St. David’s và Toronto, đến các Trường Chúa Nhật, và cả trong tuần nữa; người da đen và người da trắng, tất cả cùng học chung. Sau hai hay ba tuần, một thầy giáo da đen đến nơi được nói sau cùng và lập một trường học có từ 30 đến 40 học trò (sau khi được khảo hạch và thấy đủ năng lực), điều ấy cải thiện cách cư xử của dân chúng rất nhiều, và họ thờ phượng trong những nhà nguyện của chính họ. Với những nhà truyền đạo, những người giảng khích lệ, và những người dẫn lớp của chính họ (người da đen). Có một chị em trẻ muốn đi cùng tôi một quãng đường, và anh McKenney cung cấp cho chúng tôi người đánh xe và xe cộ, và các bạn hữu đón tiếp chúng tôi rất tử tế, và, khiến tôi ngạc nhiên, ban quản trị của nhà thờ đã sắp xếp các buổi giảng cho chúng tôi. Tôi giảng từ câu gốc sau đây: Ấy là nhờ ân điển, bởi đức tin, mà anh em được cứu, điều đó không phải đến từ anh em, nhưng ấy là sự ban cho của Đức Chúa Trời. Có một người bạn, W⸺, ở đó, là người luôn sẵn sàng chống đối những người Giám Lý; ông là một nhà truyền đạo Báp-tít, thường mời những người Giám Lý giảng cho họ, rồi đứng dậy bác bỏ lời họ; ông muốn tôi đến giảng cho họ, nhưng tôi không có tinh thần tranh cãi trong việc đạo, nên tôi từ chối. Dân chúng của chúng tôi đang bàn về việc hiệp nhất với những người Giám Lý Canada, là một nhánh của những người Giám Lý Giám Mục cũ, do các giáo sĩ từ Hoa Kỳ dấy lên; vì đây là thời kỳ chia rẽ, nhưng có người sẽ bỏ sang những người Giám Lý Wesley. Tôi giảng năm hay sáu lần khác nhau trong làng này, suốt nhiều ngày Sa-bát, mỗi ngày hai bài giảng, trong đó Chúa ban cho tôi khả năng. Chúng tôi tiếp tục các buổi nhóm như thường lệ, và mời các vị mục sư lớn tuổi đến thăm chúng tôi, và họ đã đến; một người trong số họ nói lời khích lệ sau tôi, và quyền năng của Đức Chúa Trời đầy dẫy căn nhà, những kẻ có tội thì kinh sợ, trong khi các tín đồ vui mừng trong sự trông cậy về sự sống lại tốt hơn. Sáng hôm ấy tôi rời đi, cùng một người bạn đi xe năm dặm, và vào chiều thứ Tư lại giảng nữa—có dấu kỳ phép lạ theo sau—sau đó tôi tiếp tục thăm người bệnh suốt thời gian còn lại của tuần, và vào ngày Sa-bát tôi lại đi năm dặm đến nhà nguyện, và giữ một buổi giảng vào buổi chiều, mà tôi tưởng là lần cuối cùng, nhưng Chúa thấy điều tốt hơn, và tôi được giữ lại thêm một tuần; ngày Sa-bát kế tiếp tôi giữ một buổi giảng từ câu gốc sau đây: Vả lại, hỡi anh em, hãy cầu nguyện cho chúng tôi, hầu cho đạo Chúa được đồn ra và được sáng danh, như thể ở trong anh em vậy; đó là bài giảng từ biệt của tôi. Sau đó tôi trở về Ammonsburg trong sự kính sợ Đức Chúa Trời; ở đó tôi giảng nhiều lần và thấy nhiều sự bày tỏ về công việc của Thánh Linh ân điển; và ngày Sa-bát kế tiếp, anh A⸺ sắp xếp cho tôi một buổi giảng cách đó sáu dặm, và một buổi nữa lúc 6 giờ tối; chúng tôi đi một chặng đường rất vất vả băng qua đầm lầy, và gặp một đám đông lớn cả trong lẫn ngoài nhà, và tội nhân bị đâm thấu lòng, và kêu lớn xin sự thương xót, đó là một âm thanh vui mừng cho những người tin Đấng Christ Giê-xu. Tối hôm sau tôi lại giảng từ Ê-sai 59:1; và mấy vị thuộc giới quyền quý, xét đến những nhu cầu của tôi, đã góp cho tôi số tiền $5. Chúng tôi có một thời gian chờ đợi Chúa cách yên lặng; sau đó tôi và một chị em đi cùng tôi đến thăm ông Gardiner, và ông quyên góp thêm một số tiền ủng hộ và cộng vào số tiền trước, vì điều đó, tôi tin rằng Đức Chúa Trời sẽ ban thưởng cho mọi người vui lòng dâng hiến, vì họ rất rộng rãi. Tôi tổ chức những buổi nhóm cầu nguyện, thăm người bệnh, và trải qua nhiều giây phút vui mừng trong sự tương giao ngọt ngào, đặc biệt là khi ở cùng một chị em, là tín hữu của Giáo hội Quốc gia ở Ammonsburg.