Lời Tự Thú
Quyển Hai

Chương 2 · 27 phút đọc · 35 phút nghe

Quyển Hai

Chương I

Giờ đây con sẽ nhớ lại sự ô uế đã qua của con, và những sự bại hoại xác thịt của linh hồn con; không phải vì con yêu chúng, nhưng để con được yêu Chúa, lạy Đức Chúa Trời của con. Vì yêu tình yêu của Chúa mà con làm điều này; con ôn lại những đường lối gian ác nhất của con trong chính sự cay đắng của ký ức, để Chúa trở nên ngọt ngào đối với con (hỡi Sự Ngọt Ngào không bao giờ phai nhạt, hỡi sự ngọt ngào phước hạnh và vững chắc); và để Chúa gom con lại từ sự tản mác ấy của con, khi con bị xé ra từng mảnh, lúc con quay lưng khỏi Chúa, là Đấng Thiện Hảo duy nhất, và đánh mất chính mình giữa muôn vàn sự vật. Vì thuở trước, trong tuổi thanh xuân, con đã từng bừng cháy khao khát được no thỏa bằng những điều thấp hèn dưới đất; và con đã dám để mình trở nên hoang dại trở lại, với những tình yêu muôn vẻ và mờ ảo ấy: vẻ đẹp của con hao mòn đi, và con trở nên hôi thối trước mắt Chúa; con tự làm vừa lòng mình, và khao khát được đẹp lòng trước mắt người đời.

Chương II

Và điều con vui thích là gì, nếu không phải là yêu và được yêu? nhưng con đã không giữ chừng mực của tình yêu, từ tâm hồn đến tâm hồn, là ranh giới sáng ngời của tình bạn: nhưng từ dục vọng lầy lội của xác thịt, và từ sự sôi sục của tuổi trẻ, những làn sương bốc lên che phủ và làm u ám lòng con, đến nỗi con không thể phân biệt ánh sáng trong trẻo của tình yêu với màn sương mù của sự dâm dục. Cả hai sôi sục lẫn lộn trong con, xô đẩy tuổi trẻ chưa vững vàng của con qua bờ vực của những ham muốn bất chính, và nhận chìm con trong vực xoáy của những điều nhơ nhuốc. Cơn thịnh nộ của Chúa đã tụ lại trên con, mà con không hề biết. Con đã trở nên điếc vì tiếng loảng xoảng của xiềng xích sự hay chết của con, là hình phạt cho sự kiêu ngạo của linh hồn con, và con càng lạc xa Chúa hơn, và Chúa để mặc con, và con bị quăng quật, bị hao mòn, bị tản mác, và con sôi trào trong những sự gian dâm của mình, mà Chúa vẫn nín lặng, ôi niềm vui chậm đến của con! Bấy giờ Chúa vẫn nín lặng, và con lang thang ngày càng xa Chúa, vào những luống đất gieo sầu khổ ngày càng cằn cỗi hơn, với một sự chán nản đầy kiêu ngạo, và một sự mỏi mệt khắc khoải không yên.

Ôi! giá như lúc ấy có ai đó điều hòa sự hỗn loạn của con, và biến những vẻ đẹp phù du của những điều ấy, là những điểm tận cùng trong cõi sáng tạo của Chúa, thành điều hữu ích! giá như có ai đặt giới hạn cho sự khoái lạc của chúng, để những đợt sóng triều của tuổi trẻ con, nếu không thể lặng yên, thì cũng tự xô mình vào bến bờ hôn nhân, và được giữ trong mục đích lập gia đình, như luật pháp của Chúa truyền dạy, lạy Chúa: là Đấng bằng cách ấy dựng nên dòng dõi của sự chết này của chúng con, và có thể dùng bàn tay dịu dàng mà làm cùn những gai góc đã bị loại khỏi thiên đàng của Chúa? Vì quyền năng toàn năng của Chúa không ở xa chúng con, ngay cả khi chúng con ở xa Chúa. Bằng không, lẽ ra con phải chăm chú hơn mà lắng nghe tiếng phán từ các tầng mây: Song những người cưới gả sẽ có sự khó khăn về xác thịt, và tôi muốn cho anh em khỏi sự đó. Và rằng đờn ông không đụng đến đờn bà là hay hơn. Và rằng: Ai không cưới vợ thì chăm lo việc Chúa, tìm phương cho Chúa đẹp lòng; song ai cưới vợ rồi thì chăm lo việc đời nầy, tìm cách cho vợ mình thỏa dạ.

Lẽ ra con phải lắng nghe những lời ấy chăm chú hơn, và khi đã tự tách mình ra vì cớ nước thiên đàng, con đã có thể vui sướng hơn mà chờ đợi vòng tay ôm ấp của Chúa; nhưng con, kẻ khốn khổ, đã sôi bọt như biển đang động, chạy theo cơn sóng cuồn cuộn của chính mình, lìa bỏ Chúa, và vượt quá mọi giới hạn của Chúa; thế nhưng con vẫn không thoát khỏi những ngọn roi của Chúa. Vì có kẻ phàm nào thoát được? Vì Chúa luôn ở với con, nghiêm khắc mà đầy thương xót, rưới lên mọi khoái lạc bất chính của con một thứ chất pha đắng chát nhất: để con tìm kiếm những niềm vui không pha tạp. Nhưng tìm những niềm vui như thế ở đâu, con không thể khám phá ra, ngoại trừ ở trong Chúa, lạy Chúa, là Đấng dạy dỗ bằng sự đau khổ, làm chúng con bị thương để chữa cho lành, và giết chúng con để chúng con khỏi chết xa lìa Chúa. Con đã ở đâu, và con đã bị lưu đày xa những sự vui thích trong nhà Chúa đến dường nào, trong năm thứ mười sáu ấy của tuổi xác thịt con, khi cơn điên cuồng của dục vọng (mà sự vô liêm sỉ của loài người cho phép tự do buông thả, dù luật pháp của Chúa không cho phép) nắm quyền cai trị con, và con hoàn toàn phó mình cho nó? Trong khi ấy, người nhà con chẳng hề lo dùng hôn nhân để cứu con khỏi sa ngã; mối lo duy nhất của họ là con phải học nói cho thật hay, và trở thành một nhà hùng biện có sức thuyết phục.

Chương III

Vì năm ấy việc học của con bị gián đoạn: trong khi, sau khi con trở về từ Madaura (một thành lân cận, nơi con đã đến để học văn phạm và thuật hùng biện), người ta đang chuẩn bị chi phí cho con đi một chuyến xa hơn đến Carthage; và điều ấy là nhờ quyết tâm hơn là nhờ khả năng tài chính của cha con, vốn chỉ là một người dân tự do nghèo ở Thagaste. Con kể điều này cho ai nghe? không phải cho Chúa, lạy Đức Chúa Trời của con; nhưng trước mặt Chúa, con kể cho đồng loại của con, cho dù chỉ là một phần nhỏ bé của nhân loại có thể tình cờ đọc được những trang viết này của con. Và để làm gì? để bất cứ ai đọc điều này đều có thể nghĩ xem chúng con phải từ những vực sâu nào mà kêu cầu Chúa. Vì có gì gần tai Chúa hơn một tấm lòng xưng nhận và một đời sống bởi đức tin? Ai mà chẳng ca ngợi cha con, vì vượt quá khả năng của mình, ông vẫn chu cấp cho con trai mọi thứ cần thiết cho một chuyến đi xa vì việc học? Vì nhiều công dân khá giả hơn nhiều chẳng hề làm như thế cho con cái mình. Thế nhưng chính người cha ấy lại chẳng hề bận tâm con lớn lên hướng về Chúa thế nào, hay con trong sạch ra sao; miễn là con ăn nói lưu loát, dù con cằn cỗi đến đâu đối với sự vun trồng của Chúa, lạy Đức Chúa Trời, là Chúa duy nhất chân thật và tốt lành của cánh đồng Chúa, tức là lòng con.

Nhưng trong khi vào năm mười sáu tuổi ấy con sống với cha mẹ, tạm rời bỏ mọi việc học hành (một thời kỳ nhàn rỗi xen vào vì gia cảnh túng thiếu của cha mẹ con), thì những bụi gai của dục vọng ô uế mọc um tùm trên đầu con, và chẳng có bàn tay nào nhổ chúng đi. Khi cha con thấy con ở nhà tắm, đang lớn dần lên thành người đàn ông, và mang đầy sức trẻ khắc khoải không yên, thì ông, như thể từ đó đã trông đợi dòng dõi cháu chắt của mình, vui mừng kể cho mẹ con nghe; ông hớn hở trong cơn xáo động của giác quan ấy, là lúc thế gian quên Chúa là Đấng Tạo Hóa của nó, và say mê tạo vật của Chúa thay vì chính Chúa, bởi hơi men của thứ rượu vô hình là ý riêng của nó, quay đi và cúi mình xuống trước những điều hèn hạ nhất. Nhưng trong lòng mẹ con, Chúa đã khởi sự xây đền thờ của Chúa, và đặt nền cho nơi ở thánh của Chúa, trong khi cha con khi ấy vẫn chỉ là một người học đạo, mà cũng chỉ mới gần đây thôi. Vậy nên bà giật mình với một sự kính sợ và run rẩy thánh khiết; và dù con chưa nhận phép báp-têm, bà vẫn lo sợ cho con về những đường lối cong quẹo, là những đường mà kẻ xây lưng lại cùng Chúa, mà không xây mặt lại với Chúa, vẫn đi theo.

Khốn cho con! và con dám nói rằng Chúa đã nín lặng sao, lạy Đức Chúa Trời của con, trong khi con lạc xa Chúa hơn? Có thật khi ấy Chúa đã nín lặng với con chăng? Và những lời mà Chúa đã hát vào tai con qua mẹ con, người trung tín của Chúa, nếu không phải là của Chúa thì là của ai? Chẳng lời nào thấm vào lòng con, để con làm theo. Vì bà mong muốn, và con nhớ bà đã riêng tư khuyên răn con với nỗi lo âu lớn lao, “chớ phạm tội gian dâm; nhưng nhất là đừng bao giờ làm ô uế vợ của người khác.” Những lời ấy đối với con dường như chỉ là lời khuyên của đàn bà, mà vâng theo thì con phải đỏ mặt hổ thẹn. Nhưng đó là lời của Chúa, mà con không biết: và con tưởng rằng Chúa im lặng và chính bà là người nói; trong khi qua bà, Chúa không hề im lặng với con; và nơi bà, Chúa đã bị con khinh dể, là con trai của bà, con trai con đòi của Chúa, tôi tớ của Chúa. Nhưng con không biết; và con lao đầu tới trước trong sự mù quáng đến nỗi giữa những bạn đồng trang lứa, con hổ thẹn vì mình kém vô liêm sỉ hơn, khi nghe chúng khoe khoang về những điều nhơ nhuốc của chúng, phải, và càng khoe khoang nhiều, chúng càng sa đọa hơn: và con lấy làm vui thích, không chỉ trong khoái lạc của việc làm, mà còn trong lời khen. Có gì đáng chê trách ngoài thói hư tật xấu? Nhưng con tự làm cho mình tệ hơn con thật sự, để khỏi bị chê trách; và khi trong điều gì con chưa phạm tội như những kẻ trụy lạc, con lại nói rằng con đã làm điều con chưa hề làm, để khỏi bị xem là đáng khinh khi con càng vô tội, hay bị coi thường khi con càng trong sạch.

Kìa, con đã cùng những bạn đồng hành như thế bước đi trên các đường phố Ba-by-lôn, và lăn lộn trong bùn lầy của nó, như thể trên một chiếc giường đầy hương liệu và dầu thơm quý giá. Và để con bám chặt hơn vào chính trung tâm của nó, kẻ thù vô hình đã giày đạp con, và quyến dụ con, vì con dễ bị quyến dụ. Còn mẹ của xác thịt con (bà đã trốn khỏi trung tâm Ba-by-lôn, nhưng vẫn còn bước chậm chạp nơi vùng ven của nó), dù đã khuyên con giữ sự trong sạch, cũng không lưu tâm đến điều bà đã nghe về con từ chồng mình đến mức tìm cách kiềm chế trong giới hạn của tình nghĩa vợ chồng (nếu không thể cắt bỏ tận gốc) điều mà bà cảm thấy hiện thời là độc hại và về sau là nguy hiểm. Bà đã không lưu tâm đến điều này, vì bà sợ rằng một người vợ sẽ trở thành gánh nặng và trở ngại cho những hy vọng của con. Không phải những hy vọng về đời sau, là điều mẹ con đặt nơi Chúa; nhưng là hy vọng về học vấn, điều mà cả cha lẫn mẹ con đều quá khao khát con đạt được; cha con, vì ông hầu như chẳng nghĩ gì đến Chúa, còn về con thì chỉ toàn những ảo tưởng hão huyền; mẹ con, vì bà cho rằng những con đường học vấn thông thường ấy chẳng những không cản trở, mà thậm chí còn phần nào giúp con đến với Chúa. Vì con đoán như vậy, khi hồi tưởng hết sức mình về tính tình của cha mẹ con. Trong khi ấy, dây cương được nới lỏng cho con, vượt quá mọi chừng mực của sự nghiêm khắc đúng mức, để con tiêu thì giờ trong vui chơi, phải, thậm chí đến mức phóng đãng trong bất cứ điều gì con ưa thích. Và trong mọi sự đều có một màn sương, che khuất khỏi con, lạy Đức Chúa Trời của con, ánh sáng lẽ thật của Chúa; và sự gian ác của con bộc phát ra như từ chính sự béo mập.

Chương IV

Sự trộm cắp bị luật pháp của Chúa trừng phạt, lạy Chúa, và bởi luật pháp ghi trong lòng loài người, là điều mà chính sự gian ác cũng không xóa nhòa được. Vì có tên trộm nào chịu để một tên trộm khác lấy của mình? ngay cả một tên trộm giàu có cũng không chịu để kẻ ăn trộm vì túng thiếu lấy của mình. Thế mà con lại ham muốn trộm cắp, và đã làm điều đó, chẳng phải do đói khát hay nghèo túng thúc ép, nhưng vì chán ngán việc lành, và vì được nuông chiều trong sự gian ác. Vì con đã trộm thứ mà con có đủ, và còn tốt hơn nhiều. Con cũng chẳng thiết hưởng thứ con trộm được, nhưng vui thích trong chính vụ trộm và tội lỗi. Có một cây lê gần vườn nho của chúng con, trĩu quả, nhưng chẳng hấp dẫn về màu sắc lẫn mùi vị. Để rung cây và hái trộm nó, một bọn thanh niên hư hỏng chúng con đã đi, vào một đêm khuya (sau khi theo thói quen tai hại của chúng con, đã kéo dài cuộc chơi ngoài phố đến giờ ấy), và lấy đi những gánh nặng trĩu, không phải để ăn, nhưng để ném cho chính bầy heo, sau khi chỉ nếm qua. Và làm điều này chỉ để làm điều chúng con thích, chính vì đó là điều người ta không ưa. Kìa lòng con, lạy Đức Chúa Trời, kìa lòng con, là tấm lòng Chúa đã thương xót nơi đáy vực sâu không đáy. Giờ đây, kìa, xin để lòng con thưa với Chúa điều nó đã tìm kiếm ở đó, khiến con làm điều ác cách vô cớ, chẳng có sự cám dỗ nào dẫn đến điều ác ngoại trừ chính điều ác. Nó thật ô uế, và con đã yêu nó; con đã yêu sự hư mất, con đã yêu lỗi lầm của chính con, không phải điều mà vì nó con phạm lỗi, nhưng chính lỗi lầm của con. Linh hồn ô uế, rơi từ khoảng không của Chúa xuống sự hủy diệt hoàn toàn; không tìm kiếm điều gì qua sự hổ thẹn, nhưng tìm chính sự hổ thẹn!

Chương V

Vì có một sức hấp dẫn nơi những thân thể đẹp đẽ, nơi vàng bạc, và nơi mọi sự vật; và trong sự đụng chạm của thân thể, sự hòa hợp có ảnh hưởng rất lớn, và mỗi giác quan khác đều có đối tượng riêng được điều chỉnh tương xứng. Vinh dự thế gian cũng có vẻ duyên dáng của nó, cùng với quyền lực để chiến thắng và để làm chủ; từ đó cũng nảy sinh cơn khát báo thù. Thế nhưng, để đạt được tất cả những điều này, chúng con không được lìa xa Chúa, lạy Chúa, cũng không được lệch khỏi luật pháp của Chúa. Đời sống chúng con đang sống ở đây cũng có sự quyến rũ riêng, nhờ một sự cân xứng riêng của nó, và một sự tương hợp với mọi điều đẹp đẽ dưới thế gian này. Tình bạn của loài người cũng trở nên quý mến nhờ một sợi dây ngọt ngào, bởi sự hiệp nhất được tạo nên từ nhiều linh hồn. Nhân dịp tất cả những điều này, và những điều tương tự, mà tội lỗi được phạm, khi bởi một khuynh hướng thái quá nghiêng về những điều thiện thuộc bậc thấp nhất này, thì những điều tốt hơn và cao hơn bị lìa bỏ,—chính Chúa là Đức Chúa Trời của chúng con, là lẽ thật của Chúa, và luật pháp của Chúa. Vì những điều thấp kém này có những sự vui thích của chúng, nhưng chẳng như Đức Chúa Trời của con, là Đấng đã dựng nên muôn vật; vì người công bình vui thích nơi Ngài, và Ngài là niềm vui của những người có lòng ngay thẳng.

Vậy khi chúng con hỏi vì sao một tội ác đã được phạm, chúng con không tin, trừ khi thấy rằng có thể đã có lòng ham muốn đạt được một vài trong những điều mà chúng con gọi là những điều thiện thấp kém, hoặc nỗi sợ mất chúng. Vì chúng đẹp đẽ và duyên dáng; dù so với những điều thiện cao cả và đem lại phước hạnh kia, chúng thật hèn mọn và thấp kém. Một người đã giết người khác; tại sao? hắn yêu vợ hay tài sản của người kia; hoặc muốn cướp để kiếm kế sinh nhai; hoặc sợ bị người kia làm mất những thứ như thế; hoặc, vì bị xúc phạm, nên bừng bừng muốn báo thù. Có ai lại phạm tội giết người vô cớ, chỉ vì thích giết người không? ai mà tin được? vì ngay cả kẻ hung bạo và tàn ác kia, mà người ta nói rằng hắn ác độc và tàn nhẫn cách vô cớ, thì vẫn có nguyên nhân được nêu ra; “kẻo” (người ấy nói) “vì nhàn rỗi mà tay hay lòng trở nên trì trệ.” Và để làm gì? để qua việc tập luyện tội ác ấy, sau khi chiếm được thành, hắn có thể đạt đến vinh dự, quyền lực, giàu sang, và được thoát khỏi nỗi sợ luật pháp, cùng những khó khăn vì túng thiếu trong nhà, và sự cắn rứt vì biết mình phạm những điều đê tiện. Vậy thì, ngay cả chính Catiline cũng không yêu những điều đê tiện của mình, nhưng yêu một điều khác, mà vì nó hắn đã làm những việc ấy.

Chương VI

Vậy thì, hỡi vụ trộm của con, hỡi việc làm trong bóng tối, con người khốn khổ là con đã yêu điều gì nơi ngươi, vào năm mười sáu tuổi ấy? Ngươi chẳng đáng yêu, vì ngươi là sự trộm cắp. Nhưng ngươi có phải là một cái gì không, mà con lại nói với ngươi như thế? Những trái lê chúng con trộm thật đẹp, vì chúng là tạo vật của Chúa, hỡi Đấng đẹp nhất trong muôn loài, Đấng Tạo Hóa muôn vật, hỡi Đức Chúa Trời tốt lành; Đức Chúa Trời, là điều thiện tối cao và là điều thiện thật của con. Những trái lê ấy thật đẹp, nhưng linh hồn khốn khổ của con không ham muốn chúng; vì con có thừa những thứ tốt hơn, còn những trái ấy con hái chỉ để con được trộm. Vì khi đã hái xong, con ném chúng đi, bữa tiệc duy nhất của con trong đó là tội lỗi của chính con, điều mà con lấy làm vui thích tận hưởng. Vì nếu có miếng lê nào vào miệng con, thì cái làm cho nó ngọt chính là tội lỗi. Và bây giờ, lạy Chúa là Đức Chúa Trời của con, con tra hỏi điều gì trong vụ trộm ấy đã làm con vui thích; và kìa, nó chẳng có chút vẻ đáng yêu nào; con không nói đến vẻ đáng yêu như nơi sự công bình và sự khôn ngoan; cũng chẳng như vẻ đáng yêu nơi tâm trí, ký ức, giác quan, và sự sống động vật của loài người; cũng chẳng như các vì sao rực rỡ và đẹp đẽ trên quỹ đạo của chúng; hay như đất, hay biển, đầy dẫy mầm sống, lấy sự sinh sản mà thay thế những gì đang tàn tạ; không, thậm chí chẳng phải vẻ đẹp giả dối và mờ ảo thuộc về những thói xấu lừa dối.

Vì sự kiêu ngạo bắt chước sự cao cả như thế; trong khi chỉ một mình Chúa là Đức Chúa Trời được tôn cao trên hết mọi sự. Tham vọng tìm kiếm gì, nếu không phải là danh dự và vinh hiển? trong khi chỉ một mình Chúa đáng được tôn kính trên hết mọi sự, và vinh hiển đời đời. Sự tàn bạo của kẻ quyền thế muốn được người ta sợ hãi; nhưng ai đáng sợ ngoài một mình Đức Chúa Trời, là Đấng mà khỏi quyền năng Ngài thì có điều gì bị giành giật hay rút ra được? khi nào, ở đâu, đi đâu, hay bởi ai? Những sự âu yếm của kẻ dâm đãng muốn được kể là tình yêu: thế nhưng chẳng có gì dịu dàng hơn lòng yêu thương của Chúa; cũng chẳng có gì được yêu cách lành mạnh hơn lẽ thật ấy của Chúa, sáng ngời và đẹp đẽ trên hết mọi sự. Tính hiếu kỳ giả vờ như lòng khao khát hiểu biết; trong khi chính Chúa biết hết mọi sự cách tối thượng. Phải, ngay cả sự dốt nát và ngu muội cũng khoác lên mình danh xưng của sự đơn sơ và vô hại; vì chẳng có gì đơn nhất hơn Chúa: và có gì vô hại hơn, khi chính công việc của kẻ có tội làm hại kẻ ấy? Phải, sự lười biếng muốn được nghỉ ngơi; nhưng có sự yên nghỉ vững bền nào ngoài Chúa? Sự xa hoa muốn được gọi là sung túc và dư dật; nhưng Chúa là sự trọn vẹn và sự phong phú không bao giờ cạn của những khoái lạc không hư nát. Sự hoang phí phô bày một bóng hình của lòng rộng rãi: nhưng Chúa là Đấng ban cho dư dật nhất mọi điều thiện. Sự tham lam muốn chiếm hữu nhiều thứ; còn Chúa sở hữu muôn vật. Sự ghen tị tranh giành sự ưu việt: có gì ưu việt hơn Chúa? Cơn giận tìm sự báo thù: ai báo thù công bình hơn Chúa? Nỗi sợ hãi giật mình trước những điều bất thường và đột ngột, đe dọa những điều được yêu mến, và lo liệu trước cho sự an toàn của chúng; nhưng đối với Chúa thì có gì là bất thường hay đột ngột, hoặc ai phân rẽ được điều Chúa yêu khỏi Chúa? Hoặc ngoài Chúa ra, ở đâu có sự an toàn không lay chuyển? Nỗi sầu khổ héo mòn vì những điều đã mất, là niềm vui của những ước muốn nó; vì nó không muốn bị lấy mất điều gì, cũng như chẳng ai lấy được điều gì từ Chúa.

Linh hồn phạm tội gian dâm như thế, khi nó quay lưng khỏi Chúa, tìm kiếm ngoài Chúa điều mà nó không tìm thấy cách tinh sạch và không vết nhơ, cho đến khi nó trở về với Chúa. Như thế, mọi kẻ tự xa cách Chúa và tự nâng mình lên chống lại Chúa đều bắt chước Chúa cách lệch lạc. Nhưng ngay cả khi bắt chước Chúa như thế, họ vẫn ngầm xác nhận Chúa là Đấng Tạo Hóa của mọi loài; vì vậy chẳng có nơi nào để họ hoàn toàn lui khỏi Chúa. Vậy thì con đã yêu điều gì trong vụ trộm ấy? và trong điều gì con đã bắt chước Chúa của con, dù cách bại hoại và lệch lạc? Phải chăng con muốn, dù bằng cách lén lút, làm trái luật pháp của Chúa, vì con không thể làm điều đó bằng quyền lực, để dù là một tù nhân, con có thể bắt chước một thứ tự do què quặt bằng cách làm những điều không được phép mà chẳng bị trừng phạt, là một hình ảnh u tối của sự toàn năng của Chúa? Kìa, tôi tớ của Chúa, trốn khỏi Chủ mình, và nắm lấy một cái bóng. Ôi sự thối rữa, ôi sự quái gở của đời sống, và vực sâu của sự chết! con có thể thích điều không được phép, chỉ vì nó không được phép sao?

Chương VII

Con sẽ lấy gì báo đáp Chúa, vì trong khi ký ức con nhớ lại những điều này, linh hồn con không kinh hãi vì chúng? Con sẽ yêu Chúa, lạy Chúa, và cảm tạ Chúa, và xưng tụng danh Chúa; vì Chúa đã tha thứ cho con những việc làm lớn lao và ghê tởm đến thế của con. Con quy điều ấy cho ân điển của Chúa, và cho sự thương xót của Chúa, vì Chúa đã làm tan chảy tội lỗi con như thể băng giá. Con cũng quy cho ân điển của Chúa mọi điều ác mà con đã không làm; vì có điều gì con lại không thể làm, khi con thậm chí đã yêu một tội lỗi chỉ vì chính nó? Phải, con xưng nhận rằng tất cả đều đã được tha cho con; cả những điều ác con đã phạm bởi ý riêng ngang bướng của mình, lẫn những điều ác mà nhờ sự dẫn dắt của Chúa con đã không phạm. Ai là người, khi cân nhắc sự yếu đuối của chính mình, lại dám quy sự trong sạch và vô tội của mình cho sức riêng mình; để rồi người ấy yêu Chúa ít hơn, như thể người ấy ít cần đến sự thương xót của Chúa, là sự thương xót mà nhờ đó Chúa tha tội cho những ai quay về với Chúa? Vì bất cứ ai, được Chúa kêu gọi, đã theo tiếng Chúa, và tránh xa những điều mà người ấy đọc thấy con đang nhớ lại và xưng nhận về chính mình, thì xin người ấy đừng khinh bỉ con, là kẻ đã đau ốm mà được chữa lành bởi chính Thầy Thuốc ấy, nhờ sự giúp đỡ của Ngài mà người ấy đã không đau ốm, hay đúng hơn là ít đau ốm hơn: và vì điều này, xin người ấy yêu Chúa nhiều như thế, phải, và còn nhiều hơn nữa; vì bởi chính Đấng mà người ấy thấy đã chữa con lành khỏi chứng hao mòn sâu nặng của tội lỗi, người ấy cũng thấy mình được Ngài gìn giữ khỏi chứng hao mòn tội lỗi tương tự.

Chương VIII

Vậy thì khi ấy con (kẻ khốn khổ!) đã được kết quả gì trong những điều mà nay nhớ lại con hổ thẹn? Nhất là trong vụ trộm mà con đã yêu vì chính sự trộm cắp; và nó cũng chẳng là gì cả, và vì thế con, kẻ đã yêu nó, càng khốn khổ hơn. Thế nhưng một mình thì con đã không làm điều đó: con nhớ khi ấy con là như thế, một mình thì con chẳng bao giờ làm điều đó. Vậy trong việc ấy con cũng đã yêu sự kết bạn với những kẻ đồng lõa, là những kẻ đã cùng con làm điều đó sao? Vậy con không phải chẳng yêu gì khác ngoài vụ trộm sao, phải, đúng hơn là con chẳng yêu gì khác; vì hoàn cảnh có bạn bè ấy cũng chẳng là gì cả. Thật ra thì đó là gì? ai có thể dạy con, ngoại trừ Đấng soi sáng lòng con, và phát lộ những góc tối của nó? Điều gì đã đến trong tâm trí con khiến con tra hỏi, bàn luận, và suy xét? Vì nếu khi ấy con đã yêu những trái lê con trộm, và muốn hưởng chúng, thì con đã có thể làm điều đó một mình, nếu chỉ riêng việc phạm vụ trộm cũng đủ để con đạt được khoái lạc; con cũng chẳng cần phải khơi dậy cơn ngứa ngáy của những ham muốn mình bằng sự kích động của những kẻ đồng lõa. Nhưng vì khoái lạc của con không nằm nơi những trái lê ấy, nên nó nằm nơi chính sự phạm tội, điều mà sự kết bạn với những kẻ cùng phạm tội đã gây nên.

Chương IX

Vậy cảm xúc ấy là gì? Vì thật nó quá ô uế: và khốn cho con, là kẻ đã có nó. Nhưng nó là gì? Ai biết được các sự sai lầm mình? Đó là trò đùa, như thể cù vào lòng chúng con, rằng chúng con đã lừa được những người chẳng hề ngờ chúng con đang làm gì, và rất ghét điều đó. Vậy tại sao sự vui thích của con lại thuộc loại mà con không làm điều đó một mình? Vì thông thường chẳng ai cười một mình sao? thông thường thì chẳng ai cả; thế nhưng đôi khi tiếng cười chế ngự con người lúc một mình đơn độc, khi chẳng có ai ở bên cạnh, nếu có điều gì rất buồn cười hiện ra trước giác quan hay tâm trí họ. Thế nhưng con đã không làm điều này một mình; một mình thì con chẳng bao giờ làm điều đó. Kìa, lạy Đức Chúa Trời của con, trước mặt Chúa là ký ức sống động của linh hồn con; một mình, con chẳng bao giờ phạm vụ trộm ấy, mà trong đó điều con trộm chẳng làm con thích, nhưng việc con trộm mới làm con thích; và một mình thì con cũng chẳng thích làm điều đó, và cũng đã chẳng làm. Ôi tình bạn quá đỗi phi tình bạn! hỡi kẻ quyến dụ linh hồn khó hiểu kia, hỡi lòng tham làm điều ác vì vui đùa và phóng túng, hỡi cơn khát thấy người khác mất mát, mà chẳng ham lợi riêng hay báo thù: nhưng khi người ta nói, “Đi nào, làm đi,” thì chúng con hổ thẹn vì mình không vô liêm sỉ.

Chương X

Ai có thể gỡ rối cái nút xoắn xuýt và rối rắm ấy? Nó thật ô uế: con ghét phải nghĩ đến nó, phải nhìn vào nó. Nhưng con khao khát Chúa, hỡi Sự Công Bình và Sự Vô Tội, đẹp đẽ và duyên dáng trước mọi con mắt tinh sạch, và là sự thỏa lòng không bao giờ làm chán ngấy. Nơi Chúa có sự yên nghỉ trọn vẹn, và sự sống không gì xáo trộn được. Ai bước vào trong Chúa thì bước vào sự vui mừng của Chúa mình: và sẽ không sợ hãi, và sẽ được tốt đẹp tuyệt vời trong Đấng Tuyệt Hảo. Con đã chìm xa khỏi Chúa, và con đã lang thang, lạy Đức Chúa Trời của con, lạc lối quá xa khỏi Chúa là chỗ nương tựa của con, trong những ngày tuổi trẻ ấy, và con đã trở thành một vùng đất cằn cỗi cho chính mình.

Bạn đã đọc xong Quyển Hai